«Το περιβάλλον του σινεμά που γνώριζα έχει τελειώσει, με εξαίρεση κάποιες αίθουσες στη Νέα Υόρκη, ακόμη πρόθυμες να προβάλουν feel-bad ταινίες»: μαζεύοντας τα ραγισμένα κομμάτια της κινηματογραφικής του καρδιάς, ο Τζον Γουότερς κάνει την παραδοσιακή του ανασκόπηση και συμπεραίνει πως κανείς δεν ρισκάρει να αφήσει χώρο σε ταραξίες σκηνοθέτες και θεατές που θέλουν να «υποφέρουν χαρωπά», όπως επισημαίνει ο πάπας του κακού γούστου, σε μια χώρα με εξαφανισμένο το art κύκλωμα. Για να χαρεί ο δημιουργός των «Pink Flamingos», αλλά και να ενημερωθούν όσοι εξακολουθούν να απορούν τι παίζει επιτέλους σ’ αυτή την πόλη, στην Αθήνα (και σε περιορισμένη διανομή εκτός πρωτεύουσας) οι καλλιτεχνικές ταινίες υπάρχουν. Αλλά δεν αναπνέουν. Αγοράζονται συστηματικά από τους Έλληνες διανομείς, αν και διάγουν θνησιγενή βίο.
Σε τέτοιο βαθμό που πολλοί θεατές δεν παίρνουν καν χαμπάρι ότι κυκλοφορούν ανάμεσά μας, όσο κι αν κάποιοι από εμάς γράφουν, και μάλιστα καλές κριτικές, γι’ αυτές. Τι σημαίνει αυτό; Από τη στιγμή που βρίσκουν, συχνά με δυσκολία, και όποτε εμφανίζεται κενό από τις μεγάλες παραγωγές, ένα μικρό κύκλωμα, συνήθως περνούν απαρατήρητες. Το ασφαλές τους καταφύγιο παραμένει η ζεστή αγκαλιά των μεγάλων εγχώριων φεστιβάλ (Θεσσαλονίκης και Νύχτες Πρεμιέρας, εκεί όπου γνωρίζουν sold-out βραδιές), ή η επιμελημένη, στοχευμένη τους προβολή, κάτω από συνθήκες curation, σε συγκεκριμένα ωράρια − μια λύση όχι πάντα δόκιμη, αν και μονόδρομος στην ανεύρεση ενός κοινού που δεν δείχνει πάθος να τις προλάβει όταν «απλώνονται» κανονικά στον εβδομαδιαίο προγραμματισμό.
Το ερωτηματικό για τις γιορτές του ’24 είναι το «Υπάρχω». Περιμένουμε την επίδοσή του για τις δυο εβδομάδες που θα μείνει στις αίθουσες μέχρι την παραμονή, για να δούμε αν θα συναντηθούν το κοινό του Καζαντζίδη με εκείνο του Μάστορα, και πόσο θα κλείσει η ψαλίδα σε σχέση με πέρυσι.
Παρατηρώντας το ελληνικό box office για το 2024, από την πρώτη μέρα του χρόνου και τρεις εβδομάδες πριν από την εκπνοή του, είναι σαφές πως τα παιδιά αποφασίζουν και οι γονείς ακολουθούν. Τα «Μυαλά που Κουβαλάς 2» δεν είναι απλώς ένα αξιότατο sequel, μια εξαιρετική ταινία ανεξάρτητα από το είδος της, το πιο εμπορικό animation όλων των εποχών στην Ελλάδα, αλλά και η μοναδική που ξεπέρασε το μισό εκατομμύριο εισιτήρια μετά την πανδημία, ένα ψυχολογικό όριο που κανείς δεν πλησίασε μετά τα 900 χιλιάδες που άγγιξε το ξέφρενο κοντέρ του πρώτου «Joker», στο τέλος του 2019! Ακόμη τρεις αγαπητές ταινίες κινουμένων σχεδίων πλασάρονται στη δεκάδα, αλλά μπροστά από αυτές, στη δεύτερη θέση, το τετραπλά οσκαρικό «Poor Things» είναι το «ενήλικο» και καλλιτεχνικό φιλμ της χρονιάς, που αν έχει ένα κοινό με το «Inside Out», είναι πως πολλοί (και ίσως πολλές) το είδαν παραπάνω από μία φορά! Η «Ευνοούμενη» είχε σκοράρει 250 χιλιάδες εισιτήρια πριν από περίπου μια πενταετία, και φέτος το «Poor Things» ξεπέρασε τα 400 χιλιάδες. Είναι τέτοια η προοδευτική καταξίωση του Λάνθιμου στη συνείδηση του ελληνικού κοινού, μια κατάκτηση που ήρθε… outside in, που οι «Ιστορίες Καλοσύνης», και πάλι με τη μούσα Έμα Στόουν, λίγους μήνες αργότερα, και κυρίως σε προβολές σε θερινές αίθουσες, μπήκαν στην πρώτη εικοσάδα, αν και είναι αμφίβολη η απόλαυση που ένιωσαν και οι 70 χιλιάδες θεατές που την παρακολούθησαν − από περιέργεια ή από φόρα, αν και σημασία έχει ότι συναίνεσαν στην εμπειρία, έτσι όπως είναι τα πράγματα…
