ΧΡΥΣΑΦΙ ΕΧΟΥΝ ΜΕΣΑ ΤΑ ΚΕΡΑΣΙΑ; Να γίνω τελείως vegan τώρα που το κρέας πήγε τόσο; Χρειάζομαι όντως τόσo πολλές σερβιέτες; Τέτοια σκέφτομαι στο σούπερ-μάρκετ σέρνοντας όχι το καρότσι μου αλλά μια μισοάδεια, χίπστερ υφασμάτινη τσάντα. Τον Μάιο του 2022 το περιοδικό «Economist» μίλησε για επερχόμενη επισιτιστική καταστροφή. Για την εικονογράφηση του σχετικού άρθρου επέλεξε στάχυα με νεκροκεφαλές.
Παράλληλα, η Παγκόσμια Τράπεζα, που μπορεί να κατηγορηθεί για πολλά αλλά όχι για την τάση της να καταστροφολογεί ή να επικρίνει το κυρίαρχο οικονομικό μοντέλο για την αδυναμία του να προσπορίζει οφέλη στους ανθρώπους, μίλησε για φτώχεια και ανασφάλεια.
Σύμφωνα με το δελτίο της 5ης Ιουλίου 2022, οι τιμές των τροφίμων έχουν εκτοξευτεί διεθνώς. Οι φτωχοί πλήττονται περισσότερο από τους πλούσιους από την άνοδο των τιμών, σύμφωνα πάντα με την Παγκόσμια Τράπεζα, αφού ξοδεύουν μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους σε αγαθά που καλύπτουν βασικές ανάγκες. Οι πιο φτωχές χώρες θα πληρώσουν πιο βαριά το τίμημα της εισβολής Πούτιν. Οι πιο φτωχοί σε κάθε χώρα θα υποφέρουν περισσότερο. Σύμφωνα με τον «Economist» θα απειληθούν ζωές και κάποιες θα χαθούν.
Μάλλον είναι μηχανισμός άμυνας, αλλά τις προάλλες στο σούπερ-μάρκετ με έπιασε νευρικό γέλιο. Στα ράφια υπήρχαν οι γνωστές ετικέτες «προσφορά!», που τραβούν την προσοχή. Μου έφεραν αμηχανία. Στοιχειώδη αγαθά που κόστιζαν όσο ένα βιβλίο. Θα το υποστούμε κι αυτό.
Το καλάθι του νοικοκυριού (και όχι της νοικοκυράς, γιατί και πληθωρισμός και σεξισμός μαζί κουράζουν) είναι το βασικό θέμα συζήτησης τώρα. Η γενίκευση του προβλήματος δημιουργεί και μια απελευθερωτική ατμόσφαιρα γνωστή ήδη από την κρίση του 2010. Δεν ντρέπεται κανείς να ομολογήσει πόσο άφραγκος είναι.
Το καλάθι του νοικοκυριού (και όχι της νοικοκυράς, γιατί και πληθωρισμός και σεξισμός μαζί κουράζουν) είναι το βασικό θέμα συζήτησης τώρα. Η γενίκευση του προβλήματος δημιουργεί και μια απελευθερωτική ατμόσφαιρα γνωστή ήδη από την κρίση του 2010.
Δεν ντρέπεται κανείς να ομολογήσει πόσο άφραγκος είναι. Δεν θεωρείται αυτονόητο ότι όταν θα βγούμε θα ’χουν όλοι να πληρώσουν, ο καθένας τα δικά του. Στις συνεννοήσεις για σινεμά, θέατρο ή διακοπές ακούς διαρκώς «όταν θα πληρωθώ», «αν φανούν κάτι χρήματα που περιμένω». Δεν φαίνεται περίεργο να πάρει κανείς κάτι «συνεργατικά» και να το μοιραστεί με την παρέα του.
Μένει να δούμε αν θα έρθουν κι εδώ εφαρμογές διαμοιρασμού φαγητού ή η τάση της καλλιέργειας κοινόχρηστης γης όπου βάζεις χρόνο και εργασία και σ’ αφήνουν να τρως απ’ τη σοδειά (με κρυφή χρέωση το ψυχικό κόστος της διαρκούς έκθεσης σε χίπηδες).
Τα νέα προνόμια που διαμορφώνονται είναι ο χρόνος και η πρόσβαση σε καλλιεργήσιμη γη (μαζί με τη σχετική πληροφορία για την αξιοποίησή της). Όσοι δεν έχουν χρόνο, λογικά θα καταφύγουν στις έτοιμες λύσεις. Από τις έτοιμες λύσεις, φθηνές είναι κυρίως οι τροφές που σταδιακά σε σκοτώνουν.
Τα ρεβίθια, οι φακές, το μπρόκολο και διάφορα άλλα υγιεινά είναι ταπεινά και φθηνά μόνο στα παντοπωλεία και τα μανάβικα. Μόλις μετατραπούν σε έτοιμο γεύμα στα γνωστά καταστήματα που τροφοδοτούν τους υπαλλήλους γραφείου ακριβαίνουν υπερβολικά. Γίνονται lentils, broccoli salad, healthy vegan traditional υπερτροφή, «για να σε κρατήσει στο γραφείο», από το οποίο έτσι κι αλλιώς σπανίως βγαίνεις.
Αναλογίζομαι τους μισθούς στην Ελλάδα και τις ατέλειωτες εργατοώρες και αναρωτιέμαι πόσες φορές να τρώνε άραγε οι κακοπληρωμένοι υπάλληλοι το υπερτιμημένο lentils, ώσπου να στραφούν στο ανθυγιεινό φαγητό που τρώγεται γρήγορα και σε κάνει να νιώθεις (για λίγο) υπέροχα; Υποφέρεται μια δουλειά που μισείς χωρίς μπέργκερ;
Τι θα τρώμε, λοιπόν, από δω και πέρα; Η εξίσωση είναι δύσκολη λόγω του συνδυασμού κλιματικής αλλαγής, που ήδη επηρεάζει τις σοδειές, και πολέμου. Θα τρώμε λιγότερο κρέας λόγω της ανόδου των τιμών στις ζωοτροφές και την ενέργεια; Λιγότερα φρούτα, απλώς επειδή είναι πανάκριβα ήδη; Θα τρώμε μόνο σκουπίδια από τις παγκόσμιες αλυσίδες πλαστικού φαγητού και θα έχουμε επιδημίες που σχετίζονται μ’ αυτό; Θα συνεχίσουμε να καταστρέφουμε τον πλανήτη για να μη στερηθούμε έναν τρόπο ζωής που φαίνεται να ιεραρχεί πολύ υψηλά το φουαγκρά και το μοσχάρι ταρτάρ;
Το αισιόδοξο σενάριο θα ήταν ν’ αρχίζαμε να τρώμε όπως έτρωγαν παλιά. αυτές τις συνταγές που είχαν μια αξεπέραστη οικονομία πόρων. Πιάτα υπαγορευμένα απ’ την ανάγκη, φτιαγμένα από το τίποτα ή με ελάχιστα υλικά, που είχαν μια σύνδεση με τη γη. την οποία και σέβονταν. Οι ερωτήσεις μου παραπλανούν, φυσικά, και συσκοτίζουν το πρόβλημα. Δεν θα τρώμε τα ίδια ή παρόμοια πράγματα. Οι ρωγμές θα βαθύνουν.
