ME[N]TAL Γεωμετρία σε κρίση

‘Εξι διεθνείς καλλιτέχνες συμμετέχουν στην έκθεση Men(t)al, προσπαθώντας να λύσουν χρόνια πρόβληματα: «Όλη η έκθεση έχει να κάνει με την έννοια του πλέγματος, του δικτύου, κάτω από τη σκοπιά ότι είμαστε όλοι νέοι καλλιτέχνες σε κάποιο μητροπολιτικό δίκτυο, το οποίο μας αφήνει μικρό περιθώριο ελευθερίας όχι μόνο ως προς την έκφραση αλλά και ως προς τις κινήσεις μας - είτε είναι κοινωνικές είτε πολιτικές. Πάνω σε αυτή την ιδέα του πλέγματος έστησα τις δουλειές αυτές των συναδέλφων μου» εξηγεί ο επιμελητής και συνεχίζει, «όταν ο Mondrian προσπαθούσε να αποπερατώσει το τελευταίο του έργο "Victory Boogie Woogie" επιζωγραφίζοντάς το ασταμάτητα, συνειδητοποίησε ότι ναι μεν ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος τελείωνε, ο δικός του πόλεμος όμως με τη γεωμετρική αφαίρεση θα συνεχιζόταν το ίδιο δριμύς. Η αγωνία και η σύγχυση που απέρρεε από το πολιτικό πλαίσιο του 1944 ήταν τέτοια που ο ζωγράφος δεν κατάφερε να τελειώσει το έργο ή να δώσει λύση στο θέμα της καννάβου, μεταθέτοντας την έκβαση της μάχης στους καλλιτέχνες της επόμενης γενιάς».

Μπαίνοντας στο χώρο της γκαλερί το πρώτο πράγμα που βλέπεις είναι η εγκατάσταση της Ισλανδής στην καταγωγή (εγκατεστημένης στη Νέα Υόρκη) καλλιτέχνιδας που υπογράφει με το όνομα «Shoplifter». Πρόκειται για μια εξάμετρη εγκατάσταση από ανθρώπινες τρίχες βαμμένες σε έντονα χρώματα, η οποία αναπαριστά την έννοια του πλέγματος. Κατά την ίδια την καλλιτέχνιδα, το έργο αναφέρεται «στη γλυκόπικρη παγίδα της ματαιότητας και ματαιοδοξίας». Το γεγονός ότι η Shoplifter κατάγεται από τη μόλις χρεοκοπημένη Ισλανδία προσδίδει ένα διαφορετικό, ειδικό βάρος στο έργο αυτό.

«Στρατολογώντας μαχητές για την έκθεση, θεώρησα ότι θα έπρεπε να προέρχονται από τόπους όπου το πολιτικο-οικονομικό πλέγμα να έχει κλονιστεί για τα καλά, ώστε η στρατηγική do-or-die να τους είναι οικεία. Τότε μόνο θα ήταν άξιοι επίλεκτοι. Βέβαια, η ειρωνεία του εγχειρήματος είναι ότι ακριβώς αυτοί οι εικαστικοί έχουν γαλουχηθεί από την τεχνολογία και τα ψηφιακά μέσα (μέσα δηλαδή που βασίζονται στην έννοια του δικτύου), έστω και αν αυτό δεν είναι εμφανές στην απεικόνιση των (συν-)πλεγματικών τους (συν-)θέσεων. Η ψευδαίσθηση ότι είμαστε ελεύθεροι και ανεξάρτητοι έχει λήξει και για τους πιο ονειροπόλους από το 1930, όταν το ηλεκτρονικό μικροσκόπιο εφευρέθηκε αποδεικνύοντας ότι ως και ο ανθρώπινος εγκέφαλος αποτελείται από ένα υπερδίκτυο νευρώνων και συνάψεων, που ονομάστηκε (με πολύ χιούμορ) "αυτόνομο νευρικό σύστημα"».

Πώς να ξεμπλέξει κανείς ως καλλιτέχνης; Έξι διεθνείς καλλιτέχνες προσπαθούν να λύσουν χρόνια προβλήματα: Ο Torben Giehler παρουσιάζει πρόσφατη δουλειά, συνεχίζοντας την αναζήτησή του στην έννοια του τοπίου. Ο Michael Bevilacqua αποστάζει στους πίνακές του σύμβολα της pop κουλτούρας. Ο πολυμήχανος Daniel Subkoff συνδέει διαφορετικές προτάσεις ζωγραφικής και γλυπτικής στις εικαστικές εγκαταστάσεις του.O Doug Melini δημιουργεί όμορφες, αλλά αγχώδεις συνθέσεις. Η Mika Tajima, ένα από τα αστέρια της φετινής Bienale του Whitney, δημιουργεί συνήθως καταστρέφοντας χώρους με τρόπο τόσο ξεχωριστό, που θα ζήλευαν ο Mondrian ή o Sol Le Witt. Η Shoplifter επιχειρεί μια αναφορά στη ματαιότητα και στη ματαιοδοξία.