Τη στιγμή που οι μουσικοί, με ζουρνάδες και νταούλια, μπαίνουν μέσα στο στάδιο «Μενέλαος Βασιλικός» κρατώντας –συμβολικά– ένα «κιουσπέτι» και την ελληνική σημαία, ανάμεσα στους 130 περίπου παλαιστές που αγωνίστηκαν φέτος, κατά την πρώτη και δεύτερη μέρα του πανηγυριού των Αγίων 12 Αποστόλων, για τους αρχαιότερους αγώνες πάλης με λάδι στην Ελλάδα, σηματοδοτείται και η έναρξή τους ως συνέχεια μιας παράδοσης εκατοντάδων χρόνων, άμεσα συνδεδεμένης με τη ζωή των κατοίκων του Σοχού – στην ανατολική πλευρά του χωριού, στην τοποθεσία Μαράσι, ενός «μαγικού» τόπου γεμάτου από πλατάνια και καστανιές.
«Έχουμε ήδη προχωρήσει τις διαδικασίες στην UNESCO ώστε το πανηγύρι μας να προστατεύεται ως “άυλη πολιτιστική κληρονομιά”, για να λάβει και διεθνή υπόσταση, να γίνει περισσότερο γνωστό, σε όλο τον κόσμο, και έτσι να συνεχιστεί απρόσκοπτα η παράδοση και στις νεότερες γενιές» μου εξηγεί ο πρόεδρος της κοινότητας του Σοχού, Αθανάσιος Λέτσιος.
«Άλλαξαν πολλά από τις αρχές του προηγούμενου αιώνα, οπότε και έχουμε την πρώτη φωτογραφική καταγραφή των αγώνων. Είναι χαρακτηριστικό πως ο μεγάλος νικητής τότε έπαιρνε ως έπαθλο κάποιο ζώο, ενώ στις μέρες μας αυτό αντικαταστάθηκε με συμβολικά χρηματικά έπαθλα στα οποία συμβάλλουν όλοι ανεξαιρέτως οι κάτοικοι του Σοχού, που σήμερα αριθμεί περισσότερους από τρεις χιλιάδες κατοίκους».
Σύμφωνα με τις ιστορικές καταγραφές, η ιστορία των αγώνων της πάλης με λάδι ανάγεται στην Περσική εποχή, και αρχίζει περίπου από το 1065 π.Χ, σύμφωνα με το επικό ποίημα Shahnameh («βιβλίο των βασιλέων») του Φιρντουσί.
Οι παλαιστές ονομάζονται «πεχλιβάνηδες» (από την περσική λέξη «pehlevan» που σημαίνει «ήρωας» ή «πρωταθλητής») και φοράνε –όλοι ανεξαιρέτως– τα «κιουσπέτια», τα οποία κατασκευάζονται από δέρματα ζώων (μοσχαριών, βουβαλιών ή κατσικιών), βάρους δέκα περίπου κιλών.
Τα παντελόνια αυτά είναι στενά και αρκετά εφαρμοστά στη μέση των παλαιστών, ώστε να μην μπορεί να τα γραπώσει ο αντίπαλος, ενώ το λάδι με το οποίο έχουν αλείψει όλοι τα σώματά τους, προτού μπουν στο μεγάλο «αλώνι» για να παλέψουν, βοηθάει να γλιστράνε μεταξύ τους οι παλαιστές και να αποφεύγουν τις λαβές του αντιπάλου.
«Η οικογένειά μου έχει μία παράδοση ετών, από τους προπαππούδες μου, σε αγώνες πάλης με λάδι και κιουσπέτια και αυτή την παράδοση θέλω κι εγώ να την ακολουθώ. Από 7-8 ετών θυμάμαι να συμμετέχω σε τέτοιους αγώνες, σε πανηγύρια, μαζί με άλλα παιδιά, και έτσι, σιγά-σιγά, μπήκα και στους μεγαλύτερους. Στον πρωταθλητισμό μπήκα από 10 χρόνων», μου λέει ο 27χρονος Ηλίας Κύδρος, ο νικητής φέτος στην Α’ Κατηγορία των Αγώνων (σ.σ. ο διαχωρισμός των κατηγοριών γίνεται με βάση τα κιλά των παλαιστών και τις ηλικίες τους), με καταγωγή από την Κάτω Καμήλα Σερρών.
«Η πάλη με λάδι είναι πιο δύσκολη από άλλες μορφές πάλης, σε ό,τι αφορά κυρίως στα πιασίματα και στις λαβές. Φέτος το αποφάσισα τελευταία στιγμή να συμμετάσχω στους Αγώνες του Σοχού –πήρα δύσκολα το ρεπό μου από τη δουλειά μου, ως ελεγκτής στις αμαξοστοιχίες όπου εργάζομαι–, πήγα μόνος μου στον Σοχό, δεν ήμουν μαζί με άλλα παιδιά που ανήκουν σε συλλόγους, αλλά τα κατάφερα τελικά και πήρα τη νίκη!
Η νίκη, για όποιον συμμετέχει σε τέτοιους αγώνες, είναι ηθική. Γιατί μένει το όνομά σου στην Ιστορία! Είναι η συνέχεια των παραδόσεών μας», καταλήγει.
Σε αυτό συμφωνεί και ο Παύλος Καπόγλου, 23 ετών, ο οποίος κατάγεται από τα Καλά Δένδρα Σερρών, εργάζεται πουλώντας ψάρια σε λαϊκές αγορές και ήταν ο φετινός νικητής στην Β’ Κατηγορία.
«Είναι πολύ τιμητικό, για όλους εμάς, να νικήσουμε σε τέτοιους αγώνες, στους οποίους είναι και πρακτικά πιο δύσκολο να πάρεις τη νίκη, σε σχέση με άλλους. Αισθάνομαι ωραία όταν παλεύω έτσι!
Χάρηκαν πολύ και οι δικοί μου με τη νίκη μου, γιατί έχουμε οικογενειακή παράδοση στο άθλημα. Πρώτη φορά, θυμάμαι, συμμετείχα σε αγώνες πάλης με λάδι στην ηλικία των 15 ετών – από τότε προπονούμαι συχνά και παίρνω μέρος σε αρκετά από τα πανηγύρια που γίνονται. Περιμένω με αγωνία και τα επόμενα!».
Σύμφωνα με τις ιστορικές καταγραφές, η ιστορία των αγώνων της πάλης με λάδι ανάγεται στην Περσική εποχή και αρχίζει περίπου από το 1065 π.Χ, σύμφωνα με το επικό ποίημα Shahnameh («βιβλίο των βασιλέων») του Φιρντουσί, ενώ ο όρος «πεχλιβάνης» για έναν παλαιστή χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στην περίοδο των Πάρθων του Ιράν (238 π.Χ-224 μ.Χ).
Φέρεται δε οι Μακεδόνες να ήρθαν σε επαφή με το είδος αυτό της πάλης πριν από τους Τούρκους, οι οποίοι όμως, σύμφωνα με τους ιστορικούς, το καθιέρωσαν ως εθνικό τους άθλημα κατά τη διάρκεια μιας εκστρατείας του Οθωμανού Σουλτάνου Ορχάν Γκαζή για την κατάληψη της Θράκης.
Οι φωτογραφίες παραχωρήθηκαν για αποκλειστική χρήση από το LIFO.gr και απαγορεύεται η αναδημοσίευσή τους.
