Ένα art project στη Λέρο γεφυρώνει τις δύο πλευρές του Αιγαίου

«All Things Become Islands Before My Senses» στη Λέρο Facebook Twitter
Άποψη της έκθεσης. Διακρίνονται ζωγραφικά έργα της Γερμανίδας Sophie von Hellermann και κεραμικά έργα της Lindsey Mendick.
0

Η Μπουρτσού Φικρέτογλου μιλάει ελληνικά, αφού οι γονείς της γεννήθηκαν και μεγάλωσαν στην Ξάνθη. Ο πατέρας της νιώθει μια πίκρα γιατί όταν ήταν φοιτητής τού αφαίρεσαν το ελληνικό διαβατήριο και έκανε πολλά χρόνια να επιστρέψει στη γενέτειρά του. Η μητέρα της, πάλι, δεν έχασε ποτέ την ελληνική υπηκοότητα, έτσι η Μπουρτσού συχνά αναρωτιέται ποια είναι τελικά η πατρίδα της. Η Ελλάδα εξακολουθεί να τροφοδοτεί συναισθηματικά την οικογένειά της και την ίδια. Είναι άραγε αυτός ο λόγος που αποφάσισε μαζί με τη συνεργάτιδά της, Γκιζέμ Ναζ Κουντούνογλου, να αναζητήσουν ένα ελληνικό νησί για να στήσουν το εικαστικό τους πρότζεκτ;

Είναι ιδρύτριες της καλλιτεχνικής πλατφόρμας −με έδρα την Κωνσταντινούπολη− Perasma, της οποίας το όνομα κάνει σαφή αναφορά στο Πέραν, την περιοχή που εκτείνεται από την πλατεία Ταξίμ μέχρι το Τουνέλ, και που την εποχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας αποτελούσε καθημερινό πέρασμα για εκατοντάδες ανθρώπους, εκεί που συγκεντρωνόταν όλη η δραστηριότητα και η ενέργεια της πόλης. Δυστυχώς στους Ρωμιούς θα θυμίζει πάντα ότι κάποτε ήταν η πιο ανθηρή οικονομικά γειτονιά της Πόλης κι ότι τα ελληνικά μαγαζιά και πλουσιόσπιτα το 1955 λεηλατήθηκαν ολοσχερώς. Για τις δύο αυτές γυναίκες (οι μνήμες της οικογένειας της Μπουρτσού σχετικά με τη Θράκη είναι επίσης θλιβερές) συμβολικά το «πέρασμα» έχει να κάνει με τη ροή και την κινητικότητα της σύγχρονης ζωής και ο νομαδικός χαρακτήρας της πλατφόρμας τους (οργανώνουν εκθέσεις σε διαφορετικές κάθε φορά τοποθεσίες) βρήκε την κατάλληλη ονομασία. Το Leros Project, που στήθηκε για δεύτερη χρονιά, συνδέεται και με τη σχέση των δύο χωρών, με το πέρασμα της μίας στην άλλη μέσω του Αιγαίου, όπως και με την ιδιαίτερη αισθητική ταυτότητα της Λέρου, με τα εμβληματικά κτίρια ιταλικής ρασιοναλιστικής αρχιτεκτονικής της δεκαετίας του 1930, που ήταν μέρος της αστικής ανάπτυξης του Portolago, αυτού του απροσδόκητου μεγαλεπήβολου σχεδίου της ιταλικής περιόδου των Δωδεκανήσων.

Ο σημαντικός Πολωνός καλλιτέχνης Πάβελ Αλτχάμερ, έργα του οποίου βρίσκονται στη μόνιμη συλλογή του ΜοΜΑ και έχουν εκτεθεί στο Πομπιντού και το New Museum, δημιούργησε στους χώρους τους Ναυτικού Ομίλου Λέρου στο Κουλούκι το «fools boat 2024», μια κεραμική απεικόνιση φιγούρων σε μια παραμορφωμένη βάρκα.

