«Βεβήλωση» της Δ. Πατρικαράκου: Μια σπάνια μαρτυρία σεξουαλικής κακοποίησης στους κόλπους της οικογένειας

«Βεβήλωση» της Δ. Πατρικαράκου: Μια σπάνια μαρτυρία σεξουαλικής κακοποίησης στους κόλπους της οικογένειας Facebook Twitter
Δ. Πατρικαράκου
0

«Είναι αργά, είμαι στο κρεβάτι μου, αλλά δεν με έχει πάρει ακόμα ο ύπνος. Ακούω βήματα. Όπως πάντα, εύχομαι να μην καταλήξουν εδώ. Καταλήγουν όμως... Κάνω πως κοιμάμαι. Αυτό κάνω πάντα... Αρχίζει να με χαϊδεύει στην πλάτη. Ξέρει ότι μ' αρέσει το μασάζ... Η λέξη "μασάζ" ήταν από τις πρώτες που έμαθα ως παιδί... Έτσι πρέπει να ξεκίνησε κι εκείνος, εκμεταλλευόμενος αυτήν την παιδική μου αδυναμία... Το χέρι του περνάει βιαστικά από τον ποπό μου και ξεκινάει να με χαϊδεύει στους μηρούς... Το χέρι του είναι στο κουτάκι μου. Το σιχαίνομαι αυτό που συμβαίνει. Γιατί δεν καταλαβαίνει ότι δε θέλω; Βγάζω ήχους, υποκρινόμενη την κοιμισμένη, μουγκρητά δυσαρέσκειας που ξέρω ότι δείχνουν ξεκάθαρα ότι δυσανασχετώ. Αλλά δεν σταματάει»...

Οι παραπάνω φράσεις δεν προέρχονται από μυθιστόρημα. Είναι αντλημένες από το βιβλίο της Δήμητρας Πατρικαράκου «Βεβήλωση» (εκδ. Αρμός, 2014), μια εξαιρετικά σπάνια για τα ελληνικά δεδομένα επώνυμη μαρτυρία γύρω από ένα φαινόμενο πολύ πιο συχνό απ' ό,τι μας βολεύει να πιστεύουμε: τη σεξουαλική κακοποίηση μέσα στους κόλπους της οικογένειας, ένα από τα ισχυρότερα, ακόμα και στις μέρες μας, ταμπού.

Αξίζει να σημειώσει κανείς πως η μαρτυρία της Πατρικαράκου προηγήθηκε του κινήματος #MeToo κι επιπλέον έχει αρκετά κοινά στοιχεία με το σκάνδαλο που συγκλονίζει τώρα τη Γαλλία με επίκεντρο τον διάσημο και μέχρι πρότινος πανίσχυρο πολιτικό επιστήμονα Ολιβιέ Ντιαμέλ (σ.σ η κόρη του Μπερνάρ Κουσνέρ και προγονή του Ντιαμέλ, Καμίγ Κουσνέρ, εγκαλεί τον τελευταίο μέσω του βιβλίου της "Lafamiliagrande" για αιμομιξία, με θύμα τον δίδυμο αδελφό της όταν ήταν έφηβος).

Το έγκλημα της σεξουαλικής κακοποίησης όταν δημοσιευόταν το βιβλίο της είχε παραγραφεί. Όσο πάντως η ίδια διερευνούσε το ενδεχόμενο να στραφεί δικαστικά εναντίον του πατριού της, η αντιμετώπιση που της επιφυλάχθηκε από γυναίκα εισαγγελέα, σε ανθρώπινο επίπεδο και μόνο, ήταν, όπως γράφει, αποκαρδιωτική.

Η 43χρονη σήμερα Πατρικαράκου χρειάστηκε δύο χρόνια ψυχοθεραπείας για να παραδεχθεί ότι η συμπεριφορά του πατριού της ήταν εγκληματική. Όπως γράφει στη «Βεβήλωση», οι επισκέψεις του στο δωμάτιό της γίνονταν με τέτοια συχνότητα, ώστε αποτελούσαν αναπόσπαστο κομμάτι της παιδικής κι εφηβικής της ζωής.

