Σιμπίλα Αλεράμο - Μια γυναίκα
μτφρ. Δήμητρα Δότση, εκδόσεις Διόπτρα
Δυναμική, ανυπότακτη, ίνδαλμα για τις γυναικείες φωνές που προσπάθησαν να ορθώσουν το ανάστημά τους ήδη από την αυγή του περασμένου αιώνα, η Σιμπίλα Αλεράμο, κατά κόσμον Ρίνα Φάτσο, είναι ένα σύμβολο για την ιστορία των αγώνων και της κουλτούρας της Ιταλίας. Πρόκειται για την πιο σημαντική Ιταλίδα συγγραφέα και ακτιβίστρια, που έζησε στις αρχές του 20ού αιώνα και προασπίστηκε την ελευθερία του γυναικείου λόγου, την αυτοπραγμάτωση και τη σεξουαλική χειραφέτηση μέσα από το προσωπικό της παράδειγμα.
Είχε μια θυελλώδη σχέση με τον ποιητή Ντίνο Καμπάνα, συνδέθηκε με πολλούς συντρόφους, ενώ μπορούσε να γράφει, να δημοσιεύει και να διαβάζει με εξοντωτικούς ρυθμούς. Περιγράφοντας στο βιβλίο της Μια γυναίκα, που δημοσιεύτηκε το 1906, την προσωπική της διαδρομή, ουσιαστικά αναφέρεται στις αγωνίες και τις διεκδικήσεις όλων των συναρπαστικών γυναικών της εποχής της.
Όπως γράφει χαρακτηριστικά στην εισαγωγή αυτής της πολύ σημαντικής έκδοσης η Άννα Φόλι, «η ιστορία του Μια Γυναίκα δεν τελειώνει με το βιβλίο. Αδυνατώντας να γράψει για οτιδήποτε άλλο πέρα από τον εαυτό της, η Σιμπίλα Αλεράμο εξακολούθησε να μυθιστορηματοποιεί τη ζωή της, σε πεζό και σε στίχους, αφοσιωμένη πάντοτε και σταθερά στον θρύλο της. Πρόκειται για την πρώτη μορφή ανθρώπινου ντοκουμέντου ή autofiction, όπως είθισται να αποκαλείται σήμερα, που σφύζει με τη ζωντάνια, την αλήθεια και την αιχμηρότητά του, διαμορφώνοντας μια μεγάλη παράδοση γυναικών ανεξάρτητων συγγραφέων».
ΑΓΟΡΑΣΤΕ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ «ΜΙΑ ΓΥΝΑΙΚΑ» ΕΔΩ
Κριστίνα Ριβέρα Γκάρσα - Το αήττητο καλοκαίρι της Λιλιάνα
μτφρ. Ασπασία Καμπύλη, Χριστίνα Φιλήμονος, εκδόσεις Carnivora
«Είμαστε αυτές από το παρελθόν και είμαστε κι αυτές από το μέλλον και συγχρόνως είμαστε άλλες. Είμαστε άλλες κι είμαστε οι ίδιες όπως πάντα. Γυναίκες σε αναζήτηση δικαιοσύνης. Γυναίκες εξουθενωμένες κι ενωμένες. Μπουχτισμένες, αλλά με την υπομονή που μόνο αιώνες σφυρηλατούν. Και για πάντα οργισμένες» γράφει από τα μύχια της ψυχής της στο βιβλίο η ιστορικός και συγγραφέας από το Μεξικό, άλλη μια εξαιρετική γυναικεία φωνή από τη Λατινική Αμερική, από αυτές που έχουν αναλάβει με συνέπεια και φροντίδα να κάνουν γνωστές στην Ελλάδα οι εκδόσεις Carnivora.
Ήταν 18 Οκτώβρη του 2019, δηλαδή τριάντα σχεδόν χρόνια μετά τη δολοφονία της αδελφής της, όταν η Κριστίνα Ριβέρα Γκάρσα ξεκίνησε το ταξίδι της από το Τέξας στην Πόλη του Μεξικού, προσπαθώντας να βρει δικαίωση για ένα έγκλημα που, όπως αμέτρητα άλλα, παρέμενε ανεξιχνίαστο. Μελετώντας φακέλους που παρέμειναν κλειστοί, δημοσιεύσεις, έγγραφα, αστυνομικές αναφορές και ταυτόχρονα ψάχνοντας βαθιά στο παρελθόν της αδελφής της, η Γκάρσα ήρθε αντιμέτωπη όχι μόνο με έναν αδυσώπητο, καφκικού τύπου γραφειοκρατικό μηχανισμό αλλά και με στοιχεία της προσωπικότητας της Λιλιάνα που προφανώς αγνοούσε. Ειδικά εκείνο το τελευταίο καλοκαίρι του ’90, πριν από την άγρια δολοφονία της, η Λιλιάνα φάνηκε να είναι πιο απελευθερωμένη και δημιουργική από ποτέ, προτού δηλαδή καταλήξει, σε ηλικία 20 ετών, ένα ακόμα θύμα στη σειρά των γυναικοκτονιών από έναν βάρβαρο σύντροφο.
