Το ξεκίνημα της τέταρτης –και τελευταίας σεζόν– της Sex Education, της νεανικής σειράς που ασχολήθηκε με τη σεξουαλικότητα με έναν τρόπο τολμηρό και σύγχρονο, όπως δεν είχαμε ξαναδεί όταν πρωτοεμφανίστηκε, γίνεται μέσα σε παστέλ χρώματα, σε ένα σχολείο που δεν είναι το γυμνάσιο του Μούρντεϊλ, το επί τρεις σεζόν σκηνικό της – πλέον έχει κλείσει λόγω έλλειψης πόρων.
Η νέα σχολική χρονιά βρίσκει τους 18χρονους πλέον πρωταγωνιστές τελειόφοιτους σε νέο σχολείο, το Cavendish Sixth Form College, σε ένα περιβάλλον σχεδόν ουτοπικό, τόσο τέλειο που μοιάζει με σκηνικό από κόμικ: τα παιδιά κατεβαίνουν από τον πρώτο όροφο στο ισόγειο με τσουλήθρα, τα χαρτιά και τα πλαστικά απαγορεύονται (για να μην καταστρέφεται ο πλανήτης), όλοι οι μαθητές έχουν τάμπλετ και όχι τετράδια, υπάρχουν αίθουσες με χαλαρωτικούς ήχους, μαθήματα μελισσοκομίας, κυρίως όμως υπάρχει μια απίστευτη ποικιλομορφία και ανεκτικότητα και μια επιβεβλημένη θετικότητα που φτάνει στα όρια της αλλοφροσύνης – ένα από τα νέα παιδιά που συστήνονται στον τελευταίο κύκλο (ένα τρανς κορίτσι) ζητάει από τους συμμαθητές του να πληρώνουν πρόστιμο κάθε φορά που λένε κάτι αρνητικό ή κουτσομπολεύουν (τα λεφτά προορίζονται για φιλανθρωπικό σκοπό).
Όταν εμφανίστηκε ο πρώτος κύκλος του «Sex Education» το 2018 δεν υπήρχε ανάλογη σειρά στην τηλεόραση. Ήταν η πρώτη φορά που το (νεανικό) κοινό μπορούσε να ταυτιστεί με ήρωες που μιλούσαν μια γλώσσα ρεαλιστική, αναλύοντας τις σεξουαλικές τους ανησυχίες και τους προβληματισμούς τους, που είχε τόσους queer χαρακτήρες και αναφερόταν σε θέματα που αφορούν έναν έφηβο με πρωτότυπο, ελκυστικό, ακόμα και για τους γονείς τους, τρόπο.
Το Cavendish είναι γεμάτο queer παιδιά και παιδιά με αναπηρίες ή δυσμορφίες που δύσκολα θα μπορούσαν να επιβιώσουν χωρίς δυσκολίες σε ένα άλλο σχολείο – εν ολίγοις μοιάζει με παράδεισο για τη διαφορετικότητα και τη συμπερίληψη.
Οι γνώριμοι ήρωες ή όσοι από αυτούς γράφτηκαν στο Cavendish (η Ολίβια, ο Άνουαρ, η Λίλι και η Όλα έχουν πάει σε άλλο σχολείο και δεν εμφανίζονται στα νέα επεισόδια) βρίσκουν μέσα σε αυτό το κλίμα υπερβολικής θετικότητας και ανεκτικότητας το ιδανικό περιβάλλον για να ανθήσουν αλλά και μεγάλες δυσκολίες, π.χ. ο Ότις πλέον έχει επαγγελματική αντίζηλο μια επιτυχημένη σεξοθεραπεύτρια.
Όταν εμφανίστηκε ο πρώτος κύκλος του «Sex Education» το 2018, δεν υπήρχε ανάλογη σειρά στην τηλεόραση. Ήταν η πρώτη φορά που το (νεανικό) κοινό μπορούσε να ταυτιστεί με ήρωες που μιλούσαν μια γλώσσα ρεαλιστική, αναλύοντας τις σεξουαλικές τους ανησυχίες και τους προβληματισμούς τους, που είχε τόσους queer χαρακτήρες και αναφερόταν σε θέματα που αφορούν τους εφήβους με πρωτότυπο και ελκυστικό, ακόμα και για τους γονείς τους, τρόπο. Ήταν η πρώτη φορά που αυτή η γενιά παρουσιάστηκε όπως είναι, ή όπως θα ήθελε να είναι, σε σίριαλ του Netflix (να σημειωθεί ότι το είχε απορρίψει το Channel 4 ως υπερβολικά ακραίο – γιατί το σεξ σόκαρε πάντα και θα σοκάρει, ενώ η ακραία βία είναι μέρος της ζωής και ρεαλισμός).