Το ορμητήριο του πρότζεκτ −που έχει τίτλο «All Things Become Islands Before My Senses»− είναι το Perasma Space, σε μια νεοκλασική, δίπατη βίλα του 1886 στην Αγία Μαρίνα, που ο ιδιοκτήτης της τους την παραχώρησε πριν προχωρήσει σε πλήρη ανακαίνιση και λειτουργεί ως κεντρικός εκθεσιακός χώρος. Περιλαμβάνει περί τα 70 έργα μεικτής τεχνικής 16 καλλιτεχνών. Ανάμεσά τους βρίσκονται έργα της Ελληνοαιγύπτιας Φαρίντα Eλ Γκαζάρ, η οποία δημιούργησε τρία νέα έργα εμπνευσμένα από τη Λέρο, μια site-specific εγκατάσταση του Κωστή Βελώνη με υλικά που βρήκε στο ναυπηγείο της Λέρου, κεραμικά της Ευγενίας Βερελή αλλά και έργα όλων των συμμετεχόντων καλλιτεχνών, όπως της Πολωνής Goshka Macuga (με πρώτες εικόνες, λίγο σαν teaser από ένα videο, από το παροπλισμένο σήμερα Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Λέρου), φωτογραφίες της Τουρκάλας Cansu Yıldıran, σειρά γλυπτών της Ιρακινο-Αμερικανίδας Maryam Turkey, παλιότερα γλυπτά του Enzo Cucchi από τη σειρά «Testa di Van Gogh» (1995), μονοτυπίες στον καμβά της Βρετανίδας Laura Footes και ζωγραφικά έργα της Γερμανίδας Sophie von Hellermann.

«All Things Become Islands Before My Senses» στη Λέρο Facebook Twitter
Φωτογραφία της Τουρκάλας Cansu Yıldıran
«All Things Become Islands Before My Senses» στη Λέρο Facebook Twitter
Φωτογραφία της Τουρκάλας Cansu Yıldıran

Ο Τούρκος εικαστικός καλλιτέχνης Σεβντέτ Ερέκ, που εκπροσώπησε την Τουρκία στην 57η Μπιενάλε της Βενετίας, παρουσιάζει ένα ηχητικό installation με κουδούνια ζώων της αγροτικής ζωής φτιαγμένα από γυαλί, χάρη στην παραδοσιακή τέχνη ενός Τούρκου τεχνίτη, παράλληλα με ένα ακόμα διαδραστικό του έργο που δημιουργεί τον ήχο της θάλασσας με κινήσεις των χεριών (τα κύματα που συνδέουν τους δυο λαούς) πάνω σε χαλί, το οποίο εκτίθεται στο δημοτικό σχολείο στο Λακκί, ένα ακόμα κτίσμα της δεκαετίας του 1930. Σύντομα θα κυκλοφορήσει βιβλίο του καλλιτέχνη στα ελληνικά από τον εκδοτικό οίκο Ιστός της Κωνσταντινούπολης.

Μια ενδιαφέρουσα αποκάλυψη είναι οι τοιχογραφίες του Γερμανού Ότο Μάιστερ, τις οποίες φιλοτέχνησε την περίοδο της γερμανικής κατοχής του νησιού στο Διαπόρι, μέσα σε έναν παλιό στρατώνα, όπου κάποτε έδρευε η ιταλική πυροβολαρχία PL 288. Ένα αντίγραφο έργου του Μπρέγκελ, ο Μιλού, ο σκύλος του Τεντέν, ένα στρωμένο τραπέζι με εδέσματα που το πλαισιώνουν γυναικείες φιγούρες. Προστέθηκε και μια ζωγραφιά της Necla Rüzgar, δημιουργώντας ένα συνολικό site-specific project.

«All Things Become Islands Before My Senses» στη Λέρο Facebook Twitter
Έργο της εικαστικού Nermi̇n Er.

Ο σημαντικός Πολωνός καλλιτέχνης Πάβελ Αλτχάμερ, έργα του οποίου βρίσκονται στη μόνιμη συλλογή του ΜοΜΑ και έχουν εκτεθεί στο Πομπιντού και το New Museum, δημιούργησε στους χώρους τους Ναυτικού Ομίλου Λέρου στο Κουλούκι το «fools boat 2024», μια κεραμική απεικόνιση φιγούρων σε μια παραμορφωμένη βάρκα.

Για την έκθεση και τα residencies το Perasma συνεργάστηκε στενά με την τοπική κοινότητα και με συλλόγους του νησιού, όπως τον Πολιτιστικό και Μορφωτικό Σύλλογο «Άρτεμις», το Caserma των Βοτάνων και τον Κοινωνικό Συνεταιρισμό Ψυχικής Υγείας Δωδεκανήσων.

