Γιατί κάποια ζώα είναι μονογαμικά και άλλα όχι; Επιστήμονες δίνουν για πρώτη φορά απάντηση

Γιατί κάποια ζώα είναι μονογαμικά και άλλα όχι; Επιστήμονες δίνουν για πρώτη φορά απάντηση Facebook Twitter
0

Για πρώτη φορά οι επιστήμονες πιστεύουν ότι βρήκαν ένα κοινό γενετικό υπόβαθρο σε διάφορα μονογαμικά είδη του ζωικού βασιλείου, κάτι που τους διακρίνει από τα πολυγαμικά ζώα.

Οι βιολόγοι, οι οποίοι μελέτησαν και συνέκριναν τη δραστηριότητα των γονιδίων στους εγκεφάλους δέκα μονογαμικών και μη ειδών (βατράχων, τρωκτικών, ψαριών, πουλιών κ.ά.), βρήκαν ένα γενετικό «προφίλ» που φαίνεται να είναι κοινό στα μονογαμικά είδη.

Παρότι αυτά τα ζώα έχουν πολύ διαφορετική εγκεφαλική δομή και εξελικτική ιστορία, φαίνεται πως, όταν είναι μονογαμικά, ενεργοποιούν ορισμένα συγκεκριμένα γονίδια και απενεργοποιούν κάποια άλλα -τα ίδια λίγο-πολύ και στις δύο περιπτώσεις.

Οι ερευνητές από διάφορες χώρες, με επικεφαλής την εξελικτική βιολόγο Ρεμπέκα Γιανγκ του Πανεπιστημίου του Τέξας στο Όστιν, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ (PNAS), σύμφωνα με τα Science και Guardian, εντόπισαν 24 κοινά γονίδια που εμπλέκονται στη μονογαμία ανεξαρτήτως του είδους του ζώου.

«Βρήκαμε ότι πολύ παρόμοιοι μηχανισμοί γονιδιακής έκφρασης εμπλέκονται κατά τη μετάβαση ενός μη μονογαμικού είδους σε μονογαμικό. Οι ίδιοι μηχανισμοί χρησιμοποιούνται ξανά και ξανά», δήλωσε η Γιανγκ, η οποία δεν απέκλεισε ότι στο μέλλον θα βρεθούν και άλλα «μονογαμικά γονίδια».

Τα γονίδια που βρέθηκαν ήδη και σχετίζονται με την ανάπτυξη του νευρικού συστήματος, την κυτταρική λειτουργία, τη μάθηση, τη μνήμη και τη γνωστική λειτουργία, είναι πιο ενεργά στα μονογαμικά είδη.

Οι ερευνητές προτίθενται να πειραματιστούν με τα 24 γονίδια που εντοπίσθηκαν, για να δουν αν -μέσω γενετικής τροποποίησης- είναι δυνατό ένα μη μονογαμικό είδος να γίνει μονογαμικό και το αντίστροφο.

Η μονογαμία έχει διάφορες μορφές στο ζωικό βασίλειο. Οι ερευνητές μελέτησαν ζώα που δημιουργούν μονογαμικά ζευγάρια για μια τουλάχιστον περίοδο αναπαραγωγής και τα οποία μοιράζονται ορισμένα τουλάχιστον καθήκοντα ανατροφής και προστασίας των απογόνων τους.

Η ζωή σε μόνιμα ζευγάρια έχει, σύμφωνα με τους επιστήμονες, κάποια σημαντικά πλεονεκτήματα, όπως το να προσδίδει σταθερότητα και βεβαιότητα για αναπαραγωγή και καλύτερη προστασία των νεογνών, κάτι που πιθανώς εξηγεί γιατί η μονογαμία έχει εξελιχτεί ανεξάρτητα σε διάφορα είδη ζώων.

Η μονογαμία έχει όμως και μειονεκτήματα. Όπως είπε ο ερευνητής νευροεπιστήμονας Χανς Χόφμαν, «πρέπει να ανεχθείς ένα άλλο ζώο δίπλα σου για μεγάλο χρονικό διάστημα και αυτό δεν είναι εύκολο. Μπορεί να σου πάρει το φαγητό σου, να σου πάρει το καταφύγιό σου, να σε αρρωστήσει με τα δικά του μικρόβια ή να σε τραυματίσει. Επιπλέον, οι απόγονοι λειτουργούν ως παράσιτα. Σε τρώνε, σου παίρνουν τα φαγητό σου, σου κάνουν τη ζωή επικίνδυνη, επειδή είναι ευκολότερο για ένα θηρευτή να σε βρει».

Αλλά, σύμφωνα με τους ερευνητές, η φύση βρήκε ένα έξτρα εξελικτικό «κόλπο» για να δελεάζει τα ζώα και κατά καιρούς να γέρνει τη ζυγαριά υπέρ της μονογαμίας: η τελευταία ενεργοποιεί το σύστημα ανταμοιβής/ηδονής του εγκεφάλου.

Δεν είναι ακόμη σαφές αν τα ίδια 24 γονίδια επηρεάζουν τη μονογαμική συμπεριφορά και στους ανθρώπους, κάτι που θα μελετηθεί στο μέλλον. Στους ανθρώπους η μονογαμία έχει σίγουρα μια πιο κοινωνική και πολιτισμική διάσταση. Η Γιανγκ δεν απέκλεισε πάντως ότι μελλοντικά μπορεί να υπάρξει ένα γενετικό τεστ μονογαμίας.

Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Περιβάλλον
0

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Νέα Ζηλανδία: Εκστρατεία «για να βρει την αγάπη» σε σπάνιο και μοναχικό σαλιγκάρι

Περιβάλλον / Νέα Ζηλανδία: Εκστρατεία «για να βρει την αγάπη» σε σπάνιο και μοναχικό σαλιγκάρι

Σχεδόν όλα τα κοινά σαλιγκάρια κήπου έχουν κέλυφος που κουλουριάζεται προς τα δεξιά αλλά το αριστερό σπειροειδές κέλυφος του Ned έχει ως αποτέλεσμα ανεστραμμένα αναπαραγωγικά όργανα, ένα εμπόδιο στο ζευγάρωμα
LIFO NEWSROOM
Καρχαρίες χωρίς δόντια; Πώς η οξίνιση των ωκεανών απειλεί τους θηρευτές της θάλασσας

Περιβάλλον / Καρχαρίες χωρίς δόντια; Πώς η οξίνιση των ωκεανών απειλεί τους θηρευτές της θάλασσας

Καρχαρίες με χαλασμένα δόντια θα δυσκολεύονται να τραφούν αποτελεσματικά, «γεγονός που μπορεί να επηρεάσει τον πληθυσμό των καρχαριών και τη σταθερότητα του θαλάσσιου οικοσυστήματος», υπογραμμίζει νέα μελέτη
LIFO NEWSROOM
Λαγουβάρδος για φωτιές: Τι σημαίνει ότι ξεσπούν κοντά σε πόλεις - Γιατί φέτος είναι η 5η χειρότερη χρονιά των τελευταίων 20 ετών

Περιβάλλον / Λαγουβάρδος για φωτιές: Τι σημαίνει ότι ξεσπούν κοντά σε πόλεις - Γιατί φέτος είναι η 5η χειρότερη χρονιά των τελευταίων 20 ετών

Όπως εξηγεί, λόγω των πυρκαγιών, αυξάνεται η θερμοκρασία στις καμένες περιοχές που γίνονται και πιο ευάλωτες στις πλημμύρες – O ρόλος της κλιματικής αλλαγής
LIFO NEWSROOM
Οι Καμηλοπαρδάλεις δεν είναι πια ένα είδος: Είναι τέσσερα διαφορετικά και τα τρία κινδυνεύουν

Περιβάλλον / Οι καμηλοπαρδάλεις δεν είναι πια ένα είδος: Είναι τέσσερα διαφορετικά και τα τρία κινδυνεύουν

Νέα έρευνα δείχνει ότι οι καμηλοπαρδάλεις ανήκουν σε τέσσερα ξεχωριστά είδη - Τρία από αυτά απειλούνται με εξαφάνιση, τονίζοντας την ανάγκη για εντατική προστασία και διατήρηση στην Αφρική
LIFO NEWSROOM
Η ΕΕ επενδύει 116 εκατ. ευρώ σε 13 έργα «για την αποκατάσταση των ωκεανών και των υδάτων»

Περιβάλλον / Η ΕΕ επενδύει 116 εκατ. ευρώ σε 13 έργα «για την αποκατάσταση των ωκεανών και των υδάτων»

Η επένδυση πραγματοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη», το οποίο αποσκοπεί στην εξεύρεση λύσεων σε ορισμένες από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της κοινωνίας
LIFO NEWSROOM
Ηλιακά πάνελ στο Διάστημα «θα μπορούσαν να καλύψουν το 80% της ανανεώσιμης ενέργειας της Ευρώπης έως το 2050»

Περιβάλλον / Ηλιακά πάνελ στο Διάστημα «θα μπορούσαν να καλύψουν το 80% της ανανεώσιμης ενέργειας της Ευρώπης»

Ερευνητές προτείνουν επίσης ότι το σύστημα θα μπορούσε να λύσει προβλήματα που συνδέονται με την ακανόνιστη και εξαρτώμενη από τις καιρικές συνθήκες παραγωγή ενέργειας στη Γη
LIFO NEWSROOM
Αρκτική: Επιβραδύνθηκε ανέλπιστα η τήξη των πάγων τα τελευταία 20 χρόνια – Οι επιστήμονες μιλούν για «προσωρινή ανάπαυλα»

Περιβάλλον / Αρκτική: Επιβραδύνθηκε ανέλπιστα η τήξη των πάγων τα τελευταία 20 χρόνια – Οι επιστήμονες μιλούν για «προσωρινή ανάπαυλα»

Η τήξη των θαλάσσιων πάγων στην Αρκτική έχει επιβραδυνθεί από το 2005, όμως οι ειδικοί προειδοποιούν: πρόκειται για προσωρινό φαινόμενο, καθώς η κλιματική κρίση παραμένει υπαρκτή και απειλητική
LIFO NEWSROOM
Η έκτη μαζική εξαφάνιση: Τι μας διδάσκει η ιστορία της Γης για το CO₂ και τον κίνδυνο αφανισμού

Περιβάλλον / Η έκτη μαζική εξαφάνιση: Τι μας διδάσκει η ιστορία της Γης για το CO₂ και τον κίνδυνο αφανισμού

Οι μαζικές εξαφανίσεις της Γης συνδέονται όχι μόνο με αστεροειδείς, αλλά κυρίως με τεράστιες ηφαιστειακές εκρήξεις που απελευθέρωσαν ακραίες ποσότητες CO₂. Σήμερα, η ανθρώπινη δραστηριότητα μιμείται αυτά τα καταστροφικά σενάρια με ανησυχητικά ταχύτερο ρυθμό.
LIFO NEWSROOM