Μέσα στον πολύχρωμο ιλιγγιώδη κόσμο της Σόνιας Ντελονέ Facebook Twitter

Μέσα στον πολύχρωμο ιλιγγιώδη κόσμο της Σόνιας Ντελονέ

0

Η ανήσυχη καλλιτεχνική προσωπικότητα γεννήθηκε με το όνομα Σόνια Ιλίνιτσνα Στερν το 1885 κοντά στην Οδησσό σε μια εβραϊκή ουκρανική οικογένεια. Σε ηλικία επτά ετών πήγε να ζήσει με τον πλούσιο θείο της Χένρι Τερκ και τη σύζυγό του στην Αγία Πετρούπολη της Ρωσίας. Οι Τερκ της πρόσφεραν μια προνομιακή και καλλιεργημένη ανατροφή στην Αγία Πετρούπολη. Πήρε το όνομα Σόνια Τερκ. Ωστόσο, οι παιδικές της αναμνήσεις από την Ουκρανία έμειναν μαζί της και συχνά αναφερόταν στο «αγνό» χρώμα και τα φωτεινά κοστούμια των ουκρανικών γάμων χωρικών. 

Από μαθήτρια επισκεπτόταν γκαλερί και μουσεία ταξιδεύοντας με τους Τερκ στη Φινλανδία και στην Ευρώπη, και η δεξιοτεχνία της στο σχέδιο έγινε αντιληπτή από ένα δάσκαλό της σε ένα γυμνάσιο στην Αγία Πετρούπολη. Όταν έγινε 18 ετών, μετά από πρόταση του δασκάλου της, την έστειλαν σε σχολή τέχνης στη Γερμανία όπου παρακολούθησε την Ακαδημία Καλών Τεχνών στην Καρλσρούη. Σπούδασε στη Γερμανία μέχρι το 1905 και στη συνέχεια μετακόμισε στο Παρίσι και γράφτηκε στην Académie de La Palette στο Μονπαρνάς. Περνούσε περισσότερο καιρό στις γκαλερί παρά στη σχολή της και το έργο της εκείνης της περιόδου επηρεάστηκε από τους ζωγράφους που έβλεπε, τον Βαν Γκογκ, τον Γκογκέν και τον Ανρί Ρουσό τους Φοβ τον Ματίς και τον Ντερέν.

Η επιρροή της ζωγραφικής στον σχεδιασμό υφασμάτων που παρουσίασε η Ντελονέ με το στιλ της, απασχολεί τη μόδα ακόμα και σήμερα. Τη μόδα του δρόμου και της καθημερινής ζωής. Για πολλά όμως χρόνια η συμβολή της στην τέχνη είχε αγνοηθεί. Για πολλά χρόνια είχε θεωρηθεί «ως η σύντροφος του Ντελονέ με τον οποίο σχεδίαζαν περίπου τα ίδια». Άργησε πολύ να αξιολογηθεί ως ανεξάρτητη καλλιτέχνιδα.

Το 1908 παντρεύτηκε τον Γερμανό έμπορο έργων τέχνης και ιδιοκτήτη γκαλερί Wilhelm Uhde, εκείνη ωφελήθηκε από την πρόσβαση στην προίκα της και εκείνος για να καλύψει την ομοφυλοφιλία του. Μπήκε στον κόσμο της τέχνης και στην γκαλερί του Uhde γνώρισε τη μητέρα του Ρομπέρ Ντελονέ  και τον ίδιο το 1909. Έγιναν εραστές, η Σόνια χώρισε και ενώ ήταν έγκυος στο παιδί του Ντελονέ παντρευτήκαν και γέννησε το 1911. 

«Στον Ρομπέρ Ντελονέ βρήκα έναν ποιητή. Ένα ποιητή που έγραφε όχι με λόγια αλλά με χρώματα», έλεγε.

Το 1911 έφτιαξε ένα πάπλωμα για το γιό της το οποίο βρίσκεται τώρα στη συλλογή του Musée National d'Art Moderne στο Παρίσι. Δημιουργήθηκε αυθόρμητα με γεωμετρία και χρώμα.

