Με εκτενές δημοσίευμά του για τα 200 χρόνια από τον θάνατο του επαναστατικού ρομαντικού ποιητή Λόρδου Βύρωνα, ο Guardian εξηγεί το γιατί οι Έλληνες γιορτάζουν τη θέση του στο πάνθεον της ιστορίας.
Την Τετάρτη 18 Αυγούστου 1880, πραγματοποιήθηκε πώληση στον οίκο Sotheby's στο Λονδίνο. Μεταξύ των αντικειμένων που βγήκαν στο σφυρί ήταν «ενδιαφέροντα κειμήλια του Λόρδου Βύρωνα». Τα αντικείμενα, που κάποτε ανήκαν στην Augusta Leigh, ετεροθαλής αδελφή του ποιητή, περιλάμβαναν το στεφάνι από δάφνη που τοποθετήθηκε στο φέρετρο του φιλέλληνα.
Ο Ιωάννης Γεννάδιος, ένας διπλωμάτης και επιστήμονας που γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα, φρόντισε να είναι εκεί. Είχαν περάσει 56 χρόνια από τότε που ο μεγάλος ρομαντικός ποιητής πέθανε στις 19 Απριλίου 1824 στο Μεσολόγγι, πρωτοστατώντας στην εξέγερση των Ελλήνων κατά της οθωμανικής κυριαρχίας. Ο Γεννάδιος σε μια δημοπρασία στο Λονδίνο, τη δεκαετία του 1870, αγόρασε μια συλλογή με προσωπικά αντικείμενα του Λόρδου Βύρωνα, ανάμεσά τους το στεφάνι που έβαλαν οι Μεσολογγίτες στον τάφο του, καθώς και μια μπούκλα από τα χαρακτηριστικά καστανοκόκκινα μαλλιά του, σπάνια χειρόγραφα, το χρυσό ρολόι του, πίνακες ζωγραφικής και ένα θραύσμα από τον σκωτσέζικο καρό μανδύα που φορούσε ο Λόρδος Βύρων.
Για την Alicia E Stallings, καθηγήτρια ποίησης του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, το να αντικρίζει κανείς αντικείμενα που κάποτε ήταν τόσο οικεία με τον ποιητή ισοδυναμούσε με το να βρίσκεται «σε απόσταση αναπνοής» από αυτόν και δεν ήταν τίποτε λιγότερο από «συναρπαστικό». «Νομίζω ότι είναι πολύ σημαντικό που κατέληξαν στην Ελλάδα. Υπάρχει ελάχιστη αίσθηση ή κατανόηση [στο εξωτερικό] για το πόσο σημαντικός ήταν για την Ελλάδα» δήλωσε στον Guardian.
«Την Παρασκευή (19/4) -ακριβώς 200 χρόνια αφότου ο Βύρων υπέκυψε στον πυρετό μόλις 100 ημέρες μετά την άφιξή του στη χώρα της οποίας την ελευθερία είχε υπερασπιστεί τόσο έντονα- οι Έλληνες έκαναν τα πάντα για να δείξουν την εκτίμησή τους» σημειώνει η βρετανική εφημερίδα.
Στο Μεσολόγγι, τόπο ενός άνευ προηγουμένου αφιερώματος στον ποιητή, οι εορτασμοί κυμαίνονταν από εγκαίνια εκθέσεων μέχρι την παγκόσμια πρεμιέρα της όπερας The Last Days of Byron (Οι τελευταίες μέρες του Βύρωνα), που ανέθεσε το Ινστιτούτο Ψηφιακής Αρχαιολογίας της Οξφόρδης.
«Ο πόλεμος της Ελλάδας για την ανεξαρτησία ήταν βίαιος. Περισσότεροι από 350 στρατιώτες από την Ευρώπη και την Αμερική πιστεύεται ότι έχασαν τη ζωή τους στο πεδίο της μάχης στα χέρια των Οθωμανών», αναφέρει το δημοσίευμα που -μεταξύ άλλων- φιλοξενεί δηλώσεις του Αλέξη Σωτηρόπουλου, επικεφαλής της δημοσικής αρχής στον Βύρωνα «του αθηναϊκού προαστίου που πήρε το όνομά του από τον ποιητή».
«Το γεγονός ότι ο Λόρδος Βύρωνας θα πέθαινε πριν προλάβει να αποδείξει την αξία του στη μάχη -ο πυρετός τον έπιασε καθώς επρόκειτο να οδηγήσει στρατεύματα έξω από την πόλη που μαστιζόταν από ελονοσία- λίγη σημασία έχει» συνεχίζει ο Guardian.
«Ο Μπάιρον μπορεί να μην πολέμησε, αλλά μας έδωσε τα πάντα, μας έδωσε τη ζωή του. Στη ζωή σημασία έχει τι αφήνεις πίσω σου, και τελικά άφησε πίσω του μια ελεύθερη Ελλάδα. Χωρίς αυτόν ίσως να μην είχε συμβεί» δήλωσε ο κ. Σωτηρόπουλος, με μια προτομή του ποιητή να βρίσκεται πίσω του σε ένα γραφείο που ξεχειλίζει από σημαίες, τσάντες και κούπες με τη μορφή του φιλέλληνα.
Στην Αγγλία, εξηγεί το δημοσίευμα, όπου ο επαναστάτης ποιητής μνημονεύεται ως «τρελός, κακός και επικίνδυνος να τον ξέρει κανείς» - η αμίμητη προσφώνηση που είπε η περιφρονημένη ερωμένη του, η λαίδη Καρολάιν Λαμπ - είναι ένας πολιτικός ρόλος που συχνά παραβλέπεται. Αλλά οι εκδηλώσεις μνήμης για την επέτειο-ορόσημο προσφέρουν επίσης την ευκαιρία για επανεκτίμηση, λέει στον Guardian ο Roderick Beaton, ομότιμος καθηγητής Νεοελληνικών στο King's College του Λονδίνου και συγγραφέας του βιβλίου Byron's War, της οριστικής έκθεσης για τη συμμετοχή του Λόρδου Βύρωνα στην ελληνική επανάσταση.
«Υπάρχει μια τεράστια αναντιστοιχία στον τρόπο με τον οποίο τον θυμούνται στο Ηνωμένο Βασίλειο και στην Ελλάδα», σημείωσε ο ακαδημαϊκός, εκφράζοντας τη λύπη του για το γεγονός ότι το μεγαλύτερο μέρος της ποίησης του Λόρδου Βύρωνα, όπως και η σωζόμενη αλληλογραφία του, δεν είχε ποτέ μεταφραστεί στα ελληνικά.
«Σε αυτή την επέτειο υπάρχει μια μεγάλη ευκαιρία για τους Έλληνες να τον γνωρίσουν καλύτερα ως ποιητή, και για τους Βρετανούς να ανοιχτούν πέρα από τα κλισέ, και τις κηλίδες των σκανδάλων, για να δουν τη συμβολή του Μπάιρον στη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού κράτους. Είναι σημαντικό γιατί είναι πραγματικά μέρος της ιστορίας και της αυτογνωσίας της Ελλάδας» κατέληξε ο.Roderick Beaton.