Η Μπουρτσού Φικρέτογλου λέει για την περιπέτεια να στήσει για δεύτερη χρονιά το Leros Project: «Οι περισσότεροι κάτοικοι μάς αντιμετώπισαν φιλικά. Άλλοι ίσως κάπως καχύποπτα, μέχρι που είδαν τη σοβαρότητα με την οποία αντιμετώπισαν τη δουλειά μας όσοι επισκέφθηκαν το νησί για τα εγκαίνια, συλλέκτες, καλλιτέχνες και φιλότεχνοι και από τις δύο πλευρές, Έλληνες και Τούρκοι, αλλά και διεθνείς επισκέπτες. Θεωρούμε ότι συμβάλλουμε στο να αποβάλει η Λέρος το στίγμα του παρελθόντος της. Δεν λέω ότι θα το πετύχουμε, αλλά κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι δεν συνέβη κάτι ενδιαφέρον στο νησί. Πολλοί από τους ντόπιους θέλουν να συνεχίσουμε και τα επόμενα χρόνια. Το ίδιο κι εμείς. Κάνουμε ξεναγήσεις σε όσους ενδιαφέρονται, όπως στα μέλη του τοπικού θεατρικού ομίλου, για τον οποίο ένας καλλιτέχνης μας θα φιλοτεχνήσει μια αφίσα. Φυσικά υπάρχουν προβλήματα, καθώς εμείς είμαστε συνηθισμένες στους ρυθμούς και τα ήθη της μεγάλης πόλης και δεν μπορούμε να επιβάλουμε τους δικούς μας όρους στην πραγματικότητα μιας μικρής κοινωνίας, δεν έχουμε το δικαίωμα να επιβάλουμε τις δικές μας συνήθειες. Αντιθέτως, οφείλουμε να ενταχθούμε στις συνήθειες του τόπου. Να ακούσουμε τι έχουν να μας πουν και να σταθούμε δίπλα τους. Είναι μια πολύτιμη εμπειρία που μας φέρνει πιο κοντά στους ντόπιους».

«All Things Become Islands Before My Senses» στη Λέρο Facebook Twitter
Ο Πάβελ Αλτχάμερ δημιούργησε στους χώρους τους Ναυτικού Ομίλου Λέρου στο Κουλούκι το «fools boat 2024», μια κεραμική απεικόνιση φιγούρων σε μια παραμορφωμένη βάρκα. Φωτ.: via instagram
«All Things Become Islands Before My Senses» στη Λέρο Facebook Twitter
Έργο του σημαντικού Πολωνού καλλιτέχνη Πάβελ Αλτχάμερ.

«All Things Become Islands Before My Senses» στη Λέρο Facebook Twitter
Ο Τούρκος εικαστικός καλλιτέχνης Σεβντέτ Ερέκ, που εκπροσώπησε την Τουρκία στην 57η Μπιενάλε της Βενετίας, παρουσιάζει ένα ηχητικό installation με κουδούνια ζώων της αγροτικής ζωής φτιαγμένα από γυαλί.

«All Things Become Islands Before My Senses» στη Λέρο Facebook Twitter
Έργα της Γερμανίδας Sophie von Hellermann.

«All Things Become Islands Before My Senses» στη Λέρο Facebook Twitter
Μια ενδιαφέρουσα αποκάλυψη είναι οι τοιχογραφίες του Γερμανού Ότο Μάιστερ, τις οποίες φιλοτέχνησε την περίοδο της γερμανικής κατοχής του νησιού στο Διαπόρι. Φωτ.: via instagram
«All Things Become Islands Before My Senses» στη Λέρο Facebook Twitter
Κεραμικά της Ευγενίας Βερελή. Φωτ.: via instagram

«All Things Become Islands Before My Senses» στη Λέρο Facebook Twitter
Έργο της Ελληνοαιγύπτιας εικαστικού Φαρίντα Eλ Γκαζάρ

Συμμετέχουν οι καλλιτέχνες:
Alice Guittard
Cansu Yıldıran
Cevdet Erek
Enzo Cucchi
Ευγενία Βερελή
Farida El Gazzar
Goshka Macuga
Κωστής Βελώνης
Laura Footes

Lindsey Mendick
Maryam Turkey
Necla Rüzgar
Nermi̇n Er
Paweł Althamer
Sophie von Hellermann
William Kentridge

Η έκθεση πήρε παράταση έως τις 8 Σεπτεμβρίου.

Εικαστικά
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η «λίστα Τραμπ» και τα «απαράδεκτα έργα τέχνης» οδηγούν σε μια άλλη Αμερική

Εικαστικά / Tο μένος του Τραμπ για το Smithsonian: Λογοκρισία, ρατσισμός, λίστες με «απαράδεκτα» έργα

Με στόχο το μεγαλύτερο συγκρότημα μουσείων και ερευνητικών κέντρων στον κόσμο, ο Τραμπ επιχειρεί να ασκήσει έλεγχο και λογοκρισία σε έργα τέχνης και στο περιεχόμενο εκθέσεων, κατηγορώντας το Smithsonian ως «woke» και απειλώντας με περικοπές της χρηματοδότησής του.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Το σπίτι-μουσείο της Πολίν Καρπίδα βγάζει τους θησαυρούς του στο σφυρί (μέχρι κεραίας)