Μέσα στον πολύχρωμο ιλιγγιώδη κόσμο της Σόνιας Ντελονέ Facebook Twitter
Το πάπλωμα του γιού της Σαρλ, 1911

«Γύρω στο 1911 σκέφτηκα να φτιάξω για τον γιο μου, που μόλις είχε γεννηθεί, μια κουβέρτα από κομμάτια υφάσματος σαν αυτά που είχα δει στα σπίτια των Ουκρανών αγροτών. Όταν τελείωσε, η διάταξη των κομματιών του υλικού μου φάνηκε ότι έμοιαζε με κυβιστικές αντιλήψεις και στη συνέχεια προσπαθήσαμε να εφαρμόσουμε την ίδια διαδικασία σε άλλα αντικείμενα και πίνακες», έλεγε.

Οι σύγχρονοι κριτικοί τέχνης αναγνωρίζουν αυτό ως το σημείο όπου απομακρύνθηκε από την προοπτική και τον νατουραλισμό στην τέχνη της. Την ίδια εποχή, κυβιστικά έργα παρουσιάζονταν στο Παρίσι και ο Ρομπέρ μελετούσε τις χρωματικές θεωρίες του Michel Eugène Chevreul. Ονόμασαν τα πειράματά τους με το χρώμα στην τέχνη και το design «simultanéisme» (ταυτοχρονισμός). 

Η Σόνια Ντελονέ έφτιαξε τον πρώτο μεγάλο πίνακά της Bal Bullier (1912–13) με αυτές τις αρχές του χρώματος και της κίνησης.

Μέσα στον πολύχρωμο ιλιγγιώδη κόσμο της Σόνιας Ντελονέ Facebook Twitter
Le Bal Bullier

Ο φίλος τους Γκιγιόμ Απολινέρ επινόησε τον όρο Orphism (ορφισμός)  για να περιγράψει την εκδοχή του Ντελονέ για τον κυβισμό το 1913 και έγραψε: «Η γραμμή είναι περιορισμός. Το χρώμα δίνει βάθος –όχι προοπτική, όχι διαδοχικό, αλλά ταυτόχρονο βάθος– καθώς και μορφή και κίνηση.» 

Εν μεταξύ η Σόνια Ντελονέ συγχώνευσε στο έργο της γαλλικής και της ρωσικής πρωτοπορίας και έγραφε: Η πραγματική νέα ζωγραφική θα έχει τη δική της ζωή, ότι οι άπειροι συνδυασμοί χρωμάτων έχουν ποίηση και γλώσσα πολύ πιο εκφραστική από τις παλιές μεθόδους. Είναι μια μυστηριώδης γλώσσα σε αρμονία με τις δονήσεις, την ίδια τη ζωή, του χρώματος. Σε αυτόν τον τομέα, υπάρχουν νέες και άπειρες δυνατότητες.

Η πρώτη της εμφάνιση ήταν στο πρώτο γερμανικό Salon d'Automne στο Der Sturm του Βερολίνου το 1913, όπου εξέθεσε πέντε πίνακες, βιβλιοδεσίες σε κολάζ, ζωγράφισε κουτιά και υφάσματα με αφηρημένα σχέδια. Τα ρούχα και τα οικιακά αντικείμενα που σχεδίασε ήταν συνθέσεις υφασμάτων σε διάφορα χρώματα και υλικά, ραμμένα με παραδοσιακές σλαβικές τεχνικές όπως είχες χρησιμοποιήσει στο πάπλωμα του γιου της.

sonia delauney
H Σόνια Ντελονέ με ρούχα σχεδιασμένα από την ίδια.

Την ίδια χρονιά σχεδίασε για τον εαυτό της ένα φόρεμα με μοτίβα του ουράνιου τόξου που επαναλαμβάνονταν, ένα ρούχο που την έκανε ζωντανό γλυπτό.

Η Σόνια ξέφυγε από τη συμβατική συμπεριφορά με τον τρόπο που παρουσίαζε τον εαυτό της, σαν μια προοδευτική γυναίκα, συνώνυμη με την κίνηση και τον νεωτερισμό. 

