Γιατί αγαπάμε να μισούμε τους ξένους

Γιατί αγαπάμε να μισούμε τους ξένους Facebook Twitter
Γιατί, άραγε, αγαπάμε να μισούμε τους ξένους, ιδιαίτερα όταν αυτοί είναι φτωχοί και αδύναμοι; Φωτό: Dan Kitwood/Getty Images/Ideal Image
0


ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΜΙΑ ΕΒΔΟΜΑΔΑ,
ο συγγραφέας Θανάσης Τριαρίδης έδωσε μια συνέντευξη στη LiFO και στον Γιάννη Πανταζόπουλο, στην οποία, μεταξύ άλλων, διατύπωσε την άποψη ότι «oι μετανάστες θα σώσουν τον κόσμο, χωρίς αυτούς είμαστε χαμένοι». Ουσιαστικά αναφερόταν και σε ένα βάσιμο και ισχυρό επιχείρημα που έχει ακουστεί στην Ελλάδα αλλά και στην υπόλοιπη Ευρώπη, ιδιαίτερα σε χώρες που αντιμετωπίζουν έντονο δημογραφικό πρόβλημα, ότι οι μεταναστατευτικές ροές, όπως έχει αποδείξει και η ίδια η Ιστορία, μπορούν να αποτελέσουν μια λύση για την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος. Δεδομένου ότι η Ευρώπη γερνάει και διεθνείς αλλά και ελληνικοί Οργανισμοί, καθώς και πολλοί επιστήμονες, έχουν προβάλει αυτό το επιχείρημα.

Ο Τριαρίδης, λοιπόν, διατυπώνει αυτή την άποψη (στην οποία αναφέρεται και στον πολιτισμικό χαρακτήρα της μετανάστευσης) λέγοντας χαρακτηριστικά πως «όλοι ξέρουν ότι μόνο η μετανάστευση μπορεί να δώσει το φιλί της ζωής σε έναν πολιτικό που ήδη έχει ξαπλώσει οικειοθελώς μέσα στο φέρετρό του. Είναι η πιο βασική πολιτισμική αρχή της Ιστορίας: οι μετανάστες θα σώσουν τον κόσμο – η μετανάστευση είναι η μόνιμη διέξοδος της Ιστορίας προς το μέλλον». Με άλλα λόγια, δεν πρωτοτύπησε, είπε με τον δικό του τρόπο αυτό που λένε ακόμα και οι σημαντικότεροι παράγοντες της οικονομίας, πολιτικοί και επιστήμονες: οι μετανάστες, έστω με έναν ελεγχόμενο τρόπο εισόδου, λύνουν το πρόβλημα των εργατικών χεριών που λείπουν και αντιμετωπίζουν εν μέρει το δημογραφικό ζήτημα.

Τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας, όπως και στον υπόλοιπο κόσμο, το μίσος για τους ξένους, που άλλοτε χαρακτηριζόταν ως μίσος του περιθωρίου και εκφραζόταν συνήθως από γραφικούς ανθρωπότυπους, έχει μετατραπεί σε mainstream συμπεριφορά. Και αυτό είναι εξαιρετικά επικίνδυνο.

Το θέμα του σημειώματος αυτού ωστόσο δεν είναι τα συγκεκριμένα επιχειρήματα για το μεταναστευτικό και η σύνδεσή του με το δημογραφικό, αλλά ο –σχεδόν μαζικός– τρόπος με τον οποίο πολλοί αντιμετώπισαν, μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα, τις απόψεις του συγγραφέα. Ξεχύθηκε ένα κύμα πρωτοφανών επιθέσεων εναντίον του, όπου το μίσος και η τοξικότητα περίσσεψαν. Δεν νομίζω ότι έχει νόημα να μεταφέρουμε και από εδώ όσα απόλυτα απαξιωτικά, υποτιμητικά και υβριστικά γράφτηκαν. Έχει νόημα να δούμε γιατί υπάρχει τόσο μεγάλη τοξικότητα σε κάθε είδους δημόσιο διάλογο και γιατί και στη χώρα μας, όπως και σε άλλες χώρες της Ευρώπης, σπέρνεται τόσο μίσος και εχθρότητα για τους καταραμένους της εποχής μας, οι οποίοι απλώς ζήτησαν μια καλύτερη τύχη από αυτή που τους επιφύλαξε η χώρα στην οποία έτυχε να γεννηθούν.

Γιατί άραγε αγαπάμε να μισούμε τους ξένους, ιδιαίτερα όταν αυτοί είναι φτωχοί και αδύναμοι; Γιατί για τους ισχυρούς ξένους δεν έχουμε ανάλογα συναισθήματα; Προφανώς υπάρχουν λόγοι που ένας χρήστης των σόσιαλ μίντια θα γράψει ότι ο συγγραφέας είναι «εθνομηδενιστής», ένας άλλος θα τον χαρακτηρίσει «ψευτοδιανοούμενο, που αντί να πει ότι πρέπει να κάνουν οι Έλληνες παιδιά θέλει τους λαθρομετανάστες» και ένας τρίτος θα σημειώσει ότι είναι «εθνομπερδεμένος κι αυτός». Οι αιτίες του μίσους για τους ξένους, το οποίο αναπαράγεται και αυξάνεται συνεχώς, δεν περιορίζονται μόνο στην άγνοια ή την ελλειμματική πληροφόρηση, που δεδομένα υπάρχει, και θέλει τους ξένους να παίρνουν παχυλά επιδόματα και τους Έλληνες να λιμοκτονούν.

