Υπάρχει πιθανότητα 80% η υπερθέρμανση του πλανήτη να καταγράψει νέο ετήσιο ρεκόρ κατά την επόμενη πενταετία, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο για ακραίες ξηρασίες, πλημμύρες και δασικές πυρκαγιές, σύμφωνα με νέα έκθεση του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO).
Για πρώτη φορά, τα στοιχεία για την υπερθέρμανση του πλκανήτη δείχνουν και μια – έστω μικρή – πιθανότητα να καταγραφεί έως το 2030 ένα έτος με θερμοκρασία 2°C υψηλότερη από τα προβιομηχανικά επίπεδα, εξέλιξη που οι επιστήμονες χαρακτηρίζουν «σοκαριστική».
Η προειδοποίηση αυτή έρχεται έπειτα από τη θερμότερη δεκαετία που έχει καταγραφεί ποτέ. Η νέα παγκόσμια κλιματική πρόβλεψη μεσοπρόθεσμου ορίζοντα αναδεικνύει τους αυξανόμενους κινδύνους για τη δημόσια υγεία, τις εθνικές οικονομίες και τα φυσικά οικοσυστήματα, εάν δεν σταματήσει άμεσα η καύση πετρελαίου, φυσικού αερίου, άνθρακα και ξύλου.
Η έκθεση, η οποία συνδυάζει βραχυπρόθεσμες μετεωρολογικές παρατηρήσεις με μακροπρόθεσμες κλιματικές προβολές, προβλέπει ότι υπάρχει 70% πιθανότητα η μέση παγκόσμια αύξηση της θερμοκρασίας για την περίοδο 2025–2029 να υπερβεί το όριο των 1,5°C σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή.
Αυτό το σενάριο φέρνει τον πλανήτη επικίνδυνα κοντά στην υπέρβαση του πιο φιλόδοξου στόχου της Συμφωνίας του Παρισιού, αν και ο συγκεκριμένος στόχος βασίζεται σε μέσο όρο 20ετίας.
Η έκθεση καταγράφει επίσης πιθανότητα 86% να ξεπεραστεί το όριο των 1,5°C σε τουλάχιστον ένα από τα επόμενα πέντε έτη, ποσοστό σημαντικά αυξημένο σε σχέση με το 40% της αντίστοιχης έκθεσης του 2020.
Το 2024 αποτέλεσε το πρώτο έτος που η μέση παγκόσμια θερμοκρασία ξεπέρασε ετησίως τον στόχο του 1,5°C — κάτι που μέχρι και το 2014 θεωρούνταν απίθανο για την τρέχουσα δεκαετία. Ήταν επίσης το θερμότερο έτος στα 175 χρόνια μετεωρολογικών καταγραφών.
Ενδεικτικό της ταχείας υπερθέρμανσης του πλανήτη είναι ότι ακόμη και η υπέρβαση των +2°C εμφανίζεται πλέον ως πιθανότητα — έστω και μικρή — στα στατιστικά μοντέλα της έκθεσης, τα οποία βασίζονται σε 220 προβολές από 15 κορυφαία επιστημονικά ινστιτούτα, όπως το Met Office του Ηνωμένου Βασιλείου, το Barcelona Supercomputing Centre, το Canadian Centre for Climate Modelling and Analysis και η Deutscher Wetterdienst.
Η πιθανότητα να φτάσουμε τους +2°C πριν το 2030 παραμένει χαμηλή (περίπου 1%) και θα απαιτούσε συνδυασμό παραγόντων θέρμανσης, όπως ισχυρό φαινόμενο Ελ Νίνιο και θετική Αρκτική Ταλάντωση. Ωστόσο, αυτή η πιθανότητα θεωρούνταν ως πρόσφατα σχεδόν αδύνατη σε ορίζοντα πενταετίας.
«Είναι σοκαριστικό ότι το σενάριο των +2°C είναι πλέον στατιστικά πιθανό», δήλωσε ο Άνταμ Σκέιφ του Met Office. «Η πιθανότητα εμφανίζεται μόλις στο 1% για τα επόμενα πέντε έτη, αλλά θα αυξάνεται όσο συνεχίζεται η υπερθέρμανση».
Οι επιπτώσεις δεν θα είναι ίδιες για όλες τις περιοχές. Οι χειμώνες στην Αρκτική προβλέπεται να θερμαίνονται 3,5 φορές πιο γρήγορα από τον παγκόσμιο μέσο όρο, κυρίως λόγω της μείωσης του θαλάσσιου πάγου. Αυτό σημαίνει ότι το χιόνι πέφτει κατευθείαν στον ωκεανό και όχι πάνω σε παγωμένες επιφάνειες που αντανακλούν την ηλιακή ακτινοβολία πίσω στο διάστημα.
Το τροπικό δάσος του Αμαζονίου αναμένεται να υποστεί περισσότερες ξηρασίες, ενώ η νότια Ασία, η περιοχή του Σαχέλ και η βόρεια Ευρώπη (συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου) θα αντιμετωπίσουν αυξημένες βροχοπτώσεις.
Ο Λέον Χέρμανσον του Met Office, επικεφαλής της έκθεσης, εκτιμά ότι το 2025 θα είναι ένα από τα τρία θερμότερα έτη που έχουν καταγραφεί ποτέ.
Ο Κρις Χιούιτ, διευθυντής υπηρεσιών κλίματος του WMO, περιέγραψε μια «ανησυχητική εικόνα» όσον αφορά τα κύματα καύσωνα και την επίπτωσή τους στην ανθρώπινη υγεία. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι δεν είναι ακόμη αργά για να περιοριστεί η υπερθέρμανση, εφόσον μειωθούν άμεσα οι εκπομπές από ορυκτά καύσιμα.
«Πρέπει να αναλάβουμε δράση για το κλίμα», δήλωσε. «Το όριο του 1,5°C δεν είναι αναπόφευκτο».
Με πληροφορίες από Guardian
