Η ζωή της τέχνης και η τέχνη της ζωής στα έργα των Λαλάν Facebook Twitter
Η Claude και ο Xavier-Francois στο στούντιό τους, 1965.

Η ζωή της τέχνης στα έργα των Λαλάν

0

Ένα από τα πιο διάσημα ζευγάρια στην ιστορία της τέχνης ο François-Xavier Lalanne και η Claude Lalanne -γνωστοί ως "Les Lalanne" υποστήριζαν ότι «Η ύψιστη τέχνη, είναι η τέχνη της ζωής».

Από τη ζωή, το ζωικό και φυτικό βασίλειο, από τη φύση και τη δική τους ζωή γύρω από το σπίτι τους στο Ury, μια μποέμικη όαση, δύο από τους πιο παραγωγικούς δημιουργούς του 20ού αιώνα άντλησαν απεριόριστη έμπνευση.

Η γαλλική ύπαιθρος τους ενέπνευσε να δημιουργήσουν αντικείμενα που πολλά από αυτά προορίζονταν να ενσωματωθούν στην καθημερινή ζωή.

Πάνω απ' όλα, τα έργα των Λαλάν αψηφούν την κατηγοριοποίηση. Υπάρχουν έξω από το χρόνο, περιέχουν απόηχους της αρχαιότητας και νύξεις στον υπερρεαλισμό, ενώ κινούνται πέρα από οποιοδήποτε κίνημα ή ταμπέλα. Με αυτόν τον τρόπο το ζευγάρι έσπρωξε τα όρια του τι θεωρείται τέχνη, δημιουργώντας αντικείμενα που δεν προορίζονται απλώς για να τα κοιτάμε και να τα θαυμάζουμε, αλλά έχουν τις ρίζες τους στην καθημερινή μας ύπαρξη.

Παρά το συλλογικό ψευδώνυμο, οι συνεργασίες τους ήταν σπάνιες. Αντίθετα, μοιράστηκαν μια κοινή ζωή, δουλεύοντας χωριστά αλλά παράλληλα ο ένας με τον άλλον για σχεδόν 50 χρόνια στο ατελιέ τους στο σπίτι τους στην αγροτική γαλλική πόλη Ury. Εκεί άνθισαν οι ιδέες τους και ασχολήθηκαν με την τέχνη της ζωής στο έπακρο.

Παρά το συλλογικό ψευδώνυμο, οι συνεργασίες τους ήταν σπάνιες. Αντίθετα, μοιράστηκαν μια κοινή ζωή, δουλεύοντας χωριστά αλλά παράλληλα ο ένας με τον άλλον για σχεδόν 50 χρόνια στο ατελιέ τους στο σπίτι τους στην αγροτική γαλλική πόλη Ury. Εκεί άνθισαν οι ιδέες τους και ασχολήθηκαν με την τέχνη της ζωής στο έπακρο.

Η κόρη τους που μέρος της συλλογής των έργων που έχει κληρονομήσει βγαίνει σε δημοπρασία στον οίκο Christie's της Νέας Υόρκης με τίτλο Sculpting Paradise: The Collection of Marie Lalanne θυμάται ότι ο πατέρας της συνήθιζε να της λέει ότι «τα έργα τέχνης έπρεπε να αποτελούν μέρος της καθημερινής ζωής». Τα έργα των γονιών της δεν ήταν ιερά αντικείμενα αλλά μάλλον σύντροφοι ζωής με τους οποίους να αλληλοεπιδρούν και να συνομιλούν. Στο Ury, οι Λαλάν δημιούργησαν έναν δικό τους κόσμο. Ανάμεσα στους καταπράσινους κήπους και τη γύρω ύπαιθρο, τόσο η Κλοντ όσο και ο Φρανσουά βρήκαν μια πηγή έμπνευσης. "Ήταν παρόντες και σε συνεχή διάλογο με τη φύση όπου κι αν πήγαιναν", έγραψε η Μαρί για τους γονείς της, και αυτό είναι εμφανές στα συλλογικά τους έργα.

