Final 4 Euroleague LIVE

Άχυρα στο Κολωνάκι: «To ημερολόγιο των βοσκών» του Κωστή Βελώνη

To ημερολόγιο των βοσκών του Κωστή Βελώνη Facebook Twitter
Όλα περιστρέφονται γύρω από την κεντρική συστάδα άχυρου, η συγκέντρωση των βοσκών, δεμάτια άχυρου σε συνδυασμό με πλάκες μάρμαρου ως πιστοποίηση της σχέσης ανθρώπων με τη φύση.
0

Τι δουλειά έχει μια συστάδα από δεμάτια άχυρου στο κέντρο της γκαλερί Καλφαγιάν στο Κολωνάκι, αναρωτιέται κανείς περνώντας απ’ έξω. Μάλιστα, μια κυρία τη μέρα των εγκαινίων κοντοστάθηκε και με αυστηρό ύφος μάς ρώτησε τι συνέβαινε εκεί μέσα, για να προσθέσει ότι ανήκει σε φιλοζωική οργάνωση. Φοβήθηκε ίσως ότι θα ταλαιπωρούσαν ζώα. Δεν υπήρχε περίπτωση φυσικά, αλλά το ερώτημα παραμένει, σαν γρίφος που καλείται να λύσει ο επισκέπτης, ο φιλότεχνος που καταφθάνει να δει την τελευταία έκθεση του Κωστή Βελώνη με τίτλο «Το ημερολόγιο των βοσκών». Ποιοι βοσκοί λοιπόν, περί τίνος πρόκειται;

Ελάχιστο καιρό έχει που ολοκληρώθηκε η μεγάλη εγκατάστασή του με τίτλο «Στάχυα πέφτουν σε τσιμεντένια δάπεδα», προεόρτια εκδήλωση της διοργάνωσης «2023 Ελευσίς Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης». Έτσι, η μικρών διαστάσεων εγκατάσταση της γνωστής γκαλερί της οδού Χάρητος μοιάζει να είναι μια μικρογραφία εκείνης. Και είναι, καθώς ο καλλιτέχνης εμπνεύστηκε από τα ημερολόγια και τα αλμανάκ που κάποτε διατηρούσαν οι άνθρωποι της υπαίθρου, γεωργοί και βοσκοί, καταγράφοντας αστρονομικά και μετεωρολογικά δεδομένα, προγνωστικά καιρικών φαινομένων που σχετίζονταν με τις καλλιέργειες και την ποιμενική ζωή.

Ήθελα να δούμε τον αγροτικό πολιτισμό με όρους πολιτικούς αλλά και μέσα από το οικολογικό ζήτημα, κι αυτό με τη σειρά του μέσω της λογοτεχνίας και της μυθολογίας που προσφέρουν απίστευτο υλικό για το πώς εμπλεκόμαστε με το ανθρωπογενές περιβάλλον που ορίζει τι ανήκει στη «φύση» και τι είναι «φυσικό».

Πράγματι, ξύλινα έργα αναρτημένα στους τοίχους παραπέμπουν ακριβώς σε αυτά. Χρωματικές συνθέσεις, δίπολα όπου οι εναλλαγές φωτός και σκότους υποδηλώνουν το πέρασμα από εποχή σε εποχή και από τη μέρα στη νύχτα. Ο κύκλος της ζωής που θα μπορούσε να ερμηνευτεί και ως μια αέναη εναλλαγή μεταξύ ανάτασης και πτώσης, κατάβασης στα άδυτα της γης και της ασφυξίας και αναζωογονητικής ανάβασης στο φως και στο οξυγόνο. 

