Το OPEN HOUSE Thessaloniki δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις. Το μόνο που απαιτείται για να απολαύσεις την πιο ιδιαίτερη αστική εμπειρία αρχιτεκτονικής της πόλης είναι να συμμετάσχεις σε αυτήν τη γιορτή με διάθεση να ανακαλύψεις τα μυστικά, το design και τη δημιουργικότητα που κρύβουν τα πιο ιδιαίτερα κτίριά της.
Αποτελεί μέρος ενός παγκόσμιου δικτύου που οργανώθηκε μετά από μια ιδέα που γεννήθηκε σχετικά με αυτήν τη δράση το 1992 στο Λονδίνο. Σήμερα η Θεσσαλονίκη είναι μία από τις πενήντα και πλέον πόλεις σε ολόκληρο τον κόσμο που διοργανώνουν δράσεις OPEN HOUSE για ένα Σαββατοκύριακο κάθε χρόνο.
Η OPEN HOUSE Greece διοργάνωσε το πρώτο Open House στην Ελλάδα το 2012, συγκεκριμένα στη Θεσσαλονίκη. Έκτοτε το ραντεβού με το κοινό ανανεώνεται κάθε φθινόπωρο στη συμπρωτεύουσα και κάθε άνοιξη στην Αθήνα. Οι διοργανώσεις στις δύο πόλεις συγκεντρώνουν ένα κοινό που παρακολουθεί σταθερά τις δράσεις τους. Κινητήρια δύναμη πίσω από την OPEN HOUSE Greece, πέρα από τα μέλη της, την Τατιάνα Αναγνωστάρα, τη Ρενάτα Δούμα και την Κατερίνα Δουδούμη, είναι και η εκάστοτε οργανωτική επιτροπή και μια τεράστια ομάδα εθελοντών που αριθμεί συνολικά 550 άτομα.
Φέτος ο θεσμός γιορτάζει τα δέκα χρόνια του και μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι η απήχησή του πλέον είναι τόσο μεγάλη που έχει καταστήσει την εκδήλωση ετήσιο θεσμό, την πιο αγαπητή αρχιτεκτονική γιορτή της πόλης. Από το 2012 έχουν πραγματοποιηθεί 270.000 επισκέψεις σε 267 κτίρια σε όλη την πόλη, δημόσια και ιδιωτικά, σύγχρονα και ιστορικά: από βίλες στη Συνοικία των Εξοχών μέχρι σύγχρονα διαμερίσματα στο κέντρο, από μονοκατοικίες στην Άνω Πόλη μέχρι κτίρια βιομηχανικής κληρονομιάς, από μνημεία της πόλης μέχρι σύγχρονους χώρους πολιτισμού. Στη διάρκεια αυτών των δέκα χρόνων χιλιάδες επισκέπτες ανακάλυψαν τους αρχιτεκτονικούς θησαυρούς της Θεσσαλονίκης και (επαν)εκτίμησαν την αξία της.
«Δέκα χρόνια πριν, όταν ξεκινούσαμε τη διοργάνωση του ΟΗT, κανείς μας δεν φανταζόταν πως το event μας θα είχε τόσο μεγάλη απήχηση στο ευρύ κοινό. Οι χορηγοί μας, οι δημόσιοι φορείς, ο απλός επισκέπτης, μας αγκάλιασαν όλοι μ’ έναν πρωτόγνωρο τρόπο και τους ευχαριστούμε από καρδιάς. Προχωράμε μπροστά, προγραμματίζουμε νέες, καινοτόμες δράσεις και υποσχόμαστε πως κάθε χρονιά θα προσπαθούμε να γινόμαστε καλύτεροι, ώστε ν’ ανταποκρινόμαστε στις προσδοκίες του κοινού μας», λένε οι τρεις επικεφαλής της οργανωτικής επιτροπής.
