Οι επιχειρήσεις της ICE θυμίζουν όλο και περισσότερο την ισραηλινή κατοχή. Αυτό δεν είναι σύμπτωση.
Οι αμερικανικές αρχές επιβολής της μεταναστευτικής νομοθεσίας καλλιεργούν εδώ και καιρό δεσμούς με το Ισραήλ. Τώρα, προσαρμόζουν τις τακτικές αλγοριθμικής επιτήρησης για τις αμερικανικές πόλεις.
Sophia Goodfriend
+972 Magazine - 12.02.2026
Η Sophia Goodfriend είναι ανθρωπολόγος και γράφει για τον αυτοματοποιημένο πόλεμο στο Ισραήλ και την Παλαιστίνη. Είναι ερευνήτρια (Research Fellow on Violence) στο 'Ιδρυμα Harry F. Guggenheim, στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ (Pembroke College).
Καθώς πράκτορες της ICE (Υπηρεσία Μετανάστευσης και Τελωνείων των ΗΠΑ) κατακλύζουν πόλεις σε όλη την επικράτεια, η αμερικανική πολιτική ζωή φαίνεται να εισέρχεται σε μια νέα φάση, όπου ένοπλες ομοσπονδιακές δυνάμεις μετατρέπουν αστικές γειτονιές σε ενεργές ζώνες συγκρούσεων. Μέρος αυτού που οδηγεί σε αυτή την πολιτική μετατόπιση είναι μια ισχυρή τεχνική υποδομή: οι επιχειρήσεις της ICE διευκολύνονται πλέον από συστήματα κινητής επιτήρησης και στόχευσης, όπου το πιο ισχυρό όπλο των πρακτόρων μπορεί να χωρέσει στην παλάμη του χεριού τους.
Πρόσφατα δημοσιεύματα αποκάλυψαν ότι η ICE βασίζεται σε τουλάχιστον δύο εφαρμογές για να κατευθύνει την επιχείρηση καταστολής της. Η πρώτη είναι το ELITE (Enhanced Leads Identification & Targeting for Enforcement), ένα νέο γεωχωρικό σύστημα που κατασκευάστηκε από την εταιρεία ανάλυσης δεδομένων Palantir για το Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας (DHS) και έχει σχεδιαστεί για χρήση σε smartphone και tablet. Το ELITE "εμπλουτίζει έναν χάρτη με στόχους απέλασης, εμφανίζει έναν φάκελο για κάθε άτομο και παρέχει ένα "δείκτη βεβαιότητας" για την τρέχουσα διεύθυνση του ατόμου", σύμφωνα με ένα εγχειρίδιο χρήσης που δημοσιεύθηκε στα τέλη του περασμένου μήνα.
Η δεύτερη είναι το Mobile Fortify, μια εφαρμογή αναγνώρισης προσώπου που κατασκευάζεται από την εταιρεία βιομετρικών συστημάτων NEC και επιτρέπει στα όργανα επιβολής της μεταναστευτικής νομοθεσίας να ταυτοποιούν τόσο πολίτες όσο και μετανάστες χωρίς έγγραφα. Σύμφωνα με αναφορές, πράκτορες της ICE και άλλων υπηρεσιών του DHS έχουν φωτογραφίσει και σαρώσει τα πρόσωπα Αμερικανών σε πόλεις όπως η Μινεάπολη και το Σικάγο — εικόνες που διασταυρώνονται με βιομετρικές βάσεις δεδομένων, συγκεντρώνονται σε φακέλους και αποθηκεύονται για έως και 15 χρόνια.
Δεν είναι σύμπτωση το γεγονός ότι, αναφερόμενη στην εισβολή της ICE στη Μινεσότα, η αρθρογράφος των New York Times, Lydia Polgreen, περιέγραψε μια "κατοχή σχεδιασμένη να τιμωρεί και να τρομοκρατεί". Οι τεχνολογίες που υποστηρίζουν τις επιχειρήσεις τους καταδεικνύουν πόσο πιστά ακολουθεί η ICE τα βήματα του Ισραήλ, τόσο το ELITE όσο και το Mobile Fortify, παρουσιάζουν μια εντυπωσιακή ομοιότητα με τις εφαρμογές κινητής στόχευσης που οι ισραηλινές δυνάμεις έχουν εντάξει στο οπλοστάσιο αστυνόμευσής τους την τελευταία δεκαετία.
