Άνοιξε και επίσημα ο διάλογος για τη συνταγματική αναθεώρηση, μετά και τις σημερινές, πρωινές ανακοινώσεις του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη.
«Σήμερα ο πρωθυπουργός εκκινεί μια κορυφαία διαδικασία που είναι η διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης. Είναι μια διαδικασία που προφανώς δεν εξαντλείται στην παρούσα κοινοβουλευτική περίοδο, αλλά επεκτείνεται και στην επόμενη. Και νομίζω ότι το σύνολο των πολιτικών δυνάμεων και η κυβερνητική πλειοψηφία, αλλά και όλα τα υπόλοιπα κόμματα της αντιπολίτευσης θα αναμετρηθούν με την ιστορία και θα δώσουν εξετάσεις ξεχωριστά ο καθένας και συνολικά το πολιτικό σύστημα στους πολίτες. Εμείς δεν θέλουμε μια διεκπεραιωτική διαδικασία συνταγματικής αναθεώρησης. Ο πρωθυπουργός ως πρόεδρος της ΝΔ και επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας, γιατί θυμίζω είναι μια κοινοβουλευτική διαδικασία, όχι μια διαδικασία κυβερνητική, επιδιώκει μια αναθεώρηση συντάγματος με τη μέγιστη δυνατή συναίνεση, ούτως ή άλλως χωρίς αυτή δεν μπορεί να γίνει κάτι, όπου θα δημιουργήσει ένα νέο μοντέλο, ένα νέο υπόδειγμα διακυβέρνησης» τόνισε ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ και κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, κατά την ενημέρωση των πολιτικών συντακτών.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος ξεχώρισε 4 σημεία λέγοντας: «Το πρώτο, το οποίο θεωρώ το πιο σημαντικό, είναι να μην επιτρέψουμε ξανά η χώρα μας να βρεθεί στα βράχια από τους επόμενους λαϊκιστές, τους επόμενους θιασώτες του «λεφτά υπάρχουν», τους επόμενους εμπόρους ελπίδας, τους επόμενους μαξιμαλιστές. Να μην επιτρέπεται, δηλαδή, να ψηφίζονται προϋπολογισμοί οι οποίοι εκτρέπουν τα δημόσια οικονομικά, παράγουν υπερβολικά ελλείμματα. Το "δώσ' τα όλα" που ξεκίνησε τη δεκαετία του '80, να μείνει μόνο στην ιστορία ως μια άσχημη ανάμνηση που οδήγησε 650.000 νέους ανθρώπους στο εξωτερικό. Για μένα αυτή είναι μια βαθιά πολιτική απόφαση, μια μεγάλη πολιτική μάχη που κάθε κόμμα και ειδικά τα κόμματα που είναι πέριξ του κέντρου θα αναμετρηθούν με την ιστορία. Είτε θα το στηρίξουν και θα δείξουν ότι το κακό τους παρελθόν το απέβαλαν είτε δεν θα το στηρίξουν πετώντας την μπάλα στην εξέδρα και θα δείξουν ότι δεν έχουν αλλάξει τα ίδια».
«Το δεύτερο που είναι πάρα πολύ σημαντικό είναι η αναθεώρηση του άρθρου 86. Κορυφαία προτεραιότητα, κορυφαία ευθύνη, θεωρώ, με όλα όσα έχουν συμβεί όλα αυτά τα χρόνια, το έχουμε πει πολλές φορές, δεν πρέπει να είναι αποκλειστική αρμοδιότητα να περνάει από το φίλτρο των κομματικών συσχετισμών η παραπομπή ή μη ενός υπουργού, υφυπουργού, ενός κυβερνητικού στελέχους στη δικαιοσύνη» σημείωσε.
«Για το άρθρο 16, η Ελλάδα είχε μείνει με την Κούβα εξαίρεση, δόθηκε μια προσωρινή σημαντική λύση για την ίδρυση παραρτημάτων. Ήρθε η ώρα να μην χαθεί άλλη μια ευκαιρία, όπως χάθηκε στη συνταγματική αναθεώρηση που ολοκληρώθηκε το 2008 με την τότε ιστορική κυβίστηση του ΠΑΣΟΚ. Αυτή τη φορά να μην γίνει κάτι τέτοιο, να υπάρχει απαιτούμενη πλειοψηφία και να αλλάξει το άρθρο 16. Και από εκεί και πέρα όλα όσα πρέπει να κάνουμε συνολικά για την δικαιοσύνη, για την ηγεσία της δικαιοσύνης και όλες τις προτεραιότητες τις οποίες περιέγραψε ο πρωθυπουργός» πρόσθεσε.
