Βιβλία που με συντροφεύουν αναμένοντας το νέο έτος

Βιβλία που με συντροφεύουν αναμένοντας το νέο έτος Facebook Twitter
0

1. Μιχάλης Γκανάς: Τέτοιες μέρες θέλω να προτείνω και να συστήσω και να δωρίσω βιβλία που θεωρούνται βαριά κι ασήκωτα, κι όμως είναι εύληπτα και πολύτιμα και παιγνιώδη και ψυχωφελή. Ποίηση και φιλοσοφία είναι οι δύο πόλοι, τα δύο άκρα του εκκρεμούς, και μου αρέσει από τις διαισθήσεις του ποιητή να μεταβαίνω στη συστηματική ιχνηλασία που επιχειρεί ο στοχαστής στα δάση και στους αγριότοπους νου και ψυχής και κοινωνίας. «Ο θάνατος παλιό μπροστογεμές / Μ' όλες του τις αφλογιστίες, / πιάνει κάποτε», αποφαίνεται διαισθανόμενος ο Μιχάλης Γκανάς (1944). Σκαλίζω στον τόμο Ποιήματα 1978-2012 (εκδ. Μελάνι). «Σιγά σιγά έπεσαν τα μαλλιά του./ Όχι πως ήταν όμορφα μαλλιά / μονάχα που πολλές φορές η μάνα του / είχε αποθέσει πάνω τους / τη ροζιασμένη της παλάμη» γράφει κι αφιερώνει στον μετρ Αχιλλέα Κυριακίδη. Τον ακούω να μιλάει για τις λέξεις και τη γλώσσα σαν αυτοσχέδιος Βίτγκενσταϊν, αφουγκραζόμενος λαλιές, ακούγοντας λόγων θραύσματα (επιφωνήματα, βογκητά, ψίθυρους, οιμωγές): «... θρύψαλα / και τι 'ναι αυτές οι λέξεις / με μουσική βγαλμένες κι από πού, / όλο υποκοριστικά και τέτοια, / μια γλώσσα νήπια που όλα / τα θέλει του χεριού της, τα δέντρα / γίνονται δεντράκια, το νερό...». Δείτε πώς ο ποιητής βλέπει κι αντιλαμβάνεται τον ήλιο: «Ο ήλιος συνομήλικος και σκασιάρχης / καπνίζει σκόνη / και φυσάει γύρη στο δωμάτιο», ενώ «σιγά σιγά το ποίημα μεγαλώνει / με πόνους με χαρές και λύπες / και ξανά χαρές / μέχρι που βλέπει τις πρώτες άσπρες λέξεις. Και τυφλώνεται».

Ευγένιος Αρανίτσης - Καλοκαίρι σε σκληρό δίσκο. Εκδόσεις Νεφέλη. Σελ.: 1452. Αρανίτσης & Τζώρτζης: Ο Ευγένιος Αρανίτσης (1955), εκκινώντας από έναν ναμποκόφιο λυρισμό, μπολιασμένο με το βραχνό βλέμμα του σοφού που αισθάνεται ότι ο χρόνος είναι κρίμα, ότι ο έρως είναι είρων, ότι οι λέξεις είναι παγίδες στις οποίες οικειοθελώς πέφτεις και ξαναπέφτεις, φτάνει στο εγκεφαλικά αρμοσμένο, αλλά συναισθηματικά δονούμενο, σαν κραυγή που την επεξεργάζεται ο Brian Eno στο συνθεσάιζερ Καλοκαίρι στον σκληρό δίσκο (εκδ. Νεφέλη). «Η αφή μπαίνει στο νύσταγμα πολεμώντας, σας το είπα» μας λέει ο Αρανίτσης. Εκεί όπου το Ρεμπέτικο συναντάει τον Τάσο Δενέγρη και πάνε παρέα να τα πιούνε με τον Βίτγκενσταϊν. Αντιλαμβάνεσθε!

