ΜΕΤΑ ΤΑ ΕΜΠΟΔΙΑ που έβαλε στη Σουηδία και στη Φινλανδία, οι οποίες ζητούν να ενταχθούν στο ΝΑΤΟ, και μετά τα παζάρια που έβαλε τον υπουργό των Εξωτερικών του να κάνει στον Άντονι Μπλίνκεν, ο Ταγίπ Ερντογάν δηλώνει τώρα ότι σταματά κάθε διάλογο με τον Κυριάκο Μητσοτάκη και κατηγορεί την Ελλάδα ότι φιλοξενεί τρομοκράτες, όπως αποκαλεί όσους διώκονται από το τουρκικό καθεστώς και δικαιούνται άσυλο. Δηλαδή τους διωκόμενους Κούρδους, αριστερούς και όλους τους οπαδούς του πρώην συνεργάτη του και νυν εχθρού του Φετουλάχ Γκιουλέν που ζει στις ΗΠΑ, για τον οποίο ισχυρίζεται ότι βρίσκεται πίσω από την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος του 2016.
Ο Ερντογάν, με καθυστέρηση κάποιων ημερών, αντέδρασε έντονα στην παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη στο αμερικανικό Κογκρέσο και τον κατηγόρησε επειδή ζήτησε από τις ΗΠΑ να μην πουλήσουν μαχητικά αεροσκάφη F-16 στην Τουρκία. Δηλαδή επειδή έκανε το αυτονόητο για μια χώρα που η Τουρκία απειλεί επισήμως με πόλεμο και θέλει εξελιγμένα πολεμικά αεροσκάφη για να τα χρησιμοποιήσει (και) εναντίον της. Όπως κάνει ήδη με αυτά που διαθέτει, παραβιάζοντας τον ελληνικό εναέριο χώρο με εξαιρετικά προκλητικό και επικίνδυνο τρόπο τις τελευταίες μέρες.
Παρά τους μπελάδες στους οποίους βάζει κάθε τόσο τη Δύση και το ΝΑΤΟ ο Ερντογάν και παρά τις απειλές και τις παραβιάσεις, μπορεί να χάνει σε αξιοπιστία, αλλά ακόμα και στην κυβέρνηση Μπάιντεν στο τέλος κυριαρχεί η αντίληψη ότι η Τουρκία δεν πρέπει να χαθεί.
Η Τουρκία δεν υπήρξε ποτέ ανεκτική σε καταστάσεις λιγότερο σημαντικές από αυτές που δημιουργεί η ίδια. Το 2015 κατέρριψε ένα ρωσικό αεροπλάνο στον εναέριο χώρο της Συρίας όπου αυτό επιχειρούσε, επειδή, όπως ισχυρίστηκε, είχε παραβιάσει προηγουμένως τον δικό της εναέριο χώρο για μόλις δεκαεπτά δευτερόλεπτα.
Τι προκάλεσε τόσο πολύ την οργή του Ερντογάν εναντίον του Μητσοτάκη; Η φράση του πρωθυπουργού προς τους Αμερικανούς γερουσιαστές και αντιπροσώπους όταν τους είπε πως «το τελευταίο πράγμα που χρειάζεται το ΝΑΤΟ σε μια εποχή που η προσοχή μας επικεντρώνεται στο να βοηθήσουμε την Ουκρανία να νικήσει την επιθετικότητα της Ρωσίας είναι μια άλλη πηγή αστάθειας στη νοτιοανατολική πλευρά του ΝΑΤΟ» και το «σας ζητώ να το λάβετε αυτό υπ’ όψιν σας, όταν λαμβάνετε αποφάσεις για τις αμυντικές προμήθειες που αφορούν την ανατολική Μεσόγειο». Η ενημέρωση που έκανε ο πρωθυπουργός στους γερουσιαστές και αντιπροσώπους των ΗΠΑ (όπου ο Ερντογάν δεν προσκαλείται), καθώς και η δήλωση αυτή –για την οποία ο ΣΥΡΙΖΑ τον κατηγόρησε ότι ήταν ήπια– έγινε η αιτία να θυμώσει ο Τούρκος Πρόεδρος (κάτι όχι δύσκολο) και να δηλώσει ότι δεν υπάρχει πλέον Μητσοτάκης γι’ αυτόν και δεν θα δεχτεί να τον ξανασυναντήσει. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, έχοντας εντολή από το Μαξίμου να συνεχίσει να απαντά σε χαμηλούς τόνους, σύμφωνα με την κυβερνητική γραμμή, δήλωσε απλώς ότι η Αθήνα «δεν θα μπει σε αντιπαράθεση με την ηγεσία της Τουρκίας». Ο Ερντογάν επιμένει όμως να αντιμετωπίζει κάθε Έλληνα πρωθυπουργό με τον οποίο συζητά όλα αυτά τα χρόνια σαν να είναι μια «κοκκινοσκουφίτσα» που θέλει να ξεμοναχιάσει, ζητώντας επίμονα κάθε φορά (όπως έκανε και στην τελευταία συνάντηση με τον Κυριάκο Μητσοτάκη) «να μη φέρουμε τρίτους ανάμεσά μας». Όταν λέει τρίτους, εννοεί την Ε.Ε. και τις ΗΠΑ, δηλαδή τους συμμάχους της Ελλάδας, τους οποίους ζητά να αφήνει απέξω, σαν μην τους έχει. Και κάθε φορά που η Ελλάδα ενημερώνει τους συμμάχους της, ο Ερντογάν απαντά επιθετικά, όπως τώρα.
