Ρομπότ, ζόμπι και ο «πατέρας» των εμπορικών κέντρων, Βίκτορ Γκρούεν στις συνθέσεις της Μυρτώς Σταμπούλου

Ρομπότ, ζόμπι και ο «πατέρας» των εμπορικών κέντρων, Βίκτορ Γκρούεν στις συνθέσεις της Μυρτώς Σταμπούλου Facebook Twitter
Μυρτώ Σταμπούλου, Ελεγχόμενη έκρηξη
0

— Γιατί ονόμασες την έκθεσή σου «The Gruen Effect»;

Τα έργα αυτής της τριετίας έχουν τις ρίζες τους στις σκέψεις και στην οργή μου ενάντια στις εξουσιαστικές δομές, την κατασκευή και επιτέλεση έμφυλων ρόλων, την καταστολή κάθε προσπάθειας μετακίνησης απ' αυτά αλλά και την ανάγκη για επιβίωση, επαφή και αισθαντικότητα μέσα σε αυτές τις συνθήκες.

Ο γενικός τίτλος της έκθεσης, τον οποίο αποφάσισα αφού είχα ολοκληρώσει τα έργα και τους επιμέρους τίτλους, βάζει τα υβριδικά τοπία και πλάσματα των σχεδίων μέσα στο περιβάλλον της εμπορευματοποίησης και φαινομενικής ασφάλειας, άνεσης και αποχαύνωσης του εμπορικού κέντρου.

— Διαβάζω ότι για χρόνια έκανες έρευνα πάνω στα εμπορικά κέντρα. Tι περιλάμβανε;

Συνέκρινα την αισθητική των εμπορικών κέντρων με το Second Life, με έρευνες της ΝASΑ για αποικίες στο διάστημα και με δυστοπίες και ουτοπίες επιστημονικής φαντασίας. Έψαχνα κείμενα και οπτικοακουστικό υλικό και πραγματοποιούσα επισκέψεις, όπου ήταν εφικτό.

Στις επισκέψεις που έκανα σε εμπορικά κέντρα, εκτός του να μαγνητοσκοπώ και να φωτογραφίζω, περνούσα χρόνο παρατηρώντας. Κάποια στιγμή απέκτησε για μένα μεγάλη σημασία ότι στους χώρους που κινείται ο κόσμος κυριαρχούν οι αντανακλάσεις και διαλύονται οι σκιές.

Η σκιά δίνει μια αίσθηση υλικότητας και βάρους, υπόστασης με λίγα λόγια. Έντονες σκιές και άρα υπόσταση και βάρος έχει μόνο το περιεχόμενο της βιτρίνας. Παρατηρούσα τον χώρο, την αίσθηση και γενικά τον εαυτό μου, την κίνηση του κόσμου, φανερούς και αφανείς μηχανισμούς ελέγχου, την διακόσμηση κ.ά.

Στα εμπορικά κέντρα στην Μεγάλη Βρετανία, διαπίστωσα στην πράξη ότι αν δεν επιτελείς το ρόλο που αναμένεται από σένα στο συγκεκριμένο χώρο, αν αντιθέτως στέκεσαι και παρατηρείς το περιβάλλον, θεωρείσαι επικίνδυνο υποκείμενο και μπορεί να συλληφθείς και μόνο γι' αυτό.

Είναι το λεγόμενο loitering (χρονοτριβή, το χάσιμο χρόνου) και είναι θεσμοθετημένο με νόμο του 1824 «κατά της αλητείας» και τοιχοκολλημένο σαν απαγόρευση. Στα ελληνικά σημαίνει το να παραμένεις σε έναν κοινό ή δημόσιο χώρο για παρατεταμένο χρονικό διάστημα χωρίς να είναι προφανής ο σκοπός για τον οποίο βρίσκεσαι εκεί.

Νόμος που απαγορεύει να χασομεράς σε δημόσιο χώρο ισχύει εκτός από την Αγγλία και σε κάποιες πολιτείες της Αμερικής, στην Αυστραλία και στην Γερμανία.

— Ποια είναι η άποψή σου για τον κύριο Gruen; Ο ίδιος είχε αρνηθεί την «πατρότητα» των mall και είχε πει ότι κατέστρεψαν τις πόλεις, λίγα χρόνια πριν τον θάνατό του.

Ο Γκρούεν συνέλαβε την ιδέα του εμπορικού κέντρου την δεκαετία του '50 ως έναν τόπο που υποτίθεται θα έδινε στα αμερικανικά προάστια την αίσθηση της κοινότητας. Τι περίμενε, όμως, αφού όλος ο σχεδιασμός είχε σαν λόγο ύπαρξης την εμπορική συναλλαγή και όχι την ανάπτυξη κοινωνικών σχέσεων;

Ως αρχιτέκτονας και σοσιαλιστής σχημάτισε τις ιδέες του βασισμένος σε ριζοσπαστικές ιδέες για την πόλη και την κατοικία που μπορεί να προέρχονταν και από τα Φαλανστήρια του Φουριέ. Φαίνεται ειρωνικό το ότι ξεκίνησε ως ιδιοκτήτης πολιτικού καμπαρέ σατιρίζοντας το καθεστώς, και κατέληξε να συνδέσει για πάντα το όνομά του με τη χειραγώγηση του καταναλωτή και τον αμερικανικό ναό της κατανάλωσης.