Γιάννης Τζώρτζης - Το κέρασμα του απογεύματος. Εκδόσεις Ίκαρος. Σελ.: 40«Ρίγη της υγρασίας, ρίγη της ιστορίας. Κάποτε είχες κι εσύ ένα όνομα. Τώρα ζωντανεύεις τα παιδικά μου αναγνώσματα κι οι στρατιές της νύχτας πληθαίνουν». Από το Κέρασμα του απογεύματος (εκδ. Ίκαρος), όπου ο Γιάννης Τζώρτζης (1959) ξεκαθαρίζει κι αυτός τους λογαριασμούς του με τον λυρισμό, επιλέγοντας όχι τον κατατεμαχισμό του νοήματος, όπως ο Αρανίτσης, αλλά την υποταγή του σε μια απατηλή πεζότητα. Το Ποίημα παριστάνει επίτηδες ότι είναι ακίνδυνο πεζό, για να το αφήσουν να τοποθετήσει με την ησυχία του τις επικίνδυνες νάρκες. Ποίηση εμπρηστική!

Paul Ricοeur - Η Μνήμη, η Ιστορία, η Λήθη. Μτφρ.: Ξενοφών Κομνηνός. Εκδόσεις Ίνδικτος. Σελ.: 8453. Νίτσε & Ρικέρ: Μονίμως στο κομοδίνο και στο γραφείο αυτό τον καιρό (και το συστήνω θερμότατα): το κίτρινο βιβλίο, τα σπαράγματα του Νίτσε Η φιλοσοφία στα χρόνια της αρχαιοελληνικής τραγωδίας – Οι προπλατωνικοί φιλόσοφοι και σημειώσεις (1867-75) (εκδ. Gutenberg) με πρόλογο και μετάφραση και σχόλια του Βαγγέλη Δουβαλέρη και φιλολογική επιμέλεια του Ήρκου Ρ. Αποστολίδη, όπου σαν μαγεμένο το μυαλό μας αφήνεται στο πώς ο Νίτσε, μόλις 25 χρόνων τότε, ιστορεί τα όσα έπραξαν και σκέφτηκαν οι  Έλληνες φιλόσοφοι από τον Θαλή ως τον Σωκράτη, και μετά, πάλι με μαγεμένο το μυαλό, παρακολουθούμε, νοερά, τις διαλέξεις του ποιητή/φιλοσόφου. Στον Αναξαγόρα: «Ο νους είν' ένας από μηχανής άθεος», σημειώνει ο Νίτσε. Και αλλού, θαυμαστά και συνταρακτικά, για τον Ηράκλειτο: «Το ένα και αέναο γίγνεσθαι, η αστάθμητη πραγματικότητα, που ακατάπαυστα δρα και γίνεται χωρίς ποτέ να είναι –καθώς διδάσκει ο Ηράκλειτος– τρομάζει ως ιδέα~ μοιάζει με σεισμό: το έδαφος τρέμει κάτω απ' τα πόδια μας και δεν ξέρουμε πού να σταθούμε. Χρειάζεται ένα πολύ δυνατό και ικανό μυαλό για να μετουσιώσει την τρομακτική αυτή αίσθηση σε κάτι υψηλό, σε κάτι που εκπλήσσει ευχάριστα: την εναντιότητα».

Επίσης, το ογκώδες πόνημα του Paul Ricοeur, Η Μνήμη, η Ιστορία, η Λήθη (μτφρ. Ξενοφών Κομνηνός, εκδ. Ίνδικτος), όπου ο σπουδαίος αυτός στοχαστής επιχειρεί να καταυγάσει τα σκοτεινά μονοπάτια ανάμεσα στη μνήμη και τη λήθη, στη σχάρα και στον κάνναβο και στον λαβύρινθο που είναι η εμπλοκή μας με τον χρόνο, με όσα αφήνουμε, εκόντες άκοντες, πίσω μας, και όσα, πάλι εκόντες άκοντες, δεν μπορούμε παρά να κουβαλάμε πάντα μαζί μας όπου κι αν πάμε, όσο μακριά κι αν προχωρήσουμε στον χώρο ή/και στον χώρο. «Αυτό που στην ιστορική εμπειρία φαντάζει παράδοξο» γράφει ο Ricοeur, «ήτοι υπερβολική μνήμη εδώ, ανεπαρκής μνήμη εκεί, επιδέχεται μεθερμήνευση υπό τις κατηγορίες της αντίστασης, του καταναγκασμού επανάληψης και τελικά βρίσκεται να υποβάλλεται στη βάσανο της δύσκολης εργασίας της ανάμνησης. Η υπερβολή μνήμης θυμίζει συγκεκριμένα τον καταναγκασμό επανάληψης, για τον οποίο ο Freud μας λέγει ότι οδηγεί στην υποκατάσταση από τον εκδραματισμό της αληθινής ενθύμησης μέσω της οποίας το παρόν θα συμφιλιωνόταν με το παρελθόν: πόσες βιαιότητες στον κόσμο δεν επέχουν θέση acting out "αντί" της ενθύμησης!».

