Η Ελλάδα εκπέμπει ένα ισχυρό μήνυμα προς τη διεθνή επενδυτική κοινότητα, δηλώνοντας την πρόθεσή της να αποπληρώσει νωρίτερα τα δάνεια που προέρχονται από το πρώτο πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής (μνημόνιο).
Ο υπουργός Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, έκανε αυτή την ανακοίνωση από την Ουάσιγκτον, στο περιθώριο της εαρινής συνόδου του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, υπογραμμίζοντας ότι αυτή η πολιτική αποτελεί βασική προτεραιότητα για τα επόμενα χρόνια, παράλληλα με τη διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας και την επίτευξη υψηλών ρυθμών ανάπτυξης που οδηγούν σε σημαντικά πρωτογενή πλεονάσματα.
Μέσα σε ένα πλαίσιο έντονων διεθνών αναταράξεων και αβεβαιότητας, που έχουν ενισχυθεί από τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις εξαγγελίες για αύξηση των δασμών από τις ΗΠΑ, η κυβέρνηση επικεντρώνεται στην ενίσχυση της ελληνικής οικονομίας. Η ισχυρή ανάπτυξη και τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, που για το 2024 προβλέπονται στο 4,8% του ΑΕΠ (11,4 δισ. ευρώ), επιτρέπουν στην Ελλάδα να αποπληρώσει πρόωρα τις δανειακές υποχρεώσεις που ανέλαβε κατά τη διάρκεια των μνημονίων και να διανείμει κοινωνικό μέρισμα στους πολίτες. Η πρώτη δόση του μερίσματος, ύψους 1 δισ. ευρώ, έχει ήδη ανακοινωθεί από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.
Επιπλέον, αναμένονται νέες ανακοινώσεις από τον πρωθυπουργό τον Σεπτέμβριο στη ΔΕΘ, οι οποίες θα περιλαμβάνουν ένα πακέτο παρεμβάσεων με θετικό κοινωνικό αντίκτυπο, με έμφαση στη μείωση των φόρων για τους συνεπείς φορολογούμενους της μεσαίας τάξης.
Δάνεια 52,8 δισ. ευρώ μέσω του πρώτου μνημονίου
Το 2010, η Ελλάδα δανείστηκε 52,8 δισ. ευρώ μέσω του πρώτου μνημονίου. Έχοντας ήδη πραγματοποιήσει αποπληρωμές, το ποσό αυτό έχει μειωθεί στα 31 δισ. ευρώ. Με την επόμενη δόση των 5,3 δισ. ευρώ τον Δεκέμβριο, το υπόλοιπο θα μειωθεί περαιτέρω στα 26 δισ. ευρώ. Ο Κυριάκος Πιερρακάκης δήλωσε ότι, μετά την αποπληρωμή των δανείων προς το ΔΝΤ τρία χρόνια νωρίτερα, η κυβέρνηση επιθυμεί να επιταχύνει την αποπληρωμή των δανείων του πρώτου μνημονίου κατά δέκα χρόνια, τονίζοντας ότι η μείωση του χρέους επιτρέπει στα πρωτογενή πλεονάσματα να ωφελήσουν την κοινωνία πιο γρήγορα.
Η κυβέρνηση έχει ήδη υποβάλει το σχέδιό της στον ESM, το οποίο προβλέπει την πρόωρη αποπληρωμή σημαντικού μέρους των δανειακών υποχρεώσεων που λήγουν μεταξύ 2033 και 2041, συμπεριλαμβανομένων των δανείων του πρώτου μνημονίου. Από το 2024, έχουν ξεκινήσει οι πληρωμές για τα δάνεια του EFSF, ύψους 141,8 δισ. ευρώ, με διάρκεια αποπληρωμής έως το 2056, ενώ το 2034 θα ξεκινήσει η εξόφληση του δανείου του ESM, ύψους 86 δισ. ευρώ, με διάρκεια έως το 2060.
Σύμφωνα με τους κυβερνητικούς σχεδιασμούς, η πρόωρη αποπληρωμή των δανειακών υποχρεώσεων, σε συνδυασμό με τη διατήρηση υψηλών ρυθμών ανάπτυξης, αναμένεται να οδηγήσει σε ταχύτερη μείωση του χρέους της χώρας. Στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι το χρέος της Ελλάδας μειώθηκε στο 153,6% του ΑΕΠ το 2024, από 163,9% το 2023.
