Μαρκ Μαζάουερ
Περί αντισημιτισμού - Μια λέξη στην ιστορία
Μτφρ. Κωστής Πανσέληνος
Αλεξάνδρεια
Πώς ορίζουμε τον αντισημιτισμό σήμερα; Πώς, από τους κόλπους της δεξιάς κάποτε, οι περισσότερες καταγγελίες για αντισημιτισμό έφτασαν να αφορούν πλέον κυρίως την αριστερά; Πώς η αλόγιστη χρήση του όρου γίνεται εργαλείο φίμωσης κάθε θεμιτής κριτικής κατά του κράτους του Ισραήλ; Ο κορυφαίος Βρετανός ιστορικός, εβραϊκής καταγωγής, στο νέο του εξαιρετικά επίκαιρο βιβλίο διατρέχει ένα ιστορικό ναρκοπέδιο, υπενθυμίζοντας πως ο αντισημιτισμός δεν είναι ένα καινούργιο φαινόμενο· ωστόσο, αυτό που έχει αλλάξει με την πάροδο του χρόνου είναι η φύση της εχθρότητας κατά των Εβραίων και οι μορφές που έχει πάρει. Υπό το βάρος και της μεταχείρισης που έχει επιφυλάξει το Ισραήλ στους Παλαιστίνιους, ο Μαζάουερ επιχειρεί να αναδείξει το ιστορικό πλαίσιο ενός αμφιλεγόμενου πλέον όρου, καταδεικνύοντας το πώς οι διαφορετικές χρήσεις αντανακλούν και τις μεταβολές στα εκάστοτε ιστορικά συμφραζόμενα.
Λάσλο Κρασναχορκάι
Πάει και το Φραντζολάκι
Μτφρ. Μανουέλα Μπέρκι
Πόλις
«Εγώ σας είχα προειδοποιήσει». Αυτή είναι η πρώτη φράση με την οποία ξεκινά αποφθεγματικά το νέο μυθιστόρημα του Ούγγρου κατόχου του φετινού Νόμπελ Λογοτεχνίας Λάσλο Κρασναχορκάι. Ο πιο σημαντικός Ευρωπαίος συγγραφέας των καιρών μας μάς είχε προειδοποιήσει εδώ και χρόνια για το τέλμα στο οποίο βυθίζεται η Ευρώπη. Μετά τη Νέα Υόρκη, τη Δαλματία και τη Θουριγγία, στο Πάει και το Φραντζολάκι, επιστρέφει σε μια καρναβαλική Ουγγαρία. Ο κεντρικός ήρωάς του, ο 91χρονος Γιόζι Κάντα, προσπαθεί μάταια να εξαφανιστεί από τον κόσμο, μέχρι που οι οπαδοί του τον εντοπίζουν σε ένα ουγγρικό χωριό. Συνταξιούχος ηλεκτρολόγος και απόγονος του Τζένγκις Χαν και του Μπέλα Δ', ο Γιόζι θα μπορούσε να διεκδικήσει τον ουγγρικό θρόνο, αλλά απορρίπτει κάθε πολιτική ανάμειξη. Οι φανατικοί μαθητές του όμως –από ρομαντικούς βασιλόφρονες μέχρι επίδοξους τρομοκράτες– έχουν άλλα σχέδια. Σε μια παρακμιακή Ουγγαρία, ο Κρασναχορκάι πλέκει μια σάτιρα όπου όλοι παραπαίουν, από τον «βασιλιά» χωρίς θρόνο ως τους αλλόκοτους επισκέπτες του, ενώ ακόμη και το σκυλί του, το Φραντζολάκι, κινδυνεύει να χαθεί μέσα στην ομίχλη. Όπως παραπαίουμε και όλοι εμείς, αγκιστρωμένοι στις ψευδαισθήσεις μας, ενώ ο κόσμος γύρω καταρρέει.