Βιβλίο
0

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Arsenale: Το πιο ιδιαίτερο βιβλιοπωλείο θα το βρεις στην Ανάφη

Βιβλίο / Arsenale: Το πιο απρόσμενο βιβλιοπωλείο των Κυκλάδων φτιάχτηκε στην Ανάφη

Σε ένα νησί που μετρά λιγότερους από 300 μόνιμους κατοίκους, ένα παλιό καραβόσπιτο μεταμορφώθηκε σε ένα καταφύγιο πολιτισμού γεμάτο βιβλία, μουσικές και μικρούς θησαυρούς.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Μαρκ Τουέιν, «Οι περιπέτειες του Χακ Φιν»

Το πίσω ράφι / Το μυθιστόρημα του Μαρκ Τουέιν που έθαψαν οι κριτικοί και το αποθέωσε ο Χέμινγουεϊ

Στις «Περιπέτειες του Χακ Φιν» ο Μαρκ Τουέιν έπλασε τον πιο ελεύθερο ήρωα της αμερικανικής λογοτεχνίας, που αρνήθηκε τους κανόνες της κοινωνίας του και ένωσε την τύχη του με έναν σκλάβο δραπέτη.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
Ο Σάχης του Ιράν και η Αμερική που δεν μπορούσε να φανταστεί την ζωή χωρίς αυτόν

Βιβλίο / Ο Σάχης του Ιράν και η Αμερική που δεν μπορούσε να φανταστεί τη ζωή χωρίς αυτόν

Ένα νέο βιβλίο με τίτλο «Βασιλεύς των Βασιλέων», όπως αποκαλούσε τον εαυτό του ο Ρεζά Παχλαβί, εστιάζει στις διαδοχικές κυβερνήσεις των ΗΠΑ που «αποδέχτηκαν πρόθυμα τις φαντασιώσεις του, τόσο για τον εαυτό του όσο και για τη χώρα του».
THE LIFO TEAM
Γωγώ Ατζολετάκη: «Οι άνθρωποι της τρίτης ηλικίας δεν είναι “ληγμένα προϊόντα”»

Βιβλίο / Γωγώ Ατζολετάκη: «Οι άνθρωποι της τρίτης ηλικίας δεν είναι “ληγμένα προϊόντα”»

Σταρ Ελλάς στα νιάτα της, διακρίθηκε ως ηθοποιός, θιασάρχης, ραδιοφωνική παραγωγός, δοκιμάστηκε επίσης στη συγγραφή έχοντας κυκλοφορήσει μέχρι τώρα επτά βιβλία μαζί με το πρόσφατο «Η τρίτη άνοιξη» (εκδ. Επίμετρο), που έδωσε και το έναυσμα γι’ αυτήν τη συνέντευξη.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
O Δημήτρης Γκιώνης, οι ένδοξες μέρες της «Ελευθεροτυπίας» και το σημερινό μιντιακό σούπερ μάρκετ

Οι Αθηναίοι / O Δημήτρης Γκιώνης, οι ένδοξες μέρες της «Ελευθεροτυπίας» και το σημερινό μιντιακό σούπερ μάρκετ

