Ο αρχαιολογικός και ο προσωπικός κόσμος του Ερρίκου Σλίμαν σε μια μεγάλη έκθεση στο Βερολίνο Facebook Twitter
Ο Ερρίκος Σλήμαν στην Αγία Πετρούπολη, 1860. © Staatliche Museen zu Berlin, Museum für Vor- und Frühgeschichte

Ερρίκος Σλήμαν: Οι άγνωστες πτυχές της ζωής του αρχαιολόγου σε μια μεγάλη έκθεση στο Βερολίνο

0

Το Museum für Vor-und Frühgeschichte διοργανώνει στην James-Simon-Galerie και στο Neues Museum μια μεγάλη ειδική έκθεση για τον πιο διάσημο αρχαιολόγο της Γερμανίας, τον Ερρίκο Σλήμαν (1822-1890), με αφορμή τη διακοσιοστή επέτειο από τη γέννησή του.

Με περίπου 700 αντικείμενα –μεταξύ των οποίων πολλά διεθνή δάνεια– εκτός από εντυπωσιακά ανασκαφικά ευρήματα, η έκθεση αυτή θα εστιάσει σε μια πλευρά του Σλήμαν που δεν έχει αποκαλυφθεί ποτέ πριν, και θα ρίξει μια ματιά στο ποιος ήταν πριν στραφεί στην αρχαιολογία. Θα εξετάσει επίσης κριτικά τις αρχαιολογικές μεθόδους της εποχής του, αξιοποιώντας τα τρέχοντα ερευνητικά ευρήματα.

Ο Ερρίκος Σλήμαν είναι γνωστός ως ο άνθρωπος που ανακάλυψε την Τροία, αλλά ήταν πολλά περισσότερα: επιχειρηματίας, κοσμοπολίτης και συγγραφέας. Η ζωή του ήταν γεμάτη περιπέτεια και τον οδήγησε σε όλο τον κόσμο, σε μια οδύσσεια για να βρει το πραγματικό του πάθος, την αρχαιολογία, στην οποία άρχισε να αφιερώνεται στις αρχές της δεκαετίας του 1840.

Αυτή η ειδική έκθεση στη Museumsinsel του Βερολίνου προσεγγίζει αυτό το αινιγματικό και αμφιλεγόμενο άτομο σε δύο μέρη: ενώ η ενότητα στην James-Simon-Galerie επικεντρώνεται στη βιογραφία του και στο πρώτο μισό της ζωής του και παρέχει πληροφορίες για τη ζωή του 19ου αιώνα, η έκθεση στο Neues Museum εστιάζει στο αρχαιολογικό έργο του, με θεαματικά ευρήματα από τους βασιλικούς τάφους στις Μυκήνες και τη Συλλογή Τρωικών Αρχαιοτήτων.

Ο Ερρίκος Σλήμαν είναι  γνωστός ως ο άνθρωπος που ανακάλυψε την Τροία, αλλά ήταν πολλά περισσότερα: επιχειρηματίας, κοσμοπολίτης και συγγραφέας. Η ζωή του ήταν γεμάτη περιπέτεια και τον οδήγησε σε όλο τον κόσμο, σε μια οδύσσεια για να βρει το πραγματικό του πάθος, την αρχαιολογία, στην οποία άρχισε να αφιερώνεται στις αρχές της δεκαετίας του 1840.

Η θεματική παρουσίαση των εκθεμάτων ξεκινά από την παιδική ηλικία, το ταλέντο στην εκμάθηση ξένων γλωσσών και τις εμπορικές του δραστηριότητες στη Ρωσία και την Αμερική, τα ταξίδια του στην Άπω Ανατολή, και καταλήγει στην ενασχόληση με την αρχαιολογία και τις ανασκαφές του στην Τροία, τον Ορχομενό, την Τίρυνθα και τις Μυκήνες, καθώς και τον συνολικό αντίκτυπο του έργου του.

Ο Σλήμαν ξεκίνησε τις πρώτες του διερευνητικές ανασκαφές το 1870, πριν ακόμη λάβει την επίσημη άδεια ανασκαφής, και άρχισε τις πραγματικές ανασκαφές το 1871. Ανυπόμονος και άπειρος, ανέσκαψε μια μεγάλη περιοχή σε βάθος 17 μέτρων, προκειμένου να φτάσει στα στρώματα που θεωρούσε σημαντικά. Αυτό είναι γνωστό σήμερα ως «τάφρος Σλήμαν». Με τις ενέργειές του, κατέστρεψε ανεπανόρθωτα ένα μεγάλο τμήμα του αρχαιολογικού χώρου.

