Terence Stamp (1938-2025): Ο μάγκας του Λονδίνου που θα γινόταν Τζέιμς Μποντ Facebook Twitter
Φωτ.: Getty Images

Terence Stamp (1938-2025): Ο μάγκας του Λονδίνου που θα γινόταν Τζέιμς Μποντ

0

Έκανε το ντεμπούτο του σε σκηνοθεσία Πίτερ Ουστίνοφ. Πρωτοέπαιξε στο θέατρο με τον Μάικλ Κέιν. Λάνσαρε τον Άλφι στη σκηνή, και επειδή δεν προλάβαινε την κινηματογραφική μεταφορά, πρότεινε τον Κέιν, φτιάχνοντας την καριέρα του καλού του φίλου. Έβγαινε με την Τζούλι Κρίστι. Οι Kinks έγραψαν τον στίχο «Ο Τέρι συναντούσε την Τζούλι» γι’ αυτούς – όσο κι αν ο frontman επέμενε να το αρνείται. Είχε τριετή δεσμό με το τοπ μόντελ της αγγλικής πασαρέλας Τζιν Σρίμπτον. Φωτογραφήθηκε από τον εμβληματικό Ντέιβιντ Μπέιλι για τη σειρά Pin Ups. Ο αδελφός του μανατζάριζε τους Who. Πρωταγωνίστησε στο ντεμπούτο του Κεν Λόουτς. Πάρταρε σε όλα τα κλαμπ της μόδας. Ένα γουέστερν που γύρισε, το παραγνωρισμένο «Blue» του Σίλβιο Ναριτσάνο σε μουσική Χατζιδάκι, πήρε τον τίτλο του από το καταγάλανο βλέμμα του. Συναγωνιζόταν τον Πίτερ Ο’Τουλ. Έμαθε την τέχνη της ακινησίας παίζοντας νωρίς, δίπλα στον Λόρενς Ολίβιε: ο Τέρενς Σταμπ «λικνίστηκε» όσο κανείς άλλος Βρετανός ηθοποιός στα swinging ’60s, μπροστά και πίσω από τις κάμερες, και προτού η συναρπαστική δεκαετία ρίξει αυλαία, αισθανόταν πως φθίνει το ενδιαφέρον για το τέλειο πρόσωπο που μέχρι πρότινος ήταν περιζήτητο, με αποτέλεσμα η εκούσια αποχή, μαζί με μια μακρά περίοδο αναχωρητικής περισυλλογής, να τον επαναφέρει στο προσκήνιο με τον πιο τυχαίο και απροσδόκητο τρόπο στα τέλη της δεκαετίας του ’70.

Την ομορφιά το σινεμά ουδέποτε σνόμπαρε, και όπως και με τον Αλέν Ντελόν, η περίπτωση του Τέρενς Σταμπ ξεκίνησε από τα αρμονικά του χαρακτηριστικά και τον διαφορετικό τύπο που έφερε σε μια χώρα που δεν φημιζόταν ποτέ για τους πεντάμορφους ζεν πρεμιέ. Ο πολύς Πίτερ Ουστίνοφ έψαχνε έναν ωραίο για τον ρόλο του καλοκάγαθου γαμπιέρου του πολεμικού πλοίου, που φθονούν όλοι, και ειδικά ο ναυτονόμος Τζον Κλάγκαρτ. Ως «Μπίλι Μπαντ» στη διασκευή του τελευταίου διηγήματος του Χέρμαν Μέλβιλ, ο 24χρονος Σταμπ, που μεγάλωσε στο ανατολικό Λονδίνο και ήρθε με σχετικά μικρή θεατρική πείρα, προκάλεσε τρομερή εντύπωση το 1962, απέσπασε τη μοναδική του υποψηφιότητα για Όσκαρ Β΄ Ανδρικού Ρόλου, αλλά και τη Χρυσή Σφαίρα νέου σταρ, καθώς και εγκώμια στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού.

O Πιερ Πάολο Παζολίνι τον έβαλε να διακορεύσει μια ολόκληρη οικογένεια στο «Θεώρημα», και δεν δίστασε να επιμείνει σε κοντινά στον καβάλο, την ώρα που ο Βρετανός ηθοποιός σιωπηλά διέσχιζε τις αξέχαστες σκηνές ενός αριστουργήματος, με ανόθευτη κινηματογραφική δύναμη.