Η ιδεολογία του μίσους που αφορά γενικά το διαφορετικό και εστιάζει στους ξένους καλλιεργείται συνήθως σε βάθος χρόνου με αβάσιμα στοιχεία, μέσω του διαδικτύου όπου διακινούνται τέρατα, διαφόρων forum, δημοσιευμάτων που ταυτίζουν το διαφορετικό με το κακό, συζητήσεων στις οποίες οι ξένοι ποτέ δεν αντιμετωπίζονται ισότιμα. Πόσες φορές δεν έχουμε διαβάσει ή ακούσει σε μέσα ενημέρωσης για τον ξένο διαρρήκτη σε αντιδιαστολή με τον Έλληνα, πόσες φορές δεν γίναμε μάρτυρες ψεύτικων δημοσιευμάτων που αφορούν την πολιτιστική τους ταυτότητα, πόσες φορές έχει συμβεί ο συχνά αδικαιολόγητος φόβος για το διαφορετικό να μετατρέπεται σε καχυποψία, ανησυχία, εχθρότητα;

Πάντα υπήρχε και υπάρχει μια επιφυλακτικότητα για οτιδήποτε διαφορετικό, αυτό είναι αλήθεια. Όμως, η μετατροπή της επιφυλακτικότητας σε μίσος το οποίο εκφράζεται με ιδιαίτερα τοξικό τρόπο και χωρίς ουσιαστικό λόγο έχει σαν βάση τους Πλεύρηδες που δηλώνουν πως «φύλαξη των συνόρων δεν υφίσταται αν δεν υπάρχουν νεκροί», όταν μεγάλες τραγωδίες, όπως αυτές ανοιχτά της Πύλου με εκατοντάδες νεκρούς και αγνοούμενους μετανάστες, ξεχνιούνται εύκολα και περνάνε στην κατηγορία των μικρής σημασίας συμβάντων, όταν δαιμονοποιούνται οι ξένοι.

Τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας, όπως και στον υπόλοιπο κόσμο, το μίσος για τους ξένους, που άλλοτε χαρακτηριζόταν ως μίσος του περιθωρίου και εκφραζόταν συνήθως από γραφικούς ανθρωπότυπους, έχει μετατραπεί σε mainstream συμπεριφορά. Και αυτό είναι εξαιρετικά επικίνδυνο.

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην έντυπη LiFO.

Το νέο τεύχος της LiFO δωρεάν στην πόρτα σας με ένα κλικ.

Οπτική Γωνία
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

H εξέγερση της «κανονικότητας»

Οπτική Γωνία / H εξέγερση της «κανονικότητας»

Μια τάση που θέλει να προσελκύσει μετριοπαθή ακροατήρια, αντλώντας από μια ψευδή εκδοχή της Ιστορίας, η οποία θέλει τον δυτικό πολιτισμό να υποφέρει ή να παρακμάζει γιατί τάχα έπεσε θύμα του ανθρωπισμού του.
ΝΙΚΟΛΑΣ ΣΕΒΑΣΤΑΚΗΣ
Ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες

Ακροβατώντας / Ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες

Ένα εντυπωσιακά μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας είναι διατεθειμένο να δώσει «συγχωροχάρτι» για ένα μεγάλο οικονομικό σκάνδαλο, αρκεί οι εμπλεκόμενοι να τηρήσουν ακροδεξιά και ρατσιστική στάση στο μεταναστευτικό.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΕΛΑΚΗΣ
«Τι οδηγεί τους ανθρώπους στον ρατσισμό»

Άκου την επιστήμη / «Ο ρατσισμός γεννιέται από την ανάγκη να νιώθουμε ανώτεροι» 

Πώς διαμορφώνεται η λογική «εμείς και οι άλλοι»; Πού οφείλεται η ανάγκη του ανθρώπου να ανήκει; Γιατί ακόμη κυριαρχούν οι εθνοτικές διακρίσεις; Και πόσο ελεύθερο είναι τελικά το άτομο όταν ψηφίζει; Η καθηγήτρια Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Στάνφορντ, Βίκυ Φούκα, μιλά στον Γιάννη Πανταζόπουλο.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Ο Γιάννης Σίνα Ούγκο Αντετοκούνμπο…