Επίσης, είπε ότι είναι ενδεικτικές οι θεματικές στις οποίες αναφέρθηκε ο πρωθυπουργός. «Ο στόχος είναι να γίνει μια πιο διευρυμένη συζήτηση, να εντάξουμε όλο και περισσότερα άρθρα. Και θα ήθελα να κλείσω με κάτι, σκοπίμως, το οποίο θεωρώ ότι έχει πολύ μεγάλη αξία, αντίστοιχη για μένα με την δημοσιονομική σταθερότητα και την συνταγματική πρόβλεψη για τους όποιους επόμενους προϋπολογισμούς, που είναι η αξιολόγηση. Και εδώ νομίζω ότι είναι μια πολιτική μάχη που θα φανεί αν η Ελλάδα έχει το βλέμμα της στο 2030 ή είναι κολλημένη στο παρελθόν. Ήρθε η ώρα να δούμε το ζήτημα της αξιολόγησης στο δημόσιο, να το συνδέσουμε με το σύνταγμά μας και με τη συζήτηση περί μονιμότητας και εδώ νομίζω ότι όλοι μας θα αναμετρηθούμε με την ιστορία και με το ποια χώρα θέλουμε να παραδώσουμε στις επόμενες γενιές» ανέφερε.
Συνταγματική αναθεώρηση: Τι προβλέπει το άρθρο 86 και τι το άρθρο 16
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, σήμερα το πρωί, ανέφερε μεταξύ άλλων: «Είναι γνωστό ότι πιστεύω βαθιά στην αποφασιστικότερη συμμετοχή τακτικών δικαστών σε υποθέσεις τυχόν ποινικής ευθύνης Υπουργών ενώ αυτοί ασκούν τα καθήκοντά τους. Την αλλαγή του άρθρου 86, άλλωστε, την υπερασπίζομαι εδώ και 20 χρόνια. Το ίδιο σαφής είναι και η προσήλωσή μου στη μάχη με το ''βαθύ κράτος''. Γιατί μία δημόσια διοίκηση φιλική και αποτελεσματική πρέπει, πλέον, να έχει ως κινητήρια δύναμη τη διαρκή αξιολόγηση και να θέσει την έννοια της μονιμότητας σε μία εντελώς νέα βάση.
Έχω στηρίξει, επίσης, την άρση του αναχρονιστικού μονοπωλίου στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, με την ίδρυση και μη κρατικών πανεπιστημίων. Όπως και την προστασία του θεσμού του Προέδρου της Δημοκρατίας, με την καθιέρωση μίας και μόνο εξαετούς θητείας. Ενώ έχω εισηγηθεί και τη μεγαλύτερη, πιο ουσιαστική συμμετοχή των ίδιων των δικαστών στην επιλογή της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων, μία πρόσθετη θωράκιση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης».
Το άρθρο 86
Σύμφωνα με το Σύνταγμα, το άρθρο 86 προβλέπει:
«Άρθρο 86: (Δίωξη κατά μελών της Κυβέρνησης, Ειδικό Δικαστήριο)
- 1. Μόνο η Βουλή έχει την αρμοδιότητα να ασκεί δίωξη κατά όσων διατελούν ή διετέλεσαν μέλη της Κυβέρνησης ή Υφυπουργοί για ποινικά αδικήματα που τέλεσαν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, όπως νόμος ορίζει. Απαγορεύεται η θέσπιση ιδιώνυμων υπουργικών αδικημάτων.
- 2. Δίωξη, ανάκριση, προανάκριση ή προκαταρκτική εξέταση κατά των προσώπων και για τα αδικήματα που αναφέρονται στην παράγραφο 1 δεν επιτρέπεται χωρίς προηγούμενη απόφαση της Βουλής κατά την παράγραφο 3. Αν στο πλαίσιο άλλης ανάκρισης, προανάκρισης, προκαταρκτικής εξέτασης ή διοικητικής εξέτασης προκύψουν στοιχεία, τα οποία σχετίζονται με τα πρόσωπα και τα αδικήματα της προηγούμενης παραγράφου, αυτά διαβιβάζονται αμελλητί στη Βουλή από αυτόν που ενεργεί την ανάκριση, προανάκριση ή εξέταση.