Ωστόσο, αυτό που βρήκε το 1873 έγινε θρυλικό: ο «Θησαυρός του Πριάμου», τον οποίο απέδωσε στον μυθικό βασιλιά της Τροίας. Η Συλλογή Τρωικών Αρχαιοτήτων του περιλαμβάνει περίπου 10.000 αντικείμενα, μεταξύ των οποίων κεραμικά αγγεία, μεταλλικά εργαλεία και διάφορα άλλα μικρά ευρήματα, καθώς και βοτανικά δείγματα, εκτός από τα πολύτιμα χρυσά ευρήματα.

Ο αρχαιολογικός και ο προσωπικός κόσμος του Ερρίκου Σλίμαν σε μια μεγάλη έκθεση στο Βερολίνο Facebook Twitter
Πύλη των Λεόντων στις Μυκήνες.

Στην αναζήτησή του για τους Έλληνες ήρωες, ο Σλήμαν ερεύνησε επίσης τα σκηνικά των ιστοριών του Ομήρου στο Αιγαίο. Στις Μυκήνες, ανέσκαψε τους βασιλικούς τάφους στον ταφικό κύκλο Α' από το 1876. Εδώ πίστευε ότι είχε βρει τον τόπο ανάπαυσης του Αγαμέμνονα, ενώ στον Ορχομενό βρήκε το «Θησαυροφυλάκιο του Μινύα» και στην Τίρυνθα τα ερείπια του ανακτόρου, με τις εντυπωσιακές τοιχογραφίες.

Προς το τέλος της ζωής του, ο Σλήμαν πρέπει να υποψιάστηκε τουλάχιστον ότι η απόδοση των ευρημάτων στους ήρωες του Ομήρου ήταν λανθασμένη, τόσο στην Τροία όσο και στις ελληνικές τοποθεσίες. Ωστόσο, αυτό δεν μειώνει την αξία των ευρημάτων του. Το γεγονός ότι ανακάλυψε τον μυκηναϊκό πολιτισμό της Εποχής του Χαλκού, τον αρχαιότερο προηγμένο πολιτισμό στην Ευρώπη, έγινε σαφές μόνο πολύ μετά τον θάνατό του.

Η εικόνα του Σλήμαν ως ήρωα και οραματιστή, την οποία ο ίδιος προώθησε κατά τη διάρκεια της ζωής του, συνέχισε να διαμορφώνει την αντίληψή του, την οποία ενστερνίστηκε το κοινό για μεγάλο χρονικό διάστημα, μέχρι που οι αντιφάσεις που εντοπίστηκαν στα γραπτά του τη δεκαετία του 1970 του χάρισαν τη φήμη του απατεώνα και φαντασιόπληκτου. Μόλις τις τελευταίες δεκαετίες μια ιστορική και κριτική ανασυγκρότηση εξασφάλισε ότι το έργο του Σλήμαν διερευνήθηκε όλο και περισσότερο στο πλαίσιο των πολλών πτυχών της προσωπικότητάς του.

Η κληρονομιά του περιλαμβάνει πάνω από 50.000 έγγραφα, τα οποία φυλάσσονται στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη στην Αθήνα. Εκτός από τον όγκο των ημερολογίων, των ταξιδιωτικών εγγράφων, των επιστολών, των φωτογραφιών, των τιμολογίων και των εκδόσεων, τα οποία διατίθενται πλέον σταδιακά και σε ψηφιακή μορφή, οι 17 γλώσσες –μεταξύ των οποίων τα αγγλικά, τα γαλλικά, τα ρωσικά, τα αραβικά, τα φαρσί και τα αρχαία ελληνικά– στις οποίες επικοινωνούσε ο Σλίμαν εξακολουθούν να θέτουν τους ερευνητές ενώπιον νέων προκλήσεων και σήμερα.