To ημερολόγιο των βοσκών του Κωστή Βελώνη Facebook Twitter

Ωστόσο τέσσερα έργα τοποθετημένα στο δάπεδο έχουν τη δική τους σημειολογική ερμηνεία: «Harvest Throne», «I am vertical (Field)», «Castalia Spring I» και «Apollo Nomius». Το χωράφι έχει μια είσοδο, ίσως να οδηγεί στον Άδη, η Κασταλία πηγή που συνδέεται με τον Απόλλωνα (τον θεό του φωτός, που ενίοτε είναι εκδικητικός), ένα τρισδιάστατο ζωγραφικό έργο όπου μια ανοιχτή οπή οδηγεί σε μια δίνη προς το χάος ή το άπειρο. Δίπλα μια μικρή ποσότητα άχυρου με ένα κομμάτι επεξεργασμένου μαρμάρου, αντιπαράθεση πολιτισμού, δηλαδή ανθρώπινης επέμβασης στη φύση, και γήινης εργασίας, όπως και το ταπεινό ξύλινο κάθισμα-θρόνος της αγροτικής συγκομιδής. Όλα κινούνται γύρω από την κεντρική συστάδα άχυρου, η συγκέντρωση των βοσκών, τα άλλα δεμάτια άχυρου σε συνδυασμό με πλάκες μαρμάρου ως πιστοποίηση της σχέσης των ανθρώπων με τη φύση. Ο επισκέπτη καλείται να αναλογιστεί με αυτοκριτική διάθεση τη σχέση τη δική του και γενικότερα της σύγχρονης κοινωνίας με το φυσικό περιβάλλον. 

To ημερολόγιο των βοσκών του Κωστή Βελώνη Facebook Twitter

Ο Κωστής Βελώνης μου εξηγεί:

— Γιατί έφερες το αγροτικό στοιχείο στον χώρο μιας σύγχρονης γκαλερί; 
Ήθελα να δούμε τον αγροτικό πολιτισμό με όρους πολιτικούς αλλά και μέσα από το οικολογικό ζήτημα κι αυτό με τη σειρά του μέσω της λογοτεχνίας και της μυθολογίας που προσφέρουν απίστευτο υλικό για το πώς εμπλεκόμαστε με το ανθρωπογενές περιβάλλον που ορίζει τι ανήκει στη «φύση» και τι είναι «φυσικό». Τα έργα πλαισιώνονται από μια θεώρηση του κόσμου που αναγνωρίζει την εμπειρία της κυκλικότητας  των εποχών και της αλληλεπίδρασής τους στο ανθρωπογενές περιβάλλον. Για πολλά χρόνια βιώναμε το κλίμα και με όρους ελέγχου του περιβάλλοντος. Αλλά, απ’ ό,τι φαίνεται, το ελεγχόμενο περιβάλλον όχι μόνο δεν αρκεί πια αλλά είναι και ενεργοβόρο. Αυτή η συνειδητοποίηση με ενδιαφέρει να αποτυπώνεται στις προσωπικές μας διαθέσεις αλλά και πέρα από το αφήγημα της κλιματικής αλλαγής. Όλες οι αλλαγές του καιρού καθορίζουν την καθημερινότητά μας αλλά και την προσωπική μας διάθεση (mood). Πρόκειται για την οικοκριτική σκέψη που συμπεριλαμβάνει όλες τις λογοτεχνικές μαρτυρίες του οικολογικού και εδώ υπάρχει μια τεράστια παράδοση στην ελληνική και λατινική γραμματεία, η οποία μπορεί να λειτουργήσει ως ένα εργαλείο για την αναβάθμιση και την αφύπνιση  του οικολογικού.  