Το Ury ήταν το προσωπικό πεδίο δοκιμών των Λαλάν που έφτιαξαν κοπάδια από γλυπτά πρόβατα, μαχαιροπήρουνα με κισσούς και στοιχεία της βοτανικής ζωής, κομοδίνα με ελέφαντες, ένα χάλκινο πουλί που λειτουργεί ως φωτιστικό, ένα γυάλινο τραπέζι στερεωμένο πάνω στα κέρατα ενός κριού ή έναν μνημειώδη πίθηκο που στέκεται φρουρός στην αυλή του σπιτιού. Στη δημοπρασία βγαίνει και ένα εξαιρετικό σερβίτσιο με μαχαιροπήρουνα του φίλου και γκαλερίστα τους Αλέξανδρου Ιόλα, από ασήμι, που αποτελείται από 60 κομμάτια με έμπνευση από φύλλα, μίσχους, λουλούδια και φτερά λιβελούλας. Τα έργα των Λαλάν ήταν παραμυθένια, με την ποίηση να εκρήγνυται με τα χαρούμενα πυροτεχνήματά της, οι δημιουργίες γύρω από το σπίτι τους ήταν μια απόδειξη της βιωσιμότητας της τέχνης τους.

Λαλάν Facebook Twitter
Claude Lalanne (1925-2019), Petit Banc Crocodile, 2016. Collection of Marie Lalanne, Christie’s in New York. Φωτο: Christie's.

Μέχρι τον θάνατό της το 2019, η Κλοντ συνέχισε να εργάζεται καθημερινά στο εργαστήριό της, διατηρώντας ένα αυστηρό πρόγραμμα και περιτριγυρισμένη από την οικογένεια, τους φίλους και τους βοηθούς της. Στα χέρια της, η βλάστηση της Ury έγινε το πρότυπο για το έργο της. Στο έργο Lanterne Papillons (2018), ένας πολυέλαιος έχει στριφογυριστά κλαδιά στολισμένα με πεταλούδες που φτερουγίζουν. Το Petit Banc Crocodile (2016) δείχνει έναν επιχρυσωμένο κροκόδειλο μπλεγμένο σε φυλλώματα κάτω από ένα παγκάκι. Σε κάθε περίπτωση, η συμπάθειά της για τη φύση υποστηρίζεται από έναν ιδιόρρυθμο σουρεαλισμό.

Ο Φρανσουά είχε δυο εργαστήρια ένα στο οποίο φιλοτέχνησε πηλό και ένα άλλο μεγαλύτερο όπου δούλευε με μέταλλο. Ένα γλυπτό ταύρου από μπρούντζο και μέταλλο σε φυσικό μέγεθος μπορεί να ανοίγει για να αποκαλύψει ένα μυστικό χώρο, που έχει δημιουργηθεί για να φιλοξενεί είδη μπαρ, όπως στο Taureau I Bar (1994), ή ένας ιπποπόταμος μπορεί να μεταμορφωθεί σε μπανιέρα.

Λαλάν Facebook Twitter
François-Xavier Lalanne (1927-2008), Taureau I Bar, 1994. Επίχρυσος χαλκός. Collection of Marie Lalanne, Christie’s in New York. Φωτο: Christie's.

Το Ury ήταν, από πολλές απόψεις, απομονωμένος από την κοινωνία, αλλά οι διαρκείς φιλίες των Λαλάν με καλλιτέχνες και οι στενοί δεσμοί με τις τέσσερις κόρες τους δημιουργούσαν μια πλούσια κοινότητα. Κοντά τους βρίσκονταν ο Μαρσέλ Ντισάν και η Τζάκι Ματίς, Marcel, εγγονή του Ανρί Ματίς. Η ατμόσφαιρα στο Ury ήταν ζεστή και γεμάτη φαντασία.