- ****3. Πρόταση άσκησης δίωξης υποβάλλεται από τριάντα τουλάχιστον βουλευτές. Η Βουλή, με απόφασή της που λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών, συγκροτεί ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή για τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης, διαφορετικά, η πρόταση απορρίπτεται ως προδήλως αβάσιμη. Το πόρισμα της επιτροπής του προηγούμενου εδαφίου εισάγεται στην Ολομέλεια της Βουλής, η οποία αποφασίζει για την άσκηση ή μη δίωξης. Η σχετική απόφαση λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών. Με τη διαδικασία και την πλειοψηφία του πρώτου εδαφίου της παραγράφου αυτής η Βουλή μπορεί οποτεδήποτε να ανακαλεί την απόφασή της ή να αναστέλλει τη δίωξη, την προδικασία ή την κύρια διαδικασία.
- 4. Αρμόδιο για την εκδίκαση των σχετικών υποθέσεων σε πρώτο και τελευταίο βαθμό είναι, ως ανώτατο δικαστήριο, Ειδικό Δικαστήριο που συγκροτείται για κάθε υπόθεση από έξι μέλη του Συμβουλίου της Επικρατείας και επτά μέλη του Αρείου Πάγου. Τα τακτικά και αναπληρωματικά μέλη του Ειδικού Δικαστηρίου κληρώνονται, μετά την άσκηση δίωξης, από τον Πρόεδρο της Βουλής σε δημόσια συνεδρίαση της Βουλής, μεταξύ των μελών των δύο ανώτατων αυτών δικαστηρίων, που έχουν διορισθεί ή προαχθεί στο βαθμό που κατέχουν πριν από την υποβολή πρότασης για άσκηση δίωξης. Του Ειδικού Δικαστηρίου προεδρεύει ο ανώτερος σε βαθμό από τα μέλη του Αρείου Πάγου που κληρώθηκαν και μεταξύ ομοιόβαθμων ο αρχαιότερος. Στο πλαίσιο του Ειδικού Δικαστηρίου της παραγράφου αυτής λειτουργεί Δικαστικό Συμβούλιο που συγκροτείται για κάθε υπόθεση από δύο μέλη του Συμβουλίου της Επικρατείας και τρία μέλη του Αρείου Πάγου. Τα μέλη του Δικαστικού Συμβουλίου δεν μπορεί να είναι και μέλη του Ειδικού Δικαστηρίου. Με απόφαση του Δικαστικού Συμβουλίου ορίζεται ένα από τα μέλη του που ανήκει στον Άρειο Πάγο ως ανακριτής. Η προδικασία λήγει με την έκδοση βουλεύματος. Καθήκοντα εισαγγελέα στο Ειδικό Δικαστήριο και στο Δικαστικό Συμβούλιο της παραγράφου αυτής ασκεί μέλος της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου που κληρώνεται μαζί με τον αναπληρωτή του. Το δεύτερο και τρίτο εδάφιο της παραγράφου αυτής εφαρμόζονται και για τα μέλη του Δικαστικού Συμβουλίου ενώ το δεύτερο εδάφιο και για τον εισαγγελέα. Σε περίπτωση παραπομπής προσώπου που είναι ή διετέλεσε μέλος της Κυβέρνησης ή Υφυπουργός, ενώπιον του Ειδικού Δικαστηρίου συμπαραπέμπονται και οι τυχόν συμμέτοχοι, όπως νόμος ορίζει.
- 5. Αν για οποιονδήποτε άλλο λόγο, στον οποίο περιλαμβάνεται και η παραγραφή, δεν περατωθεί η διαδικασία που αφορά δίωξη κατά προσώπου που είναι ή διετέλεσε μέλος της Κυβέρνησης ή Υφυπουργός, η Βουλή μπορεί, ύστερα από αίτηση του ίδιου ή των κληρονόμων του, να συστήσει ειδική επιτροπή στην οποία μπορούν να μετέχουν και ανώτατοι δικαστικοί λειτουργοί για τον έλεγχο της κατηγορίας.
Με τέσσερις αστερίσκους δηλώνονται τα σημεία της Αναθεώρησης που αναγράφονται στο Ψήφισμα της 25ης Νοεμβρίου 2019 της Θ΄ Αναθεωρητικής Βουλής των Ελλήνων».
Το άρθρο 16
Σύμφωνα με το Σύνταγμα, το άρθρο 16 προβλέπει:
«Άρθρο 16: (Παιδεία, τέχνη, επιστήμη)
- 1. H τέχνη και η επιστήμη, η έρευνα και η διδασκαλία είναι ελεύθερες η ανάπτυξη και η προαγωγή τους αποτελεί υποχρέωση του Kράτους. H ακαδημαϊκή ελευθερία και η ελευθερία της διδασκαλίας δεν απαλλάσσουν από το καθήκον της υπακοής στο Σύνταγμα.