Για καιρό η ίδια υποτιμούσε τη σοβαρότητα της κατάστασης. Αρνούνταν να πιστέψει ότι ο άνθρωπος με τον οποίο μεγάλωσε και αγαπούσε σαν πατέρα «ήταν τόσο σκάρτος». Κι ενώ οι ειδικοί υποστηρίζουν πως τα θύματα σεξουαλικής κακοποίησης παραλύουν από ντροπή, εκείνη «ποτέ δε με λυπήθηκα» ισχυρίζεται, «ποτέ δεν ντράπηκα, ποτέ δεν ένιωσα ότι μπορεί να έφταιξα εγώ». Η οργή, πάντως, δεν έλεγε να κοπάσει μέσα της. Καρπός αυτής της οργής υπήρξε το βιβλίο της. Και μαζί, καρπός της φιλοδοξίας της να πάψει ο κόσμος να φοράει παρωπίδες, ν' ανοίξουν κι άλλα θύματα το στόμα τους.

Έχουμε την εντύπωση ότι τέτοια εγκλήματα δεν συμβαίνουν σε καθωσπρέπει σπίτια. Νομίζουμε πως αφορούν οικογένειες κοινωνικά περιθωριοποιημένες, τσακισμένες από κάθε λογής προβλήματα –εξαρτήσεων από ουσίες, ανέχειας, αμορφωσιάς– και ότι διαπράττονται από πλάσματα σαλεμένα ή από ανθρωπόμορφα τέρατα.

Διαβάζοντας κανείς τη «Βεβήλωση», βλέπει αυτά τα στερεότυπα ν' ανατρέπονται. Η Πατρικαράκου μεγάλωσε μεταξύ Νέου Ψυχικού και Διονύσου, φοίτησε σε ακριβό ιδιωτικό σχολείο, κι όσο εξαρτιόταν από τους δικούς της δεν στερήθηκε τίποτε. Ο δε πατριός της, στον αντίποδα του κλασικού βίαιου άντρα, έδειχνε να τη νοιάζεται ειλικρινά.

«Πόσο πιο εύκολα θα ήταν τα πράγματα, τα συναισθήματα και οι αποφάσεις, αν οι "κακοί" ήταν όπως στις χολιγουντιανές ταινίες δράσης» διαβάζουμε. «Ήμουν μικρό παιδί όταν τον πρωτογνώρισα, κι εκείνος με το κέφι του, τη ζωντάνια του και το χρόνο που μου διέθεσε με κέρδισε».

Ωστόσο, με το που μπήκε στην εφηβεία, ο έλεγχος που της ασκούσε ο συγκεκριμένος άνθρωπος φάνταζε στα μάτια της υπέρμετρος, ασφυκτικός. Κάπως έτσι, ομολογεί, μπήκαν ψύλλοι στ' αυτιά της κι άρχισε να σιγοβράζει μέσα της η σπίθα της επανάστασης. Τότε μόνο τόλμησε να εκμυστηρευτεί στη μητέρα της τι συνέβαινε από τα έντεκα ως τα δεκαεπτά της στο δωμάτιό της, με την ελπίδα ότι στο πρόσωπό της θα βρει έναν πολύτιμο σύμμαχο.

Όπως αποδείχτηκε, μετά το πρώτο σοκ κι αφού ο πατριός ομολόγησε την ενοχή του, ανύποπτος ότι μαγνητοφωνούνται τα λόγια του, η μητέρα της Πατρικαράκου, μολονότι είχε δύο μικρότερες κόρες ακόμη, κατέφυγε από ανασφάλεια στον ρόλο της απατημένης συζύγου, έχωσε το πρόβλημα κάτω από το χαλάκι, και όλη η οικογένεια συνέχισε να πορεύεται σαν να μην είχε μεσολαβήσει το παραμικρό...

Όπως φαίνεται από τη «Βεβήλωση», η σταγόνα που έκανε το ποτήρι να ξεχειλίσει και ώθησε την Πατρικαράκου να δημοσιοποιήσει το 2014 την ιστορία της ήταν οικονομικής φύσεως. Έχοντας κατ' επανάληψιν εξυπηρετήσει τους δικούς της, μπαίνοντας εγγυήτρια στα δάνεια που ζητούσαν για τις χρεοκοπημένες πια επιχειρήσεις τους, βρέθηκε να χρωστάει στις τράπεζες 1,5 εκατ. ευρώ. Τι κι αν η ίδια, μετά τις μεταπτυχιακές σπουδές της, σταδιοδρόμησε μ' επιτυχία ως σύμβουλος επιχειρήσεων; Δεν μπορεί ν' αποκτήσει τίποτε στ' όνομά της, γιατί θα κατασχεθεί. «Αυτή είναι άλλη μια κακοποίηση που συνεχίζεται ακόμα και δεν μπορώ να κάνω απολύτως τίποτε για να τη σταματήσω. Πονάει πολύ».

