Σειρά παραγόντων έχουν οδηγήσει τις τελευταίες εβδομάδες σε συχνές εμφανίσεις φιδιών στη Θεσσαλονίκη, με αποκορύφωμα την οχιά που βρέθηκε σε σχολείο και δάγκωσε 39χρονη εθελόντρια, η οποία βρίσκεται αυτή τη στιγμή στην εντατική.
Μόνο τις τελευταίες τρεις μέρες, η εθελοντική ομάδα Animal Rescue and Defence Squad χρειάστηκε να μεταβεί σε τρία διαφορετικά σημεία της Θεσσαλονίκης για να απομακρύνει ερπετά που είχαν κρυφτεί σε αυτοκίνητα, με έναν εκ των ιδρυτών της ομάδας να τονίζει ότι «έχουμε ένα περιστατικό την ημέρα».
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του thesstoday, το οποίο βασίζεται σε εκτιμήσεις ειδικών, η απότομη άνοδος της θερμοκρασίας μετά από μια σχετικά κρύα άνοιξη φαίνεται πως έχει παίξει κομβικό ρόλο στις συχνές εμφανίσεις των ερπετών.
«Βγήκαν όλα μαζί συγχρονισμένα»
Από την πλευρά του, ο βιολόγος-ερπετολόγος και υποψήφιος διδάκτορας του τμήματος Βιολογίας του ΑΠΘ, Ηλίας Στραχίνης εξηγεί ότι τα συχνά περιστατικά δεν οφείλονται σε αύξηση πληθυσμού αλλά στις καιρικές συνθήκες.
«Οι καταγραφές που έχουμε ετησίως για τη Θεσσαλονίκη είναι 40-80, μέχρι τώρα τα περιστατικά είναι σε φυσιολογικούς ρυθμούς. Άλλες φορές ξεκινούν να εμφανίζονται πιο σταδιακά, όσο ζεσταίνει ο καιρός. Φέτος όμως, λόγω της κρύας άνοιξης άργησαν να βγουν και η απότομη άνοδος της θερμοκρασίας είχε ως αποτέλεσμα να εμφανιστούν όλα μαζί συγχρονισμένα», σημειώνει και προσθέτει ότι τα φίδια φτάνουν στην πόλη μέσω του ανθρώπου.
«Όταν πάμε στην εξοχή, τα φίδια μπαίνουν στα αυτοκίνητα και μεταφέρονται μαζί μας στην πόλη. Όσο πιο μεγάλη η πόλη, τόσο περισσότερες οι μετακινήσεις [...] Τα τέλη της άνοιξης με αρχές καλοκαιριού είναι το ζενίθ της δραστηριότητας για τα φίδια, καθώς είναι αναπαραγωγική περίοδος και ψάχνουν για ζευγάρωμα και τροφή».
Παράλληλα, τονίζει πως δεν υπάρχει αρμόδια υπηρεσία για να χειρίζεται περιστατικά εμφάνισης ερπετών, με το βάρος να πέφτει σε εθελοντές που πολλές φορές δεν έχουν τις κατάλληλες γνώσεις ή και εργαλεία.
«Το καλύτερο που μπορεί να κάνει κάποιος που βρίσκει ένα φίδι μακριά από το φυσικό περιβάλλον του, είναι να καλεί την Αστυνομία, την Πυροσβεστική, το Δασαρχείο ή κάποιο κέντρο περίθαλψης που μπορεί να έχουν επαφή με κάποιον ειδικό», αναφέρει.
Ο ρόλος της κλιματικής αλλαγής
Η Μαρία Δημάκη, ερπετολόγος και υπεύθυνη στο Τμήμα Ζωολογίας στο Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας χαρακτήρισε το περιστατικό με την 39χρονη ως «εξαιρετικά σπάνιο» τόσο λόγω της τοποθεσίας όσο και επειδή η οχιά είναι το λιγότερο επιθετικό ερπετό, εξαιτίας του δηλητηρίου του.
«Ήταν άτυχη η γυναίκα και εξαιρετικά σπάνιο αυτό που συνέβη. Το αναφυλακτικό σοκ ήταν πιθανότατα από αλλεργική αντίδραση. Το δηλητήριο της οχιάς είναι ισχυρό, αλλά αυτό το συμβάν είναι πολύ σοβαρό. Φαίνεται ότι η 39χρονη δεν γνώριζε πώς να συμπεριφερθεί στο φίδι επειδή δεν είχε και τα κατάλληλα εργαλεία. Είναι πολύ βασικό γενικότερα να μην πλησιάζουμε τα άγρια ζώα. Άλλωστε οι οχιές είναι από τα πιο ήρεμα φίδια, ακριβώς επειδή έχουν ισχυρό δηλητήριο. Δηλαδή για να φτάσει σε σημείο να δαγκώσει, έπρεπε να ένιωσε απειλή», σημείωσε.
Σύμφωνα με την ίδια η κλιματική αλλαγή ενδεχομένως να χαράξει νέα δεδομένα στον χάρτη της πανίδας.
«Η κλιματική αλλαγή σίγουρα θα επιδράσει στα ερπετά. Δηλαδή εκτιμώ ότι θα πηγαίνουν σε δροσερά σημεία και όπου υπάρχει νερό. Πιθανόν, θα μπορούσε ακόμη και στον αστικό ιστό, ωστόσο εκεί υπάρχουν επικίνδυνα σημεία για τα φίδια», δήλωσε και επεσήμανε ότι στην Ελλάδα απαγορεύεται η θανάτωση φιδιών, τα περισσότερα εκ των οποίων χαρακτηρίζονται ως προστατευόμενα είδη και μετά την αιχμαλωσία τους, κανονικά πρέπει οι αρμόδιες υπηρεσίες να τα επιστρέφουν στη φύση.
«Στην Ελλάδα έχουμε πέντε είδη και συνήθως δεν τα συναντάμε μαζί. Η κοινή οχιά είναι το πιο γνωστό είδος το οποίο εμφανίζεται κυρίως στην Ηπειρωτική Ελλάδα και σε νησιά. Τα χαρακτηριστικά είναι ότι είναι φίδι κοντόχοντρο, δεν ξεπερνά τα 80-90 εκατοστά, τα χρώματα είναι μαύρο – γκρι ή μπεζ – καφέ και σχεδόν πάντα το σχέδιό της στη ράχη είναι ένα ζιγκ ζαγκ»,κατέληξε.
