Τα 10 αγαπημένα μου βιβλία: Σοφία Νικολαΐδου

Τα 10 αγαπημένα μου βιβλία: Σοφία Νικολαΐδου Facebook Twitter
0

Διαβάζω βιβλία σημειώνοντας με το μολύβι σκέψεις, αντιδράσεις ή σημεία στίξης (θαυμαστικά, ερωτηματικά). Ως συγγραφέας διαβάζω δολίως. Κάνω συγγραφική κατασκοπεία: προσέχω αφηγηματικές τεχνικές, αναζητώ συγγραφικά επιτεύγματα και αποτυχίες, προσπαθώντας να διδαχθώ πράγματα για την τέχνη μου.
«Βιβλία που με σημάδεψαν» για μένα θα πει: βιβλία που μου έμαθαν τον κόσμο και τους ανθρώπους, περίπου όπως η ζωή. Που τα διαβάζω και τα ξαναδιαβάζω και πάντα έχουν κάτι να πουν. Που στέκονται ολόδροσα, ακόμα κι αν πέρασαν χρόνια ή αιώνες από τη στιγμή που κυκλοφόρησαν. Που τα συστήνω σε αγαπημένους φίλους με το χέρι στην καρδιά και τη συνοδευτική φράση «διάβασέ το, μπορεί να σου αλλάξει τη ζωή».

1.  Ομήρου, «Οδύσσεια»:

Θα μπορούσα να σταματήσω τον κατάλογο εδώ. Τα περιέχει όλα. Από τη σπηλιά ως το πεντάστερο, οι άνθρωποι μπορεί να αλλάζουν ενδυμασία, τρόπο ζωής και συνήθειες, όμως σκέφτονται και δρουν περίπου το ίδιο. Αθάνατο κείμενο. Έχει αντέξει το πιο ισχυρό crash-test: 25 αιώνες διαρκούς ανάγνωσης (από τη στιγμή που καταγράφηκε) – και τη διδασκαλία στα σχολεία.

2. «Σαπφώ, λυρικά ποιήματα» (στην έκδοση Lyrica Graece Selecta του D. Page):

Είναι απίστευτο πόσο μπορούν να λάμπουν ακόμα και σήμερα μερικές σπαραγμένες λέξεις (Έρος δ' ετίναξέ μοι φρένας, ως άνεμος κατ' όρος δρύσιν εμπέτων / Έρος δηύτε μ' ο λυσιμέλης δόνει, γλυκύπικρον αμάχανον όρπετον). Έρωτας που ορμάει σαν άνεμος στο δάσος και σου παίρνει τα μυαλά. Έρωτας που λύνει τα μέλη, γλυκόπικρο ερπετό. Λέξεις που αστράφτουν στην αρχαία τους σκευή, ακόμα και σήμερα.

3. Θερβάντες, «Δον Κιχώτης»:

Μυθιστόρημα κιβωτός. Αν θέλει κάποιος να μάθει ποιοι είναι οι συγγραφικοί κανόνες (και να τους σπάσει την ίδια στιγμή με μια κίνηση), πρέπει να το διαβάσει. Όσο το μελετάς, κινείσαι σε δασωμένο λαβύρινθο. Εκπλήξεις ξεφυτρώνουν από παντού.

 

4. «Δημοτικά τραγούδια, παραλογές» (έκδοση Νικολάου Πολίτη)

Το πρώτο ποίημα που μου έμαθε η μαμά μου ήταν μια παραλογή. Ήξερα απ' έξω το «Μάνα με τους εννιά σου γιους και με τη μια σου κόρη» από τα τρία μου. Ακόμα και σήμερα, αν με ξυπνήσεις ξημέρωμα, μου βάλεις το πιστόλι στον κρόταφο και μου ζητήσεις να το απαγγείλω, θα το κάνω.

5. Κλασσικά Εικονογραφημένα:

Όσοι είμαστε παλιοσειρές, συνεννοούμαστε. Για τους νεότερους: τα Κλασσικά Εικονογραφημένα ήταν μασίφ λογοτεχνία σε κόμικς. Θυμάμαι ατελείωτα μεσημέρια καλοκαιριού, που έπρεπε να κάνουμε ησυχία για να κοιμηθούν οι μεγάλοι, να διαβάζουμε με την αδελφή μου και ν' ακούγεται ο ήχος από τις σελίδες που γυρνούν – τίποτε άλλο.