Η πόλη και οι ρυθμοί της ήταν μια πηγή για το έργο της Σόνια, από τους δυναμικούς πίνακες των ηλεκτρικών πρισμάτων (Prismes électriques) του 1913 και σκίτσα πλήθους στη λεωφόρο Saint-Michel  μέχρι τα παιχνιδιάρικα χρωματιστά γράμματα – μαύρο για το A, λευκό για το E, κόκκινο για το I, μπλε για το U, πράσινο για το U. Ήταν παθιασμένη με την ποίηση και δολυλεψε με τον ποιητή Blaise Cendrars (1887–1961) για την εικονογράφηση του πειραματικού έγχρωμου ποιήματος με τίτλο «Πεζογραφία του Υπερσιβηρικού και της μικρής Jehanne της Γαλλίας». 

Αυτή ήταν η πρώτη της προσπάθεια μεταγραφής των προφορικών λέξεων μέσω του χρώματος, ερμηνεύοντας τη σχέση μεταξύ γραφής και έγχρωμης ζωγραφικής – ή, όπως την ανέφερε, «συγχρονικής παρουσίασης». Το ποίημα-πίνακας τυπώθηκε σε φύλλο μήκους δύο μέτρων και χρωματίστηκε με στένσιλ, με σκοπό να τυπωθεί μια αριθμημένη έκδοση που, που αν τεντωνόταν από άκρη σε άκρη, θα έφτανε μέχρι την κορυφή του Πύργου του Άιφελ. 

Μέσα στον πολύχρωμο ιλιγγιώδη κόσμο της Σόνιας Ντελονέ Facebook Twitter
Τα σχέδιά της στα ρούχα της εποχής του 20

Η Σόνια κατασκεύασε πολλά φορέματα-ποιήματα τη δεκαετία του 1920 βασισμένα στα γραπτά του ντανταϊστή ποιητή Τριστάν Τζαρά. Σχεδίασε επίσης κοστούμια για εκδηλώσεις και έργα παραλόγου και τα κοστούμια της υποδήλωναν κίνηση και μεταμόρφωση του γυναικείου σώματος.

Όταν ξέσπασε ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος οι Ντελονέ πήγαν στην Ισπανία. Αποφάσισαν να μην επιστρέψουν στο Παρίσι και στη συνέχεια ταξίδεψαν και έμειναν στην Πορτογαλία.  Το 1917, η Ρώσικη επανάσταση έβαλε τέλος στην οικονομική υποστήριξη που έλαβε η Σόνια από την οικογένειά της στη Ρωσία και χρειαζόταν μια διαφορετική πηγή εισοδήματος. Το 1918 αποδέχτηκε την πρόταση του Ντιαγκίλεφ να σχεδιάσει κοστούμια για τα Ρώσικα Μπαλέτα δημιουργώντας τολμηρά μοντέρνα ρούχα για την Κλεοπάτρα και την Αΐντα. Στη Μαδρίτη διακόσμησε το Petit Casino (ένα νυχτερινό κέντρο διασκέδασης) και ίδρυσε την Casa Sonia, πουλώντας τα σχέδιά της για εσωτερική διακόσμηση και μόδα, με ένα υποκατάστημα στο Μπιλμπάο.

Το 1920 άρχισε να αναζητά ευκαιρίες στον χώρο της μόδας. Έγραψε μια επιστολή στον διάσημο τότε μόδιστρο Πολ Πουαρέ  δηλώνοντας ότι ήθελε να επεκτείνει την επιχείρησή της και να συμπεριλάβει μερικά από τα σχέδιά του. Ο Πουαρέ αρνήθηκε, ισχυριζόμενος ότι είχε αντιγράψει και ήταν παντρεμένη με έναν Γάλλο λιποτάκτη.

Με την επιστροφή της στο Παρίσι ζούσαν δύσκολα και στις αρχές της δεκαετίας του 1920, άνοιξε μια μπουτίκ και έναν οίκο μόδας. Το 1923 πούλησε ταυτόχρονα σχέδια σε έναν κατασκευαστή μεταξιού στη Λυών και το 1924 ίδρυσε ένα ατελιέ για την εκτύπωση υφασμάτων και την παραγωγή ρούχων και κασκόλ. Άρχισε να σχεδιάζει κεντημένα και γεωμετρικά σχέδια παλτό, τσάντες, κασκόλ και σακάκια και η ανταπόκριση ήταν ενθουσιώδης. 