Ο αρχαιολογικός και ο προσωπικός κόσμος του Ερρίκου Σλίμαν σε μια μεγάλη έκθεση στο Βερολίνο Facebook Twitter
Ομάδα ανασκαφών στην Τροία, δεκαετία 1890 © bpk
Ομάδα ανασκαφών στην Τροία, δεκαετία 1890 © bpk

Εκτός από εξαιρετικά αντικείμενα από τις συλλογές πολυάριθμων παραρτημάτων των Staatliche Museen zuBerlin –μεταξύ των οποίων το Ethnologisches Museum, το Museum für Asiatische Kunst, το Kunstgewerbemuseum, το Münzkabinett, η Kunstbibliothek, καθώς και η Antikensammlung και το Ägyptisches Museum und Papyrussammlung– διεθνή δάνεια από το Μουσείο Κατσίγρα στη Λάρισα συμπληρώνουν την έκθεση. Ιδιαίτερης σημασίας είναι τα 124 εκθέματα από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας: εντυπωσιακά δείγματα χρυσοχοΐας από τους λεγόμενους βασιλικούς τάφους των Μυκηνών και θραύσματα τοιχογραφιών από την Τίρυνθα αποτελούν τα σημαντικότερα σημεία της αρχαιολογικής ενότητας.

Ο αρχαιολογικός και ο προσωπικός κόσμος του Ερρίκου Σλίμαν σε μια μεγάλη έκθεση στο Βερολίνο Facebook Twitter
Η Σοφία Σλήμαν με το Μεγάλο Διάδημα και κοσμήματα από τον θησαυρό της Τροίας. © Staatliche Museen zu Berlin, Museum für Vor und Frühgeschichte.

Ακόμα στην έκθεση υπάρχουν τα έπιπλα του γραφείου του Ερρίκου Σλήμαν, που αφενός αποτελούν ένα σπάνιο δείγμα του ελληνικού υλικού πολιτισμού από τα τέλη του 19ου αιώνα και αφετέρου είναι συνδεδεμένα με δύο σημαντικές προσωπικότητες: σχεδιάστηκαν από τον αρχιτέκτονα Ερνέστο Τσίλλερ καθ’ υπόδειξη και για λογαριασμό του αρχαιολόγου Ερρίκου Σλήμαν για την κατοικία του στην Αθήνα, το «Ιλίου Μέλαθρον». Τα μοτίβα τους (φτερωτοί κριολέοντες, ανθέμια, κεφαλές κριαριού, πόδια λιονταριού, αθηναϊκή γλαύκα, κεφαλές σατύρων) παραπέμπουν στην αναβίωση της αρχαιότητας μέσα από το πνεύμα του νεοκλασικισμού.

Τα έπιπλα κατασκευάστηκαν στη Βιέννη το 1880 από ξύλο καρυδιάς, ενώ το 1955 τα αγόρασε ο γιατρός Γεώργιος Κατσίγρας από τον παλαιοπώλη Στάθη Κυρλόγλου –αν και τα διεκδικούσε και η τότε βασίλισσα Φρειδερίκη– για να τα τοποθετήσει έκτοτε στο γραφείο του, αρχικά στην κλινική και κατόπιν στο προσωπικό του ιατρείο. Συνοδεύονται από τρία χάλκινα αγάλματα – της Πηνελόπης, του Διονύσου και ενός ιππέα. Περιήλθαν στην κατοχή της Δημοτικής Πινακοθήκης Λάρισας ως κληροδότημα του Γεωργίου Κατσίγρα το 1998 μαζί με 1.170 βιβλία και 57 επιπλέον έργα τέχνης, συμπληρώνοντας τη δωρεά του συλλέκτη προς την πόλη της Λάρισας.

Έκτοτε, εκτίθενται μόνιμα στη Δημοτική Πινακοθήκη Λάρισας – Μουσείο Γ. Ι. Κατσίγρα. Το 2001, με υπουργική απόφαση χαρακτηρίστηκαν έργα τέχνης, χρήζοντας ειδικής κρατικής προστασίας.

Ο αρχαιολογικός και ο προσωπικός κόσμος του Ερρίκου Σλίμαν σε μια μεγάλη έκθεση στο Βερολίνο Facebook Twitter
Κεραμικά αγγεία μυκηναϊκού τύπου, Τροία VI-VII (Τουρκία), Ύστερη Εποχή του Χαλκού, 1700-1180 π.Χ. © Staatliche Museen zu Berlin, Museum für Vor- und Frühgeschichte / Claudia Plamp

Ο αρχαιολογικός και ο προσωπικός κόσμος του Ερρίκου Σλίμαν σε μια μεγάλη έκθεση στο Βερολίνο Facebook Twitter
Χρυσός κάνθαρος, Μυκήνες, Πρωτομυκηναϊκή εποχή, 16ος αιώνας π.Χ., Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, Αθήνα. © Ελληνικό Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού/Ελληνικός Οργανισμός Διαχείρισης και Αξιοποίησης Πολιτιστικών Πόρων

Ο αρχαιολογικός και ο προσωπικός κόσμος του Ερρίκου Σλίμαν σε μια μεγάλη έκθεση στο Βερολίνο Facebook Twitter
Η προσωπίδα του "Αγαμέμνονα".