6. Βιρτζίνια Γουλφ, «Ένα δικό σου δωμάτιο»:

Θεωρώ τη Βιρτζίνια Γουλφ τη μεγαλύτερη συγγραφέα του 20ού αιώνα (και ίσως λίγα λέω). Επιλέγω το εμβληματικό δοκίμιο (αντί για τα σπουδαία πεζογραφήματα, που τα διαβάζεις και σου καθορίζουν την όραση του κόσμου), γιατί παρουσιάζει με τον πιο σταράτο και σπαραξικάρδιο (χωρίς αισθηματολογικές κορόνες) τρόπο τι σημαίνει γυναίκα –συγγραφέας και γυναίκα– διανοούμενη σε μια εποχή που οι γυναίκες ζούσαν και δημιουργούσαν σε εκκωφαντική σιωπή (και με την υπόνοια ότι δεν είχαν και πολύ δικαίωμα λόγου).

 

7. Βίκτωρ Ουγκώ, «Παναγία των Παρισίων»:

Το πιο ωραίο παραμύθι του κόσμου. Ένας ανίερος ρομαντικός σε μεγάλα κέφια.

8. Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, «Έμποροι των Εθνών»:

Κάποιοι το θεωρούν αδύναμο, άλλοι φράγκικο. Για μένα είναι ο Παπαδιαμάντης που αγαπώ (με το φωτοστέφανο του μυθιστοριογράφου και όχι του χριστιανού). Για τους ανθρώπους της γενιάς μου θυμίζω το ομώνυμο σίριαλ και το τραγούδι του Ξυλούρη («Ήτανε μια φορά, μάτια μου, κι έναν καιρό...»). Για τους εμπαθείς αναγνώστες, αναφέρω δύο σκηνές: α) επίσημο δείπνο με πτώμα στην κορυφή του τραπεζιού (τόσο ανίερα γκόθικ) και β) την εξομολόγηση της Αυγούστας κάτω από το πετραχήλι του παπά (τέτοιο πανίσχυρο ρομάντζο ούτε ο Στόκερ με τον «Δράκουλα»).

 

9. Ρεμπέτικα τραγούδια, έκδοση του Πετρόπουλου.

 

Γιατί μου αρέσει να τα ακούω (από την πρώτη στιγμή αντέδρασα σωματικά στο άκουσμα: κινήθηκε το σώμα ασυναίσθητα). Γιατί τα θεωρώ ποίηση: φτιαγμένα με απλά υλικά, χωρίς ψευτιές και συγγραφική πόζα, λέξεις που κόβουν σαν λάμες.

10. «Κ.Π. Καβάφη, ποιήματα».

Για μένα, ο Καβάφης είναι πούρος μυθιστοριογράφος και τον διαβάζω έτσι. Τα ποιήματά του είναι πλήρη μυθιστορήματα σε συσκευασία Νουνού.

_________

Τα βιβλία της Σοφίας Νικολαΐδου κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Μεταίχμιο

Επιμέλεια άρθρου: Μαρκέλλα Ανδρικάκη

0

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Μεσσαλίνα: Ακόλαστη μέγαιρα ή πολύ έξυπνη για την εποχή της;

Ηχητικά Άρθρα / Μεσσαλίνα: Ακόλαστη μέγαιρα ή πολύ έξυπνη για την εποχή της;

Το όνομά της έχει συνδεθεί με την εικόνα μιας αδίστακτης, σεξουαλικά ακόρεστης και επικίνδυνης γυναίκας. Ένα νέο βιβλίο, όμως, έρχεται να αμφισβητήσει αυτή τη στερεοτυπική αφήγηση και να φωτίσει μια διαφορετική εκδοχή της ιστορίας της.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Rene Karabash

Βιβλίο / Rene Karabash: «Θέλω πίσω τη γυναικεία δύναμη που μου στέρησαν οι άνδρες»

Η Βουλγάρα συγγραφέας Rene Karabash μιλά για το μυθιστόρημά της «Ορκισμένη», που τιμήθηκε με το βραβείο Ελίας Κανέτι, και στο οποίο εστιάζει στην ιστορία των «ορκισμένων παρθένων» γυναικών των Βαλκανίων που επέλεξαν να ζήσουν ως άνδρες.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Δυο γυναίκες συγγραφείς αποκαλύπτουν τα κρυφά μυστικά της γραφής

Βιβλίο / Όλες οι γυναίκες του κόσμου στο νέο βιβλίο της Αμάντας Μιχαλοπούλου

Στο «Μακρύ ταξίδι της μιας μέσα στην άλλη», η μητρότητα γίνεται ο συνδετικός κρίκος που ενώνει όλες τις μητέρες και όλες τις κόρες με τις γυναίκες της Ιστορίας που θαυμάσαμε, αλλά και τις ανώνυμες «Παναγίες» που κράτησαν στους ώμους τους τα βάρη της ανθρωπότητας.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
«Ένας μύθος λέει πως αν χάσεις κάτι στην Αθήνα, θα το βρεις στον Ελαιώνα»