To ημερολόγιο των βοσκών του Κωστή Βελώνη Facebook Twitter

— Γιατί οι βοσκοί έχουν την τιμητική τους; 
Γιατί αποτελούν μια συλλογικότητα της αγροτικής τάξης. Προσπαθώ να δω την αγροτική τάξη ως ένα εναλλακτικό μοντέλο. Μιλάμε για διάφορες συλλογικότητες μέσα στην πόλη, αλλά ξεχνάμε ότι η πιο αποτελεσματική είναι αυτή μιας διευρυμένης αγροτικής οικογένειας η οποία έχει όλα τα στοιχεία που μπορούν να πριμοδοτήσουν την αυτάρκεια, την αυτονομία, την απεξάρτηση από το τυπικό καπιταλιστικό σύστημα της εξάρτησης του αγοραστή και του καταναλωτή. Μπορούν να μας κάνουν να είμαστε παραγωγοί και καταναλωτές ταυτόχρονα. Για μένα το αγροτικό είναι ουσιώδες σε σχέση με την ευαισθησία μας πάνω στην αλλαγή του περιβάλλοντος. Μονάχα εφόσον ενστερνιστούμε μια προνεωτερική διάσταση ενός βίου που να συγχρονίζεται με αυτό που μας συμβαίνει θα συνειδητοποιήσουμε το πού βρισκόμαστε και τι λύσεις πρέπει να επιδιώξουμε. Την ίδια στιγμή πρέπει να αναγιγνώσκουμε κάθετα την ίδια μας την υπόσταση. 

— Θα λέγαμε ότι η νέα αυτή εγκατάσταση-έκθεση είναι τα απόνερα  της Ελευσίνας; 
Αναμφίβολα! Η παλίρροια συνεχίζεται…

Πληροφορίες για την έκθεση μπορείτε να βρείτε εδώ

Εικαστικά
0

Final 4 Euroleague LIVE

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Προσφέροντας μία εμπειρία πολιτισμού στους κατοίκους της Ελευσίνας

LiFO X 2023 ΕΛΕVΣΙΣ / Προσφέροντας μία εμπειρία πολιτισμού στους κατοίκους της Ελευσίνας

Η Εύα Μανιδάκη και ο Ανδρέας Λόλης συζητούν με τον Χρήστο Παρίδη για όλα όσα προηγήθηκαν της δημιουργίας των in situ εγκαταστάσεων που σχεδίασαν στο πλαίσιο της 2023 Ελευσίς Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Το αμερικανικό «πραξικόπημα» στη Μπιενάλε της Βενετίας και οι θεωρίες συνωμοσίες που εξακολουθούν 60 χρόνια μετά

Εικαστικά / Το αμερικανικό «πραξικόπημα» στην Μπιενάλε της Βενετίας και οι θεωρίες συνωμοσίες 60 χρόνια μετά

Ένα νέο ντοκιμαντέρ εστιάζει στις έντονες αντιδράσεις που προκάλεσε η «σκανδαλώδης» βράβευση του αρχιερέα της ποπ αρτ Ρόμπερτ Ράουσενμπεργκ στην Μπιενάλε του 1964, με τη χορηγία της αμερικανικής κυβέρνησης.
THE LIFO TEAM
Οι ζωές και τα έργα της Lorenza Böttner

Εικαστικά / Οι ζωές και τα έργα της Lorenza Böttner

Η Lorenza Böttner (1959-1994) ήταν μια καλλιτέχνις που είχε έντονα βιωματική, σωματική σχέση με τη μεταμόρφωση. Μεταμόρφωσε μια ζωγραφική πρακτική σε εικαστική περφόρμανς που «βγήκε» στον δρόμο και έκανε τον δημόσιο χώρο θεατρική σκηνή για μια πολιτικοποιημένη σωματική διαφορετικότητα.
PAUL B. PRECIADO
Ένας Μάιος γεμάτος με σύγχρονη τέχνη στην Αθήνα

Πολιτισμός / Ένας Μάιος γεμάτος με σύγχρονη τέχνη στην Αθήνα

Το τρίτο μέρος του αφιερώματος του ΕΜΣΤ στις γυναίκες εικαστικούς, Jonathan Meese στην Bernier/Eliades, Θανάσης Τότσικας στη Rodeo, Ιωάννα Λημνιού στην Breeder και ό,τι άλλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι γκαλερί και οι χώροι τέχνης τον Μάιο.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Σεξ, ερωτισμός, χλιδή και λάμψη: Ο πολυτάραχος κόσμος της Tamara de Lempicka