Τέλος πάντων, το 2023 δεν είναι 2018 και στα πέντε αυτά χρόνια σχεδόν όλες οι νεανικές σειρές που εμφανίστηκαν και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού πάτησαν πάνω στη συνταγή του: οι queer χαρακτήρες έγιναν βασικοί ήρωες ή πρωταγωνιστές (δεν υπάρχει πλέον νεανική σειρά χωρίς queer χαρακτήρα), είδαμε σειρές με πρωταγωνιστή ανάπηρο και queer, το «Heartstopper» έγινε το νέο teen saga του Netflix.
Που σημαίνει ότι το κοινό τα έχει πλέον δει όλα και ότι οι δημιουργοί του «Sex Education» έπρεπε να ετοιμάσουν το φινάλε σε μια κατάσταση που ήταν εντελώς διαφορετική από την εποχή που έφτιαχναν τον πιλότο. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι αυτή η αγωνία να χωρέσουν τα πάντα, να θίξουν τα πάντα, να παρουσιάσουν τη νέα πραγματικότητα που δημιουργείται από μια γενιά που προσπαθεί να σπάσει κάθε στερεότυπο με τα φύλα (αλλά ζει σε έναν κόσμο πνιγμένο στις προκαταλήψεις και την συντήρηση) φαίνεται από το (απίθανο και εξαιρετικά αστείο) πρώτο επεισόδιο που συστήνει το νέο σχολείο και τους νέους χαρακτήρες (όλοι queer).
Το κλίμα θετικότητας, αλληλεγγύης και ωριμότητας είναι τόσο υπερβολικό που μοιάζει ψεύτικο, έως και τοξικό, και αυτό είναι ένα σοβαρό θέμα που θίγει ο τέταρτος κύκλος, όπως υπερβολική και εκτός πραγματικότητας φαίνεται η απουσία κάθε είδους bullying, κάθε είδους διάκρισης, κάθε σοβαρού προβλήματος στο σχολείο – το μόνο που δυσκολεύει τη ζωή των παιδιών είναι ένα χαλασμένο ασανσέρ! Ακόμα και το θέμα της αντιζηλίας και του ανταγωνισμού αντιμετωπίζεται με ένα δημοψήφισμα που θυμίζει το «Election» του Αλεξάντερ Πέιν – οι μόνες στιγμές στο σχολείο που ξεφεύγουν από τα όρια της ορθότητας.
Αυτό το θέμα της ορθότητας που είναι τραβηγμένo από τα μαλλιά είναι αρκετά ενοχλητικό, όπως και ο διδακτικός χαρακτήρας των διαλόγων (οι λόγοι που στη Βρετανία ψιλοθάφτηκε η σειρά), αλλά να μην ξεχνάμε ότι είναι μια σειρά που απευθύνεται σε νεανικό κοινό, με αρκετή δόση δράματος, και το χολιγουντιανού τύπου φινάλε μέσα σε ένα κλίμα αγάπης και γενικής συμφιλίωσης είναι μάλλον αυτό που θα έπρεπε να είναι. Γιατί μια νεανική σειρά οφείλει να μην είναι μόνο ψυχαγωγική αλλά να έχει και επιμορφωτικό χαρακτήρα, για να δικαιολογεί και budget αρκετό για τέσσερις σεζόν.
Κατά τ’ άλλα, ο Ότις ξεκινάει τη νέα σχολική χρονιά με το σπίτι του σε κατάσταση πανικού: η μάνα του, που έχει γεννήσει, έχει επιλόχεια κατάθλιψη (η αδερφή του είναι δύο μηνών), ο σύντροφός της την έχει εγκαταλείψει γιατί το παιδί δεν είναι δικό του, ξεκινάει διαλυμένη σωματικά και ψυχολογικά νέα δουλειά στο ραδιόφωνο, και, συν τοις άλλοις, εμφανίζεται η άσωτη αδερφή της, που είναι μπελάς. Ο έρωτάς του, η Μέιβ, έχει μετακομίσει στην Αμερική, στο Πανεπιστήμιο του Wallace, και έχει να αντιμετωπίσει τον σκληρό ανταγωνισμό και τη σχέση τους που είναι πλέον από απόσταση. Στο δεύτερο επεισόδιο αναγκάζεται να επιστρέψει στο Μούρντεϊλ για να αντιμετωπίσει ένα προσωπικό δράμα, βρίσκοντας την ευκαιρία να ξεκαθαρίσει την (μάλλον) αμήχανη σχέση τους.