Όμως, χαρακτήριζε τα εμπορικά κέντρα «μηχανές για πωλήσεις» σε αναλογία με τον ορισμό του Le Corbusier για την κατοικία «μηχανή για διαβίωση» («machine for selling», «machine for living»).

Σε όλη του την ζωή συνέχισε να προσπαθεί να φτιάξει μια πόλη χτισμένη γύρω από το εμπορικό κέντρο και να μεταφέρει την αίσθηση του κέντρου της ευρωπαϊκής πρωτεύουσας στην Αμερική. Μεγάλος θαυμαστής του, που ενδιαφέρθηκε για τα μεγαλεπήβολα σχέδιά του αρκετά για να επιδιώξει την υλοποίησή τους, ήταν ο Γουόλτ Ντίσνεϊ. Και αυτό το βρίσκω ενδιαφέρον και πολύ ταιριαστό.

Το εμπορικό κέντρο ίσως αποκαλύπτει κάτι από τις πραγματικές προθέσεις του Γκρούεν: την υλοποίηση μεγάλων αρχιτεκτονικών σχεδίων που ικανοποιούσαν την ματαιοδοξία του και του απέφεραν μεγάλα κέρδη, έχοντας παράλληλα την επίφαση της κοινωνικής προσφοράς για την λειτουργία της κατασκευής του, εξυπηρετώντας μια βαθιά συντηρητική νοσταλγία για την ευρωπαϊκή πόλη και τις σοσιαλιστικές του καταβολές ως ζητήματα καθαρά αισθητικά.

Ρομπότ, ζόμπι και ο «πατέρας» των εμπορικών κέντρων, Βίκτορ Γκρούεν στις συνθέσεις της Μυρτώς Σταμπούλου Facebook Twitter
Μυρτώ Σταμπούλου, Δευτέρα Απόγευμα
Ρομπότ, ζόμπι και ο «πατέρας» των εμπορικών κέντρων, Βίκτορ Γκρούεν στις συνθέσεις της Μυρτώς Σταμπούλου Facebook Twitter
Μυρτώ Σταμπούλου, Διαμαντένια Έρημος
Ρομπότ, ζόμπι και ο «πατέρας» των εμπορικών κέντρων, Βίκτορ Γκρούεν στις συνθέσεις της Μυρτώς Σταμπούλου Facebook Twitter
Μυρτώ Σταμπούλου, Μισό Μισό

Μυρτώ Σταμπούλου - The Gruen Effect

Γκαλερί Ζουμπουλάκη, πλ. Κολωνακίου 20

Έως 8/2

Τρ., Πέμ. & Παρ. 11:00-15:00 & 17:00-20:00, Τετ. 11:00-15:00 & Σάβ. 11:00-15:00

Είσοδος ελεύθερη

Εικαστικά
0

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Before and after science: Ένα έργο σύγχρονης τέχνης εναρμονίζεται με το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών

Εικαστικά / Before and after science: Ένα έργο σύγχρονης τέχνης εναρμονίζεται με το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών

Η εικαστικός Ίρις Τουλιάτου μάς συστήνει έναν χώρο με πλούσια ιστορία και μοναδικές συλλογές, συνδέοντας την επιστημονική γνώση με την καλλιτεχνική παρέμβαση και την αισθητηριακή εμπειρία.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Μια συνάντηση με τον Jonathan Meese

Εικαστικά / Jonathan Meese: «Έχουμε αρχίσει να προτιμούμε να μην έχουμε ελευθερία»

Μια συνάντηση στην Αθήνα με τον Γερμανό ζωγράφο που επιστρέφει στα παραμύθια γιατί βρίσκει τον πραγματικό κόσμο «πολύ άσχημο», με αφορμή την τρίτη του έκθεση στην γκαλερί Bernier-Eliades.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Προσφέροντας μία εμπειρία πολιτισμού στους κατοίκους της Ελευσίνας

LiFO X 2023 ΕΛΕVΣΙΣ / Προσφέροντας μία εμπειρία πολιτισμού στους κατοίκους της Ελευσίνας

Η Εύα Μανιδάκη και ο Ανδρέας Λόλης συζητούν με τον Χρήστο Παρίδη για όλα όσα προηγήθηκαν της δημιουργίας των in situ εγκαταστάσεων που σχεδίασαν στο πλαίσιο της 2023 Ελευσίς Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Το αμερικανικό «πραξικόπημα» στη Μπιενάλε της Βενετίας και οι θεωρίες συνωμοσίες που εξακολουθούν 60 χρόνια μετά