Μέσα στον πολύχρωμο ιλιγγιώδη κόσμο της Σόνιας Ντελονέ Facebook Twitter
Σχέδια για υφάσματα

Μετά το θάνατο του Ρομπέρ το 1941, η Σόνια επικεντρώθηκε στην προώθηση της πρακτικής του ενώ σταδιακά άρχισε να επικεντρώνεται στη δική της καριέρα ως ζωγράφος. Εξέθετε τακτικά στο Salon des Réalités Nouvelles κατά τη διάρκεια των δεκαετιών του 1940 και του 1950, δίνοντας στον εαυτό της περισσότερη ελευθερία στα έργα που δημιούργησε από τότε. Αναζητώντας την αντίθεση και την ένταση, τοποθέτησε ημικύκλια και ομόκεντρους κύκλους πάνω σε τετράγωνα, τρίγωνα και εκμεταλλεύτηκε το ρυθμικό αποτέλεσμα που παράγεται από την επανάληψη ενός μόνο μοτίβου στο φόντο του πίνακα. Τα έργα της αυτή την εποχή αποκαλύπτουν μια εξαιρετική χρήση του μαύρου, που δημιουργούσε έντονες αντιθέσεις με τα έντονα μπλε, κόκκινα και πράσινα.

Από τη δεκαετία του 1950 η Sonia άρχισε να εκθέτει τους δικούς της πίνακες στην Ευρώπη και την Αμερική και το 1964 έγινε η πρώτη εν ζωή γυναίκα καλλιτέχνης που έκανε αναδρομική έκθεση στο Λούβρο. Το 1965 μια αίθουσα αφιερώθηκε στα σχέδια και τα φορέματά της στην έκθεση L'Expo 1925 στο Musée des Arts Décoratifs και το 1967 το Musée National d'Art Moderne πραγματοποίησε μια πλήρη αναδρομική έκθεση της δουλειάς της. Η συμμετοχή της σε διάφορες ομάδες  της αφηρημένης τέχνης (Salon des Réalités, Nouvelles, Groupe Espace) την οδήγησε να συνεισφέρει στο δεύτερο κύμα αφαίρεσης στην Ευρώπη. 

Η Σόνια Ντελονέ συνεχίζει τη δημιουργική της πορεία και το 1976 σχεδιάζει μια σειρά από υφάσματα, επιτραπέζια σκεύη και κοσμήματα με την γαλλική εταιρεία Artcurial, εμπνευσμένα από το έργο της από την δεκαετία του 1920. Η Σόνια Ντελονέ πέθανε το 1979. Θάφτηκε στο Gambais, δίπλα στον τάφο του Ρομπέρ.

Μέσα στον πολύχρωμο ιλιγγιώδη κόσμο της Σόνιας Ντελονέ Facebook Twitter
Σόνια και Ρομπέρ Ντελονέ

Η επιρροή της ζωγραφικής στον σχεδιασμό υφασμάτων που παρουσίασε η Ντελονέ με το στιλ της, απασχολεί τη μόδα ακόμα και σήμερα. Τη μόδα του δρόμου και της καθημερινής ζωής. Για πολλά όμως χρόνια η συμβολή της στην τέχνη είχε αγνοηθεί. Για πολλά χρόνια είχε θεωρηθεί «ως η σύντροφος του Ντελονέ με τον οποίο σχεδίαζαν περίπου τα ίδια». Άργησε πολύ να αξιολογηθεί ως ανεξάρτητη καλλιτέχνιδα.

Στο έργο της συνδέονται οι καλές τέχνες και η εφαρμοσμένη τέχνη. Η μετάφραση και η αλλαγή των τρόπων έκφρασης δείχνει πάνω από όλα μια καλλιτέχνη με διαπολιτισμική σημασία και ευρύ λεξιλόγιο. Απελευθέρωσε την έννοια της αισθητικής από το έργο σε κάδρο και το έκανε μέρος της καθημερινότητας μιας σύγχρονης δημιουργικής γυναίκας. Η τέχνη της Ντελονέ φοριέται. Είναι στιλ και αισθητική περιπέτεια. Χρώματα, αποχρώσεις και αντιθέσεις κινούνται και αντιτίθενται δημιουργώντας κίνηση και ρυθμό. 

