ΤΟ CLUBBING ΜΠΟΡΕΙ να μην είναι αυτό που ήταν στα ’90s, και ίσως να μην αποκτήσει ξανά την παλιά του αίγλη, ‒σίγουρα όχι στη χώρα μας αλλά ούτε και διεθνώς. Με την οικονομική ύφεση που ξεκίνησε το 2008 να χτυπά πρώτα τους χώρους διασκέδασης, εμβληματικά techno clubs της Αθήνας όπως το Club Soda και το Umatic έκλεισαν οριστικά ‒ η σκηνή άλλωστε άρχισε να φθίνει με γρήγορους ρυθμούς και το κοινό συρρικνωνόταν.
Πολλοί εγκατέλειψαν το σπορ με αφορμή το κλείσιμο ποιοτικών χώρων και τη στροφή (τότε) της ηλεκτρονικής μουσικής σε πιο mainstream, EDM καταστάσεις.
Δεν ήταν φυσικά μόνο ελληνικό φαινόμενο. Όλοι έχουμε ακούσει για το λουκέτο στο Νo1 Printworks στο Λονδίνο, ενώ το εξαιρετικά δημοφιλές De School στο Άμστερνταμ υπέκυψε στα διαρκώς αυξανόμενα ενοίκια και στην ανάγκη για αξιοποίηση κάθε τ.μ. για στέγαση στην πυκνοκατοικημένη Ολλανδία.
Η νέα τάση στο clubbing είναι πλέον μικρότερα και ευκολότερα στη συντήρηση (άρα με λιγότερα έξοδα) μικρά clubs, με πιο περιορισμένο και συγκεκριμένο κοινό που διαφυλάσσει τον χαρακτήρα και την ασφάλειά τους.
Τα μεγάλα venues που έφερναν κάθε ΣΚ πρώτα ονόματα ίσως είναι περασμένα μεγαλεία, όμως η techno μουσική γνωρίζει μια νέα άνθηση και το clubbing προσαρμόζεται στην εποχή και στις ανάγκες. Η δυναμική είναι σίγουρα εδώ. Η τάση είναι πλέον μικρότερα και ευκολότερα στη συντήρηση (άρα με λιγότερα έξοδα) μικρά clubs, με πιο περιορισμένο και συγκεκριμένο κοινό που διαφυλάσσει τον χαρακτήρα και την ασφάλειά τους ‒ δεν βρίσκω κάτι κακό σε αυτή την οικονομία κλίμακας που έχει σαφή οφέλη. Εδώ επιλέγουμε μερικά από τα καλύτερα techno clubs του 2025.
RADION, Άμστερνταμ
Ένα από τα πιο αγαπητά clubs που βρίσκεται στα όρια του κέντρου του Άμστερνταμ, μετρά σχεδόν δέκα χρόνια ζωής και είναι το σκοτεινό, underground techno club που θα περίμενε κανείς, με 24ωρη άδεια λειτουργίας. Με προσεγμένο line-up κάθε μέρα, απαρτιζόμενο κυρίως από minimal techno μουσική, έχει δώσει πολλές ευκαιρίες σε νέα ταλέντα να λάμψουν και είναι επίσης γνωστό για την ελευθερία έκφρασης στους χώρους του, τα darkrooms και μερικά εκπληκτικά πάρτι που γίνονται εκεί, όπως τα Vault Sessions.
KHIDI, Τιφλίδα
Αν και το Νο1 place-to-be club στην Τιφλίδα είναι το Bassiani, αντίστοιχης σπουδαιότητας και ποιότητας είναι το KHIDI. Αχανείς χώροι όπως παλιά, απλή αισθητική, φανταστική διάθεση και κοινό απ’ όλο τον κόσμο μαζί με προσεγμένο ήχο και φώτα συνθέτουν μια εμπειρία που λίγα techno clubs παρέχουν. Έχει ήδη μερικούς πολύ σημαντικούς resident DJs όπως ο Pablo Bozzi και ο Phase Fatale, και μεγαθήρια όπως ο Oscar Mulero.
Bassiani, Τιφλίδα
To «νέο Berghain» στην αναπτυσσόμενη Γεωργία θεωρείται ήδη από τα σημαντικότερα clubs της εποχής. Οι χώροι είναι τεράστιοι ‒έχει δύο κύρια δωμάτια‒ και σε κάνει να θες να ξοδέψεις ώρες εκεί. Η παρομοίωση με τον βερολινέζικο θρύλο δεν είναι τυχαία ‒ έχει μπει πια στην to-do list κάθε party boy & girl που πάει στην Τιφλίδα. Στους residents, που γρήγορα έκαναν όνομα, όπως οι HVL, Newa και Zitto, ανήκουν πλέον και οι Hector Oaks και DVS1. Τρέχουν επίσης και μερικά κορυφαία LGBTQΙ+ πάρτι σε μια χώρα που δεν ευνοεί αυτά τα events όσο η Δύση.
