Δεν είναι αυτονόητο ένας μη αγγλόφωνος μουσικός να αποκτήσει crossover απήχηση, δηλαδή να πετύχει ευρεία και μαζική αποδοχή σε διεθνές επίπεδο, σαν να βρίσκεται στην κορυφή του κόσμου. Πόσο μάλλον όταν πρόκειται για γυναίκα από τη Λατινική Αμερική, όπου η μουσική σκηνή είναι κατά βάση ανδροκρατούμενη. Αν είναι δύσκολο για τους ισπανόφωνους ερμηνευτές, για τις γυναίκες είναι ακόμα πιο σπάνιο. Λίγες Λατίνες έχουν καταφέρει κάτι ανάλογο.
Η Karol G θεωρείται ένα τρανταχτό παράδειγμα. Να κάνουμε μια παρένθεση εδώ και να πούμε ότι δεν μιλάμε για Αμερικανίδες με ρίζες στη Λατινική Αμερική, όπως η Cardi Β ή η Σελένα Γκόμεζ, ούτε για περιπτώσεις όπως η Rosalía από την Ισπανία, που πλασαρίστηκε ως εκπρόσωπος του νεο-φλαμένκο, αλλά γνώρισε επιτυχία μετά τη συνεργασία της με τον Πορτορικανό J Balvin.
Σήμερα, στα 30 της, είναι ανάμεσα στους Top 50 μουσικούς του Spotify παγκοσμίως, με πάνω από 24 δισεκατομμύρια streams και παραπάνω από 80 εκατομμύρια followers στα social media.
Η Karol G είναι γέννημα-θρέμμα του Μεντεγίν της Κολομβίας. Το κανονικό της όνομα είναι Carolina Giraldo Navarro. Από μικρή ήθελε να ασχοληθεί με τη μουσική και το τραγούδι και μεγάλωσε σε ένα αρκετά ενθαρρυντικό οικογενειακό περιβάλλον. Ο μεγαλύτερος θαυμαστής της ήταν ο πατέρας της, ο οποίος έπαιζε σε συγκρότημα και το όνειρό του ήταν να γίνει τραγουδιστής. Το σπίτι τους ήταν γεμάτο μουσική, από σάλσα μέχρι μέταλ, Bee Gees και valletano, ένα είδος κολομβιανής κάντρι. Συνήθιζαν να κάνουν εμφανίσεις, διοργανώνοντας μικρές συναυλίες, ενώ η ίδια σπούδαζε μουσική. «Στην αρχή νόμιζα ότι θα ήταν εύκολο για μένα να ασχοληθώ επαγγελματικά με τη μουσική, επειδή δεν υπήρχαν πολλές γυναίκες στη βιομηχανία, αλλά, όταν ξεκίνησα να δουλεύω, συνειδητοποίησα τον λόγο που τα πράγματα ήταν έτσι όπως ήταν».
Στις αρχές των '00s, το να ασχοληθείς με το ρεγκετόν και να είσαι γυναίκα θεωρούνταν ανήκουστο, ειδικά σε μια σκηνή όπου οι γυναίκες θεωρούνται προϊόν, όπως συχνά σχολιάζει σε συνεντεύξεις. Το ρεγκετόν είναι διαβόητο για την υπερ-σεξουαλικότητα των στίχων του και αποτελεί πρόκληση, ειδικά όταν προέρχεται από γυναίκες. Η Πορτορικανή MC Ivy Queen, που πλέον θεωρείται από τους θρύλους του είδους, ήταν ίσως η πρώτη γυναίκα που κατάφερε να γίνει ευρύτερα γνωστή εκείνη την περίοδο. Ταυτόχρονα, για πολλά χρόνια ήταν η πιο μισητή καλλιτέχνις της σκηνής, αντιμετωπίζοντας σκληρές σεξιστικές επιθέσεις εξαιτίας της εμφάνισης και της βαριάς φωνής της. Οι γυναίκες δεν ήταν μόνο ήταν ελάχιστες αλλά και διασκορπισμένες σε διάφορα σημεία της Λατινικής Αμερικής.
Βέβαια, από τότε ο αριθμός των γυναικών έχει αυξηθεί αισθητά και η σκηνή έχει ομογενοιοποιηθεί και εξελίσσεται σε συνδυασμό με τα φεμινιστικά κινήματα που ανθούν από το Μεξικό μέχρι την Αργεντινή και παλεύουν στους δρόμους για τα δικαιώματα των γυναικών και ενάντια στη σεξουαλική βία, στη γυναικοκτονία και στους νόμους κατά των εκτρώσεων.
«Δεν υπάρχουν πια τόσο λίγες γυναίκες στο είδος όπως άλλοτε, περισσότερες νέες γυναίκες συμμετέχουν σε αυτό» αναφέρει στους «LA Times» η Karol, η οποία δηλώνει φεμινίστρια.