Εικαστικά / Το αμερικανικό «πραξικόπημα» στην Μπιενάλε της Βενετίας και οι θεωρίες συνωμοσίες 60 χρόνια μετά

Ένα νέο ντοκιμαντέρ εστιάζει στις έντονες αντιδράσεις που προκάλεσε η «σκανδαλώδης» βράβευση του αρχιερέα της ποπ αρτ Ρόμπερτ Ράουσενμπεργκ στην Μπιενάλε του 1964, με τη χορηγία της αμερικανικής κυβέρνησης.
THE LIFO TEAM
Οι ζωές και τα έργα της Lorenza Böttner

Εικαστικά / Οι ζωές και τα έργα της Lorenza Böttner

Η Lorenza Böttner (1959-1994) ήταν μια καλλιτέχνις που είχε έντονα βιωματική, σωματική σχέση με τη μεταμόρφωση. Μεταμόρφωσε μια ζωγραφική πρακτική σε εικαστική περφόρμανς που «βγήκε» στον δρόμο και έκανε τον δημόσιο χώρο θεατρική σκηνή για μια πολιτικοποιημένη σωματική διαφορετικότητα.
PAUL B. PRECIADO
Ένας Μάιος γεμάτος με σύγχρονη τέχνη στην Αθήνα

Πολιτισμός / Ένας Μάιος γεμάτος με σύγχρονη τέχνη στην Αθήνα

Το τρίτο μέρος του αφιερώματος του ΕΜΣΤ στις γυναίκες εικαστικούς, Jonathan Meese στην Bernier/Eliades, Θανάσης Τότσικας στη Rodeo, Ιωάννα Λημνιού στην Breeder και ό,τι άλλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι γκαλερί και οι χώροι τέχνης τον Μάιο.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Σεξ, ερωτισμός, χλιδή και λάμψη: Ο πολυτάραχος κόσμος της Tamara de Lempicka

Εικαστικά / Ερωτισμός, χλιδή και λάμψη: Ο πολυτάραχος κόσμος της Tamara de Lempicka

Εκθέσεις, ένα μιούζικαλ στο Μπρόντγουεϊ και τιμές-ρεκόρ σε δημοπρασίες φέρνουν στο προσκήνιο μία από τις γυναίκες με τη μεγαλύτερη καλλιτεχνική επιρροή στις αρχές του 20ού αιώνα
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Η Μαντάμ ντε Πομπαντούρ δεν ήταν μόνο η ερωμένη του βασιλιά

Εικαστικά / Η Μαντάμ ντε Πομπαντούρ δεν ήταν μόνο η ερωμένη του βασιλιά

Μια γυναίκα με εξουσία στην Αυλή των Βερσαλλιών, η οποία ήταν υπέρ των μεταρρυθμίσεων και του «φιλοσοφικού» κόμματος που υποστήριζε τον Διαφωτισμό, υπήρξε καλλιτέχνιδα και προστάτιδα των τεχνών. Ήταν όμως και λαομίσητη.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Ο ζωηρόχρωμος, μυστηριώδης, πνευματικός κήπος της Ιωάννας Λημνιού

Εικαστικά / Η Ιωάννα Λημνιού μεταμορφώνει την γκαλερί The Breeder σε ιδεώδη κήπο

Στην πρώτη της ατομική έκθεση της που συζητιέται, μέσα από την πυκνή βλάστηση των έργων της αχνοφαίνεται και μια ελπίδα ότι αξίζουμε μια καλύτερη πραγματικότητα από αυτή που ζούμε στις ασφυκτικά φτιαγμένες πόλεις.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
«Για τους αγρότες δεν έχει προτεραιότητα η “οικολογική ευαισθησία” της πόλης, αλλά η πραγματικότητά τους»

Εικαστικά / «Για τους αγρότες δεν έχει προτεραιότητα η “οικολογική ευαισθησία” της πόλης, αλλά η πραγματικότητά τους»

Ανάμεσα σε εκατοντάδες έργα που υπαγορεύονται από τα «επείγοντα» της εποχής, το «Ξηρόμερο», η ελληνική συμμετοχή στην 60ή Μπιενάλε της Βενετίας, εστιάζει στην εντοπιότητα και λειτουργεί ως φόρος τιμής στα πανηγύρια της επαρχίας.
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΙΑΚΟΣΑΒΒΑΣ
Η Βενετία γιορτάζει τη εικονογραφία και τον συμβολισμό του στήθους

Εικαστικά / Μια μεγάλη εικαστική έκθεση αφιερωμένη στο γυναικείο στήθος

Στη Βενετία και στο Palazzo Franchetti μια έκθεση αφηγείται την «περιπέτεια» ενός σημείου της γυναικείας ανατομίας που έχει κατανοηθεί και αναπαρασταθεί στην τέχνη, τη διαφήμιση, τη μόδα, σε όλους τους πολιτισμούς και τις παραδόσεις με πολλούς διαφορετικούς τρόπους.
NEWSROOM