Γιατί οι αμερικανικές εκλογές είναι οι πιο κρίσιμες των τελευταίων ετών;

— Ποιο είναι το διακύβευμα των αμερικάνικων εκλογών;
Τόσο στο εσωτερικό των ΗΠΑ όσο και στο εξωτερικό, στον κόσμο μας, το διακύβευμα είναι κοινό: αν θα συνεχίσουν οι ΗΠΑ την προσπάθεια επιστροφής στην κανονικότητα και τη σταθεροποίηση ή αν θα μπουν σε μια νέα φάση διχασμού και απομονωτισμού. Θα συνεχιστεί η διαδικασία ενίσχυσης των θεσμών και των δημοκρατικών διαδικασιών ή θα κυριαρχήσουν τα πρόσωπα, οι εξωθεσμικές διαδικασίες και η υποτίμηση της πολιτικής και της δημοκρατίας;

Οι δύο πόλεμοι σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή, ο στρατηγικός ανταγωνισμός με την Κίνα και η αστάθεια σε έναν ανισόπεδο πολυπολικό κόσμο δοκιμάζουν τις αντοχές της Δύσης. Χωρίς τις ΗΠΑ δεν μπορεί να υπάρξει διαδικασία σταθεροποίησης και ασφάλειας.

— Οι αμερικανικές προεδρικές εκλογές της 5ης Νοεμβρίου θεωρούνται από τις πιο κρίσιμες. Ποιοι είναι οι λόγοι κατά τη γνώμη σας;
Είναι από τις κρισιμότερες των τελευταίων δεκαετιών. Οι δύο πόλεμοι σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή, ο στρατηγικός ανταγωνισμός με την Κίνα και η αστάθεια σε έναν ανισόπεδο πολυπολικό κόσμο δοκιμάζουν τις αντοχές της Δύσης. Χωρίς τις ΗΠΑ δεν μπορεί να υπάρξει διαδικασία σταθεροποίησης και ασφάλειας. Στις ίδιες τις ΗΠΑ μπορούμε, δυστυχώς, να μιλήσουμε για δύο ή και τρεις παράλληλες κοινωνίες με έντονες διαιρέσεις. Η προσπάθεια που ξεκίνησε η διακυβέρνηση Μπάιντεν να μειώσει την πόλωση και να δημιουργήσει συνθήκες κοινωνικής ειρήνης δεν έχει ολοκληρωθεί λόγω και των παγκόσμιων κρίσεων. Η συνέχιση, λοιπόν, ή η εγκατάλειψη αυτής της διαδικασίας είναι μια κρίσιμη καμπή θεσμικά, πολιτικά και κοινωνικά για τις ΗΠΑ.

— Τι θα σημάνει μια πιθανή νίκη του Ντόναλντ Τραμπ;
Στο εσωτερικό της χώρας όξυνση και κανονικοποίηση της πόλωσης, υποχώρηση των θεσμών, ζητήματα ποιότητας της δημοκρατίας και κυρίως μια έντονη κρίση εμπιστοσύνης. Σε διεθνές επίπεδο θα υποχωρήσει η έμφαση στο Διεθνές Δίκαιο, στους κανόνες, στην πολυμερή διπλωματία και στη λειτουργία των φιλελεύθερων θεσμών έναντι της εξωθεσμικής διπλωματίας, της αντίληψης του ισχυρού και των προσωπικών επαφών. Μια πιθανή νίκη Τραμπ θα επηρεάσει σημαντικά και τον σχεδιασμό ασφάλειας και άμυνας της Ε.Ε., καθιστώντας επιτακτικότερη τη διαδικασία Στρατηγικής Αυτονομίας. Αρνητικές θα είναι πιθανότατα οι εξελίξεις και στα μέτωπα των δύο πολέμων, κυρίως σε αυτό της Ουκρανίας.

— Πώς το αποτέλεσμα θα επηρεάσει την Ελλάδα και τις σχέσεις μας με την Τουρκία;
Οι ΗΠΑ λειτουργούν βάσει των πάγιων και διαρκών συμφερόντων τους στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής. Ακόμα και την περίοδο διακυβέρνησης Τραμπ είχε αρχίσει η διαδικασία ενίσχυσης των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, άρα δεν πρέπει να περιμένουμε ένα θεαματικό πισωγύρισμα που θα αλλάξει τη δυναμική των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών. Ωστόσο, η αντίληψη του Τραμπ για το Διεθνές Δίκαιο και τους κανόνες σίγουρα δεν ευνοεί χώρες που επενδύουν στη διατήρηση του status quo, όπως η Ελλάδα, αντίθετα μπορεί να δημιουργήσει ευκαιρίες σε χώρες με αναθεωρητική και παρεμβατική πολιτική, όπως η Τουρκία. Η Ελλάδα θα επηρεαστεί και από τον τρόπο και τον βαθμό που μια ενδεχόμενη νίκη Τραμπ θα έχει επιπτώσεις στη σχέση των ΗΠΑ με την Ε.Ε. αλλά και με το ΝΑΤΟ, για το οποίο ο υποψήφιος των ρεπουμπλικανών έχει τελείως διαφορετικές θέσεις από αυτές της Κάμαλα Χάρις και των δημοκρατικών.

— Πώς επηρεάζει η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή τις αμερικανικές εκλογές;
Χωρίς τα δύο κόμματα και οι υποψήφιοι Πρόεδροι να έχουν ριζικά διαφορετική προσέγγιση για την κατάσταση στη Μέση Ανατολή, καθώς η διασφάλιση του κράτους του Ισραήλ αποτελεί πρωταρχικό στόχο για τις ΗΠΑ στην περιοχή, υπάρχουν διαφοροποιήσεις που επηρεάζουν τη στάση τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και στο εξωτερικό. Η παρατεταμένη διάρκεια του πολέμου και η αδυναμία των ΗΠΑ να διαμορφώσουν τις συνθήκες για μια βιώσιμη κατάπαυση πυρός σωρεύουν αρνητική κριτική στη διακυβέρνηση Μπάιντεν και γενικότερα στους δημοκρατικούς. Επίσης, πρέπει να σταθούμε στα fake news και στις θεωρίες συνωμοσίας που διακινούν υποστηρικτές του Τραμπ για τη δήθεν στάση της Χάρις έναντι του Ισραήλ αλλά και του Παλαιστινιακού. Τέλος, πρέπει να δούμε πώς θα κινηθεί και το ιδιαιτέρως ισχυρό εβραϊκό λόμπι στις ΗΠΑ.

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.