Ιράκ. Την αυγή, μια αχνή ομίχλη καλύπτει τα κανάλια της Χουαϊζέ, εκεί όπου ο ουρανός και το νερό μοιάζουν να γίνονται καθρέφτης.
Από την πρύμνη μιας ξύλινης βάρκας, ο 23χρονος Ιρακινός Μουστάφα Χασίμ σπρώχνει με τον παραδοσιακό κοντόξυλο μέσα από τις ρηχές όχθες. Κάποτε η λίμνη Ουμ αλ-Νέα’τ έσφυζε από ζωή· σήμερα το νερό μόλις που φτάνει το μισό μέτρο.
«Δύο χρόνια πριν υπήρχαν παντού οικογένειες και ψαράδες. Γέλια, φωνές, ψάρια που πετάγονταν», λέει ο Μουστάφα. «Τώρα, τίποτα». Στον ορίζοντα, φλόγες καίνε από το πετρελαιοφόρο κοίτασμα Χαλφάγια.
Τα έλη της Μεσοποταμίας – άλλοτε μια απέραντη υδάτινη πολιτεία, που κάποιοι ταυτίζουν με τον βιβλικό Κήπο της Εδέμ – έχουν κηρυχθεί μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς από την UNESCO. Όμως κάτω από το νερό κρύβεται άλλος πλούτος: το πετρέλαιο. Στρατηγικά κοιτάσματα, όπως το Ματζνούν και το Χαλφάγια, «διψούν» για νερό που αντλείται από τον Τίγρη και κατευθύνεται στις γεωτρήσεις.
Η άντληση φτάνει τις 60.000 κυβικά μέτρα την ημέρα – όσο η κατανάλωση μιας μεσαίας πόλης. Οι κάτοικοι βλέπουν τα νερά να εξαφανίζονται και τα έλη να στρατιωτικοποιούνται, με φυλάκια και έλεγχο πρόσβασης. Ο Μουστάφα, όπως πολλοί, αναγκάστηκε να δουλέψει προσωρινά για την PetroChina. «Το ονομάζουν ανάπτυξη», λέει, «μα είναι καταστροφή».
Το 2024, μυστική κυβερνητική έκθεση κατέγραψε επικίνδυνα επίπεδα ρύπανσης από βαρέα μέταλλα και υδρογονάνθρακες στο νερό και κατάρρευση της τοπικής γεωργίας. Την ίδια στιγμή, δορυφορικές εικόνες αποκαλύπτουν νέες παράνομες εξορύξεις στο κέντρο προστατευμένων περιοχών.
Οι διαμαρτυρίες δεν σταματούν. «Δεν παλεύουμε μόνο για σήμερα», λέει ο Μουστάφα. «Θέλουμε τα παιδιά μας να γνωρίσουν τα έλη που οι πρόγονοί μας φύλαξαν για χιλιάδες χρόνια».
Στο Ιράκ, η μάχη για το νερό και το πετρέλαιο έχει γίνει μάχη για την ίδια τη ζωή.
Με πληροφορίες από Guardian