Εικαστικά / Ερωτισμός, χλιδή και λάμψη: Ο πολυτάραχος κόσμος της Tamara de Lempicka

Εκθέσεις, ένα μιούζικαλ στο Μπρόντγουεϊ και τιμές-ρεκόρ σε δημοπρασίες φέρνουν στο προσκήνιο μία από τις γυναίκες με τη μεγαλύτερη καλλιτεχνική επιρροή στις αρχές του 20ού αιώνα
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Η Μαντάμ ντε Πομπαντούρ δεν ήταν μόνο η ερωμένη του βασιλιά

Εικαστικά / Η Μαντάμ ντε Πομπαντούρ δεν ήταν μόνο η ερωμένη του βασιλιά

Μια γυναίκα με εξουσία στην Αυλή των Βερσαλλιών, η οποία ήταν υπέρ των μεταρρυθμίσεων και του «φιλοσοφικού» κόμματος που υποστήριζε τον Διαφωτισμό, υπήρξε καλλιτέχνιδα και προστάτιδα των τεχνών. Ήταν όμως και λαομίσητη.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Ο ζωηρόχρωμος, μυστηριώδης, πνευματικός κήπος της Ιωάννας Λημνιού

Εικαστικά / Η Ιωάννα Λημνιού μεταμορφώνει την γκαλερί The Breeder σε ιδεώδη κήπο

Στην πρώτη της ατομική έκθεση της που συζητιέται, μέσα από την πυκνή βλάστηση των έργων της αχνοφαίνεται και μια ελπίδα ότι αξίζουμε μια καλύτερη πραγματικότητα από αυτή που ζούμε στις ασφυκτικά φτιαγμένες πόλεις.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
«Για τους αγρότες δεν έχει προτεραιότητα η “οικολογική ευαισθησία” της πόλης, αλλά η πραγματικότητά τους»

Εικαστικά / «Για τους αγρότες δεν έχει προτεραιότητα η “οικολογική ευαισθησία” της πόλης, αλλά η πραγματικότητά τους»

Ανάμεσα σε εκατοντάδες έργα που υπαγορεύονται από τα «επείγοντα» της εποχής, το «Ξηρόμερο», η ελληνική συμμετοχή στην 60ή Μπιενάλε της Βενετίας, εστιάζει στην εντοπιότητα και λειτουργεί ως φόρος τιμής στα πανηγύρια της επαρχίας.
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΙΑΚΟΣΑΒΒΑΣ
Η Βενετία γιορτάζει τη εικονογραφία και τον συμβολισμό του στήθους

Εικαστικά / Μια μεγάλη εικαστική έκθεση αφιερωμένη στο γυναικείο στήθος

Στη Βενετία και στο Palazzo Franchetti μια έκθεση αφηγείται την «περιπέτεια» ενός σημείου της γυναικείας ανατομίας που έχει κατανοηθεί και αναπαρασταθεί στην τέχνη, τη διαφήμιση, τη μόδα, σε όλους τους πολιτισμούς και τις παραδόσεις με πολλούς διαφορετικούς τρόπους.
NEWSROOM
Το λεπτεπίλεπτο έργο του Στρατή Ταυλαρίδη που το κατέστρεψε μια γάτα στη Σμύρνη 

Εικαστικά / Το λεπτεπίλεπτο έργο του Στρατή Ταυλαρίδη που το κατέστρεψε μια γάτα στη Σμύρνη 

Ο νεαρός εικαστικός εκπροσώπησε την Ελλάδα στη Μεσογειακή Μπιενάλε της Σμύρνης με ένα έργο για την ιστορία ενός παιδιού που έχει υποστεί ενδοοικογενειακή κακοποίηση, το οποίο καταστράφηκε από μια γάτα. Και δεν βρέθηκε κανείς να τη σταματήσει! 
M. HULOT