- 2. H παιδεία αποτελεί βασική αποστολή του Kράτους και έχει σκοπό την ηθική, πνευματική, επαγγελματική και φυσική αγωγή των Eλλήνων, την ανάπτυξη της εθνικής και θρησκευτικής συνείδησης και τη διάπλασή τους σε ελεύθερους και υπεύθυνους πολίτες.
- 3. Tα έτη υποχρεωτικής φοίτησης δεν μπορεί να είναι λιγότερα από εννέα.
- 4. Όλοι οι Έλληνες έχουν δικαίωμα δωρεάν παιδείας, σε όλες τις βαθμίδες της, στα κρατικά εκπαιδευτήρια. Tο Kράτος ενισχύει τους σπουδαστές που διακρίνονται, καθώς και αυτούς που έχουν ανάγκη από βοήθεια ή ειδική προστασία, ανάλογα με τις ικανότητές τους.
- 5. H ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από ιδρύματα που αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με πλήρη αυτοδιοίκηση. Tα ιδρύματα αυτά τελούν υπό την εποπτεία του Kράτους, έχουν δικαίωμα να ενισχύονται οικονομικά από αυτό και λειτουργούν σύμφωνα με τους νόμους που αφορούν τους οργανισμούς τους. Συγχώνευση ή κατάτμηση ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων μπορεί να γίνει και κατά παρέκκλιση από κάθε αντίθετη διάταξη, όπως νόμος ορίζει. Eιδικός νόμος ορίζει όσα αφορούν τους φοιτητικούς συλλόγους και τη συμμετοχή των σπουδαστών σ' αυτούς.
- 6. Oι καθηγητές των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων είναι δημόσιοι λειτουργοί. Tο υπόλοιπο διδακτικό προσωπικό τους επιτελεί επίσης δημόσιο λειτούργημα, με τις προϋποθέσεις που νόμος ορίζει. Tα σχετικά με την κατάσταση όλων αυτών των προσώπων καθορίζονται από τους οργανισμούς των οικείων ιδρυμάτων.
- Oι καθηγητές των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων δεν μπορούν να παυθούν προτού λήξει σύμφωνα με το νόμο ο χρόνος υπηρεσίας τους παρά μόνο με τις ουσιαστικές προϋποθέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 88 παράγραφος 4 και ύστερα από απόφαση συμβουλίου που αποτελείται κατά πλειοψηφία από ανώτατους δικαστικούς λειτουργούς, όπως νόμος ορίζει. Nόμος ορίζει το όριο της ηλικίας των καθηγητών των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων εωσότου εκδοθεί ο νόμος αυτός οι καθηγητές που υπηρετούν αποχωρούν αυτοδικαίως μόλις λήξει το ακαδημαϊκό έτος μέσα στο οποίο συμπληρώνουν το εξηκοστό έβδομο έτος της ηλικίας τους.
- 7. H επαγγελματική και κάθε άλλη ειδική εκπαίδευση παρέχεται από το Kράτος και με σχολές ανώτερης βαθμίδας για χρονικό διάστημα όχι μεγαλύτερο από τρία χρόνια, όπως προβλέπεται ειδικότερα από το νόμο, που ορίζει και τα επαγγελματικά δικαιώματα όσων αποφοιτούν από τις σχολές αυτές.
- 8. Nόμος ορίζει τις προϋποθέσεις και τους όρους χορήγησης άδειας για την ίδρυση και λειτουργία εκπαιδευτηρίων που δεν ανήκουν στο Kράτος, τα σχετικά με την εποπτεία που ασκείται πάνω σ' αυτά, καθώς και την υπηρεσιακή κατάσταση του διδακτικού προσωπικού τους. H σύσταση ανώτατων σχολών από ιδιώτες απαγορεύεται.
- 9. O αθλητισμός τελεί υπό την προστασία και την ανώτατη εποπτεία του Kράτους.
Tο Kράτος επιχορηγεί και ελέγχει τις ενώσεις των αθλητικών σωματείων κάθε είδους, όπως νόμος ορίζει. Nόμος ορίζει επίσης τη διάθεση των ενισχύσεων που παρέχονται κάθε φορά στις επιχορηγούμενες ενώσεις σύμφωνα με τον προορισμό τους».