Το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της ισραηλινής επιτήρησης
Από τις 11 Σεπτεμβρίου 2001, το Ισραήλ έχει καλλιεργήσει στενούς δεσμούς με τις αμερικανικές αρχές επιβολής της μεταναστευτικής νομοθεσίας μέσω κοινών αποστολών, εκπαιδεύσεων και ανταλλαγών τεχνολογίας, γεγονός που βοήθησε στη μεταφορά των ισραηλινών μεθόδων αντιτρομοκρατίας στο οπλοστάσιο της ICE. Ωστόσο, το DHS (Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας) άρχισε να πειραματίζεται με την άντληση δεδομένων και την αλγοριθμική επιτήρηση -πρακτικές που αναπτύχθηκαν σε μεγάλο βαθμό από τις ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών- μόλις κατά την πρώτη θητεία του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Αυτό συνέβη την ίδια στιγμή που οι ισραηλινές δυνάμεις αυτοματοποιούσαν τις τακτικές επιτήρησης και στόχευσης σε ολόκληρη την Παλαιστίνη.πα
Στο πρώτο Διεθνές Φόρουμ Εσωτερικής Ασφάλειας (International Homeland Security Forum) στην Ιερουσαλήμ το 2018, παρουσία πλήθους αξιωματούχων διορισμένων από τον Τραμπ, ο Υπουργός Δημόσιας Ασφάλειας Γκιλάντ Ερντάν καυχήθηκε ότι οι ισραηλινές δυνάμεις χρησιμοποιούσαν για πρώτη φορά "προηγμένα εργαλεία διαδικτυακών πληροφοριών και αλγορίθμους για τον εντοπισμό πιθανών τρομοκρατών". Δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι η εμπειρία του Ισραήλ "μπορεί να βοηθήσει άλλες χώρες να αντιμετωπίσουν αυτού του είδους την τρομοκρατία".
Τα "προηγμένα εργαλεία" στα οποία αναφέρθηκε ο Ερντάν αποτελούσαν μέρος μιας διευρυνόμενης σειράς συστημάτων αλγοριθμικής επιτήρησης που αναπτύχθηκαν αρχικά στη Δυτική Όχθη και αργότερα στη Γάζα. Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 2010, ανταποκρινόμενες σε μια σειρά από τις λεγόμενες επιθέσεις "μοναχικών λύκων", οι ισραηλινές μονάδες πληροφοριών είχαν αναπτύξει ένα εκτεταμένο δίχτυ τεχνολογικής επιτήρησης για να ψαρεύουν "πιθανούς τρομοκράτες" μέσα από τον άμαχο πληθυσμό.
Κάμερες CCTV και σαρωτές πινακίδων κυκλοφορίας πλημμύρισαν τη Δυτική Όχθη. Αλγόριθμοι συνέλεγαν περιεχόμενο από πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και εφαρμογές μηνυμάτων. Και τα τελευταία χρόνια, όπως αποκάλυψε το +972 το περασμένο καλοκαίρι, ο ισραηλινός στρατός άρχισε επίσης να αποθηκεύει εκατομμύρια κλήσεις και μηνύματα κειμένου που στάλθηκαν από τα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη σε διακομιστές cloud της Microsoft. Αυτός ο τεράστιος όγκος δεδομένων επιτήρησης επέτρεψε στον ισραηλινό στρατό να εξοπλίσει τα μάχιμα τμήματα που περιπολούν σε παλαιστινιακές πόλεις με παρεμβατικά συστήματα αλγοριθμικής αστυνόμευσης.