Το ουρλιαχτό της Πατρικαράκου, με το οποίο ξεμπροστιάζεται δημόσια η οικογένειά της, πέραν όλων των άλλων, θα μπορούσε να εκληφθεί και ως πράξη εκδίκησης. Το έγκλημα της σεξουαλικής κακοποίησης όταν δημοσιευόταν το βιβλίο της είχε παραγραφεί. Όσο, πάντως, η ίδια διερευνούσε το ενδεχόμενο να στραφεί δικαστικά εναντίον του πατριού της, η αντιμετώπιση που της επιφυλάχθηκε από γυναίκα εισαγγελέα, σε ανθρώπινο επίπεδο και μόνο, ήταν, όπως γράφει, αποκαρδιωτική.

Μαρτυρία που διαβάζεται απνευστί, ικανή να προκαλέσει πολύ έντονα συναισθήματα, η «Βεβήλωση» συνοδεύεται από δύο κατατοπιστικά επίμετρα: του συγγραφέα και μεταφραστή Λύο Καλοβυρνά, με την ιδιότητα του συμβούλου ψυχικής υγείας, και της δικηγόρου Νίνας Αγγελοπούλου η οποία δίνει μια εικόνα του ισχύοντος νομικού πλαισίου για την προστασία των παιδιών που θυματοποιούνται, καθώς κι όσων μένει να γίνουν ακόμα σε επίπεδο εκπαίδευσης, πληροφόρησης και συντονισμού των αρμόδιων υπηρεσιών.

Στα χρόνια που μεσολάβησαν από την έκδοση του βιβλίου της Πατρικαράκου, σε αντίθεση μ' ό,τι συνέβη στο εξωτερικό, ο δημόσιος λόγος στην Ελλάδα για τη σεξουαλική κακοποίηση ανηλίκων –αλλά και ενηλίκων– ήταν σχεδόν ανύπαρκτος. Η πρόσφατη καταγγελία, εν τούτοις, της Σοφίας Μπεκατώρου για τον βιασμό της όσο ήταν νεαρή προπονούμενη από παράγοντα της ομοσπονδίας ιστιοπλοΐας, σπάει κι άλλο το τείχος της σιωπής.

Βιβλίο
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Βουβό κύμα: Ο παράγοντας της ψυχικής υγείας στην πανδημία

Βίβιαν Στεργίου / Βουβό κύμα: Ο παράγοντας της ψυχικής υγείας στην πανδημία

Η ψυχική υγεία υποτιμάται, κάθε φορά που τα μέτρα αλλάζουν αιφνιδιαστικά, λες και η χώρα συμμετέχει σε κάποιο πείραμα για την ικανότητα προσαρμογής μας στις αιφνίδιες μεταβολές δεδομένων.
ΒΙΒΙΑΝ ΣΤΕΡΓΙΟΥ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

ΕΥΠΩΛΗΤΑ ΣΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ

Βιβλίο / Διαβάζει λογοτεχνία και ποίηση η gen Z;

Άραγε μπορεί η γενιά Ζ, η οποία μεγάλωσε μπροστά σε μια οθόνη, ταυτίζεται με το διαδίκτυο, κάνει πολλά πράγματα συγχρόνως (multitasking) και που το καλύτερο δώρο που μπορείς να της κάνεις είναι ένα τελευταίας τεχνολογίας gadget, να αναγνωρίζει την ανεκτίμητη αξία του βιβλίου, να επενδύει στην ανάγνωση ως μορφή ψυχαγωγίας, να επιλέγει το βιβλίο ως πηγή γνώσης, πληροφοριών αλλά και ως έναν μοναδικό τρόπο χαλάρωσης;
ΑΝΝΑ ΚΟΚΟΡΗ
Meli Kiyak

Βιβλίο / Mely Kiyak: Από την άκρη του Κουρδιστάν στην ελευθερία

Η συγκλονιστική εξομολόγηση της κουρδικής καταγωγής συγγραφέως Μελί Κίγιακ για την πορεία της από το Κουρδιστάν έως την αυτοπραγμάτωση και την ελευθερία που την έκαναν να λέει ότι είναι υπέροχο «το να είσαι γυναίκα».
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Νυχτερινή επίσκεψη στη Γεννάδειο