Όπως έγραψε στην αυτοβιογραφία της: We Will Go Right Up to the Sun) το 1978, ένα χρόνο πριν πεθάνει: «Τι έλεγαν οι άνθρωποι για μένα μέχρι τότε; – μούσα του Ορφισμού, διακοσμήτρια, σύντροφος του Ρομπέρ Ντελονέ. Μετά το παραδέχτηκαν: και έγραψαν «συνεργάτης, συνεχιστής…» πριν παραδεχτούν ότι το έργο υπήρχε από μόνο του.


Μέσα στον πολύχρωμο ιλιγγιώδη κόσμο της Σόνιας Ντελονέ Facebook Twitter
Υoung girl asleep, 1907

Μέσα στον πολύχρωμο ιλιγγιώδη κόσμο της Σόνιας Ντελονέ Facebook Twitter
Nu Jaune, 1908
Μέσα στον πολύχρωμο ιλιγγιώδη κόσμο της Σόνιας Ντελονέ Facebook Twitter
"Deux Fillette Finlandaises", 1907
Μέσα στον πολύχρωμο ιλιγγιώδη κόσμο της Σόνιας Ντελονέ Facebook Twitter
Color explosion
Μέσα στον πολύχρωμο ιλιγγιώδη κόσμο της Σόνιας Ντελονέ Facebook Twitter
Σχέδια για υφάσματα
Μέσα στον πολύχρωμο ιλιγγιώδη κόσμο της Σόνιας Ντελονέ Facebook Twitter
MARCHÉ AU MINHO I, 1916
Μέσα στον πολύχρωμο ιλιγγιώδη κόσμο της Σόνιας Ντελονέ Facebook Twitter
Κοστούμια για το Theatre Michel
Μέσα στον πολύχρωμο ιλιγγιώδη κόσμο της Σόνιας Ντελονέ Facebook Twitter
Ταπισερί με σχέδια της Σόνια Ντελονέ
Μέσα στον πολύχρωμο ιλιγγιώδη κόσμο της Σόνιας Ντελονέ Facebook Twitter
Danseuse aux disques
Μέσα στον πολύχρωμο ιλιγγιώδη κόσμο της Σόνιας Ντελονέ Facebook Twitter
Μέσα στον πολύχρωμο ιλιγγιώδη κόσμο της Σόνιας Ντελονέ Facebook Twitter
Μέσα στον πολύχρωμο ιλιγγιώδη κόσμο της Σόνιας Ντελονέ Facebook Twitter
Εικαστικά
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η «λίστα Τραμπ» και τα «απαράδεκτα έργα τέχνης» οδηγούν σε μια άλλη Αμερική

Εικαστικά / Tο μένος του Τραμπ για το Smithsonian: Λογοκρισία, ρατσισμός, λίστες με «απαράδεκτα» έργα

Με στόχο το μεγαλύτερο συγκρότημα μουσείων και ερευνητικών κέντρων στον κόσμο, ο Τραμπ επιχειρεί να ασκήσει έλεγχο και λογοκρισία σε έργα τέχνης και στο περιεχόμενο εκθέσεων, κατηγορώντας το Smithsonian ως «woke» και απειλώντας με περικοπές της χρηματοδότησής του.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Το σπίτι-μουσείο της Πολίν Καρπίδα βγάζει τους θησαυρούς του στο σφυρί (μέχρι κεραίας)

Εικαστικά / Το σπίτι-μουσείο της Πολίν Καρπίδα βγάζει τους θησαυρούς του στο σφυρί (μέχρι κεραίας)

Μια από τις πιο εξέχουσες συλλέκτριες στην Ευρώπη, η οποία έχει αφήσει το αποτύπωμά της και στην Ύδρα, αποφάσισε να πουλήσει τη συλλογή σουρεαλιστικής και μεταπολεμικής τέχνης που στεγάζει στο σπίτι της στο Λονδίνο -τη μεγαλύτερη αυτού του είδους- σε μια δημοπρασία-ορόσημο.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Χάρις Επαμεινώνδα: Η γλώσσα μου δεν είναι οι λέξεις