Από τον Ουστίνοφ, που αν και ομολόγησε πως κατέληξε στο κάστινγκ βάσει εξωτερικών χαρακτηριστικών, έμαθε πολλά και χρήσιμα για τη συνέχεια, αντικαθιστώντας την αδικαιολόγητη αυτοπεποίθηση της νεότητας με παρατήρηση και σεβασμό, και περνώντας γρήγορα στον ρόλο του κοινωνιοπαθούς υπαλλήλου που απάγει μια όμορφη γυναίκα και φιλοδοξεί να την κατακτήσει περίπου όπως μελετά τα τεμαχισμένα του λεπιδόπτερα στον υπέροχο «Συλλέκτη» του Γουίλιαμ Γουάιλερ – βραβείο Ερμηνείας στο Φεστιβάλ Καννών. Ο Σταμπ ήταν ο σταρ du moment, τόσο της μόδας που αναπόφευκτα πρωταγωνιστεί στο αισθητικά χαζευτικό και απόλυτα κενό «Modesty Blaise» με τη Μόνικα Βίτι, όσο και την αμέσως επόμενη χρονιά, όταν διεκδικεί ξιφομαχώντας (αν και αριστερόχειρας, με το δεξί, γιατί έτσι έκαναν όλοι τότε…) την Τζούλι Κρίστι από τον Άλαν Μπέιτς και τον Πίτερ Φιντς στο ρομάντσο εποχής του Τόμας Χάρντι «Μακριά από το αγριεμένο πλήθος», διά χειρός Τζον Σλέσιντζερ. Big deal εκείνη τη χρονιά, αλλά η ταινία ήταν κατώτερη των περιστάσεων, μια φορτωμένη φιοριτούρα.

The Collector (1965)

Πέντε μόλις χρόνια μετά το ντεμπούτο του, δέχεται πρόταση να ενσαρκώσει τον 007 μετά την άρνηση του Σον Κόνερι να συνεχίσει τα καθήκοντά του, αλλά ο παραγωγός Χάρι Σάλτζμαν παγώνει μόλις ακούει τις αντιπροτάσεις του για το μέλλον και τις κινήσεις του πράκτορα, και δεν τον ξαναπαίρνει τηλέφωνο. Με το ατσάλινο βλέμμα, το θεληματικό πιγούνι, το στιβαρό του σώμα και τον αναμφισβήτητο βρετανισμό που ανέδιδε, ο Σταμπ θα μπορούσε να οδηγήσει τον Μποντ σε πολύ ενδιαφέροντα μονοπάτια, αλλά η επιλογή και μόνο του Ρότζερ Μουρ ως αντίβαρου στη βαριά πλευρά του Κόνερι δείχνει πως οι καιροί σήκωναν άλλου τύπου περιπέτειες, ελαφρύτερες και σίγουρα εξωφρενικότερες, κάτι που δεν προσιδίαζε στην έμφυτη σοβαρότητα του Σταμπ.

Στην πρώτη φάση της απογοήτευσής του από το πολύπλοκο παιχνίδι της βιομηχανίας, τον έσωσαν όχι οι Βρετανοί που τον θεωρούσαν ένα σέξι αξεσουάρ της υποκριτικής δίπλα στους πιο θεατρικούς και τους κωμικούς του κινηματογράφου, κάτι σαν τον Τζορτζ Μπεστ του σινεμά, ούτε το Χόλιγουντ που ποτέ δεν κατάλαβε πως θα αξιοποιήσει αυτό το κάλλος με προφορά, αλλά από τους Ιταλούς. Ο Φεντερίκο Φελίνι τον κάλεσε για τον ρόλο του μέθυσου σταρ Τόμπι Ντάμιτ στο δικό του επεισόδιο του σπονδυλωτού «Ιλίγγου της Ακολασίας», και ο Σταμπ γοητεύτηκε και κολακεύτηκε από τη μαθητεία στο πλευρό του μαέστρου και τη σύντομη ντόλτσε βίτα δίπλα του, ακούγοντάς τον και τρώγοντας μαζί του pasta στη Ρώμη! Αμέσως μετά, ο Πιερ Πάολο Παζολίνι τον έβαλε να διακορεύσει μια ολόκληρη οικογένεια στο «Θεώρημα», και δεν δίστασε να επιμείνει σε κοντινά στον καβάλο, την ώρα που ο Βρετανός ηθοποιός σιωπηλά διέσχιζε τις αξέχαστες σκηνές ενός αριστουργήματος, με ανόθευτη κινηματογραφική δύναμη υπό την καθοδήγηση ενός σκηνοθέτη που αντιλήφθηκε πόσο αποτελεσματικά διαβρωτικός είναι ο «ξένος» που δεν είχαν υπολογίσει σωστά οι υπόλοιποι.

