Κάπου προς το τέλος της νέας ταινίας του Aki Kaurismaki, «Fallen Leaves» («Πεσμένα Φύλλα»), εμφανίζεται το γυναικείο schlager ντουέτο των Maustetytöt σε ένα παρακμιακό μπαρ. Είναι μια σκηνή που σου κολλάει στο μυαλό, τόσο μίζερη και γεμάτη ειρωνεία που καταντάει κωμική. Το γκρουπ παίζει μουσική ανέκφραστα μπροστά σε ένα κοινό που επίσης δεν φαίνεται να το διασκεδάζει ιδιαίτερα. Ούτε το κομμάτι γλιτώνει από αυτή την απροσδιόριστη μαυρίλα που πλανάται στην ατμόσφαιρα. Έχει τον τίτλο «Γεννημένη στη θλίψη και ντυμένη με απογοητεύσεις» και στίχους όπως «μου αρέσεις, αλλά δεν αντέχω τον εαυτό μου» ή «είμαι φυλακισμένη εδώ για πάντα / κάγκελα περιτριγυρίζουν ακόμη και το νεκροταφείο».
Οι Maustetytöt είναι το μουσικό συγκρότημα των αδελφών Anna και Kaisa Karjalainen από τη βόρεια Φινλανδία. Μιλάω με την Kaisa που μου περιγράφει σύντομα τη μουσική τους. «H βάση των τραγουδιών μας είναι οι αιχμηροί στίχοι, που τελευταία ακούσαμε ότι είναι απαισιόδοξοι, και οι ποπ μελωδίες. Παίζουμε κυρίως συνθεσάιζερ, drum machine και ηλεκτρική κιθάρα». Αναφέρεται στην πρόσφατη συνέντευξη στην «Guardian» όπου ο αρθρογράφος χαρακτήρισε τη μουσική τους απαισιόδοξη και anti-pop. Η αλήθεια είναι ότι σπάνια χαμογελούν στα βίντεό τους.
«H βάση των τραγουδιών μας είναι οι αιχμηροί στίχοι, που τελευταία ακούσαμε ότι είναι απαισιόδοξοι, και οι ποπ μελωδίες. Παίζουμε κυρίως συνθεσάιζερ, drum machine και ηλεκτρική κιθάρα»
Τη ρωτάω γιατί, όπως επίσης και αν πιστεύει ότι όντως είναι anti-pop, και τι σημαίνει αυτό. «Αλήθεια δεν χαμογελάμε; Έτσι είναι η έκφρασή μας. Στο οικογενειακό μας περιβάλλον επικρατούσε πεσιμιστική διάθεση, δεν μιλούσαμε πολύ. Δεν δείχναμε τα συναισθήματά μας, ούτε τα όμορφα. Για μας είναι νορμάλ να μη χαμογελάμε, δεν το κάνουμε επίτηδες. Πρόσφατα μάθαμε ότι είναι κάτι που ο κόσμος περιμένει από εμάς και προσπαθούμε να το κάνουμε. Στα κομμάτια μας υπάρχει λίγο μαύρο χιούμορ, αλλά πρέπει να ομολογήσω ότι έχει μειωθεί στο τελευταίο μας άλμπουμ. Αυτό που έχω προσέξει είναι ότι όταν η τέχνη είναι λυπητερή, ο κόσμος αρχίζει να τη βλέπει ως κωμική. Δεν με νοιάζει να γράφω για όμορφα συναισθήματα, δεν υπάρχει τίποτα να γράψεις γι’ αυτά. Απλώς προσπαθώ να τα βιώνω. Η θλίψη και τα άσχημα συναισθήματα χρειάζονται επεξεργασία, γι’ αυτό χρησιμεύουν στην τέχνη. Η έννοια της ποπ είναι δύσκολη, π.χ. δεν κυνηγάμε απαραίτητα τη διασημότητα και την εμπορική επιτυχία. Είναι αυτό anti-pop ή θεωρείται ποπ ο στόχος μας να κάνουμε όσο γίνεται πιο καλά ποπ τραγούδια;»
Προσπαθώ να καταλάβω αν είναι ενοχλημένη από όλους αυτούς τους χαρακτηρισμούς, αλλά είναι περισσότερο χαρούμενη από την επιτυχία που είχε η ταινία.