ΟΙ ΧΛΙΑΡΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΣΥΜΜΑΧΩΝ
Κι ενώ κανένας δεν έπεσε από τα σύννεφα με τις αντιδράσεις του Ερντογάν, δυσάρεστη έκπληξη προκάλεσαν οι πολύ χλιαρές αντιδράσεις τόσο της Ε.Ε. όσο και του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Η εκπρόσωπος της Κομισιόν δήλωσε πως «ο σεβασμός προς τους γείτονες και οι σχέσεις καλής γειτονίας αποτελούν τη βάση για εποικοδομητική συνεργασία με την Ε.Ε.» και ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ ότι συνεχίζουν να ενθαρρύνουν «όλα τα μέλη του ΝΑΤΟ να εργάζονται από κοινού για τη διατήρηση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή». Παρά τους μπελάδες στους οποίους βάζει κάθε τόσο τη Δύση και το ΝΑΤΟ ο Ερντογάν και παρά τις απειλές και τις παραβιάσεις, μπορεί να χάνει σε αξιοπιστία, αλλά ακόμα και στην κυβέρνηση Μπάιντεν στο τέλος κυριαρχεί η αντίληψη ότι η Τουρκία δεν πρέπει να χαθεί. Παραδοσιακά η στάση των ΗΠΑ είναι να κρατά ισορροπία μεταξύ των δύο συμμαχικών κρατών, παρότι το ένα μόνο απειλεί την κυριαρχία του άλλου και προσπαθεί να επιβάλλει τις δηλωμένες επεκτατικές βλέψεις του. Ο Τζο Μπάιντεν δεν ήθελε να εκνευρίσει τον Ερντογάν και σε αυτό αποδίδεται και το γεγονός ότι κατά την επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού στις ΗΠΑ απέφυγε να κάνει ακόμα και την τυπική δήλωση-ευχή περί επίλυσης του Κυπριακού, κάτι που δεν πέρασε απαρατήρητο. Ο Ερντογάν, προκειμένου να συναινέσει στην ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ, δεν σταματά να παζαρεύει ή να απαιτεί ανταλλάγματα, όπως η διακοπή της στήριξης των ΗΠΑ στους Κούρδους της βόρειας Συρίας και η άρση του εμπάργκο για την αγορά F-35 και F-16, ενώ δεν σταματά να διεκδικεί και τη συνεκμετάλλευση του πλούτου που βρίσκεται στην ελληνική και κυπριακή ΑΟΖ.
Η ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΣΟΤΑΚH
Σε αντίθεση με τη δυσάρεστη έκπληξη των δηλώσεων των εκπροσώπων του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και της Κομισιόν, ασυνήθιστη ήταν η ανακοίνωση του ΣΥΡΙΖΑ που δεν αξιοποίησε το θέμα για να ασκήσει κριτική στην κυβέρνηση, αλλά έστρεψε τα βέλη στον Ερντογάν. «Οι δηλώσεις του Τούρκου Προέδρου για διακοπή του διαλόγου με τον πρωθυπουργό της Ελλάδας είναι απολύτως απαράδεκτες και καταδικαστέες» ανέφεραν, προσθέτοντας ότι αναμένουν «την αντίδραση των συμμάχων και εταίρων μας που δεν μπορεί για μια ακόμη φορά να βασίζεται σε ίσες αποστάσεις και λόγια χωρίς αντίκρισμα αλλά σε συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας».
Η κοινοβουλευτική εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής, Νάντια Γιαννακοπούλου, κατά την ομιλία της στην ολομέλεια της Βουλής ανέφερε ότι ο πρόεδρος του κόμματος Νίκος Ανδρουλάκης έχει κατ’ επανάληψιν τονίσει πως «είναι αδιανόητο άλλα ευρωπαϊκά κράτη να συνεχίζουν να εξοπλίζουν την Τουρκία που απειλεί τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας μας, που αποτελεί διεθνή ταραξία, που καταπατά τα ανθρώπινα δικαιώματα, που έχει θέσει casus belli εναντίον ενός άλλου κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ. Το ίδιο πρέπει να αναλογιστούν και οι ΗΠΑ σε σχέση με την αναβάθμιση των F-16».
Την Τετάρτη, από το οικονομικό φόρουμ του Νταβός, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ξεκαθάρισε στον Ταγίπ Ερντογάν τη στάση του απέναντι σε όσα είπε ο Τούρκος Πρόεδρος σχετικά με το ότι πρέπει να συζητάνε μόνοι τους και να αφήνουν έξω τους τρίτους. Κάτι στο οποίο, όπως είπε, νόμιζε ότι ο πρωθυπουργός είχε συμφωνήσει: «Δεν θα γίνουμε ποτέ εμείς εκείνοι που δεν θα θέλουν να μιλάνε με τους γείτονές τους, αλλά αν ο Πρόεδρος Ερντογάν πιστεύει ότι δεν θα υπερασπιστώ την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και δεν θα κάνω γνωστό στον κόσμο ότι η Τουρκία συμπεριφέρεται αναθεωρητικά, κάνει λάθος».
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