Ένα από αυτά είναι το Blue Wolf, μια εφαρμογή που επιτρέπει στους στρατιώτες να έχουν πρόσβαση σε βιογραφικά στοιχεία αμάχων φωτογραφίζοντας τα πρόσωπά τους ή σαρώνοντας μια ταυτότητα. Μαζί με λεπτομέρειες όπως διευθύνσεις, ιστορικό απασχόλησης και τόπο κατοικίας, η εφαρμογή αναλύει πληροφορίες από τηλεφωνικές κλήσεις, μηνύματα, μέσα κοινωνικής δικτύωσης και άλλες πηγές επιτήρησης για να δημιουργήσει μια "αξιολόγηση ασφαλείας" - μια εκτίμηση της πιθανότητας του ατόμου να πραγματοποιήσει επίθεση, σε μια κλίμακα από το ένα έως το δέκα.
"Δεν θα ένιωθα άνετα αν το χρησιμοποιούσαν στο εμπορικό κέντρο της [γενέτειράς μου], ας το θέσω έτσι", δήλωσε ένας Ισραηλινός πράκτορας πληροφοριών στην Washington Post όταν πρωτοκυκλοφόρησε η είδηση για την εφαρμογή στα τέλη του 2021. "Πρόκειται για μια ολοκληρωτική παραβίαση της ιδιωτικής ζωής ενός ολόκληρου λαού".
Το Pillar of Fire (Πύρινος Στύλος), ένα σύστημα χαρτογράφησης για κινητά που προσομοιάζει στις εφαρμογές πλοήγησης που χρησιμοποιούν οι πολίτες, εντάχθηκε επίσης στο ισραηλινό οπλοστάσιο μάχης γύρω στο 2020. Επιτρέπει στις μονάδες πληροφοριών να σημαδεύουν "τρομοκρατικούς στόχους" για τις επίγειες δυνάμεις που περιπολούν σε μια περιοχή ή να επισημαίνουν συγκεκριμένες γεωγραφικές ζώνες όπου άλλα συστήματα μηχανικής μάθησης (machine learning) προβλέπουν ότι είναι πιθανή η δραστηριότητα ενόπλων. Οι μάχιμες μονάδες μπορούν στη συνέχεια να περιηγούνται και να αναζητούν άτομα προς σύλληψη ή τοποθεσίες για επιδρομές, αξιοποιώντας πληροφορίες που έχουν προκύψει από αλγοριθμική σύνθεση.
"Διαθέτει μια διαδραστική επικάλυψη, που μας επιτρέπει να ανεβάζουμε στόχους και να τους μοιραζόμαστε με τις δυνάμεις στο πεδίο", μου είπε την περασμένη εβδομάδα ένας Ισραηλινός βετεράνος της επίλεκτης μονάδας κυβερνοπληροφοριών 8200, περιγράφοντας την εμπειρία του από τη χρήση αυτών των συστημάτων τα τελευταία χρόνια. "Έδινε στα στρατεύματα άμεση πρόσβαση σε όλες αυτές τις διαβαθμισμένες πληροφορίες".
"Όσο περισσότερα δεδομένα έχεις, τόσο περισσότερα μπορείς να κάνεις", συνέχισε. "Το "δυνατό χαρτί" του Ισραήλ ήταν η ικανότητά του να συσσωρεύει όλα αυτά τα αποθέματα πληροφοριών και να δημιουργεί συστήματα για αστυνόμευση στο πεδίο" - συστήματα που έχουν γίνει εξαιρετικά ελκυστικά για τις αμερικανικές αρχές επιβολής του νόμου.
Εφαρμόζοντας την "ισραηλινή μέθοδο"
Με την πάροδο του χρόνου, η συνεργασία μεταξύ των ισραηλινών μονάδων πληροφοριών, των εταιρειών τεχνολογίας και του κρατικού μηχανισμού εσωτερικής ασφάλειας των ΗΠΑ έχει γίνει ακόμα πιο βαθιά. Η Palantir άνοιξε γραφείο στο Τελ Αβίβ το 2015, όπου εξασφάλισε συμβόλαια με την ισραηλινή κυβέρνηση. Βετεράνοι των ισραηλινών μονάδων πληροφοριών ίδρυσαν εταιρείες επιτήρησης όπως η Paragon και η Cellebrite, οι οποίες έχουν πουλήσει στρατιωτικού επιπέδου τεχνολογία κατασκοπείας στο DHS (Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας).
