Δύο νέες, πρόσφατες μελέτες καταδεικνύουν τη δυνατότητα ανάπτυξης -εντός αναλογικά μικρού χρονικού ορίζοντα- μιας έκτης αίσθησης στους ανθρώπους, εκείνης του ηχοεντοπισμού.
Κάποια θηλαστικά, κυρίως φάλαινες και νυχτερίδες, προσανατολίζονται και κινούνται στο σκοτάδι με την αποστολή ηχητικών σημάτων και την επιστροφή ηχούς. Ο τρόπος με τον οποίο ταξιδεύουν οι ηχητικές αυτές αποκρίσεις, προσφέρουν μια αντίληψη για το πού βρίσκονται συγκεκριμένα στέρεα αντικείμενα έτσι ώστε τα ζώα να μπορούν να στοχεύσουν ή να αποφύγουν.
Οι επιστήμονες εκτιμούν πως και οι άνθρωποι μπορούν να εκπαιδευτούν στην ανάπτυξη ανάλογων ικανοτήτων που θα τους βοηθήσει να «βλέπουν» στο σκοτάδι.
Ομάδα ερευνητών στη Βρετανία με επικεφαλής την πειραματική ψυχολόγο, Λόρι Θάλερ ζήτησε από 14 άτομα χωρίς προβλήματα όρασης και 12 άτομα με τύφλωση από μικρή ηλικία να συμμετάσχουν σε ένα πρόγραμμα εκπαίδευσης για ηχοεντοπισμό διάρκειας δέκα εβδομάδων.
Οι συμμετέχοντες, ηλικίας από 21 έως 79 χρόνων, είχαν μικρή εμπειρία στον ηχοεντοπισμό ενώ άλλα επτά άτομα που χρησιμοποιούν την πρακτική αυτή για τουλάχιστον μία δεκαετία, επιστρατεύτηκαν ως ανθρώπινο δείγμα στην έρευνα.
Τα πειράματα είχαν σχεδιαστεί για να διαπιστωθεί αν οι συμμετέχοντες ήταν σε θέση να υπολογίσουν το μέγεθος και την απόσταση των κοντινών αντικειμένων/εμποδίων ή να βρουν το δρόμο τους σε φυσικά περιβάλλοντα χωρίς να βλέπουν.
Μετά το πέρας των 10 εβδομάδων, οι ερευνητές ανέφεραν «σημαντική βελτίωση» στην ικανότητα ηχοεντοπισμού των συμμετεχόντων, ανεξαρτήτως κατάστασης όρασης ή ηλικίας.
Μάλιστα, οι λιγότερο έμπειροι στον ηχοεντοπισμό τα πήγαν εξίσου καλά με τους εμπειρότερους σε συγκεκριμένα τεστ, αποδεικνύοντας πως μπορεί ο οποιοσδήποτε να αναπτύξει την ικανότητα αυτά και να την ενσωματώσει στην καθημερινότητά του.
Ωστόσο, το ίσως πιο αισιόδοξο εύρημα της μελέτης, ήταν πως οι συμμετέχοντες με προβλήματα όρασης ανέφεραν θετικές αλλαγές στις ζωές τους τρεις μήνες μετά το πρόγραμμα αυτό εκπαίδευσης. Όλοι τους συμφώνησαν πως η κινητικότητά τους είχε βελτιωθεί, ενώ το 83% εξ αυτών αποκάλυψε πως νιώθει περισσότερο ανεξάρτητο.
«Αυτό που μας έκανε να το εξερευνήσουμε αρχικά ήταν πως πρόκειται για μια συναρπαστική ικανότητα που μάλιστα έχει και τη φοβερή δυναμική να βοηθά ανθρώπους με προβλήματα όρασης και που διερευνά την νευροπλαστικότητα σε ένα ευρύτερο επίπεδο» εξηγεί στο Gizmodo η Θάλερ.
Η μελέτη, που παρότι έγινε σε μικρό δείγμα ανθρώπων, κατέληξε σε σημαντικά και ενθαρρυντικά ευρύματα, έρχεται προς επίρρωσιν μιας άλλης μελέτης που είχε δημοσιευτεί από Ιάπωνες επιστήμονες τον περασμένο μήνα.
Η συγκεκριμένη επιστημονική ομάδα αποκάλυπτε το ότι οι άνθρωποι μπορούν να αναγνωρίζουν κινούμενα αντικείμενα στο σκοτάδι με τη βοήθεια των ηχητικών κυμάτων.