Η έκπληξη είναι η πέμπτη θέση του «Τελειώνει με Μας», ενός λυπητερού μελό που εσχάτως απασχολεί τους ευσυγκίνητους θεατές μόνο από την άνεση του σαββατοκυριακάτικου streaming στον καναπέ τους. Το sequel του «Joker» μπήκε με το ζόρι στη δεκάδα, αν και η «Τρέλα για δύο» δεν συγκρίνεται ούτε στο ελάχιστο με την εμμονή για το πρωτότυπο. Με τους «Κουραμπιέδες από χιόνι» και τη «Φόνισσα», στη δεύτερή της σεζόν, στα 69 και τα 85 χιλιάδες εισιτήρια αντίστοιχα, το «Μην ανοίξεις την πόρτα» είναι η μοναδική ελληνική ταινία της δεκάδας, και ένα μήνυμα σε όσους δεν πίστεψαν ή δεν γνώριζαν το πιστό, και όπως αποδείχθηκε, crossover κοινό των Unboxholics.
Ψάχνοντας στις χαμηλότερες θέσεις, βρίσκουμε σποραδικά horror και τις ταινίες που κάποτε έκοβαν διπλάσια εισιτήρια, επειδή το όνομα του σκηνοθέτη, οι διάσημοι ηθοποιοί ή ένα σημαντικό βραβείο διεθνούς φεστιβάλ δημιουργούσε το ανάλογο buzz. Το «Διπλανό Δωμάτιο», το «Anora», το «Substance», το «Κονκλάβιο», Το «Μικρά πράγματα σαν κι αυτά» κινήθηκαν από τις 30 ως τις 40 χιλιάδες εισιτήρια, ενώ το αριστουργηματικό «Άγνωστοι μεταξύ μας» σταμάτησε στα 27.000. Μέσα σ’ αυτή την πραγματικότητα, τα 52 χιλιάδες εισιτήρια της απαιτητικότατης «Ζώνης Ενδιαφέροντος» ακούγονται σαν θρίαμβος, ή καλύτερα σαν το must see για την παρένθεση κουλτούρας της χρονιάς, ενώ τα 90 των «Παιδιών του χειμώνα» του Αλεξάντερ Πέιν, απολύτως ικανοποιητικά. Επιπρόσθετα, επιβεβαιώνεται η κόπωση των ταινιών με υπερήρωες: τα παλικάρια κουράστηκαν, και μόνο ο Πολ Ατρείδης από έναν άλλον πλανήτη επελαύνει.
Με τρεις πολύ δυνατές κυκλοφορίες, τη «Φόνισσα» και τον διπλό καλοκαιρινό κυκλώνα του «Μπαρμπενχάιμερ» να κινούνται πάνω από τα 400 χιλιάδες εισιτήρια, το 2023 έκλεισε στα 7.382.622, σταθερά κάτω από μία ταινία ανά Έλληνα σε μέσο όρο. Φέτος μας λείπουν περίπου 640 χιλιάδες για να τα φτάσουμε. Η «Μαρία» του Λαραΐν έχει ξεπεράσει τα 120 χιλιάδες εισιτήρια και απειλεί τον «Joker». Αν διατηρήσει ένα σχετικό momentum, ο δεύτερος «Μονομάχος» μπορεί να μπει στη δεκάδα, ίσως και μέχρι την όγδοοη θέση. Το ερωτηματικό για τις γιορτές του ’24 είναι το «Υπάρχω». Περιμένουμε την επίδοσή του για τις δυο εβδομάδες που θα μείνει στις αίθουσες μέχρι την παραμονή, για να δούμε αν θα συναντηθούν το κοινό του Καζαντζίδη με εκείνο του Μάστορα, και πόσο θα κλείσει η ψαλίδα σε σχέση με πέρυσι. Οι αίθουσες της περιφέρειας ίσως εδώ κάνουν τη διαφορά.
Ελληνικό top10 (συνολικός αριθμός εισιτηρίων)
- Inside Out 2 (664.619)
- Poor Things (407.380)
- Despicable Me 4 (373.359)
- Deadpool & Wolverine (338.611)
- It Ends With Us (178.345)
- Dune: Part Two (174.070)
- Kung Fu Panda 4 (156.450)
- Vaiana 2 (153.246)
- Μην Ανοίγεις Την Πόρτα (143.828)
- Joker: Folie A Deux (138.824)
