ΕΔΩ ΚΑΙ ΕΝΑΝ ΧΡΟΝΟ έχουμε γίνει θεατές μιας αργής, σχεδόν βασανιστικής για όσους επένδυσαν σε αυτό, αποσύνθεσης ενός κόμματος που βρέθηκε στην εξουσία σε μία από τις πιο κρίσιμες περιόδους της νεότερης ιστορίας της χώρας. Σχεδόν καθημερινά επιφανή στελέχη του, που λίγα μόλις χρόνια πριν είχαν νευραλγικές θέσεις εξουσίας και από αυτές επηρέαζαν τις ζωές μας, αποδεικνύονται πολύ κατώτερα των περιστάσεων, έχουν πάψει πια να μιλάνε πολιτικά και με επιχειρήματα και έχουν επιδοθεί σε έναν σκληρό μεταξύ τους προσωπικό ανταγωνισμό προκειμένου να καταφέρουν την εξόντωση του αντιπάλου με επίδικο κάποιες θέσεις εξουσίας.
Ο οποίος αντίπαλος, μάλιστα, δεν βρίσκεται εκτός αλλά εντός των τειχών, είτε επειδή τον άφησαν να μπει και κάποιοι τον καλοδέχτηκαν είτε επειδή βρίσκεται εκεί για χρόνια και θεωρεί εαυτόν έναν από τους ιδιοκτήτες του κόμματος. Ο ευτελισμός του κόμματος, προτελευταία πράξη του οποίου ήταν οι εκλογές για ανάδειξη συνέδρων, ολοκληρώνεται με την εκλογή αρχηγού.
Ο ΣΥΡΙΖΑ ουσιαστικά έχει πεθάνει πολιτικά, σίγουρα με τη μορφή και τα χαρακτηριστικά που είχε την περίοδο κατά την οποία εκατομμύρια επένδυαν επάνω του, ελπίζοντας όχι απλά σε ανανέωσης της πολιτικής αλλά και στη δικαίωση της προσπάθειας εξάλειψης ή μείωσης, έστω, των μεγάλων κοινωνικών ανισοτήτων που διευρύνονται συνεχώς. Το λεγόμενο «αριστερό πρόσημο» αποτέλεσε το εύκολο διαβατήριο για την επίτευξη του στόχου αναρρίχησης στην εξουσία.
Υπάρχουν πολλοί τώρα που εύλογα αναρωτιούνται πού θα πάνε όσοι πίστεψαν σε αυτά που υποσχέθηκε ο ΣΥΡΙΖΑ και αισθάνονται προδομένοι.
Άνοιξε εύκολα πόρτες και δημιουργούσε προσδοκίες σε μια δύσκολη εποχή κατά την οποία η πολιτική είχε απαξιωθεί σε μεγάλο βαθμό και το πολιτικό προσωπικό καριέρας είχε βρεθεί με την πλάτη στον τοίχο γιατί η διαχείριση που είχε ακολουθήσει για δεκαετίες είχε οδηγήσει στην απόλυτη κοινωνική και οικονομική χρεωκοπία. Οι συνθήκες έμοιαζαν ιδανικές. Αλλά αυτοί που έσπευσαν να διαχειριστούν ελπίδες και προσδοκίες ήταν τραγικά ανεπαρκείς. Πέταξαν μια μοναδική ευκαιρία, από αυτές που σπάνια παρουσιάζονται στην πολιτική ζωή και ακόμα πιο σπάνια επαναλαμβάνονται.
Είτε κάποιος αποτιμήσει θετικά είτε αρνητικά τον χρόνο κατά τον οποίο ο ΣΥΡΙΖΑ πρωταγωνίστησε στην πολιτική ζωή, σίγουρα η σχετικά σύντομη ιστορία του ως κόμματος εξουσίας θα αποτελέσει στο άμεσο μέλλον αντικείμενο μελέτης στα αμφιθέατρα, case study που ακούγεται και λέγεται συχνά. Από τη μελέτη αυτή δεν θα αναδεικνύονται μόνο οι παθογένειες της αριστεράς ή έστω κάποιων που χρησιμοποίησαν αριστερό πρόσημο αλλά και ενός μεγάλου μέρους του ίδιου του πολιτικού συστήματος το οποίο εμφανίζει έντονα στοιχεία μιας παρατεταμένης παρακμής.