Βιβλίο / «Ένας μύθος λέει πως αν χάσεις κάτι στην Αθήνα, θα το βρεις στον Ελαιώνα»

Στο νέο του βιβλίο, «Lost Things Found», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Hyper Hypo, ο εικαστικός φωτογράφος Αντώνης Θεοδωρίδης εξερευνά τον μαγικό κόσμο της υπαίθριας αγοράς του Ελαιώνα.
ΙΩΝΑΣ ΚΑΛΛΙΜΑΝΗΣ
Ντιντιέ Εριμπόν: «Καιρός για ένα κίνημα των ηλικιωμένων!»

Ντιντιέ Εριμπόν / Ντιντιέ Εριμπόν: «Να πάψουμε να βλέπουμε τους ηλικιωμένους ως κοινωνικούς παρίες»

Από τους σημαντικότερους και πιο επιδραστικούς σύγχρονους Γάλλους στοχαστές, ο Ντιντιέ Εριμπόν συνδύασε στα βιβλία του τα δύσκολα βιώματα της νεότητάς του με μια εμπεριστατωμένη, αλλά και εικονοκλαστική, κοινωνικοπολιτική «ακτινογραφία» της γαλλικής κοινωνίας. 
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Κεχαγιάς

Βιβλίο / «Το να εκδίδεις βιβλία στην Ελλάδα είναι σαν να παίζεις στο καζίνο»

Η Γεννήτρια είναι ένας νέος εκδοτικός οίκος αφιερωμένος στη σύγχρονη λογοτεχνία. Ο εκδότης της, συγγραφέας και μεταφραστής, Παναγιώτης Κεχαγιάς, μιλά για τις δυσκολίες και τις χαρές του εγχειρήματος, για το πώς σκοπεύει να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις μιας ιδιαίτερα ανταγωνιστικής αγοράς, καθώς και για τους πρώτους τίτλους που ετοιμάζεται να εκδώσει.
M. HULOT
Κωνσταντίνος Τσουκαλάς: «Ακούμε συνεχώς για ανάπτυξη, χωρίς να διερευνάται τι είναι το "καλό"»

Οι Αθηναίοι / Κωνσταντίνος Τσουκαλάς: «Ακούμε συνεχώς για ανάπτυξη, χωρίς να διερευνάται τι είναι το "καλό"»

Η εκτέλεση του Μπελογιάννη τον έκανε αριστερό. Η αυτοκτονία του Νίκου Πουλαντζά, μπροστά στα μάτια του, τον καθόρισε. Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς, ένας από τους σημαντικότερους διανοούμενους της μεταπολιτευτικής Ελλάδας, αφηγείται το προσωπικό του ταξίδι και την πνευματική περιπέτεια μιας ολόκληρης εποχής, από τη διανόηση του Παρισιού μέχρι τους δρόμους της πολιτικής και τις αίθουσες των πανεπιστημίων.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Έλλη Σκοπετέα: Tο ανατρεπτικό έργο μιας ιστορικού που έφυγε νωρίς

Βιβλίο / Έλλη Σκοπετέα: Tο ανατρεπτικό έργο μιας ιστορικού που έφυγε νωρίς

Δεν υπάρχει μελέτη για τον ελληνικό εθνικισμό που να μην έχει αναφορές στο έργο της. Η επανακυκλοφορία του βιβλίου της «Το “Πρότυπο Βασίλειο” και η Μεγάλη Ιδέα» από τις εκδόσεις Νήσος συνιστά αναμφίβολα εκδοτικό γεγονός.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Νίκος Μπακουνάκης: «Αυτή τη θέση δεν την παντρεύεσαι, ούτε είσαι θεός» ΟΙ ΤΙΤΛΟΙ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ

Νίκος Μπακουνάκης / Νίκος Μπακουνάκης: «Αυτή τη θέση δεν την παντρεύεσαι, ούτε είσαι θεός»

Ο πρόεδρος του ΕΛΙΒΙΠ, στην πρώτη του συνέντευξη, μιλά στη LIFO για τους στόχους και τις δράσεις του ιδρύματος και για το προσωπικό του όραμα για το βιβλίο. Ποιος ο ρόλος των μεταφράσεων στην πολιτιστική διπλωματία και πώς θα αυξηθεί η φιλαναγνωσία; 
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Τζόναθαν Κόου