Πέρα από τους ντόπιους, οι Λαλάν συχνά φιλοξενούσαν τον ευρύ κύκλο τους στο σπίτι, με στενούς φίλους και καλλιτέχνες να τους επισκέπτονται όλα αυτά τα χρόνια. «Συζητούσαν πάντα τα σχέδιά τους γύρω από ένα καλό γεύμα και μερικές φορές προσκαλούσαν γκαλερίστες, συλλέκτες, συγγενείς ή φίλους», θυμάται η κόρη τους. «Το βράδυ, συχνά πήγαιναν σε παριζιάνικα δείπνα και την επόμενη μέρα, όλα ξεκινούσαν από την αρχή».

Το κτήμα έσφυζε από ζωή με τους βοηθούς τους και τους συνεργάτες τους να έχουν ενσωματωθεί σε ένα εργαστήριο αλλά και στο σπίτι τους, στην οικογένειά τους, στο σύμπαν τους. « Ήταν μια μοναδική εμπειρία, όπως ακριβώς και το έργο τους» λέει ο Σιμόν Μπόργκα, πρώην μέλος του Atelier Lalanne.

Λαλάν Facebook Twitter
Claude Lalanne, Très Grand Choupatte, 2014. Collection of Marie Lalanne, Christie’s in New York. Φωτο: Christie's.

Ενώ ο Φρανσουά αφηνόταν στο περιβάλλον του, αναδιαμορφώνοντας τις μορφές μέσω της γλυπτικής, η Κλοντ αποστάζει το υλικό γύρω της σε έργα τέχνης. Μέσω μιας διαδικασίας που ονομάζεται ηλεκτρολυτική επιμετάλλωση, έλουζε αντικείμενα από τον κήπο της σε θειικό οξύ και θειικό χαλκό, τα οποία κάλυπταν το υλικό με ένα λεπτό στρώμα χαλκού πριν το επεξεργαστεί με το χέρι σε κοσμήματα, γλυπτά ή έπιπλα.

Στο Très Grand Choupatte (2014), η Κλοντ συγχωνεύει τον ζωικό και τον φυτικό κόσμο του κήπου της χρησιμοποιώντας χαλκό. Ένα κεφάλι λάχανου (chou) είναι σκαρφαλωμένο πάνω στα πόδια μιας κότας (pattes), η υβριδικότητά του υπογραμμίζει τα δεδομένα της φύσης που θεωρούμε δεδομένα. Ένα από τα πιο διάσημα δημιουργήματά της, το γλυπτό ενσωματώνει τόσο την ιδιόρρυθμη αίσθηση του χιούμορ όσο και τον μοναδικό τρόπο που βλέπει τον κόσμο.

Στα έργα του Φρανσουά, βλέπουμε τη φύση να μην αιωρείται στον χαλκό αλλά να προσαρμόζεται σε αυτόν, να εξομαλύνεται στις άκρες του και να μαλακώνει τις υφές του. Παίρνει τη μορφή ενός ζώου και την αναδιαμορφώνει σε κάτι εντελώς διαφορετικό. Στο έργο Petit Chien Héroïque II (Loulou) (2002), ένας μικρός σκύλος, κατά το πρότυπο ενός από τα σκυλιά τους, ισορροπεί στα πίσω πόδια του. Μέσω της στάσης του, ο Φρανσουά ανυψώνει τον σκύλο σε μια ανώτερη μορφή, ενσαρκώνοντας τον ηρωισμό που διακηρύσσεται στον τίτλο.

Λαλάν Facebook Twitter
François-Xavier Lalanne (1927-2008), Petit Chien Héroïque II (Loulou), 2002. Collection of Marie Lalanne, Christie’s in New York. Φωτο: Christie's.
Λαλάν Facebook Twitter
François-Xavier Lalanne (1927-2008), Les Trois Grands Moutons de Peter, 2007. Collection of Marie Lalanne, Christie’s in New York. Φωτο: Christie's.

