Παρά την ασταμάτητη βροχόπτωση, στοιχείο, ωστόσο, μάλλον αναμενόμενο και ταιριαστό με την πόλη των Ιωαννίνων, ακόμα και για τα μέσα Ιουνίου, η πολυαναμενόμενη έκθεση – εγκατάσταση – «σειρά συμβάντων» «Plásmata II: Ioannina» της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, συνέχεια της περσινής αντίστοιχης δράσης στο Πεδίον του Άρεως, καλωσόρισε δημοσιογράφους και καλλιτέχνες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, τοπικούς φορείς και βέβαια το κοινό της πόλης, στο οποίο και πρωτίστως απευθύνεται.
Όσοι (πολλοί) είχαμε θαυμάσει την εξαιρετική δουλειά σε επιμελητικό και τεχνικό επίπεδο που είχε γίνει πέρσι και πρόπερσι στο Πεδίον του Άρεως, με τα πρώτα «Plásmata» και το «You and AI» αντίστοιχα, ξέραμε τι περίπου να περιμένουμε, αν και εδώ τα στοιχήματα είναι μάλλον περισσότερα και πιο σύνθετα.
Το μεγαλύτερο, ίσως, όλων, όπως τόνισαν πολλές φορές τόσο στην πρώτη ξενάγηση της Πέμπτης όσο και στη χθεσινή συνέντευξη τύπου η διευθύντρια Πολιτισμού του Ιδρύματος Ωνάση και καλλιτεχνική διευθύντρια της έκθεσης, Αφροδίτη Παναγιωτάκου, και οι επιμελητές Πρόδρομος Τσιαβός, Γιώργος Τζιρτζιλάκης και Δάφνη Δραγώνα, ήταν να μην προσγειωθούν απλά τα έργα (και βέβαια η τεράστια ομάδα της Στέγης που εργάζεται εδώ και πάνω από έναν χρόνο) στον δημόσιο χώρο, να μη «φορεθούν»-επιβληθούν στο παραλίμνιο μέτωπο, στην πιο εμβληματική διαδρομή των Ιωαννίνων όπου αναπτύσσονται, αλλά να υπάρξει μια αμοιβαία οικειοποίηση του χώρου, των καλλιτεχνών και των έργων, όπως επεσήμανε χθες και ο πρόεδρος του Ιδρύματος Ωνάση, Αντώνης Σ. Παπαδημητρίου.
Οι τεράστιες οθόνες LED, βασικό χαρακτηριστικό των προηγούμενων εκθέσεων, είναι και πάλι παρούσες, πιο περιορισμένες ωστόσο, μια και οι αντιθέσεις εδώ είναι πιο έντονες: αναλογικό εναντίον ψηφιακού, φολκλόρ στοιχείο και σύγχρονη προσέγγιση, παρατήρηση εναντίον εμβύθισης.
Και το κατάφεραν – τουλάχιστον στον βαθμό που ένας επισκέπτης, όπως εγώ, μπορεί να κρίνει. Δεκαεννιά έργα σύγχρονης τέχνης, έντεκα από τα οποία δημιουργήθηκαν ειδικά για τα Ιωάννινα (με τρόπους, ωστόσο, στους οποίους η έννοια του «ψηφιακού» αποδεικνύεται ευρύτερη σε σχέση με τα προηγούμενα εγχειρήματα: εδώ υπάρχουν περιπτώσεις όπου η πρώτη ματιά «φωνάζει» για αναλογικότητα, όμως η επεξεργασία και η συλλογή δεδομένων που οδήγησαν στην τελική πραγμάτωση του έργου έχει γίνει με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης και, γενικότερα, με την πιο σύγχρονη ψηφιακή τεχνολογία), καθώς και δέκα τοπόσημα που επανασυστήνονται στους κατοίκους, συντελούν αυτά τα νέα ανήσυχα Plásmata.