I was there / Τζόναθαν Κόου: «Το να είσαι κυνικός δείχνει τεμπελιά στη σκέψη»

Ο διάσημος Βρετανός συγγραφέας βρέθηκε στην Αθήνα και μίλησε για τη συγγραφή ως «πολυτέλεια για λίγους», την εκλογή Τραμπ ως «έκφραση απόγνωσης» και τη «woke» κουλτούρα ως πράξη ενσυναίσθησης.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Πολ Όστερ (1947-2024): Ο Mr. Vertigo των ονειρικών μας κόσμων

Σαν σήμερα  / Πολ Όστερ: «Οι χαμένες ευκαιρίες αποτελούν μέρος της ζωής στον ίδιο βαθμό με τις κερδισμένες»

Σαν σήμερα 30 Απριλίου, το 2024 πεθαίνει ο σπουδαίος Αμερικανός συγγραφέας και μετρ της σύμπτωσης, που κατάφερε να συνδυάσει την προοπτική των άπειρων φανταστικών κόσμων με το ατελείωτο κυνήγι των ευκαιριών και τη νουάρ ατμόσφαιρα με τα πιο ανήκουστα αυτοβιογραφικά περιστατικά.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Ηλίας Μαγκλίνης: «Η ανάκριση»

Το Πίσω Ράφι / «Γιατί δεν μου μιλάς ποτέ για τον εφιάλτη σου, μπαμπά;»

Η «Ανάκριση» του Ηλία Μαγκλίνη, ένα από τα πιο ενδιαφέροντα πεζά των τελευταίων χρόνων, φέρνει σε αντιπαράθεση έναν πατέρα που βασανίστηκε στη Χούντα με την κόρη του που «βασανίζεται» ως περφόρμερ στα χνάρια της Μαρίνα Αμπράμοβιτς.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
Πέντε κλασικά έργα που πρέπει κανείς να διαβάσει

Βιβλίο / 5 κλασικά βιβλία που κυκλοφόρησαν ξανά σε νέες μεταφράσεις

Η κλασική λογοτεχνία παραμένει εξαιρετικά επίκαιρη, κι αυτό το αντιλαμβάνεται κανείς ανατρέχοντας στους τίτλους της πρόσφατης βιβλιοπαραγωγής και σε έργα των Τζόις, Κουτσί, Κάφκα, Αντρέγεφ και Τσβάιχ.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Τάσος Θεοφίλου: «Η φυλακή είναι το LinkedΙn των παρανόμων» ή «Το πορνό και το Κανάλι της Βουλής είναι από τα πιο δημοφιλή θεάματα στη φυλακή»

Βιβλίο / Τάσος Θεοφίλου: «Όταν μυρίζω μακαρόνια με κιμά θυμάμαι τη φυλακή»

Με αφορμή το βιβλίο-ντοκουμέντο «Η φυλακή», ο Τάσος Θεοφίλου μιλά για την εμπειρία του εγκλεισμού, για τον αθέατο μικρόκοσμο των σωφρονιστικών ιδρυμάτων –μακριά απ’ τις εικόνες που αναπαράγουν σειρές και ταινίες– και για το πώς η φυλακή λειτουργεί σαν το LinkedIn των παρανόμων.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Michel Gaubert: Ο dj που βάζει μουσικές στα σημαντικότερα catwalks

Βιβλίο / Michel Gaubert: Ο dj που βάζει μουσικές στα σημαντικότερα catwalks

Chanel, Dior και πολλοί ακόμα οίκοι υψηλής ραπτικής «ντύνουν» τα shows τους με τη μουσική του. Στο «Remixed», την αυτοβιογραφία-παλίμψηστο των επιρροών και των εμμονών του, ο ενορχηστρωτής της σύγχρονης catwalk κουλτούρας μας ξεναγεί σε έναν κόσμο όπου μουσική και εικόνα γίνονται ένα.
ΣΤΕΛΛΑ ΛΙΖΑΡΔΗ
Ρωμανός ο Μελωδός: Ο ουρανόθρεφτος ποιητής του Θείου Δράματος

Βιβλίο / Ρωμανός ο Μελωδός: Ο ουρανόθρεφτος ποιητής του Θείου Δράματος

Λίγοι είναι οι ποιητικά γραμμένοι εκκλησιαστικοί στίχοι που δεν φέρουν τη σφραγίδα αυτού του ξεχωριστού υμνωδού και εκφραστή της βυζαντινής ποιητικής παράδοσης που τίμησαν οι σύγχρονοί μας ποιητές, από τον Οδυσσέα Ελύτη μέχρι τον Νίκο Καρούζο.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