Το ίδιο ισχύει και για το Les Trois Grands Moutons de Peter (2007). Εδώ τρία πρόβατα - μία προβατίνα και δύο κριάρια - αποδίδονται σε επίχρυσο χαλκό. Τα συνηθισμένα ζώα της υπαίθρου του Ury, που γίνονται μεγαλοπρεπή κάτω από το βλέμμα του Φρανσουά, μετατρέπονται σε δυναμικά αντικείμενα μεγάλης σημασίας.

Οι δυο καλλιτέχνες αποτυπώνουν τη χαρά της ζωής στα έργα τους και αυτό και μόνο τα κάνει ακαταμάχητα. Αποτυπώνουν κάτι από την αθωότητα της παιδικής φαντασίας - μια θέα στον κόσμο όπου όλα είναι δυνατά και όλα μετατρέπονται σε διασκεδαστική εμπειρία. Δεν είναι τυχαίο ότι οι κριτικοί τα πρώτα χρόνια συνέδεαν το έργο τους με τα φαντασιακά τοπία της Αλίκης στη Χώρα των Θαυμάτων, μάλιστα τα έβρισκαν λίγο αφελή, λίγο ανόητα και καθόλου χρήσιμα και τους αγνόησαν εντελώς.

Η κληρονομιά τους συνεχίζει να αντηχεί στον κόσμο της μόδας, της τέχνης και της διακόσμησης αποδεικνύοντας τη δύναμη της καλλιτεχνικής φαντασίας τους, την εντυπωσιακή τους γνώση της τεχνικής και τη διαρκή οπτική ελκυστικότητα των έργων τους. Η γοητεία του οικείου και του λειτουργικού ζυμώθηκε στα έργα τους με ζωηρή φαντασία, χιούμορ και ποίηση.Οι θεατές των έργων τους εξακολουθούν μέχρι σήμερα να βρίσκουν διασκεδαστικά ακόμα και τα πιο πολύπλοκα έργα τους, κάτι που θα ευχαριστούσε πολύ τους δημιουργούς τους.

Λαλάν Facebook Twitter
Η Claude και ο François-Xavier Lalanne αναπαύονται στα Tourterelle.

Λαλάν Facebook Twitter
François-Xavier Lalanne (1927-2008), Les Trois Grands Moutons de Peter, 2007. Collection of Marie Lalanne, Christie’s in New York. Φωτο: Christie's.
Λαλάν Facebook Twitter
Η Κλοντ Λαλάν στο στούντιό της στο Ury φωτογραφίζεται με το έργο της Très Grand Choupatte. Les Lalanne/Artists Rights Society (ARS), New York/ADAGP, Paris, Kasmin Gallery
Λαλάν Facebook Twitter
Claude Lalanne (1925-2019), Επιτραπέζια σκεύη Ιόλας, περ. 1966. Collection of Marie Lalanne, Christie’s in New York. Φωτο: Christie's.
Λαλάν Facebook Twitter
François-Xavier Lalanne (1927-2008), Les Trois Grands Moutons de Peter, 2007. Collection of Marie Lalanne, Christie’s in New York. Φωτο: Christie's.
Λαλάν Facebook Twitter
Claude Lalanne (1925-2019), Petit Banc Crocodile, 2016. Collection of Marie Lalanne, Christie’s in New York. Φωτο: Christie's.
Λαλάν Facebook Twitter
François-Xavier Lalanne, Moutons de Laine, 1965. Collection of Marie Lalanne, Christie’s in New York. Φωτο: Christie's.
Λαλάν Facebook Twitter
Ο Xavier-Francois και η Claude, 1965.
Λαλάν Facebook Twitter
Το σπίτι των Λαλάν στο Ury.
Λαλάν Facebook Twitter
Η Claude και ο Xavier-Francois στο στούντιό τους
Εικαστικά
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Βούλκος