Κολμ Τομπίν
Λονγκ Άιλαντ
Μτφρ. Μυρτώ Καλοφωλιά
Ίκαρος
Ίσως το πιο εντυπωσιακό στα μυθιστορήματα του Κολμ Τομπίν, του σπουδαίου Ιρλανδού πολυβραβευμένου συγγραφέα, να είναι η ικανότητά του να αναπλάθει πειστικά όλες εκείνες τις εκκωφαντικές σιωπές στις ζωές καθημερινών χαρακτήρων, όταν αυτοί έρχονται αντιμέτωποι με τις τραγωδίες της ζωής. Το Λονγκ Άιλαντ αποτελεί τη συνέχεια του παγκόσμιου μπεστ σέλερ Μπρούκλιν του 2009 και σ’ αυτό συναντάμε την ηρωίδα του, Έιλις Λέισι, είκοσι χρόνια μετά, στα μέσα της δεκαετίας του 1970. Ονομάζεται πλέον Έιλις Φιορέλο και ζει με τον Ιταλοαμερικανό σύζυγό της Τόνι και τα παιδιά τους στην Αμερική. Ο γάμος της μοιάζει ένας συμβιβασμός, ενώ η ίδια δεν έχει πάει στην Ιρλανδία τα τελευταία είκοσι χρόνια. Μια μέρα, ενώ ο Τόνι απουσιάζει στη δουλειά, ένας Ιρλανδός επισκέπτεται την Έιλις για να της αποκαλύψει ότι η γυναίκα του περιμένει παιδί από τον σύζυγό της και απειλεί να αφήσει το μωρό στην πόρτα της. Οι αντιδράσεις της Έιλις σε αυτή την αναπάντεχη είδηση, όχι μόνο αυτά που θα κάνει αλλά κυρίως αυτά που δεν θα κάνει, αποδεικνύουν το ψυχολογικό βάθος των χαρακτήρων του Τομπίν σε ένα μυθιστόρημα που διαπνέεται από ανθρωπιά.
Γιώτα Τουργέλη
Πύλες εξόδου προς την Αμερική - Η οικονομία της υπερατλαντικής μετανάστευσης στα ελληνικά λιμάνια (1890-1940)
Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης
Μια σχετικά αχαρτογράφητη σελίδα της ελληνικής μετανάστευσης και ένα ιστοριογραφικό κενό έρχεται να καλύψει η μελέτη της Γιώτας Τουργέλη, ιστορικού και διδάκτορος του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου. Το βιβλίο Πύλες εξόδου προς την Αμερική καταπιάνεται με μια σημαντική πτυχή της υπερπόντιας ελληνικής μετανάστευσης των αρχών του 20ού αιώνα: τις νέες οικονομικές δραστηριότητες που αναπτύχθηκαν σε ελληνικές πόλεις-λιμάνια, συνδέθηκαν άμεσα με τις Ηνωμένες Πολιτείες και ανέλαβαν τη διαχείριση της οργάνωσης της μεταναστευτικής ροής μέχρι και τον Μεσοπόλεμο. Η παρούσα μελέτη εστιάζει σε αυτές τις «μεταναστευτικές πύλες» και στην οικονομία τους. Το λιμάνι της Πάτρας, η εταιρεία «Αυστροαμερικάνα», το γραφείο «Γ. Μόρφυ και υιός, Κρωββ & Στίβενς» και τα υπόλοιπα μεταναστευτικά πρακτορεία, το αμερικανικό προξενείο, οι Έλληνες και οι Ανατολίτες μετανάστες-καταναλωτές, τα κυκλώματα παράνομης διακίνησης μεταναστών, οι οργανωμένες εκδρομές των ελληνοαμερικανικών συλλόγων του Μεσοπολέμου και ο «πόλεμος των λιμανιών» συνθέτουν μια πολύ ζωηρή και κερδοφόρα εικόνα της οικονομίας της εποχής που επέφερε σημαντικές αλλαγές σε τοπικό επίπεδο.
