Τα «χειρότερα, δυνατά σενάρια» σε ό,τι αφορά στην επίδραση της κλιματικής κρίσης άρχισε να χαρτογραφεί η επιστημονική κοινότητα της Βρετανίας, προειδοποιώντας ότι η χώρα πρέπει να προετοιμαστεί όχι μόνο για το «πιθανό», αλλά και για το «ακραίο αλλά εφικτό».
Σύμφωνα με νέα ανάλυση που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Earth’s Future και εκπονήθηκε για λογαριασμό της βρετανικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας (Met Office), η Βρετανία θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με άνοδο της θερμοκρασίας έως και 4 βαθμούς Κελσίου, αύξηση της στάθμης της θάλασσας έως και 2 μέτρα, αλλά και -στο πιο παράδοξο σενάριο- απότομη ψύξη έως 6 βαθμούς, εάν καταρρεύσουν κρίσιμα ωκεάνια ρεύματα του Ατλαντικού.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι πρόκειται για σενάρια χαμηλής πιθανότητας, όχι όμως απίθανα. Όπως σημειώνει ο επικεφαλής της έρευνας, καθηγητής Νάιτζελ Άρνελ από το Πανεπιστήμιο του Ρέντινγκ, «δεν είναι προβλέψεις, αλλά ρεαλιστικές εκδοχές ενός μέλλοντος που η χώρα δεν μπορεί να αγνοήσει». Μέχρι σήμερα, όπως επισημαίνει, ο σχεδιασμός υποδομών και πολιτικών γινόταν χωρίς σοβαρή εξέταση των χειρότερων ενδεχομένων.
Βρετανία: Τα ακραία καιρικά φαινόμενα έως το τέλος του αιώνα
Σε δεύτερο επίπεδο, η μελέτη εξετάζει τα ακραία καιρικά φαινόμενα έως το τέλος του αιώνα: σε ορισμένους μήνες οι θερμοκρασίες θα μπορούσαν να ξεπερνούν τον μέσο όρο κατά 6 βαθμούς, ενώ οι βροχοπτώσεις να φτάνουν έως και τριπλάσια επίπεδα. Ήδη, με την παγκόσμια θερμοκρασία αυξημένη κατά περίπου 1,3 βαθμούς, έχουν καταγραφεί χιλιάδες πρόωροι θάνατοι στη Βρετανία από καύσωνες.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το ενδεχόμενο αποδυνάμωσης ή κατάρρευσης της Ατλαντικής Μεσημβρινής Κυκλοφορίας (AMOC), ενός κρίσιμου ωκεάνιου ρεύματος που ρυθμίζει το κλίμα της Ευρώπης. Αν ένα τέτοιο σενάριο ξεκινούσε μετά το 2030, θα μπορούσε να οδηγήσει σε απότομη πτώση της θερμοκρασίας στο Ηνωμένο Βασίλειο έως και 6 βαθμούς, με σοβαρές συνέπειες για τη γεωργία, τα υδάτινα αποθέματα και το ενεργειακό σύστημα της χώρας.
Παράλληλα, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι μια απότομη μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης – χωρίς ταυτόχρονη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου - θα μπορούσε προσωρινά να αυξήσει περαιτέρω τη θερμοκρασία, καθώς τα αερολύματα που σήμερα «μπλοκάρουν» μέρος της ηλιακής ακτινοβολίας θα εξαφανιστούν.
Βρετανία: Τι ισχύει με τη στάθμη της θάλασσας
Όσον αφορά τη στάθμη της θάλασσας, η μελέτη επισημαίνει ότι, εάν οι παγετώνες της Γροιλανδίας και της Ανταρκτικής καταρρεύσουν ταχύτερα απ’ ό,τι αναμένεται, τα βρετανικά παράλια θα μπορούσαν να βρεθούν αντιμέτωπα με άνοδο έως και 2,2 μέτρα μέχρι το 2100, πλημμυρίζοντας παράκτιες πόλεις και κοινότητες.
Η έρευνα δεν λαμβάνει υπόψη δευτερογενείς παγκόσμιες επιπτώσεις, όπως η κατάρρευση της επισιτιστικής ασφάλειας ή γεωπολιτικές συγκρούσεις. Παρ’ όλα αυτά, εντάσσεται στο πλαίσιο ενός ευρύτερου προβληματισμού: ήδη από το 2021, η Βουλή των Λόρδων είχε προειδοποιήσει ότι η Βρετανία υποτιμά κινδύνους χαμηλής πιθανότητας αλλά υψηλού αντίκτυπου, ενώ οι κυβερνητικές πολιτικές προσαρμογής του 2023 είχαν χαρακτηριστεί «ανεπαρκείς».
Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, δηλώνει ότι η κλιματική προσαρμογή αποτελεί κεντρική προτεραιότητα, επικαλούμενη επενδύσεις σε νέα φράγματα, ταμιευτήρες και αντιπλημμυρικά έργα. Ωστόσο, οι επιστήμονες επιμένουν ότι η προετοιμασία για το χειρότερο μπορεί να λειτουργήσει και ως καταλύτης για ταχύτερη μείωση των εκπομπών ορυκτών καυσίμων.
Όπως συνοψίζει ο Άρνελ, «ελπίζουμε αυτά τα σενάρια να μη συμβούν ποτέ. Αλλά αν δεν τα λάβουμε υπόψη, το κόστος θα είναι ασύγκριτα μεγαλύτερο».
Με πληροφορίες από Guardian