Για δεκαετίες, εθνικές και τοπικές υπηρεσίες επιβολής του νόμου των ΗΠΑ έστελναν αξιωματικούς στο Ισραήλ για να μάθουν νέες τακτικές αστυνόμευσης και αντιτρομοκρατίας, τις οποίες ορισμένοι συμμετέχοντες χαρακτήρισαν ως υπερβολικά δραστικές για να εφαρμοστούν στην πατρίδα τους: παρακολούθηση τηλεπικοινωνιών και συλλογή περιεχομένου από το διαδίκτυο για τη λήψη αποφάσεων σχετικά με το ποιοι θα συλληφθούν· άντληση δεδομένων από ιατρικά αρχεία και δεδομένων γεωεντοπισμού για τον εντοπισμό άλλων ατόμων· φωτογράφιση πολιτών στον δρόμο για να καθοριστεί αν πρέπει να ανακριθούν· και η εν ψυχρώ εξόντωσή τους χωρίς τιμωρία.
"Κάπως πιο παρεμβατικά από ό, τι θα συναντούσατε εδώ στις ΗΠΑ" - έτσι περιέγραψε ο Μπιλ Αγιούμπ, ένας σερίφης από τη νότια Καλιφόρνια, τα εργαλεία προληπτικής αστυνόμευσης που επέδειξε το Ισραήλ κατά τη διάρκεια μιας επίσκεψης αντιπροσωπείας στην οποία συμμετείχε το 2017. "Ήταν κάπως έτσι: "Ουάου, το κάνετε αυτό;"... Θα ήμασταν στη φυλακή αν κάναμε κάτι τέτοιο εδώ".
Το 2022, ο αρχηγός της αστυνομίας της Σάντα Μπάρμπαρα, Craig Bonner, σημείωσε επίσης ότι οι ισραηλινές μέθοδοι ήταν πολύ πιο επιθετικές από ό,τι επιτρέπεται νομικά στις Ηνωμένες Πολιτείες. Αναφερόμενος στην εκπαίδευσή του στο Ισραήλ, τόνισε ότι: "Σε πολλές περιπτώσεις, τα πράγματα που γίνονται εκεί απλώς δεν επιτρέπονται από τον νόμο ή/και το Σύνταγμα".
"Τα αμερικανικά στάνταρ για τη χρήση βίας περιστρέφονται γύρω από τη χρήση της ελάχιστης δυνατής βίας με συντηρητικό, αμυντικό τρόπο", σχολίασε ένας αξιωματικός του αστυνομικού τμήματος του Μέμφις μετά από επιχειρησιακή εκπαίδευση στο Ισραήλ. "Με την ισραηλινή μέθοδο, η πρόθεση είναι να τεθεί σε εφαρμογή η μέγιστη δυνατή βία με επιθετικό τρόπο".
Παρ' όλα αυτά, το DHS (Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας) άρχισε να μιμείται όλο και περισσότερο τις ισραηλινές μεθόδους επιτήρησης και στόχευσης, και η ICE κατέληξε να λειτουργεί περισσότερο ως στρατιωτική μονάδα παρά ως σώμα επιβολής της μεταναστευτικής νομοθεσίας. Τα τελευταία χρόνια, η ICE έχει συνάψει συμβάσεις με μεταπωλητές δεδομένων (data brokers) που συγκεντρώνουν πληροφορίες από τις Διευθύνσεις Συγκοινωνιών, τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και τις συνοριακές διελεύσεις, προκειμένου να συγκροτήσουν ανεξέλεγκτες βάσεις δεδομένων για την ανθρώπινη συμπεριφορά. Εκτός από το ιστορικό ταξιδιών, το επαγγελματικό υπόβαθρο και τις οικογενειακές σχέσεις των ατόμων, αυτά τα δεδομένα περιλαμβάνουν επίσης ιστορικά μετακινήσεων που καταγράφηκαν μέσω μυστικών δικτύων σαρωτών πινακίδων κυκλοφορίας και καμερών αναγνώρισης προσώπου.
