Μία απλή εξέταση αίματος DNA που μπορεί να προβλέψει πόσο καλά θα ανταποκριθεί ένας ασθενής στη θεραπεία του καρκίνου του μαστού, ανέπτυξαν επιστήμονες, σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ της βρετανικής Guardian.
Το τεστ αυτό θα μπορούσε να αλλάξει τα δεδομένα, καθώς επιτρέπει στους γιατρούς να προσφέρουν εναλλακτικές λύσεις και να αποφεύγουν θεραπείες που δεν θα βοηθήσουν, αυξάνοντας έτσι τις πιθανότητες ίασης, περιγράφει στο ίδιο ρεπορτάζ το βρετανικό μέσο ενημέρωσης.
Η εξέταση, που αναπτύχθηκε από ομάδα του Institute of Cancer Research (ICR) στο Λονδίνο, αναλύει το κυκλοφορούν καρκινικό DNA (ctDNA), μικροσκοπικά θραύσματα γενετικού υλικού που απελευθερώνονται στο αίμα από τα καρκινικά κύτταρα.
Καρκίνος μαστού: Πώς ανέπτυξαν την εξέταση οι ερευνητές
Οι ερευνητές μέτρησαν τα επίπεδα αυτού του DNA σε δείγματα αίματος από 167 ασθενείς. Το τεστ πραγματοποιήθηκε πριν την έναρξη της θεραπείας και ξανά τέσσερις εβδομάδες αργότερα, μετά από έναν κύκλο αγωγής.
Σύμφωνα με την ομάδα, υπήρξε ισχυρή συσχέτιση ανάμεσα στα χαμηλά επίπεδα ctDNA στην αρχή της θεραπείας και στη θετική ανταπόκριση. Παρόμοια συσχέτιση παρατηρήθηκε και στα αποτελέσματα μετά τις τέσσερις εβδομάδες.
Η δρ Iseult Browne, κλινική ερευνήτρια στο ICR και πρώτη συγγραφέας της μελέτης, δήλωσε: «Η μελέτη μας δείχνει ότι μια απλή εξέταση αίματος που μετρά το κυκλοφορούν DNA όγκου μπορεί να προσφέρει έγκαιρη πρόβλεψη για το αν ο καρκίνος του μαστού ενός ασθενούς θα ανταποκριθεί στη θεραπεία. Το να γνωρίζουμε αυτό τόσο νωρίς -στην αρχή της θεραπείας ή έπειτα από μόλις τέσσερις εβδομάδες- σημαίνει ότι μπορούμε να αποφύγουμε τη χορήγηση φαρμάκων που δεν θα αποδώσουν και να δώσουμε εναλλακτικές επιλογές πριν ο καρκίνος προλάβει να εξελιχθεί».
«Για παράδειγμα, οι ασθενείς θα μπορούσαν να λάβουν άλλη στοχευμένη θεραπεία, συνδυασμό φαρμάκων ή ακόμη και να ενταχθούν σε κλινική δοκιμή για ένα νέο φάρμακο. Αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε εξέλιξη δοκιμές για να διαπιστωθεί αν η προσαρμογή της θεραπείας βάσει αυτών των πρώιμων εξετάσεων αίματος βελτιώνει πράγματι την έκβαση, δίνοντας στους ασθενείς περισσότερο χρόνο ζωής με τον καρκίνο υπό έλεγχο» σημείωσε επίσης.
Καρκίνος Μαστού: Τι προέκυψε από τα αποτελέσματα
Στη μελέτη, που χρηματοδοτήθηκε από οργανισμούς όπως το Breast Cancer Now και το Cancer Research UK, αναλύθηκαν δείγματα αίματος από 167 άτομα, που βρίσκονταν σε προχωρημένο καρκίνο του μαστού. Οι ασθενείς χωρίστηκαν σε δύο ομάδες ανάλογα με τον τύπο του καρκίνου και τις γενετικές μεταλλάξεις.