Εικαστικά / Το σπίτι-μουσείο της Πολίν Καρπίδα βγάζει τους θησαυρούς του στο σφυρί (μέχρι κεραίας)

Μια από τις πιο εξέχουσες συλλέκτριες στην Ευρώπη, η οποία έχει αφήσει το αποτύπωμά της και στην Ύδρα, αποφάσισε να πουλήσει τη συλλογή σουρεαλιστικής και μεταπολεμικής τέχνης που στεγάζει στο σπίτι της στο Λονδίνο -τη μεγαλύτερη αυτού του είδους- σε μια δημοπρασία-ορόσημο.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Χάρις Επαμεινώνδα: Η γλώσσα μου δεν είναι οι λέξεις

Εικαστικά / Χάρις Επαμεινώνδα: «Η γλώσσα μου δεν είναι οι λέξεις»

Η βραβευμένη με Αργυρό Λέοντα Κύπρια εικαστικός συνθέτει έναν κόσμο θραυσμάτων, αποκομμάτων της εσωτερικότητας, με ελλειπτικές εικόνες, τον οποίο μας προκαλεί να ανακατασκευάσουμε μέσα από τη σταδιακή του αποκάλυψη.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
 Μαρία Λοϊζίδου και Πέτρος Μώρης στη 13η Μπιενάλε του Λίβερπουλ

Εικαστικά / Μαρία Λοϊζίδου και Πέτρος Μώρης στη 13η Μπιενάλε του Λίβερπουλ

Οι δύο καλλιτέχνες με καταγωγή από Κύπρο και Ελλάδα αντίστοιχα, παρουσιάζουν νέα έργα τους σε μια από τις σημαντικότερες εικαστικές διοργανώσεις της Βρετανίας που φιλοξενεί 30 καλλιτέχνες και συλλογικότητες, με αναθέσεις και θεματικές που έχουν να κάνουν με τη γεωγραφία και τις αξίες που διαπερνούν την πόλη αυτή: καταγωγή και μνήμη.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Μια έκθεση για την πολύχρωμη, πολύπλοκη Αθήνα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Εικαστικά / Μια έκθεση για την πολύχρωμη και πολύπλοκη Αθήνα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Ο Τόνι Μιλάκης καταγράφει μια πόλη που η πραγματικότητα προσφέρει τις καλύτερες ζωγραφικές λύσεις, που ακόμη και το πιο ευφάνταστο μυαλό ενός καλλιτέχνη δεν μπορεί να τις επινοήσει.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
CHECK Ο Ζαν Φρανσουά Μιλέ και η ατέρμονη γοητεία της φύσης και των εργατών της γης

Εικαστικά / Ζαν Φρανσουά Μιλέ: ο ζωγράφος που ο Βαν Γκογκ αποκαλούσε «πρωτοπόρο»

«Όσο το σκέφτομαι, τόσο περισσότερο νομίζω ότι ο Μιλέ πίστευε σε κάτι ανώτερο» έγραφε ο Βαν Γκογκ για τον «ζωγράφο των χωρικών» αλλά και έναν από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του γαλλικού ρεαλισμού. Η Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου τον τιμά με μια μεγάλη έκθεση.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Το Μοναστήρι του Καρόλου: Το μουσείο του «κομμωτή των σταρ»

Εικαστικά / Κάρολος: O «κομμωτής των σταρ» έχει πλέον δικό του μουσείο στα Χανιά

Το «Μοναστήρι του Καρόλου», ένα ενετικό κτίσμα του 1583 και κατοικία του αυτοδίδακτου δημιουργού από το 1991, έχει μετατραπεί σε ένα μοναδικό καταφύγιο όπου συνυπάρχουν η ιστορία της κομμωτικής, έργα Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών μαζί με μνήμες της Μαρίας Κάλλας, της Μπριζίτ Μπαρντό αλλά και της Μαντάμ Ορτάνς.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Γιγάντιοι φαλλοί, το σεξ ως ζωτική δύναμη: Τα «ερωτικά» του Takis αναστατώνουν ακόμα

Εικαστικά / Γιγάντιοι φαλλοί, το σεξ ως ζωτική δύναμη: Τα «ερωτικά» του Takis αναστατώνουν ακόμα

«Τα έργα του αποθεώνουν την ικανότητα του έρωτα να μας αποσπά από την ιδέα του θανάτου». Και έχουμε την ευκαιρία να τα δούμε στην αναδρομική έκθεση του Ιδρύματος Γουλανδρή στην Άνδρο, και στην Αθήνα. Όλα σχεδόν, εκτός από το πιο γνωστό του, το οποίο οι επιμελητές απέρριψαν ως «κραυγαλέο»...
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Το Fondation Louis Vuitton υποδέχεται 270 έργα του Gerhard Richter σε μια μεγάλη αναδρομική έκθεση