Ο 81χρονος δημοσιογράφος και συγγραφέας που για δεκαετίες διηύθηνε τις πολιτιστικές σελίδες της Ελευθεροτυπίας, αφηγείται τη συναρπαστική καριέρα του στη LiFO
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Κλαίρη Μιτσοτάκη: «Η αξιοπρέπεια και η φιλία είναι τα θεμέλια της ζωής μας»

Βιβλίο / Κλαίρη Μιτσοτάκη: «Η αξιοπρέπεια και η φιλία είναι τα θεμέλια της ζωής μας»

Η σπουδαία μεταφράστρια, που έχει αφιερώσει μεγάλο μέρος της δουλειάς της στον Μαρσέλ Προυστ, μας ξεναγεί στον πολύπλοκο κόσμο του και εκφράζει τον θυμό της για την πανταχού παρούσα απάτη της εποχής μας.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Η αλήθεια για τον «Συνταγματάρχη» Πάρκερ, τον διαβόητο μάνατζερ του Έλβις Πρίσλεϊ

Βιβλίο / Η αλήθεια για τον «Συνταγματάρχη» Πάρκερ, τον διαβόητο μάνατζερ του Έλβις Πρίσλεϊ

Ένα νέο βιβλίο με τίτλο «Ο Συνταγματάρχης και ο Βασιλιάς» εξερευνά τη συναρπαστική ζωή ενός ακούραστου κομπιναδόρου που προσπαθούσε απεγνωσμένα να ανακαλύψει εκ νέου τον εαυτό του.
THE LIFO TEAM
Γνώριζαν ή όχι οι Γερμανοί για τα εγκλήματα του Χίτλερ;

Βιβλίο / Γνώριζαν ή όχι οι Γερμανοί για τα εγκλήματα του Χίτλερ;

Πότε ακριβώς χάθηκε ο πόλεμος για τον Άξονα; Ποια ήταν η πιο σημαντική μάχη του πολέμου; Πόσο «συμμέτοχος» ήταν ο Γερμανικός λαός στο ολοκαύτωμα; Σ’ αυτά τα ερωτήματα επιχειρεί να απαντήσει μια νέα ογκώδης έκδοση με τίτλο «Η συνολική ιστορία του Β' Παγκοσμίου Πολέμου».
THE LIFO TEAM
Αudiobooks: Αντί να διαβάσεις το νέο βιβλίο της Σάλι Ρούνεϊ, το ακούς

Βιβλίο / Αudiobooks: Αντί να διαβάσεις το νέο βιβλίο της Σάλι Ρούνεϊ, το ακούς

Είναι νωρίς να πούμε πως αυτά τα ηχητικά λογοτεχνικά αρχεία μπορούν να αντικαταστήσουν το βιβλίο. Είναι όμως μια υπέροχη λύση για όσους θέλουν να διαβάσουν αλλά δεν έχουν χρόνο ή έχουν μπλοκάρει με το κανονικό διάβασμα.
ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΥ
«Στα τέσσερα»: Το πιο καυτό και αμφιλεγόμενο βιβλίο του φετινού καλοκαιριού

Βιβλίο / «Στα τέσσερα»: Το πιο καυτό και αμφιλεγόμενο βιβλίο του φετινού καλοκαιριού

«Κάποιες το λάτρεψαν, άλλες το σιχάθηκαν»: Το βιβλίο της Miranda July για την ερωτική περιπλάνηση μιας γυναίκας στη μέση ηλικία που χαρακτηρίστηκε ως «το πρώτο μεγάλο μυθιστόρημα για την περιεμμηνόπαυση», είναι η λογοτεχνική επιτυχία της χρονιάς.
THE LIFO TEAM
Πατρίτσια Χάισμιθ: «Ο κόσμος και τα μαρτίνι του είναι δικά μου!»

Βιβλίο / Πατρίτσια Χάισμιθ: «Ο κόσμος και τα μαρτίνι του είναι δικά μου!»

Τα πολυσυζητημένα ημερολόγια της Χάισμιθ αποκαλύπτουν κρυφές σκέψεις της συγγραφέως του «Ταλαντούχου κύριου Ρίπλεϊ», τους άγνωστους έρωτες και την εξάρτησή της από τη γραφή και το αλκοόλ.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