Η πρώτη ομάδα περιλάμβανε ασθενείς με μεταλλάξεις ESR1, HER2, AKT1, AKT ή PTEN, οι οποίοι έλαβαν στοχευμένες θεραπείες προσαρμοσμένες σε αυτές τις μεταλλάξεις. Η δεύτερη ομάδα αποτελούνταν από ασθενείς με τριπλά αρνητικό καρκίνο του μαστού, μια επιθετική μορφή που αντιστοιχεί στο 10-15% των περιστατικών παγκοσμίως και δεν έχει στοχεύσιμες μεταλλάξεις. Αυτοί έλαβαν συνδυασμό του αναστολέα PARP ολαπαρίμπη και του αναστολέα ATR ceralasertib (πειραματικό, από του στόματος, λαμβανόμενο αντικαρκινικό φάρμακο που ανήκει στην κατηγορία των αναστολέων ATR).
Στη δεύτερη ομάδα, τα χαμηλά επίπεδα ctDNA πριν την έναρξη της θεραπείας συνδέθηκαν με μεγαλύτερο διάστημα χωρίς εξέλιξη της νόσου: 10,2 μήνες έναντι 4,4 μηνών. Το ποσοστό ανταπόκρισης στη θεραπεία ήταν 40% για όσους είχαν χαμηλά επίπεδα ctDNA, σε σύγκριση με μόλις 9,7% για εκείνους με υψηλότερα επίπεδα.
Στην πρώτη ομάδα παρατηρήθηκε επίσης συσχέτιση, αν και ασθενέστερη, μεταξύ των επιπέδων ctDNA πριν τη θεραπεία και της κλινικής έκβασης. Μετά από τέσσερις εβδομάδες θεραπείας, οι ασθενείς της πρώτης ομάδας στους οποίους το ctDNA δεν ήταν πλέον ανιχνεύσιμο, είχαν ιδιαίτερα καλά αποτελέσματα: ο καρκίνος παρέμεινε υπό έλεγχο για 10,6 μήνες, έναντι 3,5 μηνών σε όσους είχαν ακόμη ανιχνεύσιμο ctDNA.
Στη δεύτερη ομάδα, το τεστ μετά τις τέσσερις εβδομάδες έδειξε επίσης ισχυρή σχέση μεταξύ των επιπέδων ctDNA και της πορείας των ασθενών: όσοι δεν είχαν πλέον ανιχνεύσιμο ctDNA είχαν τον καρκίνο υπό έλεγχο για 12 μήνες, έναντι 4,3 μηνών για όσους εξακολουθούσαν να έχουν ανιχνεύσιμο DNA όγκου.
«Αναλύοντας το κυκλοφορούν καρκινικό DNA σε δείγματα αίματος από ασθενείς με προχωρημένο καρκίνο του μαστού, εντοπίσαμε σαφή σύνδεση ανάμεσα στα επίπεδα αυτά -τόσο στην αρχή όσο και μετά από έναν κύκλο θεραπείας- και στο πόσο καλά ανταποκρίθηκαν οι ασθενείς», είπε η Browne. «Τα ευρήματα υποστηρίζουν τη χρήση του ctDNA ως μη επεμβατικού βιοδείκτη για την πρόβλεψη της έκβασης και την παρακολούθηση της ανταπόκρισης στη θεραπεία».
Ο καθηγητής Nicholas Turner, καθηγητής μοριακής ογκολογίας στο ICR και σύμβουλος ογκολόγος στο Royal Marsden, σημείωσε: «Η έρευνα αυτή αφορά τον προχωρημένο καρκίνο του μαστού, όμως παρόμοια τεστ θα μπορούσαν να λειτουργήσουν και σε πρώιμα στάδια της νόσου». Η υγρή βιοψία, πρόσθεσε, «έχει τη δυνατότητα να κάνει τις αποφάσεις θεραπείας ταχύτερες, πιο εξατομικευμένες και τελικά πιο αποτελεσματικές».
Με πληροφορίες από The Guardian