Εικαστικά / Πίτερ Βούλκος: Ο γίγαντας της μεταπολεμικής αμερικανικής κεραμικής

Με αφορμή την επέτειο 99 χρόνων από τη γέννησή του, μια αναδρομή στη ζωή του ελληνικής καταγωγής καλλιτέχνη που γεφύρωσε με τα έργα του τους κόσμους της χειροτεχνίας και της καλής τέχνης.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Nique: Η Ελληνίδα που μπλέκει τους Simpsons και τη Χιονάτη με το graffiti και τη street art

Street Art / Nique: Η Ελληνίδα που μπλέκει τους Simpsons με τη street art

«Θεωρώ ότι το graffiti λειτουργεί ως μια μορφή ψυχοθεραπείας». Η Nique μιλάει στη LiFO για το graffiti και τη street art και εξηγεί πώς καταφέρνει να απεικονίσει αγαπημένους ήρωες από καρτούν σε πιο ενήλικες στιγμές, έτσι όπως δεν τους έχουμε ξαναδεί.
ΜΑΝΟΣ ΝΟΜΙΚΟΣ
Μιχαήλ Μαρμαρινός: «Συστήνουμε την πόλη που για πολλούς αιώνες έμεινε στην αφάνεια»

2023 Ελευσίς / Μιχαήλ Μαρμαρινός: «Συστήνουμε την πόλη που για πολλούς αιώνες έμεινε στην αφάνεια»

Μια διεξοδική συζήτηση με τον γενικό καλλιτεχνικό διευθυντή της διοργάνωσης «2023 Ελευσίς Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης» για την ιδέα, τους θεματικούς άξονες, το καλλιτεχνικό πρόγραμμα και όλα εκείνα τα στοιχεία που υπόσχονται να μεταμορφώσουν την πόλη της Αττικής την τρέχουσα χρονιά.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Δέσποινα Γερουλάνου

Οι Αθηναίοι / H Δέσποινα Γερουλάνου από την Αθήνα ως την Ελευσίνα: μια ζωή

Η πρόεδρος του Δ.Σ. της διοργάνωσης «2023 Ελευσίς Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης» και μέλος της Διοικητικής Επιτροπής του Μουσείου Μπενάκη μοιράζεται ιστορίες από τους σταθμούς της ζωής της.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Ελευσίνα: Τα πάντα για την Τελετή Έναρξης της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας

Πολιτισμός / Ελευσίνα: Τα πάντα για την Τελετή Έναρξης της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας

Είκοσι ένα χιλιόμετρα δυτικά της Αθήνας ξεκινά στις 4 και 5/2 το σημαντικότερο πολιτιστικό γεγονός του 2023. Ο Μιχαήλ Μαρμαρινός μας ξεναγεί βήμα βήμα σε ένα συναρπαστικό διήμερο.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Καμπακόφ

Εικαστικά / ΕΜΣΤ: Τον δρόμο για τις αποθήκες παίρνει το «Καράβι» του Καμπακόφ - Ποιες εκθέσεις το αντικαθιστούν

Το πιο ακριβό έργο του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης βρίσκεται στον τέταρτο όροφο, ο οποίος αδειάζει για να φιλοξενηθούν νέες περιοδικές εκθέσεις.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
CHECK Nouveau Réalisme - Ο Νεος Ρεαλισμός στο Μουσείο Γουλανδρή στο Παγκράτι

Εικαστικά / Nouveau Réalisme: Yves Klein, Christo, Niki de Saint Phalle στο Μουσείο Γουλανδρή

Η σημαντική έκθεση του Ιδρύματος Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή αναδεικνύει το νεανικό, πληθωρικό και διασκεδαστικό πνεύμα των καλλιτεχνών του κινήματος της γαλλικής αβανγκάρντ της δεκαετίας του ’60.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ

σχόλια

Δεν υπάρχει δυνατότητα σχολιασμού

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

THE GOOD LIFO ΔΗΜΟΦΙΛΗ