Μια νέα εποχή στην παρακολούθηση της αποθήκευσης άνθρακα από τα παγκόσμια δάση εγκαινιάζει η Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία (ESA), με την εκτόξευση του πρωτοποριακού δορυφόρου Biomass.
Το διαστημικό όχημα, που απογειώθηκε με επιτυχία από το Κουρού της Γαλλικής Γουιάνας, διαθέτει ένα εντυπωσιακό σύστημα ραντάρ και μια τεράστια κεραία διαμέτρου 12 μέτρων, με στόχο να μετρήσει με ακρίβεια τη βιομάζα – και άρα τον αποθηκευμένο άνθρακα – σε δάση όπως το Αμαζόνιο, το Κονγκό και την Ινδονησία.
Ο δορυφόρος χρησιμοποιεί τεχνολογία P-band radar, που εκπέμπει σε μεγάλα μήκη κύματος, επιτρέποντας τη διείσδυση κάτω από την κόμη των δέντρων και την απεικόνιση κορμών και κλαδιών – κάτι που δεν πετυχαίνουν τα συμβατικά δορυφορικά ραντάρ. Όπως εξηγεί ο καθηγητής Ραλφ Κόρντεϊ της Airbus, οι περισσότερες σημερινές τεχνολογίες βλέπουν μόνο την επιφάνεια των δασών. Το Biomass όμως θα μπορεί να «κοιτάζει» βαθιά μέσα τους.
Η μέθοδος που θα χρησιμοποιεί θυμίζει αξονική τομογραφία: θα σαρώνει επανειλημμένα τμήματα των δασών, δημιουργώντας σταδιακά ένα πλήρες τρισδιάστατο προφίλ της ξυλώδους μάζας – δείκτη της αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα.
Η σημασία της αποστολής είναι τεράστια, καθώς μέχρι σήμερα η εκτίμηση του αποθηκευμένου άνθρακα βασιζόταν σε μεμονωμένες μετρήσεις δέντρων και υπολογισμούς με σημαντικό περιθώριο σφάλματος. Ο καθηγητής Ματ Ντίσνεϊ του University College London εξηγεί: «Θέλουμε να ζυγίσουμε τον άνθρακα που είναι αποθηκευμένος σε 1,5 τρισεκατομμύρια δέντρα. Μόνο οι δορυφόροι μπορούν να το κάνουν με συνέπεια».
Τα πρώτα δεδομένα αναμένονται σε έξι μήνες, ενώ οι επιστήμονες σχεδιάζουν τη δημιουργία ετήσιων χαρτών που θα δείχνουν όχι μόνο πόσο άνθρακα συγκρατούν τα δάση, αλλά και πόσο χάνεται λόγω της αποψίλωσης.
Ο δορυφόρος σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο, με την καθοριστική συμβολή του καθηγητή Σον Κούιγκαν του Πανεπιστημίου του Σέφιλντ. Στην υλοποίηση της κεραίας συνέβαλαν και αμερικανικές εταιρείες, όπως η L3Harris Technologies, ειδικευμένες σε μεγάλα αναδιπλούμενα συστήματα.
Όπως τόνισε ο Δρ Κόρντεϊ, η εκτόξευση ήταν μόνο η αρχή: «Η ανάπτυξη της τεράστιας κεραίας στο διάστημα μοιάζει με το άνοιγμα μιας γιγαντιαίας ομπρέλας και είναι κρίσιμο να γίνει ομαλά».
Η αποστολή Biomass είναι κρίσιμη καθώς, όπως εξηγούν οι επιστήμονες, τα τροπικά δάση καλύπτονται συχνά από σύννεφα, καθιστώντας τις κλασικές παρατηρήσεις με οπτικούς δορυφόρους ανεπαρκείς. Το P-band ραντάρ μπορεί να διαπεράσει τα σύννεφα, επιτρέποντας αξιόπιστες και συγκρίσιμες μετρήσεις χρόνο με τον χρόνο.
Όπως σημείωσε ο Δρ Κόρντεϊ: «Είναι συναρπαστικό, γιατί θα μας αποκαλύψει πώς οι δασικοί οικοσυστήματα, που συχνά θεωρούμε δεδομένους, συμμετέχουν στις διαδικασίες που ρυθμίζουν το κλίμα της Γης – σήμερα και στο μέλλον».
Με πληροφορίες από ΒΒC
