Ο ΚΟΤΖΙ ΓΙΑΚΟΥΣΟ είναι ζωντανός μύθος της υποκριτικής, ο Τοσίρο Μιφούνε της γενιάς του, ένας ηθοποιός που έχει σπάσει ρεκόρ βραβείων, συγκεντρώνοντας πάνω από 20 υποψηφιότητες στα Όσκαρ της Ιαπωνίας, και έχει συνεργαστεί με τους μεγαλύτερους σκηνοθέτες της χώρας του, τον Κορεέντα, τον Μιίκε, τον Κιγιόσι Κουροσάβα, και τον δις βραβευμένο με Χρυσό Φοίνικα, Σοέι Ιμαμούρα.
Τον πρωτογνωρίσαμε στο «Χέλι», το 1997 στις Κάννες∙ εκείνη την εποχή είχε γίνει διάσημος εντός των συνόρων με το εμπορικό σουξέ «Shall We Dance».
Εργάστηκε πολύ στο σινεμά και την τηλεόραση, λίγο σε αγγλόφωνες παραγωγές υψηλού προφίλ, όπως στη «Βαβέλ» του Ινιάριτου και τις «Αναμνήσεις μιας γκέισας» του Μάρσαλ, αλλά το μεγάλο break, και ίσως η κορυφαία στιγμή μιας πλούσιας σε ποικιλία και διάρκεια καριέρας ήρθε πέρυσι, με τις «Υπέροχες Μέρες» («Perfect Days») του Βιμ Βέντερς, που του χάρισαν το βραβείο ερμηνείας στο Φεστιβάλ Καννών για τον ρόλο του καθαριστή σε δημόσιες τουαλέτες, Χιραγιάμα, ενός μοναχικού άνδρα με τελετουργική καθημερινότητα και αναλογικές συνήθειες: να ακούει μουσική από τη συλλογή του από κασέτες, να διαβάζει τα βιβλία του μέσα στο μικρό του διαμέρισμα και κυρίως να φωτογραφίζει σε φιλμ το φως που ξεπροβάλλει ανάμεσα στα φύλλα των δένδρων του πάρκου, το περίφημο komorebi, όπως το αποκαλούν εκεί.
«Bγαίνοντας από την ταινία, θα επιθυμούσα οι θεατές να επισκεφθούν τις τουαλέτες για να γνωρίσουν από κοντά έναν Χιραγιάμα, τόσο αληθινή υπήρξε η εμπειρία για μένα!»
Οι «Υπέροχες Μέρες» είναι υποψήφιες για Όσκαρ Καλύτερης Διεθνούς Ταινίας και ο Γερμανός σκηνοθέτης δήλωσε πως η Ιαπωνία τού έκανε την τιμή να προτείνει τη δική του ταινία έναντι του Μιγιαζάκι ή του Χαμαγκούτσι, για παράδειγμα, επειδή αγαπούν ως ήρωα τον Κότζι και ήθελαν να τον προβάλλουν περισσότερο! Ο Κότζι Γιακούσο μάς παραχώρησε μια αποκλειστική για την Ελλάδα δεκάλεπτη συνέντευξη, όπου μιλά για τις αρχικές επιφυλάξεις του για τον Βέντερς, τον ρόλο ζωής, τα όνειρα και τον δικό του ορισμό για την τέλεια μέρα.
— Γνωρίζω πως ο Βιμ Βέντερς έγραψε τις «Υπέροχες Μέρες» έχοντας εσάς υπόψη του. Είχατε ωστόσο κάποιες αμφιβολίες για το κατά πόσο ένας Γερμανός σκηνοθέτης, όσο αναντίρρητης αξίας κι αν είναι, και όση αγάπη και γνώση κι αν έχει για τη χώρα, μπορεί να προσεγγίσει ορθά μια τόσο ιαπωνική ιστορία;
Η αλήθεια είναι πως ανησυχούσα, κυρίως στο επίπεδο της επικοινωνίας μεταξύ μας. Από την πρώτη κιόλας μέρα όλα κύλησαν ομαλά, χωρίς απολύτως κανένα πρόβλημα. Φυσικά γνώριζα ποιος είναι, έχω δει αρκετές ταινίες του.
— Τι σημαίνει για σας ο ρόλος του Χιραγιάμα και ποιο ειδικό βάρος έχουν οι καθαριστές τουαλέτας στο Τόκιο, που σ’ εμάς φαντάζει κάπως εξωτικό, αλλά είμαι σίγουρος πως δεν έχει την ίδια σημειολογία σε εσάς;
Η απαρχή αυτής της ταινίας ουσιαστικά είναι το Tokyo Toilet Project που χρηματοδοτείται από τον κύριο Κότζι Γιανάι. Η δική του επένδυση βοήθησε απόλυτα στην υλοποίηση της ταινίας μας. Δεν είμαι σίγουρος αν αυτό το project έχει άμεση σχέση με τους καθαριστές στο Τόκιο στο σύνολό τους, αλλά όσοι εργάζονται εκεί διακρίνονται για τον επαγγελματισμό τους, ίσως επειδή εκπαιδεύτηκαν σωστά, τότε, εν όψει των Ολυμπιακών Αγώνων που τελέστηκαν το 2021.