Terence Stamp (1938-2025): Ο μάγκας του Λονδίνου που θα γινόταν Τζέιμς Μποντ Facebook Twitter
Ο Terence Stamp φωτογραφίζεται με τους γονείς του, Ethel και Thomas, στην πρεμιέρα της ταινίας του «Modesty Blaise» στο Λονδίνο. Φωτ.: Clive Limpkin/Daily Express/Getty Images/Ideal Image
Terence Stamp (1938-2025): Ο μάγκας του Λονδίνου που θα γινόταν Τζέιμς Μποντ Facebook Twitter
O Πιερ Πάολο Παζολίνι τον έβαλε να διακορεύσει μια ολόκληρη οικογένεια στο «Θεώρημα».
Terence Stamp (1938-2025): Ο μάγκας του Λονδίνου που θα γινόταν Τζέιμς Μποντ Facebook Twitter
Στον ρόλο του μέθυσου σταρ Τόμπι Ντάμιτ στην ομότιτλη ταινία του Φελίνι.

Ανάμεσα στις δύο συμμετοχές του σε ακόμη δύο ταινίες Ιταλών δημιουργών, του Ρίζι και του Πατρόνι-Γκρίφι, και το διαβόητο προσκύνημα στα πόδια του Ζοντ, μεσολάβησε η φυγή του στην Ινδία και το Θιβέτ, σε άσραμ και στην πνευματική αγκαλιά του γκουρού Σρι Ραζνίς. Ο λόγος για αυτή την αναζήτηση νοήματος στο χάος της καριέρας και της προσωπικής του ζωής ήταν ο χωρισμός του από την Σρίμπτον – ο ίδιος μάλιστα έλεγε πως, αν δεν είχε φύγει έγκαιρα, θα κυνηγούσε το επόμενο supermodel στο διηνεκές. Ένα τηλεφώνημα από τον Ρίτσαρντ Ντόνερ για τον ρόλο του διαβολικού Ζοντ στον επερχόμενο «Superman» ήταν μια πρόταση που δεν μπορούσε να αρνηθεί. Μπορεί ο Σταμπ να μαγνητίστηκε όταν πήγε για πρώτη φορά σε αίθουσα με τον πατέρα για να δει το «Beau Geste» με τον Γκάρι Κούπερ, και η αγαπημένη ταινία του ever να είναι η «Κόψη του Ξυραφιού» με τον Τάιρον Πάουερ και την Τζιν Τίρνεϊ, αλλά ήταν ο Τζέιμς Ντιν στο «Ανατολικά της Εδέμ» ο λόγος που έγινε ηθοποιός. Κι επειδή ο Ντιν έφυγε νωρίς από τη ζωή, το μόνο εν ζωή είδωλο της εφηβείας του που είχε απομείνει ήταν ο Μάρλον Μπράντο, κι έτσι δεν θα άφηνε την ευκαιρία να παίξει δίπλα του να χαθεί. Φέρνοντας ένα πρωτόγνωρο ζεν στον δυναμισμό που διέθετε, αν και διστακτικός για το άλμα από τον ρεαλισμό στη συνθήκη του φανταστικού, οι σκηνές του παραμένουν ισχυρές και αληθινές, παρά τις αδυναμίες της comic εξτραβαγκάντζας του 1978 και τους δύο προβληματικούς πρωταγωνιστές – ο συμπαθής Κρίστοφερ Ριβ είναι, ερήμην του, αστεία χάρτινος και ξεπερασμένος, ο δε Μπράντο είχε ήδη ξεκινήσει να αγνοεί τους διαλόγους χρησιμοποιώντας ακουστικό-υποβολέα, κάτι που έκανε τον Σταμπ να σαστίσει, χωρίς ευτυχώς να τον αποκαρδιώσει ή να τον κάνει να αποκαθηλώσει εντελώς τον ήρωά του.

Superman II (1980)

Όταν ήταν παιδί, ο Τέρενς Σταμπ ήθελε να εξαφανιστεί, να γίνεται αόρατος, αλλά συμβιβαζόταν με τη δυνατότητα να περνά απλώς απαρατήρητος. Η επιθυμία του δεν εκπληρώθηκε. Το άτακτο αγόρι του βρετανικού σινεμά βρήκε τον δρόμο του σε ώριμες επιλογές, είτε παίζοντας κάποιον αδυσώπητο κακό είτε αφήνοντας τα λακωνικά του διακριτικά σαν στάμπα, όνομα και πράγμα, σε σύντομες εμφανίσεις – εννοείται πως έχει υποδυθεί και τον διάβολο! Κι ενώ συνέχιζε να δέχεται τις προσκλήσεις για ακόμη μια αναμέτρηση μπροστά από την αγαπημένη του κινηματογραφική κάμερα (γκόμενά του είχε αποκαλέσει από νωρίς τον φακό), για τον Μπράιαν Σίνγκερ («Valkyrie») και τον Έντγκαρ Ράιτ («Συνέβη στο Σόχο», τελευταίος του ρόλος, όπως και για την επίσης αξέχαστη icon των ’60s, την Νταϊάνα Ριγκ), η καριέρα του είχε σφραγιστεί από δύο σπουδαίους ρόλους προτού κλείσει ο 20ός αιώνας, πριν ακόμη κι από την προσθήκη του στο σύμπαν του Star Wars και του «Phantom Menace».