Τζορτζ Στάινερ
Δέκα (πιθανοί) λόγοι για τη μελαγχολία της σκέψης
Μτφρ. Σεραφείμ Βελέντζας
Κυψέλη
«Η σκέψη είναι σχεδόν απίστευτα σπάταλη. Η επιδεικτική κατανάλωση στη χειρότερη μορφή της». Σε αυτό το σημαντικό και εξαιρετικά οξυδερκές, αν και μικρό σε έκταση, δοκίμιο που κυκλοφορεί ξανά στα ελληνικά από τις εκδόσεις Κυψέλη στην εξαιρετική μετάφραση του Σεραφείμ Βελέντζα, ο σπουδαίος κριτικός και θεωρητικός της λογοτεχνίας Τζορτζ Στάινερ (1929-2020) εξετάζει τους λόγους για τους οποίους η σκέψη συνδέεται αναπόφευκτα με τη μελαγχολία. Ξεκινώντας από το έργο του Φρίντριχ Σέλινγκ Περί της ουσίας της ανθρώπινης ελευθερίας (1809), στο οποίο η σκέψη παρουσιάζεται αυστηρά αναπόσπαστη από μια «βαθιά, ακατάλυτη μελαγχολία», ο Στάινερ διερευνά, στα δέκα σύντομα δοκίμια που απαρτίζουν το βιβλίο, κατά πόσο έχουμε το δικαίωμα να ρωτάμε γιατί η ανθρώπινη σκέψη δεν σημαίνει χαρά. Σε μια εποχή που η αναζήτηση νοήματος έχει γίνει επιτακτική ανάγκη και η σκέψη πιο σπάταλη από ποτέ, ο Στάινερ μάς καλεί να αναρωτηθούμε τι τίμημα έχουμε καταβάλει γι' αυτήν την υπερκατανάλωση νοήματος.
Ροντρίγο Γκαρσία
Αποχαιρετισμός στον Γκάμπο και στη Μερσέδες - Ένα τρυφερό απομνημόνευμα από τον γιο του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες
Μτφρ. Δέσποινα Δρακάκη
Ψυχογιός
Ένας συγγραφέας στην πιο ευάλωτη στιγμή του, αντιμέτωπος με την πιο οδυνηρή απώλεια: αυτήν της μνήμης. Έντεκα χρόνια μετά τον θάνατο του νομπελίστα συγγραφέα Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες, ο γιος του Ροντρίγκο Γκαρσία φωτίζει ιδιωτικές οικογενειακές στιγμές, τις τελευταίες μέρες προτού φύγει από τη ζωή ο πατέρας του και ενώ η άνοια απειλεί τη μνήμη του, το εργαλείο και την πρώτη ύλη για τα αριστουργηματικά μυθιστορήματά του. Το βιβλίο δεν αποτελεί μια βιογραφία του Μάρκες αλλά περισσότερο είναι ένας ειλικρινής, τρυφερός και συγκινητικός αποχαιρετισμός του γιου προς τον πατέρα αλλά και προς τη σύντροφό του Μερσέδες, που στάθηκε δίπλα του μέχρι το τέλος.
Θοδωρής Καλλιφατίδης
Μητέρες και γιοι
Πατάκης
Το αυτοβιογραφικό αφήγημα ή, πιο σωστά, η αυτομυθοπλασία του κορυφαίου συγγραφέα που ζει από τις αρχές της δεκαετίας του ’60 στη Σουηδία, Θοδωρή Καλλιφατίδη, κυκλοφορεί ξανά σε νέα έκδοση από τις εκδόσεις Πατάκη. «Ο πατέρας µου µε έκανε άνθρωπο και η µητέρα µου συγγραφέα», γράφει. Ο 68χρονος τότε συγγραφέας επιστρέφει για λίγες μέρες από τη Σουηδία στην πατρική εστία της Αθήνας. Συναντά τη 92χρονη μητέρα του, που τον περιμένει χρόνια τώρα να επιστρέψει. Παράλληλα, καλείται να διαχειριστεί και την απουσία του νεκρού πατέρα μέσα από ένα παλιό ημερολόγιο, το οποίο ξετυλίγει το κουβάρι της ιστορίας της οικογένειας, που έχει τις ρίζες της στον Πόντο, και την πορεία της μέσα στον 20ό αιώνα. Με τα λιτά εκφραστικά του μέσα, ο Καλλιφατίδης εδώ δεν εξερευνά μόνο τη σχέση μητέρας και γιου αλλά και ζητήματα ταυτότητας και της αίσθησης του ανοίκειου. Πώς ζει, άραγε, κανείς ανάμεσα σε δύο πατρίδες και δύο γλώσσες;