Οι τεράστιες οθόνες LED, βασικό χαρακτηριστικό των προηγούμενων εκθέσεων, είναι και πάλι παρούσες, πιο περιορισμένες ωστόσο, μια και οι αντιθέσεις εδώ είναι πιο έντονες: αναλογικό εναντίον ψηφιακού, φολκλόρ στοιχείο και σύγχρονη προσέγγιση, παρατήρηση εναντίον εμβύθισης.
Στην αρχική μου ξενάγηση ξεχώρισα την πρώτη, εντυπωσιακή οθόνη με τη φιγούρα που αλλάζει συνεχώς μορφές («Transfiguration» των Universal Everything), τη διονυσιακή περφόρμανς «#thehead / Zéte» του Πάνου Σκλαβενίτη, το «BugSim» του Τεό Τριανταφυλλίδη, μια βερσιόν του οποίου έχουμε δει και στο ONX, τον ψηφιακό επιταχυντή του Ιδρύματος Ωνάση στη Νέα Υόρκη, την εντυπωσιακή βίντεο εγκατάσταση «Flare» του John Gerrald, που μοιάζει να είναι τοποθετημένη μέσα στη λίμνη, την ηχητική εγκατάσταση «The Passing» των Maenads, που ψηφιοποιεί αλγοριθμικά το παραδοσιακό ηπειρώτικο μοιρολόι, και βέβαια το έργο «ΜΑΝΑ» που δημιούργησε η ίδια η Αφροδίτη Παναγιωτάκου, σε συνεργασία με τον Μανώλη Μανουσάκη, μια πολύ προσωπική εξομολόγηση διάρκειας δεκαπέντε περίπου λεπτών που εκτυλίσσεται στις σήραγγες ενός παροπλισμένου καταφυγίου του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Η έκθεση θα πλαισιώνεται τις ερχόμενες τρεις εβδομάδες της διάρκειάς της από ένα μεγάλο μουσικό μέρος, που έχει επιμεληθεί το Movement Radio, ο διαδικτυακός ραδιοφωνικός σταθμός της Στέγης, διοργανώνοντας live και DJ sets σε διαφορετικά εμβληματικά σημεία της πόλης και εστιάζοντας ιδιαίτερα στην εγχώρια μουσική σκηνή. Δυστυχώς, λόγω καιρού, οι μουσικές δράσεις της Παρασκευής ακυρώθηκαν. Συζητήσεις, performances και workshops συμπληρώνουν το καθημερινό πρόγραμμα.
Σημειώνεται ότι η έκθεση είναι αφιερωμένη στον Κώστα Αλεξίου, επικεφαλής μηχανικό φωτισμού της Στέγης, που πέθανε αιφνιδίως πριν από μερικές ημέρες.
Περισσότερα για τα «Plásmata II: Ioannina», αναλυτική παρουσίαση των έργων, συνεντεύξεις με τους συντελεστές, καθώς και ένα μεγάλο αφιέρωμα στα πρόσωπα της πόλης των Ιωαννίνων στο επόμενο τεύχος της LiFO που κυκλοφορεί την Πέμπτη.
Οι καλλιτέχνες και καλλιτέχνιδες που συμμετέχουν: Μαρία Βαρελά, Νικομάχη Καρακωστάνογλου, Κατερίνα Κομιανού, Μαρία Λουίζου, Αφροδίτη Παναγιωτάκου & Μανώλης Μανουσάκης, Μαλβίνα Παναγιωτίδη, Πάνος Σκλαβενίτης, Στεφανία Στρούζα, Θεόκλητος Τριανταφυλλίδης, Entangled Others, Matthias Fritsch, John Gerrard, Alexandra Daisy Ginsberg, Christian Mio Loclair, Maenads, Matthew Niederhauser & Marc Da Costa, slow immediate, Universal Everything, WordMord
Plásmata II: Ioannina
Έως 9/7, καθημερινά 18:00-00:00, είσοδος ελεύθερη
Περισσότερες πληροφορίες στο https://www.onassis.org/el/whats-on/plasmata-ii-ioannina-exhibition
