Πώς η Tate δεν αγόρασε έναν πλαστό Βαν Γκογκ και ας πουλιόταν 20.000 λίρες

Πώς η Tate δεν αγόρασε ένα πλαστό βαν Γκογκ και ας πουλιόταν 20.000 λίρες Facebook Twitter
Η πλαστή προσωπογραφία του Βαν Γκογκ. Φωτ.: Stefan Koldehoff, Cologne
0

Κάθε τόσο ο καταπληκτικός ερευνητής δημοσιογράφος Μάρτιν Μπέιλι, φανατικός θαυμαστής του έργου του Βαν Γκογκ, αποκαλύπτει μια ζουμερή ιστορία. Αποκάλυψε πώς η Tate σκέφτηκε για λίγο να αποκτήσει μια αυτοπροσωπογραφία του Βαν Γκογκ - η οποία αργότερα αποδείχθηκε πως ήταν πλαστή.

Το 1953 προσφέρθηκε στην Tate μια αυτοπροσωπογραφία του Βαν Γκογκ από μια γυναίκα από το Λονδίνο. Η τιμή ήταν 19.500 λίρες, τιμή μεγαλύτερη από οποιοδήποτε άλλο έργο του Βαν Γκογκ που είχε βγει σε δημοπρασία μέχρι εκείνη τη στιγμή.

Η αδημοσίευτη αλληλογραφία στο αρχείο της Tate αποκαλύπτει την ιστορία. Στις 8 Απριλίου 1953, ο διευθυντής της Tate στο Λονδίνο, Τζον Ρόθενσταϊν, απάντησε στην προσφορά του πωλητή: «Φοβάμαι ότι η εν λόγω εικόνα θα ήταν εντελώς πέρα από τους πόρους των διαχειριστών μας».

Η αυτοπροσωπογραφία, που υποτίθεται ζωγραφίστηκε στην Προβηγκία το 1888-89, είχε εμφανιστεί για πρώτη φορά το 1927 στη γκαλερί του Otto Wacker στο Βερολίνο. Τον επόμενο χρόνο ο Wacker προσπάθησε να πουλήσει πάνω από 30 πίνακες του Βαν Γκογκ, οι οποίοι ισχυρίστηκε ότι προέρχονταν από έναν ανώνυμο Ρώσο αριστοκράτη που είχε καταφύγει στην Ελβετία. Αν και οι φωτογραφίες έγιναν δεκτές από ορισμένους κορυφαίους ειδικούς, άλλοι κατήγγειλαν ότι πολλές από αυτές ήταν ψεύτικες. Ο Wacker οδηγήθηκε σε δίκη το 1932 και κρίθηκε ένοχος για απάτη.

Εν τω μεταξύ, μερικοί από τους πίνακες του Wacker είχαν αγοραστεί από την γκαλερί Matthiesen του Βερολίνου, συμπεριλαμβανομένης αυτής της αυτοπροσωπογραφίας. Αυτή η εικόνα είχε τους υποστηρικτές της. Ο έγκριτος Ολλανδός ιστορικός τέχνης H.P. Μπρέμερ πίστευε ότι ο πίνακας ήταν γνήσιος, όπως και η σημαντική συλλέκτης που συμβούλευε, η Έλεν Κρέλερ Μίλερ. Το 1929 η Κρέλερ Μίλερ που μετά το μουσείο Βαν Γκογκ έχει τη μεγαλύτερη συλλογή έργων του προσπάθησε να αγοράσει την αυτοπροσωπογραφία από τον Matthiesen για το μουσείο που έφτιαχνε, αλλά τσακώθηκαν για την τιμή και η πώληση δεν προχώρησε ποτέ.

Το 1939 η αυτοπροσωπογραφία δημοσιεύτηκε ως αυθεντική στον κατάλογο raisonné του Βαν Γκογκ που συνέταξε ο ειδικός Jacob-Baart de la Faille. Η περίληψή της εκεί του σίγουρα θα ενθάρρυνε την Tate να πιστέψει στην αυθεντικότητά της. Ο De la Faille κατέγραψε επίσης ότι ο πίνακας ανήκε στον Sam van Deventer, σύμβουλο της Κρέλερ Μίλερ που έγινε διευθυντής του μουσείου της μετά τον θάνατό της αργότερα εκείνο το έτος.

Την ίδια χρονιά, το 1939, δημοσιεύτηκε μια αναπαραγωγή της αυτοπροσωπογραφίας στον κατάλογο της συλλογής του Μουσείου Κρέλερ Μίλερ στον πρόλογο του βιβλίου. Δεν είναι σαφές εάν ο πίνακας ανήκε στην Κρέλερ Μίλερ ή, πιο πιθανό, ήταν δανεικός από τον σύμβουλό της, Βαν Ντέβεντερ. Σε κάθε περίπτωση, μετά τον θάνατό της η αυτοπροσωπογραφία φαίνεται να ήταν ιδιοκτησία του Βαν Ντέβεντερ.

Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, ο Βαν Ντέβεντερ συνεργάστηκε με τους Ναζί κατακτητές. Το 1945 απολύθηκε από τη θέση του διευθυντή μουσείου και τέσσερα χρόνια αργότερα κατηγορήθηκε για απάτη. Πέθανε το 1972.

Η αυτοπροσωπογραφία έφυγε από τη συλλογή του Βαν Ντέβεντερ υπό άγνωστες συνθήκες. Άγνωστη είναι επίσης η ταυτότητα της Λονδρέζας που πρόσφερε τον πίνακα στην Tate το 1953, καθώς το όνομά της έχει διαγραφεί από τα αρχειακά έγγραφα. Μπορεί κάλλιστα να ενεργούσε για λογαριασμό του Βαν Ντέβεντερ.

Αφού η Tate αρνήθηκε την προσφορά, η αυτοπροσωπογραφία εξαφανίστηκε. Στην έκδοση του 1970 του καταλόγου του de la Faille, καταγράφεται ότι «απορρίφθηκε» - και από τότε κανένας σοβαρός ειδικός δεν τον έχει αποδεχτεί ως Βαν Γκογκ. Ο σημερινός ιδιοκτήτης του παραμένει ανώνυμος, αν και ο πίνακας πιστεύεται ότι βρίσκεται στη Γερμανία.

Πώς η Tate δεν αγόρασε ένα πλαστό βαν Γκογκ και ας πουλιόταν 20.000 λίρες Facebook Twitter
Η αυτοπροσωπογραφία του Βαν Γκογκ με καβαλέτο (Δεκέμβριος 1887-Φεβρουάριος 1888) και η αυτοπροσωπογραφία του αφιερωμένη στον Πωλ Γκωγκέν (Σεπτέμβριος 1888). Credits: Van Gogh Museum, Amsterdam (Vincent van Gogh Foundation) and Fogg Museum, Harvard Art Museums, Cambridge, Massachusetts

Οι κύριες πηγές του πλαστογράφου ήταν δύο αυθεντικές αυτοπροσωπογραφίες, το ένα που δείχνει τον καλλιτέχνη στο καβαλέτο (Δεκέμβριος 1887-Φεβρουάριος 1888) και το άλλο ζωγραφισμένο για τον Πωλ Γκωγκέν (Σεπτέμβριος 1888).

Όπως συχνά συμβαίνει, ένα πλαστό μπορεί να φαίνεται αξιόπιστο τη στιγμή που παράγεται, αλλά δεκαετίες αργότερα είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι ξεγέλασε ποτέ τους ειδικούς.

Η τιμή του πίνακα είναι μια υπενθύμιση του πώς οι τιμές του Βαν Γκογκ έχουν πάει στα ύψη από τότε που προσφέρθηκε στην Tate για 19.500 λίρες.

Τον Νοέμβριο του 2022 το έργο Orchard with Cypresses πωλήθηκε στον οίκο Christie's για 117 εκατομμύρια δολάρια.

Πολιτισμός
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ο Jeff Koons βάζει το Balloon Dog στα επετειακά μπουκάλια της Evian

Πολιτισμός / Ο Jeff Koons βάζει το Balloon Dog στα επετειακά μπουκάλια της Evian

Η νέα συνεργασία της Evian με τον Jeff Koons φέρνει το Balloon Dog σε ροζ και μπλε εκδοχή πάνω σε συλλεκτικές φιάλες still και sparkling water. Είναι ακριβώς αυτό που ακούγεται: art branding για τραπέζια που θέλουν να φαίνονται πιο ακριβά απ’ ό,τι είναι.
THE LIFO TEAM
Μουσείο στο Μόναχο επιστρέφει πίνακα που πουλήθηκε στα χρόνια του ναζισμού

Πολιτισμός / Μουσείο στο Μόναχο επιστρέφει πίνακα που πουλήθηκε στα χρόνια του ναζισμού

Το Interieur mit Kindern (Die Geschwister) βρισκόταν από το 1972 στις Βαυαρικές Κρατικές Συλλογές Ζωγραφικής. Τώρα επιστρέφει στους απογόνους του Goldschmidt, μετά την έρευνα που έδειξε ότι η πώλησή του συνδέεται άμεσα με τις διώξεις του ναζιστικού καθεστώτος.
THE LIFO TEAM
Το Λούβρο κρατά το στέμμα, αλλά η πολιτιστική αίγλη μετακινείται

Πολιτισμός / Το Λούβρο κρατά το στέμμα, αλλά η πολιτιστική αίγλη μετακινείται

Τα 100 πιο δημοφιλή μουσεία του κόσμου υποδέχθηκαν πάνω από 200 εκατ. επισκέπτες το 2025, όμως το πραγματικό νέο δεν είναι μόνο ότι το Λούβρο έμεινε πρώτο. Είναι ότι η Σεούλ, η Σαγκάη και το νέο Μεγάλο Αιγυπτιακό Μουσείο δείχνουν πού μετακινείται σήμερα ο παγκόσμιος πολιτιστικός πυρετός.
THE LIFO TEAM
Γιατί η συλλογή Gelman με έργα της Frida Kahlo δεν έμεινε στο Μεξικό