Βιβλίο / Νυχτερινή επίσκεψη στη Γεννάδειο

Η LiFO μπήκε στα άδυτα της Γενναδείου Βιβλιοθήκης, είδε τους σπάνιους θησαυρούς και κατέγραψε, με οδηγό τη διευθύντριά της, Μαρία Γεωργοπούλου, τους σημαντικότερους σταθμούς της ιστορίας της αλλά και το άνοιγμα που πραγματοποιεί σήμερα, με τις διαλέξεις και τις εκθέσεις, προς τον κόσμο.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
ΤΡΙΤΗ 27/09-Πόσο διαβάζεται σήμερα ο Νίκος Καζαντζάκης;

Βιβλία και Συγγραφείς / Πόσο διαβάζεται σήμερα ο Νίκος Καζαντζάκης;

Ο Νίκος Μπακουνάκης συζητάει με την Έρη Σταυροπούλου, ομότιμη καθηγήτρια Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, για τον συγγραφέα του «Αλέξη Ζορμπά» και την αντοχή του έργου του, με αφορμή τον επανασχεδιασμό των βιβλίων του από τον Γιάννη Καρλόπουλο.
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ
Ο Χίτλερ ζει

Βιβλίο / Ο Χίτλερ ζει: Πέντε θεωρίες συνωμοσίας για τον αρχηγό του ναζισμού

Ο Βρετανός ιστορικός Ρίτσαρντ Έβανς, που τον γνωρίσαμε μέσα από την τριλογία του για το Γ’ Ράιχ, δείχνει γιατί στον εικοστό πρώτο αιώνα οι θεωρίες συνωμοσίας αποδεικνύονται ανθεκτικές και δημοφιλείς, γνωρίζοντας νέα διάδοση.
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ
Ο γενναιόδωρα οργισμένος Τζορτζ Όργουελ

Βιβλίο / Ο γενναιόδωρα οργισμένος Τζορτζ Όργουελ

Η έκδοση με τα κριτικά κείμενα του Τζορτζ Όργουελ για τη λογοτεχνία και την πολιτική με τον τίτλο «Ό,τι μου κάνει κέφι» μας φέρνει ενώπιον ενός τρομερά οξυδερκούς και ενίοτε γενναιόδωρα οργισμένου στοχαστή.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Μπρους Κλαρκ: «Οι μικρογειτονιές της Αθήνας και οι μικροκοινωνίες τους είναι από τα γοητευτικότερα στοιχεία αυτής της πόλης»

Βιβλίο / Μπρους Κλαρκ: «Τα μικρά χωριά της Αθήνας είναι το γοητευτικότερο στοιχείο της»

Οι αέναες αλλαγές της Αθήνας, η βρετανική μοναρχία αλλά και ο πόλεμος στην Ουκρανία σε μια απολαυστική συζήτηση με έναν εκλεκτό δημοσιογράφο, συγγραφέα και διάπυρο φιλέλληνα με αφορμή την κυκλοφορία του τελευταίου του βιβλίου «Athens, City of Wisdom» (εκδ. Head of Zeus) και τη βράβευσή του από την ελληνική πρεσβεία στο Λονδίνο.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
σταινμπεκ

Το πίσω ράφι / «Τα σταφύλια της οργής»: Το διαχρονικό magnum opus του Τζον Στάινμπεκ

Στο δημοφιλέστερο βιβλίο του, που απέσπασε το βραβείο Πούλιτζερ του 1940, ο Στάινμπεκ αποτυπώνει την ψευδαίσθηση του αμερικανικού ονείρου κατά την περίοδο της μεγάλης οικονομικής ύφεσης.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
ΤΡΙΤΗ 20/09-«Το μυθιστόρημα της Φεράρας»: Ένα αδιαμφισβήτητο, πολύπτυχο αριστούργημα

Βιβλία και Συγγραφείς / «Το μυθιστόρημα της Φεράρας»: Ένα αδιαμφισβήτητο, πολύπτυχο αριστούργημα

Ο Νίκος Μπακουνάκης συζητάει με τον Γιώργο Κεντρωτή, καθηγητή στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο, για το «Μυθιστόρημα της Φεράρας» του Ιταλού συγγραφέα Τζόρτζιο Μπασάνι, το οποίο μετέφρασε για τη σειρά Orbis Literae των εκδόσεων Gutenberg.
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

THE GOOD LIFO ΔΗΜΟΦΙΛΗ