Όταν πρωτοξεκινούσε, το 2006, αρκετοί από τη μουσική βιομηχανία προσπάθησαν να την αποθαρρύνουν, ώστε να μην ασχοληθεί με το ρεγκετόν. Ωστόσο, δεν πτοήθηκε. Ο πατέρας της, ο οποίος στο μεταξύ είχε γίνει μάναντζέρ της, της εξασφάλισε μια θέση στο κολομβιανό «X-Factor» και αποκεί άνοιξε ο δρόμος για να γνωρίσει σε μια quinceañera –ένα μεξικανικό έθιμο, κατά το οποίο γιορτάζονται τα δέκατα πέμπτα γενέθλια ενός κοριτσιού– τον J Balvin, με τον οποίον συνεργάστηκε. Χρειάστηκαν περίπου δέκα χρόνια για να καταφέρει να κάνει το πρώτο της μεγάλο χιτ, το «Ahora Me Llama» μαζί με τον Bad Bunny, το 2017.
Σήμερα, στα τριάντα της, είναι ανάμεσα στους Top 50 μουσικούς του Spotify παγκοσμίως, με πάνω από 24 δισεκατομμύρια streams και παραπάνω από 80 εκατομμύρια followers στα social media. Το βίντεο για το κομμάτι «Tusa» που τραγουδά μαζί με τη Nicki Minaj έχει ξεπεράσει το ένα δισεκατομμύριο προβολές στο YouTube, ενώ το «Bichota», που σημαίνει κάτι σαν κακό κορίτσι –για να μη χρησιμοποιήσουμε τον τραπ όρο–, πηγαίνει εξίσου καλά.
Bichota
Πρόσφατα κυκλοφόρησε το τρίτο της άλμπουμ με τίτλο «KG0516», εμπνευσμένο από τους αριθμούς των αεροπορικών πτήσεων – χρησιμοποιεί τα αρχικά της και την ημερομηνία που υπέγραψε για πρώτη φορά σε δισκογραφική εταιρεία ως Karol G. Η επιτυχία του άλμπουμ την έβαλε στο ίδιο κλαμπ με crossover Λατίνους μουσικούς, όπως ο Daddy Yankee, ο Bad Bunny και ο J Balvin.
Και ωραία όσα λέει σε σχέση με τον φεμινισμό, εκεί που μας τα χάλασε –και σε πολλούς άλλους–, όμως, η Karol ήταν με τις αφελείς δηλώσεις της σχετικά με τον ρατσισμό, που βγάζιυν περισσότερο άγνοια παρά οτιδήποτε άλλο. Κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων στην Αμερική για τη δολοφονία του George Floyd πόσταρε για συμπαράσταση –εντάξει, κάπου έλεος κι αυτή– μια φωτό του ασπρόμαυρου μπουλντόγκ της με τη λεζάντα «ένα τέλειο παράδειγμα του λευκού και του μαύρου σε αρμονία».
Πάντως, αυτό που έδειξε η γκάφα της είναι το πρόβλημα που έχει με τον ρατσισμό ολόκληρη η σκηνή. Ένα θέμα που, αν και υπαρκτό, δεν αναγνωρίζεται και δεν συζητείται ανοιχτά – έως καθόλου. Με εξαίρεση τον Ozuna, η πλειονότητα των reggaetoneros/as δεν είναι μαύροι Λατίνοι (δεν εξαιρούνται οι αυτόχθονες), παρά τις ρίζες του είδους στην αφρο-καραϊβική μουσική.
— BICHOTA (@karolg) June 1, 2020
Τουλάχιστον, η απολογία της μετά το δημόσιο και δικαιολογημένο κράξιμο, ακούστηκε περισσότερο ειλικρινής, σε αντίθεση με άλλες που έχουμε ακούσει κατά καιρούς.
«Έκανα λάθος με τη φωτογραφία μου και το μάθημα που πήρα μου κόστισε» είπε. «Έκλαψα πολύ και εξαφανίστηκα από τα social media για έναν μήνα. Το ότι πρόσβαλα, όμως, τόσο κόσμο με την άγνοιά μου μού έδωσε την ευκαιρία να καταλάβω το πρόβλημα καλύτερα. Απλώς μεγάλωσα με προνόμια (σ.σ. ως mestiza, ανήκει στην πλειοψηφία του πληθυσμού στην Κολομβία, τονίζουν στους "LA Times") και δεν συνειδητοποιούσα το μέγεθος του ρατσισμού. Για να πω την αλήθεια, φοβόμουν να μιλήσω σχετικά, αλλά μαθαίνω τώρα». Και καλά θα κάνεις, Karol G. Από κάπου πρέπει να γίνει η αρχή.
KAROL G, Mariah Angeliq - EL MAKINON
