Ριζικές αλλαγές στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας για ταχύτερες αποφάσεις και ψηφιοποίηση του δικαστικού συστήματος περιλαμβάνει το νέο νομοσχέδιο του υπουργού Δικαιοσύνης, Γιώργου Φλωρίδη.
Κεντρικός άξονας των αλλαγών είναι η μείωση του χρόνου έκδοσης τελεσίδικων αποφάσεων σε περίπου 700 ημέρες, δηλαδή στο μισό του σημερινού μέσου όρου, με στόχο οι αγωγές να συζητούνται εντός έξι μηνών από την κατάθεσή τους. Οι αγωγές και οι μηνύσεις θα εκδικάζονται εντός 8 μηνών στο μεγαλύτερο Πρωτοδικείο της χώρας, αυτό της Αθήνας.
Το νομοσχέδιο αναμένεται να παρουσιαστεί και να τεθεί σε διαβούλευση τα επόμενα εικοσιτετράωρα, με προοπτική εφαρμογής από το νέο δικαστικό έτος, δηλαδή από τις 16 Σεπτεμβρίου 2025.
Σημαντική καινοτομία αποτελεί η εισαγωγή αυστηρών χρονοδιαγραμμάτων για την έκδοση αποφάσεων: στις τακτικές και ειδικές διαδικασίες η απόφαση θα πρέπει να εκδίδεται εντός έξι μηνών από τη συζήτηση, ενώ προβλέπονται πειθαρχικές κυρώσεις για δικαστές που καθυστερούν χωρίς δικαιολογία, με άμεση ενημέρωση του Προέδρου του Αρείου Πάγου και ενδεχόμενη αφαίρεση της υπόθεσης. Οι οριστικές αποφάσεις θα εκδίδονται σε μόλις 350 ημέρες, αντί των 730 που ίσχυαν μέχρι τώρα.
Στον δεύτερο βαθμό (εφετεία), το απώτατο όριο για την έκδοση αποφάσεων ορίζεται στα 2 έτη, ενώ καθιερώνεται η καθολική απαγόρευση αναβολών. Οι εφέσεις θα κατατίθενται πλέον απευθείας στα εφετεία για ταχύτερη διεκπεραίωση, ενώ αυξάνεται και η αρμοδιότητα των πολυμελών πρωτοδικείων. Στον Άρειο Πάγο, η διαδικασία επισπεύδεται με την επαναφορά της γραπτής εισήγησης του αρεοπαγίτη, ενώ περιορίζεται ο αριθμός των σελίδων των αναιρετηρίων και λοιπών υπομνημάτων.
Παράλληλα, οι διάδικοι θα υπόκεινται σε οικονομικά «πέναλτι» αν επιμείνουν σε αγωγές με τυπικές ελλείψεις που δεν έχουν διορθώσει, ενώ ο δικαστής θα μπορεί να απορρίπτει την αγωγή αν αυτές δεν τακτοποιηθούν εντός συγκεκριμένης προθεσμίας, εξοικονομώντας πολύτιμο χρόνο στη δικαστική διαδικασία.
Στόχος της νομοθετικής πρωτοβουλίας Φλωρίδη είναι η Ελλάδα να προσεγγίσει τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον χρόνο λήψης δικαστικών αποφάσεων.
Η αναμόρφωση συνοδεύεται από την ψηφιοποίηση της δικαιοσύνης, με την ανάπτυξη πλατφόρμας ηλεκτρονικού φακέλου που θα επιτρέπει την πλήρη ηλεκτρονική διαχείριση των υποθέσεων, από την κατάθεση της αγωγής έως την έκδοση και δημοσίευση των αποφάσεων, ενισχύοντας τη διαφάνεια και την ταχύτητα.
Τι αλλάζει στην προδικασία
Η προδικασία περιορίζεται δραστικά και ο φάκελος κάθε υπόθεσης θα εξετάζεται εξονυχιστικά πριν οδηγηθεί στο ακροατήριο. Εισάγονται αυστηρές και δεσμευτικές προθεσμίες για όλες τις πλευρές, ενώ η αυτοματοποίηση του προσδιορισμού της δίκης και η ηλεκτρονική διαχείριση των φακέλων αποτελούν σημαντικά βήματα προς την ψηφιακή δικαιοσύνη.
Πιο συγκεκριμένα, με την κατάθεση της αγωγής στα δικαστήρια θα προσδιορίζεται αυτομάτως η ακριβής ημερομηνία διεξαγωγής της δίκης που θα γίνεται αυτομάτως εντός 150-180 ημερών. Οι δύο πλευρές θα έχουν περιθώριο 90 ημερών να καταθέσουν προτάσεις και όλα τα αποδεικτικά στοιχεία που επιθυμούν να εισφέρουν στη δικογραφία. Οι αντίδικοι θα έχουν διαθέσιμες ακόμα 15 μέρες για να καταθέσουν προσθήκες ή/και αντίκρουση των προτάσεων του αντιδίκου. Στη συνέχεια, ακολουθεί μία προθεσμία 10 ημερών, στην οποία η δικογραφία θα χρεώνεται σε συγκεκριμένο δικαστή μια καινοτομία ακόμα που κατατείνει στην προσωπική επιμέλεια για την συμπλήρωση του φακέλου αλλά και απόρριψης της αγωγής.