Εικαστικά / Χάρις Επαμεινώνδα: «Η γλώσσα μου δεν είναι οι λέξεις»

Η βραβευμένη με Αργυρό Λέοντα Κύπρια εικαστικός συνθέτει έναν κόσμο θραυσμάτων, αποκομμάτων της εσωτερικότητας, με ελλειπτικές εικόνες, τον οποίο μας προκαλεί να ανακατασκευάσουμε μέσα από τη σταδιακή του αποκάλυψη.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
 Μαρία Λοϊζίδου και Πέτρος Μώρης στη 13η Μπιενάλε του Λίβερπουλ

Εικαστικά / Μαρία Λοϊζίδου και Πέτρος Μώρης στη 13η Μπιενάλε του Λίβερπουλ

Οι δύο καλλιτέχνες με καταγωγή από Κύπρο και Ελλάδα αντίστοιχα, παρουσιάζουν νέα έργα τους σε μια από τις σημαντικότερες εικαστικές διοργανώσεις της Βρετανίας που φιλοξενεί 30 καλλιτέχνες και συλλογικότητες, με αναθέσεις και θεματικές που έχουν να κάνουν με τη γεωγραφία και τις αξίες που διαπερνούν την πόλη αυτή: καταγωγή και μνήμη.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Μια έκθεση για την πολύχρωμη, πολύπλοκη Αθήνα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Εικαστικά / Μια έκθεση για την πολύχρωμη και πολύπλοκη Αθήνα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Ο Τόνι Μιλάκης καταγράφει μια πόλη που η πραγματικότητα προσφέρει τις καλύτερες ζωγραφικές λύσεις, που ακόμη και το πιο ευφάνταστο μυαλό ενός καλλιτέχνη δεν μπορεί να τις επινοήσει.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
CHECK Ο Ζαν Φρανσουά Μιλέ και η ατέρμονη γοητεία της φύσης και των εργατών της γης

Εικαστικά / Ζαν Φρανσουά Μιλέ: ο ζωγράφος που ο Βαν Γκογκ αποκαλούσε «πρωτοπόρο»

«Όσο το σκέφτομαι, τόσο περισσότερο νομίζω ότι ο Μιλέ πίστευε σε κάτι ανώτερο» έγραφε ο Βαν Γκογκ για τον «ζωγράφο των χωρικών» αλλά και έναν από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του γαλλικού ρεαλισμού. Η Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου τον τιμά με μια μεγάλη έκθεση.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Το Μοναστήρι του Καρόλου: Το μουσείο του «κομμωτή των σταρ»

Εικαστικά / Κάρολος: O «κομμωτής των σταρ» έχει πλέον δικό του μουσείο στα Χανιά

Το «Μοναστήρι του Καρόλου», ένα ενετικό κτίσμα του 1583 και κατοικία του αυτοδίδακτου δημιουργού από το 1991, έχει μετατραπεί σε ένα μοναδικό καταφύγιο όπου συνυπάρχουν η ιστορία της κομμωτικής, έργα Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών μαζί με μνήμες της Μαρίας Κάλλας, της Μπριζίτ Μπαρντό αλλά και της Μαντάμ Ορτάνς.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Γιγάντιοι φαλλοί, το σεξ ως ζωτική δύναμη: Τα «ερωτικά» του Takis αναστατώνουν ακόμα

Εικαστικά / Γιγάντιοι φαλλοί, το σεξ ως ζωτική δύναμη: Τα «ερωτικά» του Takis αναστατώνουν ακόμα

«Τα έργα του αποθεώνουν την ικανότητα του έρωτα να μας αποσπά από την ιδέα του θανάτου». Και έχουμε την ευκαιρία να τα δούμε στην αναδρομική έκθεση του Ιδρύματος Γουλανδρή στην Άνδρο, και στην Αθήνα. Όλα σχεδόν, εκτός από το πιο γνωστό του, το οποίο οι επιμελητές απέρριψαν ως «κραυγαλέο»...
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Το Fondation Louis Vuitton υποδέχεται 270 έργα του Gerhard Richter σε μια μεγάλη αναδρομική έκθεση

Εικαστικά / Gerhard Richter: «Τώρα που δεν απέμειναν ιερείς ή φιλόσοφοι, οι καλλιτέχνες είναι οι σημαντικότεροι άνθρωποι στον κόσμο»

