Ένας από τους πιο καταξιωμένους μουσικούς πνευστών οργάνων και συνθέτες διεθνώς, ο Colin Stetson, δεν ξεκίνησε παίζοντας τζαζ. Το όνομά του όταν πρωτοξεκινούσε κάπου στις αρχές των ’00s ήταν περισσότερο συνδεδεμένο με την αβανγκάρντ και πειραματική σκηνή της εποχής ‒ με την τζαζ συνδέθηκε στα ’10s. Με τα χρόνια εξελίχθηκε σε μακροχρόνιο συνεργάτη πιο εμπορικών και γνωστών καλλιτεχνών κι αυτό απογείωσε την καριέρα του. Έχει παίξει πλάι στον Tom Waits, στον Bon Iver, στους Arcade Fire –καμία έκπληξη, αφού έχει καταγωγή από τον Καναδά–, τη Laurie Anderson, τον Lou Reed, τον Evan Parker, τους Chemical Brothers κ.ά.
Αυτό, ίσως, που δεν γνωρίζουν αρκετοί είναι ότι πλέον συνθέτει μουσική και για τον κινηματογράφο. Ανήκει σε μια νέα γενιά μουσικών που ασχολούνται με τα σάουντρακ. Έχει γράψει τη μουσική σε καλτ ταινίες τρόμου και θρίλερ όπως τα «Hereditary» (2018), «Texas Chainsaw Massacre» (2022), «The Menu» (2022) και «Uzumaki» (2023). Κυρίως, όμως, έχει ξεχωρίσει επειδή παίζει πολύ μεγάλα σε όγκο και βάρος και πολύ παλιά σε ηλικία πνευστά όργανα, κατά προτίμηση σαξόφωνα. Κάπως αναχρονιστικά αν και άκρως εντυπωσιακά όργανα που όταν τα παίζει «ξανανιώνουν» και συστήνονται εκ νέου σε ένα νεότερο κοινό.
Τo μεγαλύτερο που έχει στη συλλογή του είναι ένα μπάσο σαξόφωνο ηλικίας 100 χρονών και κάτι, ενώ το αγαπημένο του τενόρο σαξόφωνο είναι 80 χρονών. Για όλους αυτούς τους λόγους είναι πολύ σημαντική η εμφάνισή του στην Αθήνα αυτό το Σάββατο στο Gazarte που γίνεται στο πλαίσιο της περιοδείας του για το νέο του άλμπουμ με τίτλο «The love it took to leave you».
Tο να φτιάχνεις μουσική για ταινίες είναι διαφορετικό από το να συνθέτεις για μια σόλο δουλειά, κυρίως γιατί όταν γράφω και παίζω σόλο, παίζω μόνο ένα όργανο, δεν χρησιμοποιώ overdubs ή εφέ κ.λπ. Βέβαια, προσπαθώ να θέτω συγκεκριμένες παραμέτρους σε κάθε νέο σάουντρακ που κάνω, για να δώσω στη μουσική έναν συγκεκριμένο και αναγνωρίσιμο χαρακτήρα και συγκεκριμένη αισθητική.
— Έχεις δουλέψει με πολύ σημαντικούς μουσικούς. Ποια ήταν η πιο αγαπημένη σου συνεργασία και γιατί;
Έχω ζήσει απίστευτες στιγμές περιοδεύοντας με διάφορα πρότζεκτ, μολονότι, αν έπρεπε να διαλέξω το αγαπημένο μου, θα ήταν αυτό με τη Laurie Anderson. Η παράστασή της στην οποία συμμετείχα ήταν ένας έξυπνος συνδυασμός σύνθεσης και αυτοσχεδιασμού. Ήταν δομημένη έτσι ώστε να σε καθοδηγεί προς μια ηχητική κατεύθυνση, δίνοντάς σου ταυτόχρονα αρκετή ελευθερία για να την εξερευνήσεις.
— Πώς άρχισες να συνθέτεις μουσική για σάουντρακ; Πόσο διαφορετικά είναι να συνθέτεις για μια ταινία απ’ ό,τι για μια σόλο δουλειά;
Άρχισα να φτιάχνω μουσική για ταινίες γύρω στο 2010, όταν με προσέγγισε ο σκηνοθέτης Alexander Moors και μου ζήτησε να γράψω μουσική για την ταινία του «Blue Caprice». Φυσικά, το να φτιάχνεις μουσική για ταινίες είναι διαφορετικό από το να συνθέτεις για μια σόλο δουλειά, κυρίως γιατί όταν γράφω και παίζω σόλο, παίζω μόνο ένα όργανο, δεν χρησιμοποιώ overdubs ή εφέ κ.λπ. Βέβαια, προσπαθώ να θέτω συγκεκριμένες παραμέτρους σε κάθε νέο σάουντρακ που κάνω, για να δώσω στη μουσική έναν συγκεκριμένο και αναγνωρίσιμο χαρακτήρα και συγκεκριμένη αισθητική.
— Πώς επιλέγεις τα κινηματογραφικά πρότζεκτ σου;
Το σενάριο είναι σχεδόν πάντα αυτό που με κερδίζει. Αν είναι καλό και λέει μια ιστορία που δεν έχω ξανακούσει, και, κυρίως, αν χάρη σε αυτήν μια μουσική αρχίσει να σχηματίζεται στο μυαλό μου, τότε ξέρω ότι θέλω να κάνω την ταινία.