Ο αρχαιολογικός και ο προσωπικός κόσμος του Ερρίκου Σλίμαν σε μια μεγάλη έκθεση στο Βερολίνο Facebook Twitter
Sydney Hodges, προσωπογραφία του Ερρίκου Σλήμαν, περ. 1866. © Staatliche Museen zu Berlin, Museum für Vor- und Frühgeschichte

Ο αρχαιολογικός και ο προσωπικός κόσμος του Ερρίκου Σλίμαν σε μια μεγάλη έκθεση στο Βερολίνο Facebook Twitter
Άποψη της έκθεσης. © Staatliche Museen zu Berlin / David von Becker

Ο αρχαιολογικός και ο προσωπικός κόσμος του Ερρίκου Σλίμαν σε μια μεγάλη έκθεση στο Βερολίνο Facebook Twitter
Άποψη της έκθεσης. © Staatliche Museen zu Berlin / David von Becker

Αρχαιολογία & Ιστορία
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΠΕΜΠΤΗ 31/03 - ΕΧΕΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΕΙ-H περιπετειώδης ζωή του Ερρίκου και της Σοφίας Σλήμαν

H αθηναϊκή τοπογραφία του Ερρίκου Σλήμαν

Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με την ιστορικό και αρχειονόμο Ελευθερία Δαλέζιου για τη Σοφία και τον Ερρίκο Σλήμαν και το αποτύπωμά τους στην πόλη με αφορμή την ψηφιακή έκθεση για τον Σλήμαν στην Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών.
ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΙΑΣ ΠΟΛΗΣ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΡΘΡΑ

Μπάρσκι: Ένας Ουκρανός προσκυνητής του 18ου αιώνα εικονογραφεί το Άγιον Όρος

Μπάρσκι: Ένας Ουκρανός προσκυνητής του 18ου αιώνα εικονογραφεί το Άγιον Όρος

Οι περιηγητικές εντυπώσεις του Βασίλι Μπάρσκι από τα δυο ταξίδια του στο Άγιον Όρος, το 1725 και το 1744, είναι ένας θησαυρός. Αποτυπώνουν με σχολαστικότητα την εικόνα των μοναστηριών, τα κειμήλιά τους, την φύση ολόγυρα και το μόχθο των μοναχών, όχι μόνο με κείμενα απλά και αβίαστα, αλλά κυρίως με σχέδια που παρά την αφελή τους χάρη, έχουν την ακρίβεια του ιστορικού ντοκουμέντου και δημοσιεύονται πρώτη φορά στο διαδίκτυο.
ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΙΣΤΟΡΙΑ
Σωκράτης Μαυρομμάτης: «Στις επικρίσεις για τα έργα στην Ακρόπολη έγινε μια “κατάχρηση εξαπάτησης”»

Σωκράτης Μαυρομμάτης: «Στις επικρίσεις για τα έργα στην Ακρόπολη έγινε μια “κατάχρηση εξαπάτησης”»

Μια συζήτηση με τον επί σειρά ετών επικεφαλής φωτογράφο της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων Ακρόπολης για τις πρόσφατες εργασίες στον ιερό βράχο αφενός, που τόσο επικρίθηκαν, για την αρχαιολογική φωτογραφία, τον ρόλο, τις χρήσεις και τις ιδιαιτερότητές της από έναν κορυφαίο της εκπρόσωπο αφετέρου.
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ
Mέσα στο Εγκληματολογικό Μουσείο της Αθήνας

Mέσα στο Εγκληματολογικό Μουσείο της Αθήνας

Υπάρχει ένα μουσείο στην Αθήνα που λίγοι το ξέρουν, αν και συγκεντρώνει τους πιο φρικιαστικούς θησαυρούς του ελληνικού εγκλήματος. Από κεφάλια ληστών, μέχρι έμβρυα στη φορμόλη. Σας το παρουσιάζουμε με τη δέουσα ανατριχίλα!
LONG STORIES

σχόλια

Δεν υπάρχει δυνατότητα σχολιασμού

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

THE GOOD LIFO ΔΗΜΟΦΙΛΗ