Όλο αυτό το συγκλονιστικό στην ανάγνωσή του χρονικό καταγράφεται στο βιβλίο της Γκάρσα Το αήττητο καλοκαίρι της Λιλιάνα, που δικαίως απέσπασε το βραβείο Πούλιτζερ, φέρνοντας στο προσκήνιο λεπτομέρειες για μια κοινωνία που όχι μόνο αδιαφορεί για τις γυναικοκτονίες αλλά και τις συγκαλύπτει. Συνδέοντας αυτή την οδυνηρή ιστορία και τα πραγματικά στοιχεία της με έναν ουσιαστικό, μεστό και συντριπτικό λόγο, η Μεξικανή συγγραφέας έγραψε ένα από τα καλύτερα βιβλία της χρονιάς, σύμφωνα με τους «New York Times», και ήταν επίσης φιναλίστ για το National Book Award 2023.
ΑΓΟΡΑΣΤΕ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ «ΤΟ ΑΗΤΤΗΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΗΣ ΛΙΛΙΑΝΑ» ΕΔΩ
Άλις Γουίν - In Memoriam
μτφρ. Άγγελος Αγγελίδης, εκδόσεις Ίκαρος
«Ένα άκρως παραστατικό και ζωντανό χρονικό της παράνοιας του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου μέσα από την οπτική του εφηβικού έρωτα δυο αγοριών» γράφει στην επαινετική κριτική της για την πρωτοεμφανιζόμενη Άλις Γουίν η εφημερίδα «Guardian», προαναγγέλλοντας κατά κάποιον τρόπο την τεράστια επιτυχία της πρώτης επίσημης παρουσίας της συγγραφέως στον αγγλόφωνο κόσμο. Η πρωτοεμφανιζόμενη Άλις Γουίν, μεγαλωμένη στο Παρίσι και πτυχιούχος Αγγλικής Λογοτεχνίας από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, έχει ήδη προκαλέσει θόρυβο στους βρετανικούς και αμερικανικούς κύκλους, με το βιβλίο της να συγκαταλέγεται στα καλύτερα της χρονιάς, σύμφωνα με τη «Washington Post», το «NPR» και το «New Yorker».
Εκτός από την όμορφη πρόζα, το βιβλίο πραγματεύεται την περίοδο του «Μεγάλου Πολέμου», όπως είναι γνωστός ο Α’ Παγκόσμιος στα αγγλικά. Όσοι είναι εξοικειωμένοι με τη βρετανική κουλτούρα, γνωρίζουν τη μεγάλη ευαισθησία των Βρετανών για τον πόλεμο που είχε πολύ περισσότερα θύματα από οποιοδήποτε άλλο, με την ημέρα μνήμης του να θεωρείται η πιο σημαντική της χρονιάς και τις χαρακτηριστικές κόκκινες παπαρούνες να κοσμούν τα πέτα όλων των κουστουμιών, προς τιμήν των αμέτρητων θυμάτων. Μελετώντας καλά τις λεπτομέρειες του Α’ Παγκοσμίου και το πνεύμα της εποχής, η Γουίν εντάσσει στα ακραία πεδία των μαχών ένα ζευγάρι αγοριών, τον κατά τον ήμισυ Γερμανό Χένρι Γκοντ και τον Βρετανό Σίντνεϊ Έλγουντ. Ο έρωτάς τους ξεκινάει από τα χρόνια που φοιτούσαν εσώκλειστοι σε σχολείο αρρένων, όπως πολλοί αντίστοιχοι έρωτες της εποχής.
Το παράδοξο είναι ότι σε μια Βρετανία που θεωρούσε για χρόνια τον έρωτα μεταξύ προσώπων του ίδιου φύλου παράνομο γαλουχήθηκαν ποιητές και λογοτέχνες που άφησαν μεγάλη σφραγίδα στην ιστορία της γκέι κουλτούρας: χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του ποιήματος του λόρδου και δαφνοστεφούς ποιητή (poet Laureate), και αγαπημένου της βασίλισσας Βικτόρια, Άλφρεντ Τένισον «In Memoriam A.H.H.», το οποίο έθρεψε μια ολόκληρη βρετανική παράδοση ποιημάτων αποχαιρετισμού και ουσιαστικά ήταν μια ελεγεία για τον κρυφό έρωτα και συμφοιτητή του ποιητή Άρθουρ Χένρι Χάλαμ.
ΑΓΟΡΑΣΤΕ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ «IN MEMORIAM» ΕΔΩ
Τζόχα Αλχάρθι - Νεραντζιά
μτφρ. Ελένη Καπετανάκη, εκδόσεις Gutenberg
Γύρω από μια νεραντζιά, με τις βαθιές της ρίζες να συμβολίζουν την παράδοση, συναντιούνται δυο γυναίκες από διαφορετικές γενιές, η Ζουχούρ και η γιαγιά της, Μπιντ Αάμιρ. Είναι μια ωραία αφορμή για να ξεδιπλωθούν μνήμες, προσδοκίες και επιθυμίες γυναικών που έμειναν μετέωρες και τώρα μεταμορφώνονται σε μια αφήγηση που συναρπάζει.