Νίκος Βατόπουλος
Από το Μουσείο στην Κυψέλη - Διαδρομές στην Αθήνα
Μεταίχμιο
«Η αστική περιπλάνηση είναι πρωτίστως μια διαδικασία αυτογνωσίας. Απαιτεί μοναχικές ώρες και εσωτερικούς μονολόγους». Στο πρώτο βιβλίο της σειράς «Διαδρομές στην Αθήνα», με αφετηρία την περιοχή της Πατησίων, ο δημοσιογράφος Νίκος Βατόπουλος συγκεντρώνει πέντε διαδρομές σε παλιές αστικές συνοικίες της Αθήνας, προτείνοντας βιωματικούς περιπάτους από δρόμο σε δρόμο όπου τα ίχνη μιας παλιάς αστικής Αθήνας είναι ακόμα εμφανή. Η αστική αρχιτεκτονική, οι πολλαπλές μεταμορφώσεις της και οι αθέατες ανθρώπινες ιστορίες πίσω από τα κτίρια συνθέτουν ένα γοητευτικό σκηνικό στο οποίο καθρεφτίζεται η ιστορία μιας πόλης.
Φρέντρικ Μπάκμαν
Οι φίλοι μου
Μτφρ. Λητώ Ανδρέου
Ψυχογιός
Ο Φρέντρικ Μπάκμαν, ένας από τους πιο δημοφιλείς σύγχρονους Σουηδούς συγγραφείς, στο Οι φίλοι μου επιστρέφει με μια αστεία και συγκινητική ιστορία και έναν ύμνο στην ακατάλυτη δύναμη της φιλίας. Τέσσερις έφηβοι, ένα καλοκαίρι, συνδέονται μέσω της φιλίας τους με έναν δυνατό δεσμό. Από εκείνο το καλοκαίρι, θα αναδυθεί χρόνια αργότερα ένα έργο τέχνης, ένας πίνακας που απρόσμενα θα τεθεί υπό τη φροντίδα της 18χρονης Λουίζας. Αποφασισμένη να μάθει πώς δημιουργήθηκε και να αποφασίσει τι θα κάνει με αυτόν, η Λουίζα ξεκινά ένα ταξίδι για να ανακαλύψει πώς προέκυψε ο πίνακας και το μυστήριο που συνδέεται με την παρέα των φίλων.
Σεμπάστιαν Φίτσεκ
Το κορίτσι του ημερολογίου
Μτφρ. Ειρήνη Γεούργα
Διόπτρα
Το ανατριχιαστικό Κορίτσι του ημερολογίου από τον μετρ του ψυχολογικού θρίλερ Σεμπάστιαν Φίτσεκ κι έναν από τους πιο πετυχημένους διεθνώς Γερμανούς συγγραφείς κυκλοφορεί σε συλλεκτική σκληρόδετη έκδοση από τη Διόπτρα. Έντεκα χρόνια πριν, η Άλμα δόθηκε για υιοθεσία ως μωρό κάτω από μυστηριώδεις συνθήκες. Ο φάκελος της υιοθεσίας της, ο οποίος φυλάσσεται αυστηρά κλειδωμένος, περιέχει τη σημείωση: «Η ταυτότητα των γονέων δεν πρέπει να αποκαλυφθεί ποτέ και σε καμία περίπτωση. Η μητέρα βρίσκεται σε θανάσιμο κίνδυνο». Τώρα όμως η Άλμα αντιμετωπίζει μια απειλητική για τη ζωή της ασθένεια και χρειάζεται επειγόντως έναν δότη μυελού των οστών. Προκειμένου να σώσει τη ζωή της υιοθετημένης κόρης της, η Ολίβια Ράουχ αρχίζει μια απελπισμένη αναζήτηση για τους βιολογικούς της γονείς.