Για το μεγαλύτερο μέρος της τελευταίας δεκαετίας, αυτοί οι πειραματισμοί παγίδευσαν κυρίως μετανάστες χωρίς έγγραφα και τις κοινότητές τους, αφήνοντας ανέγγιχτα τα πιο προνομιούχα στρώματα της αμερικανικής κοινωνίας. Όμως, η δεύτερη θητεία Τραμπ (Trump 2.0) αναίρεσε οποιουσδήποτε περιορισμούς είχαν θέσει οι Ηνωμένες Πολιτείες στην αδιάκριτη χρήση αυτών των εργαλείων. Από τον Ιανουάριο του 2025, το DHS συνεργάζεται με εταιρείες που έχουν βαθιές ρίζες στη στρατιωτική στόχευση, όπως η Palantir, προκειμένου να επεκτείνουν την εμβέλειά τους τόσο σε πολίτες όσο και σε μη πολίτες.
Από τη Γάζα στη Μινεάπολη
Για να κατανοήσουμε τις σοβαρότερες επιπτώσεις της τεχνολογίας επιτήρησης που βασίζεται στην Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) στα χέρια ανεξέλεγκτων στρατιωτικών παραγόντων, αρκεί να παρατηρήσουμε τη διαγωγή του Ισραήλ στη Γάζα τα τελευταία δύο χρόνια. Όχι μόνο οι πράκτορες των υπηρεσιών πληροφοριών και οι πιλότοι της πολεμικής αεροπορίας βασίστηκαν σε αλγοριθμικά παραγόμενες βάσεις δεδομένων στόχευσης για την καθοδήγηση αεροπορικών επιδρομών, αλλά στο πεδίο, το "Επιχειρησιακό Σύννεφο" (Operational Cloud) του ισραηλινού στρατού σήμαινε ότι τα μάχιμα τμήματα μπορούσαν να έχουν πρόσβαση σε πολλά από τα ίδια δεδομένα σε πραγματικό χρόνο. Στρατιώτες εντόπιζαν με ακρίβεια κτίρια προς ανατίναξη σε επιχειρησιακούς χάρτες και ταυτοποιούσαν πολίτες προς κράτηση -ή θανάτωση- χρησιμοποιώντας συστήματα αναγνώρισης προσώπου, όλα προσβάσιμα μέσω tablet και smartphone.
Ο Juan Sebastián Pinto, πρώην υπάλληλος της Palantir Technologies, ο οποίος πλέον ζητά τη ρύθμιση και την απόδοση ευθυνών για την Τεχνητή Νοημοσύνη στην πολιτεία του Κολοράντο (έδρα της εταιρείας), το έθεσε ξεκάθαρα όταν μιλήσαμε την περασμένη εβδομάδα. "Οι πλατφόρμες που χρησιμοποιεί το DHS μεταφέρουν στις αμερικανικές γειτονιές τεχνολογίες πολεμικού επιπέδου, που βλέπουμε στη Γάζα", είπε. "Δίνουν στους πράκτορες της ICE την ίδια κοινή επιχειρησιακή εικόνα που έχουν οι στρατιωτικές υπηρεσίες και οι υπηρεσίες πληροφοριών".
Ο Pinto τόνισε επίσης ότι αυτές οι τεχνολογίες είναι επιρρεπείς σε σφάλματα. Το Mobile Fortify -όπως και οι πλατφόρμες αναγνώρισης προσώπου που χρησιμοποιούνται σε όλη την Παλαιστίνη- φέρεται να έχει ταυτοποιήσει λανθασμένα άτομα κατά τη διάρκεια συλλήψεων από πράκτορες της ICE. Οι αλγόριθμοι της πλατφόρμας είναι λιγότερο αξιόπιστοι σε κακές καιρικές συνθήκες, όταν οι φωτογραφίες λαμβάνονται υπό συγκεκριμένες γωνίες, και κατά την ταυτοποίηση έγχρωμων ατόμων. Ο "δείκτης βεβαιότητας" που τροφοδοτεί το ELITE, την πλατφόρμα γεωχωρικών πληροφοριών της ICE, βασίζεται παρομοίως σε ελαττωματικούς αλγορίθμους μηχανικής μάθησης, αδυνατώντας να αναλύσει λεπτομέρειες ή παραλλαγές πλαισίου μέσα στον τεράστιο όγκο δεδομένων που συλλέγουν.