FOLD, Λονδίνο
Queer friendly, συμπεριληπτικό, με minimal αισθητική, πανέξυπνα φώτα και προσεγμένο line-up, το FOLD στο δυτικό Λονδίνο, που βρίσκεται μακριά από οικιστικές ζώνες με τους γνωστούς περιορισμούς και έχει 24ωρη άδεια λειτουργίας, συγκεντρώνει όλα τα χαρακτηριστικά που θα έπρεπε να έχει ένα σύγχρονο techno club, ενώ ανάμεσα στους resident DJs του ξεχωρίζουν οι ανερχόμενοι Voicedrone & Anabel Arroyo.
Kompass club, Γάνδη
Το φαντασμαγορικό Kompass club στη Γάνδη συνδυάζει δύο κόσμους: όλα τα μεγάλα ονόματα που θα ήθελες να δεις σε ένα μεγάλο, ακριβοπληρωμένο φεστιβάλ με την club κουλτούρα και αισθητική. Αγαπημένο ιδιαίτερα από τους ίδιους τους DJs που παίζουν εκεί χάρη στον εκπληκτικό ήχο του και τα προσεγμένα φώτα, ίσως το θυμάστε από τις φωτογραφίες των γυμνόστηθων νεαρών που κρέμονται στα κάγκελα του πάνω ορόφου. Γνωστό σε κάποιους και από την προσπάθεια του δημάρχου να του βάλει λουκέτο λόγω περιστατικών overdosing, άνοιξε σε νέα τοποθεσία και είναι πιο δημοφιλές από ποτέ.
GOTEC, Καρλσρούη
Κερδίζοντας συνεχώς δημοτικότητα τα τελευταία χρόνια, κυρίως ανάμεσα σε νεαρούς ravers, το GOTEC club στην Καρλσρούη (ανάμεσα στη Φρανκφούρτη και τη Στουτγάρδη) είναι το «ιδρωμένο» και ενίοτε overcrowded «καταγώγιο» που μιλά σίγουρα στην ψυχή πάρα πολλών. Με νεαρό κυρίως target group και φρέσκα ονόματα της hard techno ή trance, έγινε γνωστό και για το ξακουστό του face 2 face, όπου δύο DJ παίζουν b2b αντικριστά στο κέντρο του χώρου.
RSO, Βερολίνο
Ένα από τα πιο ξακουστά techno clubs των τελευταίων ετών, παρά τα λίγα χρόνια λειτουργίας του, που ξεχωρίζει χάρη στα μαγευτικά φώτα, την industrial αισθητική, το line-up, που διαθέτει μόνο τους καλύτερους DJs, και την «πόρτα» που δεν λυπάται όσους φαίνεται να μην ταιριάζουν στο mood του μαγαζιού. Κερασάκι, το tailor-made ηχοσύστημα της Kirch, με καθηλωτικό ήχο.
Berghain, Βερολίνο
Το απόλυτο κλαμπ. Αν βρεθείς έστω και μία φορά, θα καταλάβεις από πού προέρχεται όλο αυτό το hype. Επιβλητικοί, αχανείς χώροι, προσεκτικά μελετημένος ήχος, line-up με χαρακτηριστικό minimal-Berlin ήχο, darkrooms, 2 stages (ένα techno και ένα house) και δύσκολη πόρτα για τους αμύητους: το απόλυτο afterclub του κόσμου τα έχει όλα. Και όχι, δεν έχει νόημα να πας για να πεις πως μπήκες αλλά για να ξεχάσεις να φύγεις.
BASEMENT club, Νέα Υόρκη
Η ακμάζουσα techno σκηνή στις Ηνωμένες Πολιτείες δεν άργησε να μας δώσει και ένα «ευρωπαϊκών» προδιαγραφών underground techno club στη Νέα Υόρκη, που σύντομα απέκτησε κοινό και έφερε top-tier ονόματα ‒ ο Freddy K είναι resident DJ εκεί. Σκοτεινός χώρος, σωστά φωτορρυθμικά, industrial αισθητική και φανταστικό line-up σχεδόν κάθε μέρα που είναι ανοιχτό ‒ αυτό το club τα έχει όλα.
NITSA, Βαρκελώνη
Βρίσκεται στην καρδιά της Βαρκελώνης και μετρά ήδη σχεδόν τρεις δεκαετίες. Το παλιό θέατρο που έγινε club έχει line-up που κυμαίνονται από melodic έως hard techno, μεγάλη οθόνη και πολύ καλά φωτορρυθμικά. Αγαπημένο τόσο από το κοινό για την «ιδρωμένη», παρεΐστικη ατμόσφαιρά του όσο και από τους DJs που επιστρέφουν ξανά και ξανά, σε κάθε tour.