Εικαστικά / Gerhard Richter: «Τώρα που δεν απέμειναν ιερείς ή φιλόσοφοι, οι καλλιτέχνες είναι οι σημαντικότεροι άνθρωποι στον κόσμο»

270 έργα ενός από τους σημαντικότερους εν ζωή ζωγράφους θα εκτεθούν το φθινόπωρο στο Fondation Louis Vuitton σε μια μεγάλη αναδρομική έκθεση.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Μια αθέατη ως τώρα πλευρά της Φρίντα Κάλο στη Θεσσαλονίκη

Εικαστικά / Μια αθέατη ως τώρα πλευρά της Φρίντα Κάλο στη Θεσσαλονίκη

Μια διεθνής έκθεση με 241 φωτογραφίες, που μέχρι πρόσφατα δεν είχαν δει το φως δημοσιότητας και αποκαλύπτουν άγνωστες πτυχές της ζωής της πιο διάσημης ζωγράφου του 20ού αιώνα, κάνει στάση το φθινόπωρο στη συμπρωτεύουσα.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Έκθεση αφισών στην Ύδρα μιας Ελλάδας ανόθευτης και ταπεινής

Εικαστικά / Πώς διαφήμιζε η Ελλάδα τον εαυτό της στο εξωτερικό από το ’30 έως το ’60;

Μια σειρά αφισών του ΕΟΤ, σε μια έκθεση που φιλοξενείται στην οικία Λαζάρου Κουντουριώτη, αποκαλύπτει τις πρώτες απόπειρες και τα αρχικά βήματα του ελληνικού τουρισμού, με την υπογραφή σημαντικών Ελλήνων καλλιτεχνών.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Νίκος Τρανός: «Η τέχνη είναι ένα πολύ αποτελεσματικό αντικαταθλιπτικό» 

Εικαστικά / Νίκος Τρανός: «Η τέχνη είναι ένα πολύ αποτελεσματικό αντικαταθλιπτικό» 

Έχει βοσκήσει πρόβατα, έχει πουλήσει κουλούρια και έχει δουλέψει στην οικοδομή, μέχρι που αποφάσισε ότι το μόνο που ήθελε να γίνει είναι καλλιτέχνης. Τελικά, εξελίχθηκε σε έναν από τους κορυφαίους και διεθνώς αναγνωρισμένους Έλληνες δημιουργούς. Ο πρώην πρύτανης της ΑΣΚΤ είναι άνθρωπος από σπάνια πάστα.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
«Οι πρώτοι ομοφυλόφιλοι» και η γέννηση μιας νέας ταυτότητας

Εικαστικά / «Οι πρώτοι ομοφυλόφιλοι» και η γέννηση μιας νέας ταυτότητας

Μια μεγάλη έκθεση στο Σικάγο εξετάζει την γκέι ταυτότητα ως ιστορικό φαινόμενο μέσα από 300 έργα που δημιουργήθηκαν κυρίως στην περίοδο μεταξύ του 1869, όταν δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά η λέξη «ομοφυλόφιλος», και του 1939
THE LIFO TEAM
Η Χίλμα αφ Κλιντ έβρισκε γαλήνη ζωγραφίζοντας λουλούδια

Εικαστικά / Η Χίλμα αφ Κλιντ έβρισκε γαλήνη ζωγραφίζοντας λουλούδια

Σε μια σειρά έργων που παρουσιάζει το θαύμα της ανθοφορίας των λουλουδιών και των φυτών, μια από τις πιο αξιοσέβαστες καλλιτέχνιδες της Σουηδίας στρέφεται σε έναν κόσμο ομορφιάς, γαλήνης και ισορροπίας για να αποκαλύψει αλήθειες για την ανθρώπινη κατάσταση.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Το «Πλέγμα των Κυκλάδων» και μια έκθεση που μας ταξιδεύει στις διαχρονικές του συνδέσεις

Εικαστικά / Το «Πλέγμα των Κυκλάδων» και μια έκθεση για τις διαχρονικές του συνδέσεις

Μπορεί η σύγχρονη τέχνη να συνομιλήσει δημιουργικά με την αρχαία πολιτιστική κληρονομιά; Στην ΕΦΑ Κυκλάδων πίστεψαν στο «στοίχημα» και έτσι προέκυψε μια έκθεση με ξεχωριστό ενδιαφέρον στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ίου.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