Terence Stamp (1938-2025): Ο μάγκας του Λονδίνου που θα γινόταν Τζέιμς Μποντ Facebook Twitter
Έπαιξε την τρανς γυναίκα Μπερναντέτ στην «Βασίλισσα της Ερήμου».

Στον «Εγγλέζο» με το εγκληματικό παρελθόν και την αδιαπραγμάτευτη βραχνάδα, παραδόθηκε στον Στίβεν Σόντερμπεργκ, τον οποίο θαύμαζε απεριόριστα και θα έκανε ό,τι του ζητούσε, διασχίζοντας τη δυτική ακτή των ΗΠΑ για να εκδικηθεί χωρίς έλεος τον θάνατο της κόρης του. Πριν ωστόσο από τον απολαυστικά μονολιθικό «Εγγλέζο», έκανε την έκπληξη, ξαφνιάζοντας ακόμη και τον εαυτό του που τελικά δέχτηκε, παίζοντας την τρανς γυναίκα Μπερναντέτ, που μαζί με δύο drag queens, τον Γκάι Πιρς και τον Χιούγκο Γουίβινγκ, περιοδεύει στην Αυστραλία με την Πρισίλα, τη «Βασίλισσα της Ερήμου». Σοκ και fun: επιτέλους, ο γρανίτης απέκτησε σχήμα, ο κούκλος εξανθρωπίστηκε, τα συναισθήματα που έκρυβε αποκαλύφθηκαν.

Με πρόωρη έκθεση, απότομες διακυμάνσεις, σπουδαίους δασκάλους, ένταση και αφαίρεση, πολύ διαλογισμό και ακόμα περισσότερη σιωπή, ακόμη και τα sex symbols έχουν ψυχή.

Οθόνες
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Έχει, τελικά, σημασία η ιστορική ακρίβεια στην ταινία «Καποδίστριας»;

Pulp Fiction / Καποδίστριας: Έχει σημασία η ιστορική ακρίβεια της ταινίας;

Η νέα ταινία του Γιάννη Σμαραγδή για τον Καποδίστρια γέμισε τις αίθουσες, δίχασε το κοινό και άναψε τη συζήτηση στα social media. Είναι όμως το σινεμά πεδίο εθνικής εξύψωσης ή χώρος κριτικής σκέψης; Ο ιστορικός και συγγραφέας Τάσος Σακελλαρόπουλος μιλά για την ταινία, τον μύθο και την αναγκαιότητα της ιστορικής ακρίβειας.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
Béla Tarr (1955-2026): «Κάνω ταινίες μ’ επίκεντρο τους ανθρώπους»

Απώλειες / Béla Tarr (1955-2026): «Κάνω ταινίες μ’ επίκεντρο τους ανθρώπους»

O ιδιόμορφος, μοναδικός, αισιόδοξος σε πείσμα του ζόφου που περιγράφει, σημαίνων Ούγγρος δημιουργός ταινιών όπως οι Αρμονίες του Βερκμάιστερ και το Άλογο του Τορίνο έφυγε χθες από τη ζωή. Αναδημοσιεύουμε μια παλαιότερη συνέντευξή του.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
Οι 10 τεράστιες ταινίες που περιμένουμε μέσα στο 2026

Οθόνες / Οι 10 ταινίες που θα σπάσουν τα ταμεία το 2026

Από την επιστροφή του Στίβεν Σπίλμπεργκ στην επιστημονική φαντασία και την «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν, μέχρι το φινάλε του «Dune», αυτές είναι οι δέκα ταινίες που θα μονοπωλήσουν το ενδιαφέρον μας τη νέα χρονιά.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
10 ταινίες του 2025 που αξίζουν μια δεύτερη ευκαιρία