Το 11ο OHT προγραμματίζεται για το Σάββατο 26 και την Κυριακή 27 Νοεμβρίου 2022 και θα είναι πλαισιωμένο με πλήθος παράλληλων δράσεων. Εβδομήντα πέντε κτίρια, δημόσια και ιδιωτικά, σύγχρονα και ιστορικά, μνημεία, σχολεία, κατοικίες, ξενοδοχεία, γραφεία κ.ά. αναμένεται να ανοίξουν τις πόρτες στους. Οι ξεναγήσεις στο κοινό είναι δωρεάν και πραγματοποιούνται από τους εθελοντές της εκδήλωσης εντός του ωραρίου λειτουργίας κάθε κτιρίου. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ακόμα τρία open walks, τρεις διαδρομές οι οποίες μας συστήνουν, μέσα από το πρίσμα της αρχιτεκτονικής, την ιστορία της μακραίωνης και άλλοτε πολυπολιτισμικής Θεσσαλονίκης. Στις 19 και 20 Νοεμβρίου θα πραγματοποιηθεί το MADE in Thessaloniki, το οποίο περιλαμβάνει ξεναγήσεις σε χώρους δημιουργίας και παραγωγής με στόχο να γνωρίσει το κοινό τη δημιουργική κοινότητα της πόλης καθώς και τις παραγωγικές διαδικασίες που κρύβει κάθε επάγγελμα. Από το πρόγραμμα δεν θα μπορούσαν να λείπουν οι καθιερωμένοι διαγωνισμοί του OPEN HOUSE Thessaloniki( Open Photo, Open Vote, Open your map), ενώ υπάρχει και το διαδικτυακό κομμάτι της εκδήλωσης, όπως έχει καθιερωθεί τα τελευταία χρόνια, το Open Office, συνεντεύξεις με αρχιτεκτονικά γραφεία της πόλης.
Κτίρια που συμμετέχουν στο φετινό πρόγραμμα
Όλυμπος Νάουσα - OΝ residence
Αρχιτέκτων: Ζακ Μοσέ, 1927
Aποκατάσταση - Προσθήκη: Divercity Architects, Dimitris Thomopoulos Architects | 2022
Το εστιατόριο Όλυμπος Νάουσα υπήρξε ένα αναγνωρίσιμο τοπόσημο της Θεσσαλονίκης από τη στιγμή της έναρξης λειτουργίας του μέχρι και το οριστικό κλείσιμό του. Όλα αυτά τα χρόνια υπήρξε τόπος συνάντησης για σπουδαίες προσωπικότητες που πέρασαν ή ζούσαν στην πόλη, ενώ παράλληλα φιλοξένησε ιδιαίτερες στιγμές της κοινωνικής ζωής πολλών κατοίκων της. Η σχεδόν συμβολική διάσταση που απέκτησε το κτίριο μέσα από τη λειτουργία του από το 1920 έως το 1990 αποτελεί μέρος τόσο της υλικής όσο και της άυλης κληρονομιάς του τόπου και σήμερα πλέον έχει κηρυχθεί διατηρητέο μνημείο στο σύνολό του, συμπεριλαμβανομένου και του ισογείου, που πλέον λειτουργεί ως εστιατόριο.
Κύρια σχεδιαστική πρόθεση για την επαναλειτουργία του κτιρίου το 2022 ως ON Residence υπήρξε η ανάδειξη του υφιστάμενου διατηρητέου μνημείου καθώς και ο σεβασμός στον ιδιαίτερο χαρακτήρα του. Σε αυτό το πλαίσιο σημαντικό στοιχείο του νέου κελύφους, που προστέθηκε στο διατηρητέο κτίριο για να υποστηρίξει τις νέες χρήσεις, αποτέλεσε η επίλυση της όψης του. Η προσθήκη ύψους 5 ορόφων σχεδιάστηκε ώστε να οπισθοχωρεί σε σχέση με την κύρια όψη του διατηρητέου κτιρίου και επιλύθηκε ώστε να δημιουργεί ένα ουδέτερο φόντο στο οποίο προβάλλεται το υφιστάμενο μνημείο.
Συνολικά, η σχεδιαστική προσέγγιση και η μορφολογική επίλυση του νέου κτιριακού όγκου στοχεύει στη σύμπλεξη στοιχείων του παρελθοντικών και σύγχρονων υπό το πρίσμα μιας ιστορικής αφήγησης της Θεσσαλονίκης με αρχιτεκτονικούς όρους.