Σχεδιάστηκαν να συμβολίζουν την ιαπωνική φιλοξενία. Οι δημόσιες τουαλέτες βέβαια λερώνονται πολύ και το θέμα είναι πώς θα πείσουμε αυτούς που δουλεύουν να τις κρατούν σταθερά καθαρές − αυτή ήταν η ιδέα που θέλαμε να θίξουμε στις «Υπέροχες Μέρες». Ο κύριος που με καθοδήγησε σε όλη την προετοιμασία και μου έδειξε πώς γίνεται όλο αυτό ήταν απλά φανταστικός. Ταυτόχρονα, με διαφώτισε ως προς τον ρόλο: βγαίνοντας από την ταινία, θα επιθυμούσα οι θεατές να επισκεφθούν τις τουαλέτες για να γνωρίσουν από κοντά έναν Χιραγιάμα, τόσο αληθινή υπήρξε η εμπειρία για μένα!
— Δεν γνωρίζουμε λεπτομέρειες για το παρελθόν του Χιραγιάμα. Ως ηθοποιό, σας ενοχλεί να μην έχετε το προφίλ του; Τι κάνετε σε τέτοιες περιπτώσεις;
Άλλοι σκηνοθέτες φτιάχνουν την ιστορία του χαρακτήρα και άλλοι όχι. Στη δεύτερη περίπτωση, δουλειά ενός ηθοποιού είναι να συμπληρώσει τα κενά, ιχνογραφώντας το παρελθόν όπως το φαντάζεται. Ο Βιμ Βέντερς δεν μου είχε δώσει σημειώσεις στο ξεκίνημα, οπότε σκέφτηκα εγώ κάποια πράγματα, ωστόσο κάποια στιγμή, προς το μέσον των γυρισμάτων, μου έδωσε ένα memo γεμάτο λεπτομέρειες. Κυρίως, ο χαρακτήρας έδειχνε να προκύπτει από την ανάγκη να αποτυπώσει το komorebi, πράγμα που με ικανοποίησε πολύ. Το memo του ήταν εξαιρετικά καλογραμμένο και βοήθησε καταλυτικά στα υπόλοιπα γυρίσματα.
— Για τον Χιραγιάμα, η υπέροχη μέρα έρχεται όταν ο ήλιος εμφανίζεται από τις φυλλωσιές των δένδρων και γαληνεύει αρμονικά με τη φύση. Για εσάς ποια είναι η «perfect day»;
Σε ρεπό, σε διακοπές, όταν δεν δουλεύω, μου αρέσει να σηκώνομαι αργά από το κρεβάτι, να σκέφτομαι τι να κάνω και την επόμενη στιγμή να μου έρχεται στο μυαλό μια άλλη ιδέα για δραστηριότητα, ώσπου να σουρουπώσει και να συνειδητοποιήσω πως ακόμη φορώ τις πιτζάμες μου. Αυτές είναι οι αγαπημένες μου μέρες.
— Οι Ιταλοί έχουν επινοήσει τη σωστή έκφραση, «dolce far niente» («γλυκό το χασομέρι»). Θα μου έκανε τρομερή εντύπωση αν σας άρεσε η τεχνολογία.
Δεν έχω ιδιαίτερη σχέση (χαμογελάει).
— Είστε ζωντανός θρύλος στη χώρα σας. Ποια ήταν τα όνειρά σας ξεκινώντας την υποκριτική; Τα έχετε εκπληρώσει;
Δεν ήξερα τι τομέα να ακολουθήσω, αλλά ανέκαθεν με μαγνήτιζαν οι ηθοποιοί στο θέατρο, πώς ίδρωναν στη σκηνή, τι πάθος εξέπεμπαν. Συνέχισα στο σινεμά και την τηλεόραση, αλλά ποτέ δεν ξέχασα εκείνες τις εικόνες, τη σωματική μεταδοτικότητα που συνόδευε τη μεταμόρφωση. Νομίζω πως κάνω αυτήν τη δουλειά για να τιμήσω τους συναδέλφους μου.
— Συγχαρητήρια για το βραβείο σας στις Κάννες, το αξίζατε.
Πολύ ευγενικό εκ μέρους σας.
— Τι σημαίνει για εσάς; Πέρυσι ρώτησα τον Μπενουά Μαζιμέλ, που είχε τιμηθεί παλιότερα για τη «Δασκάλα του πιάνου», και μου απάντησε πως οφείλεις να το απολαύσεις γιατί χάνεται γρήγορα, σαν να μη συνέβη ποτέ.
Οι Γάλλοι έχουν μια ποιητική διάθεση ακόμη και σε πράγματα που δεν περιμένεις. Για μένα αποτελεί διαβατήριο για το εξωτερικό, για να δουν περισσότεροι θεατές την ταινία, τουλάχιστον αυτό ελπίζω.
— Καλή επιτυχία και στα Όσκαρ. Ιδιαίτερη χρονιά για την Ιαπωνία η φετινή, με τις υποψηφιότητες της δικής σας ταινίας, του φιλμ «Το Αγόρι και ο Ερωδιός» στα κινούμενα σχέδια και τον «Godzilla Minus One», που έχει την 70ή του επέτειο, στα οπτικά εφέ…
Ναι, ενδιαφέρουσα βραδιά όντως. Σας ευχαριστώ!
Perfect Days Official Trailer