Πολιτισμός / Γιατί η συλλογή Gelman με έργα της Frida Kahlo δεν έμεινε στο Μεξικό

Με αφορμή νέα ανοιχτή επιστολή και τη δημόσια πίεση που μεγαλώνει, η υπόθεση της Gelman Collection επιστρέφει όχι μόνο ως θέμα της αγοράς τέχνης, αλλά ως ερώτημα για το ποιος αποφασίζει τελικά για την τύχη μιας εμβληματικής πλευράς της μεξικανικής πολιτιστικής κληρονομιάς.
THE LIFO TEAM
«Ελπίδα, διορρατικότητα και ανθρωπιά»: ανακοινώθηκε η shortlist του International Booker 2026

Πολιτισμός / «Ελπίδα, διορατικότητα και ανθρωπιά»: ανακοινώθηκε η βραχεία λίστα των Βραβείων Booker 2026

Η βραχεία λίστα των βραβείωνν Booker φέρνει μαζί έξι βιβλία από πέντε γλώσσες και οκτώ εθνικότητες, σε μια επετειακή χρονιά για το βραβείο, που συμπληρώνει 10 χρόνια στη σημερινή του μορφή.
THE LIFO TEAM
Μια έκθεση στο Λονδίνο φέρνει ξανά στο φως τα queer sex clubs του 90s Λος Άντζελες

Πολιτισμός / Τα χαμένα queer sex clubs του LA επιστρέφουν

Η έκθεση Wonderland του Dean Sameshima στο Soft Opening επιστρέφει σε sex clubs και cruising sites του 90s Λος Άντζελες, όχι για να τα μυθοποιήσει, αλλά για να τα διασώσει ως ίχνη μιας κοινότητας που έζησε μέσα στην ανωνυμία, την επιθυμία και την απώλεια
THE LIFO TEAM
Ο James McAvoy λέει πως το Χόλιγουντ τον έβλεπε συχνά απλώς ως «εκείνον τον Σκοτσέζο

Πολιτισμός / Ο James McAvoy λέει πως το Χόλιγουντ τον έβλεπε συχνά απλώς ως "εκείνον τον Σκοτσέζο"

Με αφορμή το σκηνοθετικό του ντεμπούτο, ο James McAvoy μιλά για τη σκοτσέζικη προφορά, τα στερεότυπα της βιομηχανίας και την ανάγκη να ειπωθούν πιο φιλόδοξες ιστορίες για τη Σκωτία.
THE LIFO TEAM
ΚΗΔΕΙΑ ΜΑΡΙΝΕΛΛΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΤΑΛΑΡΣ

Πολιτισμός / Γιώργος Νταλάρας στον επικήδειο για τη Μαρινέλλα: «Δεν πέθανες προχθές, έφυγες, πέταξες πάνω από το Ηρώδειο»

«Για μένα πέθανε η δεύτερη μάνα μου, που με πήρε από παιδί από το χέρι. Καλό ταξίδι μάνα και καλή τύχη όπου και αν πας» εκφώνησε ο Γιώργος Νταλάρας
THE LIFO TEAM
Το Bully του Ye είναι ένας δίσκος για την εποχή της A.I.

Πολιτισμός / Το Bully του Ye είναι ένας δίσκος για την εποχή της A.I.

Ο Ye παρουσίασε το Bully ως άλμπουμ «χωρίς A.I.», όμως η κυκλοφορία του άνοιξε αμέσως μια πολύ μεγαλύτερη συζήτηση: όχι μόνο για το τι ακούμε πια, αλλά και για το ποιον ακούμε, σε μια ποπ εποχή όπου η αυθεντικότητα έχει πάψει να είναι αυτονόητη.
THE LIFO TEAM
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑ ΟΜΟΡΦΟΚΚΛΗΣΙΑ

Πολιτισμός / Το υπουργείο Πολιτισμού προχωρά στη συντήρηση της μοναδικής ξυλόγλυπτης εικόνας του Αγίου Γεωργίου στην Καστοριά

Η Λίνα Μενδώνη υπογράμμισε τη μεγάλη σημασία του μνημείου, επισημαίνοντας ότι ο Ναός Αγίου Γεωργίου Ομορφοκκλησιάς αποτελεί βυζαντινό μοναστηριακό ναό που έχει υποστεί φθορές κυρίως από πυρκαγιές κατά την περίοδο της Οθωμανικής κυριαρχίας
THE LIFO TEAM
Firestarter: Το βίντεο που τρόμαξε το BBC και γέννησε τον Keith Flint όπως τον θυμόμαστε

Πολιτισμός / Firestarter: Το βίντεο που τρόμαξε το BBC και γέννησε τον Keith Flint όπως τον θυμόμαστε

Στα 30 χρόνια του Firestarter, νέες μαρτυρίες και αρχειακό υλικό ξαναφέρνουν στο προσκήνιο το γύρισμα που μετέτρεψε τον Keith Flint από μέλος των Prodigy σε μία από τις πιο ακραίες και αναγνωρίσιμες εικόνες της βρετανικής ποπ κουλτούρας.
THE LIFO TEAM