Ακροβατώντας / Ο Γιάννης Σίνα Ούγκο Αντετοκούνμπο και ο κάθε Γιάννης

Σαν αυτόν υπάρχουν χιλιάδες ακόμα άνθρωποι που ζουν στη χώρα μας, πολλές χιλιάδες «καταραμένοι» που για διάφορους λόγους έφτασαν και φτάνουν ως εδώ με κάτι καρυδότσουφλα, σε μια προσπάθεια να επιβιώσουν.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΕΛΑΚΗΣ
Θανάσης Τριαρίδης: Οι μετανάστες θα σώσουν τον κόσμο. Χωρίς αυτούς είμαστε χαμένοι

Βιβλίο / Θανάσης Τριαρίδης: «Οι μετανάστες θα σώσουν τον κόσμο. Χωρίς αυτούς είμαστε χαμένοι»

Έγινε αντιρρησίας συνείδησης, γιατί πιστεύει ότι ο στρατός είναι μια δοξολογία εκμηδένισης του άλλου. Άφησε τη Θεσσαλονίκη επειδή τον έπνιγε ο εθνοφασισμός της. Στην Αντίς Αμπέμπα υιοθέτησε την κόρη του, Αργκάνε. Ο συγγραφέας της «Τριλογίας της Αφρικής», Θανάσης Τριαρίδης, αφηγείται τη ζωή του στη LiFO.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ναυάγιο Χίου: «Κακιά στιγμή» ή εγκληματική αστοχία;

Οπτική Γωνία / Ναυάγιο Χίου: Η απάθειά μας απέναντι στους 15 νεκρούς

«Κακιά στιγμή» ή εγκληματική αστοχία; Ένα ακόμα πολύνεκρο ναυάγιο με πρόσφυγες, με το Λιμενικό να είναι ξανά υπόλογο και με τα αντανακλαστικά μεγάλου μέρους της κοινωνίας ξανά σε «ύπνωση».
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Γιατί η κυβέρνηση φέρνει τώρα το θέμα της Συνταγματικής Αναθεώρησης

Βασιλική Σιούτη / Γιατί η κυβέρνηση φέρνει τώρα το θέμα της Συνταγματικής Αναθεώρησης

Η πρωτοβουλία της κυβέρνησης για τη Συνταγματική Αναθεώρηση που ανακοίνωσε επίσημα ο πρωθυπουργός βάζει όλο το πολιτικό σύστημα σε δημόσια συζήτηση, από την οποία το Μέγαρο Μαξίμου προσδοκά πολιτικά και επικοινωνιακά οφέλη.
ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΙΟΥΤΗ
Εργατικά ατυχήματα: Θλιβερό ρεκόρ τριετίας το 2025

Ρεπορτάζ / Εργατικά ατυχήματα: Θλιβερό ρεκόρ τριετίας το 2025

Το τραγικό εργατικό δυστύχημα στα Τρίκαλα επαναφέρει με ένταση τη συζήτηση για την ασφάλεια στους χώρους εργασίας. Ποιες είναι οι χρόνιες αδυναμίες πρόληψης και ελέγχου που κοστίζουν ανθρώπινες ζωές και τι αναφέρει ανεξάρτητη έρευνα που καταγράφει τρομακτικό ρεκόρ θανάτων σε χώρους εργασίας το 2025.
ΝΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ
«Οι καταναλωτές δεν θα γνωρίζουν τι τρώνε και οι αγρότες τι καλλιεργούν»

Ρεπορτάζ / «Οι καταναλωτές δεν θα γνωρίζουν τι τρώνε και οι αγρότες τι καλλιεργούν»

Από τα «καλαμπόκια-σκιάχτρα» της Greenpeace που σφράγισαν τις εκστρατείες κατά των μεταλλαγμένων στα τέλη του ’90 η Ευρώπη περνά στη νέα γενιά γενετικά τροποποιημένων φυτών που αναπτύσσονται μέσω των «νέων γονιδιωματικών τεχνικών». 
ΝΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ
Θα αφήσουμε τη Ροζάβα να γίνει μια «νέα Γάζα»;

Οπτική Γωνία / Θα αφήσουμε τη Ροζάβα να γίνει μια «νέα Γάζα»;

Το νέο καθεστώς της Δαμασκού επιχειρεί να αφανίσει την αυτόνομη κουρδική περιοχή στα βορειοανατολικά της χώρας, οι μαχητές της οποίας είχαν πρωτοστατήσει στον πόλεμο κατά του ISIS στη Συρία.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Τούρκοι στο Κολωνάκι: Πώς αλλάζουν την αγορά ακινήτων της Αθήνας

Ρεπορτάζ / Oι Τούρκοι (και οι Ισραηλινοί) αγοράζουν Κολωνάκι

Οι Ισραηλινοί και οι Τούρκοι αναδεικνύονται πρωταγωνιστές της αγοράς ακινήτων, αξιοποιώντας το πρόγραμμα Golden Visa. Η αυξημένη παρουσία τους δεν αλλάζει μόνο τις ισορροπίες της κτηματαγοράς αλλά επαναχαράσσει και την αστική γεωγραφία, επηρεάζοντας τιμές και τη φυσιογνωμία της πόλης.
ΝΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