Άλλωστε, η πρωταγωνίστρια Ζουχούρ είναι ουσιαστικά το alter ego της γεννημένης στο Ομάν συγγραφέως Αλχάρθι, που, όπως και εκείνη, βρέθηκε για σπουδές στη μακρινή Βρετανία, βιώνοντας τη σύγκρουση ανάμεσα στην Ανατολή, με τα χρώματα, την ατμόσφαιρα, τις παραδόσεις, και τη Δύση, με τις ευκαιρίες που δίνει στις γυναίκες να πραγματώσουν τις επιθυμίες τους. Διαβάζοντας, ωστόσο, λεπτομέρειες για τη ζωή των γυναικών από το μακρινό Ομάν, από τη γιαγιά Μπιντ Αάμιρ, που αναγκάστηκε να βρεθεί στον δρόμο εξαιτίας της εκδικητικής μητριάς της, έως τη νεαρή Ζουχούρ, διαπιστώνεις ότι τα αδιέξοδα, τα απωθημένα και τα όνειρα των γυναικών είναι παντού, σε όλο τον κόσμο, τα ίδια.
Η συγγραφέας πάντως έχει έναν μαγικό τρόπο να περιγράφει όσα συμβαίνουν στον εσωτερικό και στον εξωτερικό κόσμο των γυναικών, ο οποίος λειτουργεί σαν ένα αναλόγιο συναισθημάτων που φανερώνουν τη στενή σύνδεσή της με την υψηλή ποίηση και την αραβική λογοτεχνική παράδοση. Αν οι Κόρες της Σελήνης, που κέρδισαν το Booker και κυκλοφορούν επίσης από τις εκδόσεις Gutenberg, μας ξάφνιασαν με τη ζωτική ορμή τους, η Νεραντζιά κερδίζει με τη βαθιά της αλήθεια και την εξίσου πανέμορφη πρόζα.
ΑΓΟΡΑΣΤΕ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ «ΝΕΡΑΝΤΖΙΑ» ΕΔΩ
Βανέσα Τσαν - Η θύελλα που σπείραμε
μτφρ. Αριάδνη-Αθανασία Μοσχονά, Ψυχογιός
Από τις χώρες που ελάχιστοι γνωρίζουμε σε βάθος, τη σημερινή Μαλαισία και τότε Μαλάγια, γνωστή για την πολύπαθη πρωτεύουσά της, την Κουάλα Λουμπούρ, προέρχεται η συγγραφέας Βανέσα Τσαν, που έγραψε ένα από τα πιο πολυσυζητημένα βιβλία στην Αμερική. Μέσα από τις σελίδες της Θύελλας που σπείραμε μαθαίνουμε πολλά για τα στρατόπεδα εργασίας που υπήρξαν στη χώρα της κατά τον Β’ Παγκόσμιο, για τις κτηνωδίες τόσο των Βρετανών όσο και των Ιαπώνων κατακτητών, για τα εκδιδόμενα ανήλικα, για όλες τις μορφές της σύγχρονης δουλείας.
Το μυθιστόρημά της, που εμπνέεται από πραγματικά περιστατικά της ιαπωνικής κατοχής τα οποία έχει ακούσει η ίδια από τους προγόνους της, εστιάζει στην ιαπωνική κατοχή του 1945 και περιγράφει τις περιπέτειες της Σέσιλι Αλκάνταρα, η οποία αναγκάζεται να κρατάει μακριά της τον δεκαπεντάχρονο γιο της, Έιμπελ, και να κρύβει τη μικρή της κόρη, Τζάσμιν, στο υπόγειο, προκειμένου να μην καταλήξει σε κάποιον από τους λεγόμενους «σταθμούς ανακούφισης», όπως αποκαλούσαν τα σπίτια στα οποία «δούλευαν» ανήλικα κορίτσια. Όλα αυτά συμβαίνουν καθώς η ίδια προσπαθεί να κάνει ό,τι μπορεί για να μην πληρώσουν τα παιδιά της το δικό της παρελθόν.
Στην πραγματικότητα, είχε αναγκαστεί αρκετά χρόνια πριν να προσφέρει τις υπηρεσίες της ως κατασκόπου, όταν είχε γνωρίσει τον χαρισματικό στρατηγό Φουτζιγουάρα, πρεσβεύοντας το όνειρο της «Ασίας που θα ανήκε στους Ασιάτες» στην τότε κατεχόμενη από τους Βρετανούς Μαλαισία, χωρίς να μπορεί να προβλέψει τι θα ακολουθήσει, αυτήν τη φορά από τους Ιάπωνες. Το βιβλίο διαβάζεται ως ένα εντυπωσιακό χρονικό μιας άγνωστης χώρας αλλά και ως ένα καλοστημένο θρίλερ κατασκοπείας με αντιπολεμικές προεκτάσεις.
ΑΓΟΡΑΣΤΕ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ «Η ΘΥΕΛΛΑ ΠΟΥ ΣΠΕΙΡΑΜΕ» ΕΔΩ
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
Το νέο τεύχος της LiFO δωρεάν στην πόρτα σας με ένα κλικ.