Ο Έρικ σε αυτόν τον κύκλο λάμπει κυριολεκτικά, βρίσκεται σε ένα περιβάλλον όπου μπορεί ελεύθερα να εκφραστεί και να είναι ο εαυτός του, έχει όμως να αντιμετωπίσει ένα ηθικό δίλημμα, γιατί η μητέρα του, που θέλει να μη χάσει επαφή με την κοινότητα, του ζητάει να κρύψει τη σεξουαλική του ταυτότητα και να βαφτιστεί χριστιανός. Ο τρόπος που θίγεται το θέμα ΛΟΑΤΚΙ+ και θρησκεία είναι από τα πιο δυνατά σημεία του τελευταίου κύκλου, ο οποίος σώζεται (και θριαμβεύει) λόγω του Ncuti Gatwa, του ηθοποιού που υποδύεται τον Έρικ. Ο Έρικ υπερασπίζεται τον εαυτό του και αποκαλύπτει την αλήθεια του μπροστά σε ένα μουδιασμένο εκκλησίασμα, το οποίο τον εξορίζει στην ουσία εκτός κοινότητας σε μία από τις πιο συγκινητικές στιγμές της σειράς.
Οι ιστορίες των χαρακτήρων, που αποκτούσαν τη δική τους δυναμική σε κάθε κύκλο, εδώ συμπιέζονται σε μια προσπάθεια να παρουσιαστούν όλοι και όσο πιο ολοκληρωμένα γίνεται, συνυπάρχοντας σε ένα λογικό φινάλε – δεν είναι όμως το ίδιο επιτυχημένες. Ο Τζάκσον π.χ. που σοκάρεται όταν έχει προστατικό οργασμό και αμφιβάλλει για τον σεξουαλικό προσανατολισμό του (στον προηγούμενο κύκλο ήταν ερωτευμένος με το Καλ, ένα τρανς αγόρι που χρησιμοποιεί το they για να αυτοπροσδιοριστεί), αναλώνεται κυρίως στην αναζήτηση του φυσικού του πατέρα και τον κατατρώει το ενδεχόμενο να είναι άρρωστος.
Αντιθέτως, για τους χαρακτήρες της Ρούμπι, της Έιμι και του Άνταμ υπάρχει πιο ολοκληρωμένη εξέλιξη, με απαντήσεις, αποκαλύψεις και κάθαρση. Το ίδιο και για το Καλ, που είναι από τα πιο βασικά πρόσωπα αυτής της σεζόν. Η Βιβ μπλέκει σε μια κακοποιητική σχέση, ενώ η Ο, η σεξοθεραπεύτρια-ανταγωνίστρια του Ότις, εξελίσσεται από την απόλυτη bitch στο ασέξουαλ κορίτσι που «ταπώνει» τον Ότις στο debate πριν από το δημοψήφισμα. Όλα ανατρέπονται στο τέλος για να επικρατήσει το καλό, με μια κριτική στην υπερβολική θετικότητα που γίνεται τοξική.
Υπάρχουν πολύ αστείες στιγμές, υπάρχει δράμα, συγκίνηση, υπάρχουν αλήθειες, υπάρχουν πολύ καλοί ηθοποιοί και χαρακτήρες που έχουν αλλάξει εντελώς από τον πρώτο κύκλο, υπάρχει ακόμα το σεξ ως κυρίαρχο στοιχείο, αλλά κάπως ξεφτισμένο και χωρίς το αρχικό σοκ, κι ένα φινάλε που είναι εντελώς προβλέψιμο, αλλά αφήνει μάλλον μια γλυκιά γεύση.
Κρατάω για το τέλος το τρανς ζευγάρι των Άμπι και Ρόμαν (ένα τρανς αγόρι και ένα τρανς κορίτσι) που δίνουν μαθήματα θετικότητας και καλής συμπεριφοράς, πολεμώντας με τους δαίμονές τους. Είναι από τους πιο δυνατούς χαρακτήρες αυτής της σεζόν, δίνοντας μαθήματα αποδοχής και διαφορετικότητας σε τέτοιο βαθμό που μπορεί να μη σε πείθουν – δεν είναι έτσι η αληθινή ζωή, δεν υπάρχουν τέτοια σχολεία, δεν υπάρχουν ομάδες εφήβων με τέτοια ανεκτικότητα και τέτοια αλληλεγγύη. Ωστόσο είναι ένα καλό παράδειγμα για το πώς θα έπρεπε να είναι η κοινωνία.
Και αυτό το πετυχαίνει σε μεγάλο βαθμό το «Sex Education», να δώσει ελπίδες ότι κάποια μέρα ο κόσμος θα είναι όπως το ουτοπικό σχολείο που παρουσιάζει.
Σεξουαλική Αγωγή: Σεζόν 4 | Επίσημο teaser | Netflix