Οθόνες / 10 ταινίες του 2025 που αξίζουν μια δεύτερη ευκαιρία

Από την ξεσηκωτική μουσική βιογραφία του Ρόμπι Γουίλιαμς στο εκλεκτό σινεμά του Μιγκέλ Γκόμες κι από μια πολύ προσωπική δουλειά του Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ σε ένα animation που δεν αφήνει μάτι στεγνό, αυτές είναι οι ταινίες που άξιζαν να βρουν μεγαλύτερο κοινό.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
Brigitte Bardot (1934-2025): Και ο Θεός έπλασε την πιο σέξι ηθοποιό ever

Απώλειες / Brigitte Bardot (1934-2025): Και ο Θεός έπλασε την πιο σέξι ηθοποιό ever

Η θρυλική Γαλλίδα ηθοποιός σόκαρε χωρίς ποτέ να το μετανιώσει, ερωτεύτηκε με όλο της το είναι, έκανε ασταμάτητα ταινίες, αλλά σταμάτησε πρόωρα, στα 39. Την κέρδισε ο φιλοζωικός ακτιβισμός, δραστηριότητα που κράτησε ως το τέλος. Μέχρι το τέλος έμειναν μαζί της και οι ακροδεξιές και ομοφοβικές της απόψεις.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
Οι 10 + 1 καλύτερες ταινίες της χρυσής εποχής του ελληνικού κινηματογράφου

Η λίστα / Οι 10 + 1 καλύτερες ταινίες της χρυσής εποχής του ελληνικού κινηματογράφου

Ζητήσαμε από τέσσερις επαγγελματίες του θεάτρου, του κινηματογράφου και της τηλεόρασης αλλά και από έναν ακαδημαϊκό να ψηφίσουν τις καλύτερες ταινίες της εποχής της ελληνικής αθωότητας.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Τι θα δούμε στα σινεμά μέσα στις γιορτές

Οθόνες / 10 ταινίες που παίζουν τις γιορτές και αξίζουν το εισιτήριο του σινεμά

Ένας οδηγός με έξι νέες κυκλοφορίες και τέσσερις που συνεχίζουν να παίζονται με επιτυχία στις αίθουσες, ώστε να προγραμματίσετε τις χριστουγεννιάτικες κινηματογραφικές σας εξόδους.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
Γιάννης Οικονομίδης: «Κάνω ταινίες “λαϊκές” κι ας χαρακτηρίζονται σκληρές κι ακραίες»

Οθόνες / Γιάννης Οικονομίδης: «Με τη "Σπασμένη Φλέβα" πήρα ρεβάνς από κάποιους που με πολεμάνε λυσσαλέα»

Με πρόσφατη την επιτυχία της νέας του ταινίας ο σκηνοθέτης μάς μίλησε για όσα ήθελε να πει μέσα από αυτήν, για τη φιλμογραφία του γενικότερα αλλά και για τον τρόπο που βλέπει το σύγχρονο ελληνικό σινεμά.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Φωτιά και σταχτη; Στάχτη και μπούρμπερη; Avatar, θα σε δούμε

Οθόνες / Φωτιά και στάχτη; Στάχτη και μπούρμπερη; Avatar, θα σε δούμε

Είναι ένα από τα ελάχιστα blockbusters που μας έχουν απομείνει και αξίζει τον κόπο. Μαζί με το Avatar έχουμε άλλες τρεις ταινίες που αξίζουν την έξοδο στο σινεμά της πόλης!
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ | ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
Είναι το «Singapore Sling» η πιο παρεξηγημένη ταινία του ελληνικού σινεμά;

Βιβλίο / Είναι το «Singapore Sling» η πιο παρεξηγημένη ταινία του ελληνικού σινεμά;

Μια συζήτηση με τη Μαρί Λουίζ Βαρθολομαίου Νικολαΐδου για την ταινία που αδικήθηκε στην εποχή της, αλλά σήμερα προκαλεί εκ νέου το ενδιαφέρον, και για την «επιστροφή» της μέσα από ένα βιβλίο.
ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΠΑ
Γιάννης Σολδάτος: «Ο μεγαλύτερος εχθρός μου είναι ο μικροαστισμός» ή «Το σινεμά ως μαζικό λαϊκό θέαμα έχει σχεδόν τελειώσει»

Βιβλίο / Γιάννης Σολδάτος: «Το σινεμά ως μαζικό λαϊκό θέαμα έχει σχεδόν τελειώσει»

Μια συζήτηση με τον σκηνοθέτη, εκδότη και συγγραφέα της συνοπτικής «Ιστορίας του Ελληνικού Κινηματογράφου» που πρόσφατα επανακυκλοφόρησε εμπλουτισμένη και σε ενιαία μορφή από τις εκδόσεις Αιγόκερως.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