Με αφορμή τη συχνή παρουσία αρκούδων κοντά σε οικισμούς αυτή την περίοδο, η Περιβαλλοντική Οργάνωση "Καλλιστώ" εξέδωσε οδηγίες προς τους πολίτες για την ασφαλή συνύπαρξη με το προστατευόμενο αυτό είδος.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η αυξημένη κινητικότητα των αρκούδων αυτή την εποχή είναι ένα επαναλαμβανόμενο και διαχειρίσιμο φαινόμενο, το οποίο δεν πρέπει να προκαλεί πανικό. Τις περισσότερες φορές πρόκειται είτε για θηλυκές με μικρά που αναζητούν τροφή — συχνά σε οικιακά απορρίμματα, παράνομες χωματερές ή οπωροφόρα δέντρα — είτε για νεαρά άτομα ηλικίας 2-3 ετών που επιχειρούν να εγκατασταθούν σε νέες περιοχές, χωρίς να έχουν προηγούμενη αρνητική εμπειρία με ανθρώπους.
Η καφέ αρκούδα της Ελλάδας δεν είναι επιθετικό ζώο. Αντιθέτως, μόλις αντιληφθεί ανθρώπινη παρουσία απομακρύνεται. Επιθετική συμπεριφορά μπορεί να εκδηλώσει μόνο εάν νιώσει ότι απειλείται, ιδίως όταν συνοδεύει τα μικρά της. Για τον λόγο αυτό, η "Καλλιστώ" εφιστά την προσοχή στους πολίτες: αν εντοπίσουν ένα μικρό αρκουδάκι μόνο του, δεν πρέπει να το πλησιάσουν, καθώς η μητέρα του πιθανότατα βρίσκεται κοντά.
Για όσους κινούνται στο δάσος, συνιστάται να κάνουν αισθητή την παρουσία τους σε τακτά διαστήματα με ομιλία, τραγούδι ή χρήση σφυρίχτρας. Σε περίπτωση συνάντησης με αρκούδα, οι πολίτες πρέπει να παραμείνουν ψύχραιμοι, να μην τη φοβίσουν ή επιτεθούν, να μην τρέξουν και να απομακρυνθούν ήρεμα, δίνοντας της χώρο. Εάν η αρκούδα κινείται κοντά σε κατοικημένη περιοχή, καλούνται να ειδοποιήσουν άμεσα το Δασαρχείο και την Αστυνομία.
Ομάδες Άμεσης Επέμβασης για την αρκούδα
Από το 2014 λειτουργούν με θεσμικό χαρακτήρα οι Ομάδες Άμεσης Επέμβασης για την Αρκούδα (ΦΕΚ 272/07-02-2014). Οι ομάδες αυτές ενεργοποιούνται σε περιπτώσεις ζημιών σε καλλιέργειες, μελίσσια ή ζώα, σε συμβάντα στο οδικό δίκτυο ή όταν παρατηρείται εξοικείωση αρκούδων με την ανθρώπινη παρουσία. Η δράση τους εκτείνεται σε Δυτική Μακεδονία, Ήπειρο και Θεσσαλία και απαρτίζονται από Δασικές Υπηρεσίες, Τοπική Αυτοδιοίκηση, Πυροσβεστική, Αστυνομία, Ομοσπονδιακή Θηροφυλακή και τις περιβαλλοντικές οργανώσεις "Καλλιστώ" και "Αρκτούρος".
Η "Καλλιστώ" συμβάλλει θεσμικά και επιστημονικά στη λειτουργία των Ομάδων Άμεσης Επέμβασης, με στόχο την προστασία μεγάλων σαρκοφάγων όπως η αρκούδα και ο λύκος. Παράλληλα προωθεί δράσεις για τη συνύπαρξη ανθρώπων και άγριας ζωής, την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση και την άσκηση πίεσης στα κέντρα λήψης αποφάσεων που αφορούν το φυσικό περιβάλλον και τη δημόσια ζωή.
Η οργάνωση διευκρινίζει ότι οι Περιβαλλοντικές Οργανώσεις λειτουργούν υποστηρικτικά προς τις Δημόσιες Αρχές και δεν τις υποκαθιστούν.
Τι κάνουμε όταν δούμε αρκούδα - Αναλυτικές οδηγίες προς τους πολίτες
Σε περίπτωση συνάντησης με αρκούδα:
- Παραμένουμε ψύχραιμοι.
- Μένουμε ακίνητοι.
- Δεν κρατάμε ή πετάμε απειλητικά αντικείμενα (πέτρες, κλαδιά).
- Οπισθοχωρούμε ήρεμα, δίνοντας χώρο στο ζώο.
- Δεν τρέχουμε.
- Δεν αποκλείουμε τη διέξοδο της αρκούδας.
Κατά την πεζοπορία στο δάσος:
- Κάνουμε αισθητή την παρουσία μας (φωνές, τραγούδι, σφυρίχτρα).
- Κινούμαστε σε μονοπάτια και δασικούς δρόμους, αποφεύγουμε την πυκνή βλάστηση.
Αν είμαστε σε όχημα:
- Παραμένουμε μέσα στο όχημα.
- Δεν ακολουθούμε την αρκούδα.
- Δεν αυξάνουμε ταχύτητα.
Όταν η αρκούδα εμφανίζεται τακτικά κοντά σε οικισμούς:
- Δεν αφήνουμε σκουπίδια εκτός κάδων.
- Κρατάμε τους κάδους απορριμμάτων κλειστούς.
- Δεν πετάμε τροφές ή νεκρά ζώα σε παράνομες χωματερές.
- Καθαρίζουμε παλιά υπολείμματα σοδειάς.
- Μαζεύουμε εγκαίρως καρπούς από τα δέντρα.