Maustetytöt - Ei niin kovin suuri city
Οι Maustetytöt σχηματίστηκαν το 2016. Άρχισαν αμέσως να κάνουν συναυλίες επειδή ήθελαν να μάθουν να αισθάνονται άνετα πάνω στη σκηνή. Το πρώτο τους live ήταν το 2017 στο Ελσίνκι, όπως μου λέει η Kaisa, σε ένα μικρό κλαμπ, μεσοβδόμαδα. Έπαιξαν μπροστά σε μια χούφτα άτομα, αλλά το κοινό έδειξε ενδιαφέρον γι’ αυτό που άκουγε. Αμέσως άρχισαν να κλείνουν τη μία συναυλία μετά την άλλη και κάπως έτσι τους πρόσεξαν οι εταιρείες. Σήμερα κυκλοφορεί το τελευταίο τους τραγούδι για το 2023, το «Maailman onnellisin kansa» («Happiest nation in the world») και είναι πλέον αρκετά γνωστές και αγαπητές στη χώρα τους.
Τα κορίτσια ασχολούνται με τη μουσική από μικρή ηλικία, αν και η Kaisa σκεφτόταν να γίνει κτηνίατρος όταν ήταν παιδί. Έφτιαξαν την πρώτη τους μπάντα όταν ήταν 15 χρονών. Τη βάφτισαν «Kaneli» που σημαίνει αυτό ακριβώς που ακούς, «κανέλα». Τότε τραγουδούσαν στα αγγλικά. Δεν είχαν καμιά ανταπόκριση από το κοινό, αλλά με αυτόν τον τρόπο έμαθαν να παίζουν και να συνθέτουν. Δεν σταμάτησαν ποτέ να παίζουν.
Maustetytöt - Tein kai lottorivini väärin
Όταν το γύρισαν στον φιλανδικό στίχο, αποφάσισαν να αλλάξουν και το όνομα του γκρουπ. Στα φινλανδικά «Maustetytöt» σημαίνει «Spice Girls» και βάφτισαν έτσι ειρωνικά το γκρουπ επειδή δεν είχαν καμία σχέση με τις Βρετανίδες ομότεχνές τους από τα ’90s. Άκουγαν καθόλου Spice Girls όταν μεγάλωναν; «Μπα», λέει η Kaisa. «μπορεί να τις ακούσαμε όταν ήμασταν 4 χρονών, όχι μετά».
Με τον Aki Kaurismaki γνωρίστηκαν σε ένα φοιτητικό φεστιβάλ στην Karkkila, ένα μικρό χωριό στη Φινλανδία. «Μας ζήτησαν να είμαστε μέλη της επιτροπής και αρχικά αρνηθήκαμε επειδή δεν είχαμε χρόνο εκείνη την περίοδο, αλλά μετά μας είπαν ότι υπάρχει η πιθανότητα να είναι και ο Aki εκεί και αμέσως αλλάξαμε γνώμη».
Οι δύο αδελφές λατρεύουν τη δουλειά του. Η αγαπημένη ταινία της Anna είναι το «Shadows in Paradise». Δεν ήξεραν γιατί πράγμα μιλούσε η ταινία ταινία προτού βγει στις αίθουσες, παρότι συμμετείχαν σε αυτήν. «Δεν είχαμε ιδέα για το σενάριο και ενθουσιαστήκαμε όταν το διαβάσαμε, επειδή ανησυχούσαμε μήπως η εμφάνισή μας κατέστρεφε το φιλμ. Όλα πήγαν καλά τελικά και η ταινία είναι μία από τις καλύτερες του Aki. Η ερωτική ιστορία και ειδικά το θέμα του αλκοολισμού με άγγιξαν πάρα πολύ».
— Ποιος επέλεξε το τραγούδι που παίζετε στην ταινία; Ήταν δική σας ιδέα ή του σκηνοθέτη;
Ο Aki. Είναι από το δεύτερο άλμπουμ μας, το «Eivät enkelitkään ilman siipiä lennä» («Ακόμα και οι άγγελοι δεν μπορούν να πετάξουν χωρίς φτερά»), που κυκλοφόρησε το 2020. Νομίζω ότι μιλάει κυρίως για την κατάθλιψη και για το να μην τα παρατάς. Δεν δίνει καμιά ελπίδα, αντίθετα με την ταινία. Ήταν η μεγαλύτερη τιμή που μπορούσε να μας κάνει ο Aki. Ακόμα δεν μπορούμε να το πιστέψουμε ότι συμμετέχουμε στην ταινία. Δεν περιμέναμε να γίνουμε διεθνώς γνωστές με ένα φινλανδικό τραγούδι, αλλά δεχόμαστε με χαρά κάθε ευκαιρία που μας δίνεται.
FALLEN LEAVES featured song | Syntynyt suruun ja puettu pettymyksin - Maustetytöt | Aki Kaurismäki
Maustetytöt - Viidestoista päivä
Maustetytöt - Tee se itse