Colin Stetson - The Love It Took To Leave You
— Ποιο είναι το αγαπημένο σου κινηματογραφικό πρότζεκτ για το οποίο έχεις γράψει μουσική;
Πολύ δύσκολο να διαλέξω ένα, ωστόσο πέρασα υπέροχα φτιάχνοντας μουσική για το «Menu».
— Έχεις κάποια αγαπημένη ταινία για την οποία θα ήθελες να έχεις γράψει το σάουντρακ;
Δεν το σκέφτομαι έτσι. Αν υπάρχει μια ταινία που αγαπώ, θα αγαπήσω και τη μουσική της, οπότε γιατί να θέλω να την έχω κάνει εγώ; Θα σου πω όμως ότι θα ήθελα πολύ να συνθέσω μουσική για κάποιες χιλιοειπωμένες ιστορίες επιστημονικής φαντασίας και του φανταστικού.
— Έχεις πει ποτέ όχι σε κάποιον; Για ποιον λόγο;
Λέω όχι όλη την ώρα, τις περισσότερες φορές, για να είμαι ακριβής. Συνήθως λόγω έλλειψης χρόνου, ή επειδή η ιστορία είναι ανύπαρκτη, ή το σενάριο μού φαίνεται γνωστό.
— Ποιες ήταν οι μουσικές σου επιρροές όταν μεγάλωνες;
Ήταν ποικίλες. Μεγάλωσα με πολύ κλασικό ροκ, Jimi Hendrix, Queen, Jethro Tull, επίσης άκουγα πολύ Michael Jackson και Prince. Μετά Iron Maiden, Metallica, Slayer, Mr. Bungle και The Pixies. Ως έφηβος άρχισα να ασχολούμαι περισσότερο με την τζαζ και την κλασική μουσική, τον αυτοσχεδιασμό και τη new age μουσική ‒ άκουγα μουσικούς όπως ο John Zorn και ο Bill Frisell, ο Peter Brötzmann, ο Ornette Coleman και ο Thomas Chapin, ο Glenn Gould, η Enya.
— Υπάρχει κάποιος που σε επηρέασε σε πιο βαθύ επίπεδο;
Πολλοί. Αλλά, αν πρέπει να διαλέξω έναν, είναι ο Tom Waits.
— Τι σε τράβηξε στο σαξόφωνο;
Από πολύ μικρός ένιωθα μια έλξη για το σχήμα και τον ήχο του. Άρχισα να παίζω όταν ήμουν 9 ετών.
— Παίζεις ένα πολύ παλιό και μεγάλο σαξόφωνο. Ποιες προκλήσεις αντιμετωπίζεις παίζοντας ένα τέτοιο όργανο;
Αυτά τα όργανα δεν έχουν κατασκευαστεί με εργονομικό τρόπο, οπότε είναι αρκετά δύσκολα για τα δάχτυλα και τους τένοντες, ούτε είναι από τη φύση τους κουρδισμένα, οπότε απαιτούν συνεχείς προσαρμογές. Σωματικά είναι πολύ απαιτητικά, αλλά ο ήχος τους είναι υπέροχος.
— Υπάρχει κάποια ενδιαφέρουσα ιστορία για το πώς το απέκτησες;
Το κέρδισα σε μια δημοπρασία στο eBay το 2005, στα παρασκήνια του Madison Square Garden, με τους φίλους μου από τις μπάντες Antibalas και MMW, λίγο πριν ανέβουμε στη σκηνή και παίξουμε με τη Sinead O’Connor και τον Burning Spear στα βραβεία Jammys.
— Είναι η πρώτη φορά που επισκέπτεσαι την Ελλάδα;
Όχι, έχω ξανάρθει πολλές φορές. Μου αρέσει να περνώ χρόνο στη χώρα σας, έρχομαι όσο πιο συχνά μπορώ. Αγαπώ τις παραλίες, τα νερά, το φαγητό, και έχω πολύ αγαπημένους φίλους εκεί.
Colin Stetson - Spindrift
— Τι πρέπει να περιμένουμε από τη συναυλία σου εδώ;
Όσοι γνωρίζουν τη σόλο μουσική μου ξέρουν ότι θα εκτελέσω κυρίως κομμάτια από τα τελευταία τρία άλμπουμ μου.
— Ως δημιουργός που ασχολείται με παλιά όργανα τι άποψη έχεις για την πρόσφατη άνοδο της τεχνητής νοημοσύνης; Είναι κάτι καλό ή κακό για τη μουσική;
Όπως όλες οι νέες τεχνολογίες, φαίνεται ότι θα είναι και καλό και κακό πράγμα, θα έχει διάφορες επιπτώσεις και συγκεκριμένες συνέπειες σε διαφορετικές πλευρές της βιομηχανίας και διαφορετικούς τύπους δημιουργών μουσικής. Αλλά αυτή είναι μια ερώτηση που για να απαντηθεί απαιτεί πολύ περισσότερο χρόνο από αυτόν που μπορώ να διαθέσω και πιθανώς δεν είμαι ο πλέον κατάλληλος για να την απαντήσω.
Δείτε περισσότερες πληροφορίες για τη συναυλία του Colin Stetson στο Gazarte εδώ