Αν υπάρχει ωραίος, με την έννοια της αξιοπρέπειας, πολιτικός θάνατος ενός κόμματος, αυτός είναι ο ξαφνικός. Τον εφάρμοσαν στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ όταν με την έλευση του Στέφανου Κασσελάκη έφυγαν για να δημιουργήσουν τη Νέα Αριστερά. Γι’ αυτούς ο ΣΥΡΙΖΑ είχε πεθάνει και οι εξελίξεις που ακολούθησαν στην Κουμουνδούρου τούς δικαίωσαν. Ανεξάρτητα από το αν βρουν τον δρόμο τους πολιτικά και επιβιώσουν ή όχι, όταν είδαν ότι το κόμμα τους άρχισε να μεταλλάσσεται σε ένα απροσδιόριστο πολιτικό συνονθύλευμα με αλλοπρόσαλλο πολιτικό λόγο και αβέβαιο προσδιορισμό, που συχνά παρέπεμπε στον Τραμπ, έφυγαν και έσωσαν τουλάχιστον την πολιτική τους αξιοπρέπεια.
Όσοι παρέμειναν στην Κουμουνδούρου, για περίπου έναν χρόνο παρακολουθούσαν τον Κασσελάκη να δίνει σαφή δείγματα πολιτικής ανεπάρκειας και να μεταλλάσσει το κόμμα τους σε κάτι που παρέπεμπε σε προϊόν μεταπολιτικής, και τον στήριζαν· κάποιοι το έκαναν έστω με τη σιωπή τους. Ποτέ δεν αναρωτήθηκαν για το προφανές: γιατί βρήκε έδαφος και ζωτικό χώρο ένας πολιτικά τυχάρπαστος και κέρδισε την ηγεσία του κόμματος που έλεγε πως ήταν αριστερό, ποιοι ήταν αυτοί που τον εξέλεξαν και πώς διαμόρφωσαν πολιτικά κριτήρια που τους οδήγησαν να επιλέξουν έναν άγνωστο για αρχηγό τους;
Υπάρχουν πολλοί τώρα που εύλογα αναρωτιούνται πού θα πάνε όσοι πίστεψαν σε αυτά που υποσχέθηκε ο ΣΥΡΙΖΑ και αισθάνονται προδομένοι. Η απάντηση έχει δοθεί εν μέρει από τα εκλογικά αποτελέσματα των τελευταίων αναμετρήσεων: είτε πήγαν μαζικά σπίτι τους απογοητευμένοι είτε έφτασαν ένα πρωτοφανές για τη χώρα ποσοστό που αγγίζει το 20% και προσδιορίζεται πολιτικά κομμάτι στα δεξιά της δεξιάς. Αυτό το τελευταίο, που μοιάζει παράδοξο, παραπέμπει σε ένα φαινόμενο που παρατηρήθηκε στη Γαλλία αρκετά χρόνια πριν.
Εκατομμύρια άνθρωποι από τον κόσμο της εργασίας, ένα είδος προλεταριάτου της εποχής, μετακινήθηκαν από το άλλοτε πανίσχυρο Κομμουνιστικό Κόμμα της χώρας (και εν μέρει από το σοσιαλιστικό) προς το κόμμα του Λεπέν, αργότερα της Λεπέν. Ωστόσο αυτό είναι μια άλλη μεγάλη ιστορία που συνδέεται και με τη λαϊκιστική προσέγγιση των μεγάλων θεμάτων της εποχής, με την αποϊδεολογικοποίηση των ιδεολογιών κ.ά.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