BEETROOT STUDIO
Αρχιτέκτων: Leonardo Gennari | 1926
Το Χάνι Ισμαήλ Πασά στην καρδιά της Θεσσαλονίκης είναι χαρακτηρισμένο ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο και έργο τέχνης από το ΥΠ.ΠΟ. Ο χαρακτηρισμός του από την πολιτεία και πρωτίστως η πολύτιμη για τη διάσωσή του απόφαση της Beetroot να δημιουργήσει στο κτίριο αυτό το νέο της «σπίτι» οφείλονται στη μέριμνά της για την πόλη αλλά και στην ενδιαφέρουσα τυπολογία του και στις περίτεχνες εκλεκτικιστικές όψεις του ‒ είναι έργο του αρχιτέκτονα Leonardo Gennari (1926). Η ανακαίνιση του κτιρίου ξεκίνησε το 2018 με τη μελέτη ενίσχυσης και κατασκευής του γραφείου Κετέν.
Ταυτόχρονα, άρχισε, σε συνέργεια και κοινό βηματισμό με την Beetroot και την Ελευθερία Ντεκώ, ένα δημιουργικό πείραμα, η ανάδειξη των αξιών του κτιρίου, της υλικότητάς του και της γοητευτική χωρικής του ποιότητας, εντάσσοντας στον σχεδιασμό τη σύγχρονη εκφραστική ταυτότητα όλων των συντελεστών. Όπως είναι φυσικό, παρά τη φθορά του, η ομορφιά του κτιρίου μαγνήτισε όλους μας και η ενέργειά του μας οδήγησε σε ένα συναρπαστικό ταξίδι έκφρασης με συνοδοιπόρους τον χρόνο, την ύλη, το φως, τις υφές, τα χρώματα. Στόχος, η δημιουργία μιας χωρικής ατμόσφαιρας, όπου οι καινοτόμες δημιουργίες και δράσεις της Beetroot να φιλοξενούνται με απόλυτο σεβασμό στο μνημείο, στην παλιά του ύλη αλλά και στο νέο, που σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε με τη μαεστρία έμπειρων τεχνιτών.
ΝΕΦΕΛΗ 1
Αρχιτέκτων: Μαρία Παπαγιάννη-Κώνστα + Απόστολος Θωμαΐδης | 1967
Aποκατάσταση: Makridis Associates|2022
Σχεδιασμός διαμερίσματος: Deda&Architects | 2022
Το ξενοδοχείο «Νεφέλη» ξεκίνησε τη λειτουργία του το 1967 ως ξενοδοχείο 4 αστέρων. Λόγω της θέσης του συνδύαζε τη φυσική ομορφιά του τοπίου του Πανοράματος με την εντυπωσιακή θέα της Θεσσαλονίκης και του Θερμαϊκού Κόλπου. Από τα θεμέλια του ιστορικού αυτού ξενοδοχείου αναγεννήθηκε ένα πολυτελές κτίριο κατοικιών.
Το κτίριο αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της δεκαετίας του 1960, με κυρίαρχα στοιχεία τον αφαιρετικό σχεδιασμό, τη συμμετρία, τους συνεχείς εξώστες στους ορόφους και τα κατακόρυφα υαλοστάσια. Τα χαρακτηριστικά αυτά διατηρήθηκαν στη νέα πρόταση και εμπλουτίστηκαν με νέα αρχιτεκτονικά στοιχεία με γνώμονα τις αρχές του βιοκλιματικού σχεδιασμού. Στο πλαίσιο του ΟΗΤ 2022 τις πόρτες του θα ανοίξει ένα διαμέρισμα δύο υπνοδωματίων, με ενιαίο χώρο κουζίνας και καθιστικού και ένα αίθριο που καλωσορίζει τον επισκέπτη και τον εισάγει στους χώρους του. Ο ενδιάμεσος αυτός πράσινος χώρος, που λειτουργεί ως εντυπωσιακή είσοδος για το διαμέρισμα αλλά και ως λειτουργική επέκτασή του, συνεισφέρει ενεργά στον αερισμό και στον φωτισμό των χώρων του και αποτελεί ένα ευέλικτο μέρος διημέρευσης.
Πληροφορίες και συμμετοχές: openhousethessaloniki.gr
Από την ειδική έκδοση ADM/ LiFO x Design Ambassador/ Archisearch