270 έργα ενός από τους σημαντικότερους εν ζωή ζωγράφους θα εκτεθούν το φθινόπωρο στο Fondation Louis Vuitton σε μια μεγάλη αναδρομική έκθεση.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Μια αθέατη ως τώρα πλευρά της Φρίντα Κάλο στη Θεσσαλονίκη

Εικαστικά / Μια αθέατη ως τώρα πλευρά της Φρίντα Κάλο στη Θεσσαλονίκη

Μια διεθνής έκθεση με 241 φωτογραφίες, που μέχρι πρόσφατα δεν είχαν δει το φως δημοσιότητας και αποκαλύπτουν άγνωστες πτυχές της ζωής της πιο διάσημης ζωγράφου του 20ού αιώνα, κάνει στάση το φθινόπωρο στη συμπρωτεύουσα.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Έκθεση αφισών στην Ύδρα μιας Ελλάδας ανόθευτης και ταπεινής

Εικαστικά / Πώς διαφήμιζε η Ελλάδα τον εαυτό της στο εξωτερικό από το ’30 έως το ’60;

Μια σειρά αφισών του ΕΟΤ, σε μια έκθεση που φιλοξενείται στην οικία Λαζάρου Κουντουριώτη, αποκαλύπτει τις πρώτες απόπειρες και τα αρχικά βήματα του ελληνικού τουρισμού, με την υπογραφή σημαντικών Ελλήνων καλλιτεχνών.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Νίκος Τρανός: «Η τέχνη είναι ένα πολύ αποτελεσματικό αντικαταθλιπτικό» 

Εικαστικά / Νίκος Τρανός: «Η τέχνη είναι ένα πολύ αποτελεσματικό αντικαταθλιπτικό» 

Έχει βοσκήσει πρόβατα, έχει πουλήσει κουλούρια και έχει δουλέψει στην οικοδομή, μέχρι που αποφάσισε ότι το μόνο που ήθελε να γίνει είναι καλλιτέχνης. Τελικά, εξελίχθηκε σε έναν από τους κορυφαίους και διεθνώς αναγνωρισμένους Έλληνες δημιουργούς. Ο πρώην πρύτανης της ΑΣΚΤ είναι άνθρωπος από σπάνια πάστα.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
«Οι πρώτοι ομοφυλόφιλοι» και η γέννηση μιας νέας ταυτότητας

Εικαστικά / «Οι πρώτοι ομοφυλόφιλοι» και η γέννηση μιας νέας ταυτότητας

Μια μεγάλη έκθεση στο Σικάγο εξετάζει την γκέι ταυτότητα ως ιστορικό φαινόμενο μέσα από 300 έργα που δημιουργήθηκαν κυρίως στην περίοδο μεταξύ του 1869, όταν δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά η λέξη «ομοφυλόφιλος», και του 1939
THE LIFO TEAM
Η Χίλμα αφ Κλιντ έβρισκε γαλήνη ζωγραφίζοντας λουλούδια

Εικαστικά / Η Χίλμα αφ Κλιντ έβρισκε γαλήνη ζωγραφίζοντας λουλούδια

Σε μια σειρά έργων που παρουσιάζει το θαύμα της ανθοφορίας των λουλουδιών και των φυτών, μια από τις πιο αξιοσέβαστες καλλιτέχνιδες της Σουηδίας στρέφεται σε έναν κόσμο ομορφιάς, γαλήνης και ισορροπίας για να αποκαλύψει αλήθειες για την ανθρώπινη κατάσταση.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Το «Πλέγμα των Κυκλάδων» και μια έκθεση που μας ταξιδεύει στις διαχρονικές του συνδέσεις

Εικαστικά / Το «Πλέγμα των Κυκλάδων» και μια έκθεση για τις διαχρονικές του συνδέσεις

Μπορεί η σύγχρονη τέχνη να συνομιλήσει δημιουργικά με την αρχαία πολιτιστική κληρονομιά; Στην ΕΦΑ Κυκλάδων πίστεψαν στο «στοίχημα» και έτσι προέκυψε μια έκθεση με ξεχωριστό ενδιαφέρον στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ίου.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