Πριν από μερικά χρόνια, ένας άνθρωπος άρχισε να λέει στα μέλη της οικογένειάς του μια τρομακτική ιστορία: ισχυριζόταν πως μέσα του ζούσαν έντομα.
Yποστήριζε πως τα ένιωθε και πως τα έντομα είχαν σκληρά κελύφη τα οποία άκουγε να σπάνε καθώς τα πίεζε για να τα σκοτώσει κάτω από το δέρμα του. Ένιωθε την κίνησή τους κοντά στη μύτη του και στα γεννητικά του όργανα.
Αρχικά, η οικογένειά του προσπάθησε να τον πείσει πως αυτό δεν ήταν δυνατόν, αλλά αυτός επέμεινε.
Για να συλλέξει «δείγματα» και να τους αποδείξει τι είχε μέσα του, ο άνθρωπος έσκαψε τη μύτη του με τσιμπιδάκι, ξεσκίζοντας το δέρμα μέχρι τον χόνδρο ώστε να βρει έντομα. Τελικά δεν βρέθηκε τίποτα και πλέον ζει με μόνιμο αναπνευστικό πρόβλημα.
Ο άνθρωπος αυτός παρουσίασε τα κλασικά σημάδια μιας κατάστασης που οι επιστήμονες ονομάζουν παρασιτική αυταπάτη ή το σύνδρομο Ekbom, μια ακλόνητη αλλά λανθασμένη πεποίθηση που προκαλείται σε ανθρώπους και τους κάνει να νομίζουν ότι το σώμα τους έχει προσβληθεί και κατοικείται από κάτι ζωντανό.
Για χρόνια, οι εντομολόγοι επέμειναν ότι αυτές οι αυταπάτες δεν είναι τόσο σπάνιες όσο υποστήριζαν οι ψυχίατροι. Και τώρα, μια μελέτη της κλινικής Mayo δείχνει ότι έχουν δίκιο. Η πρώτη πληθυσμιακή μελέτη δείχνει ότι περίπου 27 από εκατό χιλιάδες Αμερικανούς ετησίως έχουν τέτοιες αυταπάτες. Αυτό σημαίνει πως περίπου 89.000 άνθρωποι στις Η.Π.Α. νομίζουν πως κάποιο έντομο ζει μέσα τους.
Για πολλούς πάσχοντες από τέτοιες αυταπάτες, η μόλυνση παίρνει τη μορφή εντόμων ή ακάρεων, συνήθως μικρών και συχνά περιγράφεται ως δάγκωμα ή σύρσιμο κάτω από το δέρμα. Άλλοι αναφέρουν αίσθηση που συνδέεται με σκουλήκια ή βδέλλες ή κάποιο άγνωστο παράσιτο.
Πολλά από τα θύματα επισκέπτονται τελικά το γραφείο ενός εντομολόγου έχοντας δεχθεί ιατρική απόρριψη της θεωρίας τους.
Και όπως λένε οι εντομολόγοι, μόνο δύο είδη αρθροπόδων προσβάλλουν τους ανθρώπους: ψείρες και ακάρεα που προκαλούν ψώρα. Και οι δύο αυτοί «δράστες» είναι εύκολο να αναγνωριστούν και να προκαλέσουν χαρακτηριστικά συμπτώματα. Ψείρες και ψύλλοι μπορεί να μολύνουν το ανθρώπινο σώμα αλλά δεν ζουν στην πραγματικότητα μέσα στο ανθρώπινο σώμα, απλώς τρέφονται από εμάς και φεύγουν. Ομοίως, υπάρχουν ακάρεα που ζουν στο δέρμα μας, ειδικά το πρόσωπο, αλλά είναι ένα φυσιολογικό μέρος του σώματος, σαν τα βακτηρίδια.
Συχνά, υπάρχει πραγματικά μια υποκείμενη κατάσταση που προκαλεί την αίσθηση φαγούρας που οδηγεί τους ανθρώπους να πιστεύουν ότι είναι μολυσμένοι. Οι αλλεργίες, η διατροφή, το άγχος, νευρολογικοί παράγοντες και παρενέργειες σε πολλά κοινά φάρμακα μπορεί να είναι οι αιτίες. Αλλά αυτό καμιά φορά οδηγεί τους ανθρώπους να πιστεύουν πως κάτι ζωντανό υπάρχει μέσα τους.
«Υπάρχει μια ανησυχία και ένας φόβος που σχετίζεται με τα αρθρόποδα», λέει η Gale Ridge, μια εντομολόγος στο σταθμό αγροτικών πειραμάτων του Κονέκτικατ. «Έτσι, όταν οι άνθρωποι πιστεύουν ότι έχουν δαγκωθεί από ένα έντομο, σχεδόν ενστικτωδώς οδηγούνται σε τέτοια συμπεράσματα».
Η Ridge λέει ότι τα τελευταία χρόνια έχει ασχοληθεί με πολλές τέτοιες περιπτώσεις. Μόνο πέρυσι, τουλάχιστον 300 άτομα προσπάθηαν να την πείσουν ότι είναι μολυσμένοι με έντομα, ακάρεα ή άλλα ανατριχιαστικά πλάσματα.
Κάθε μία από τις ιστορίες είναι μοναδική, αλλά με έντονες ομοιότητες, λέει η Nancy Hinkle, μια εντομολόγος στο Πανεπιστήμιο της Τζόρτζια, η οποία έχει επίσης αντιμετωπίσει τέτοια περιστατικά.
Σχεδόν όλες οι περιπτώσεις έχουν πρώτα περάσει από ιατρεία, αλλά επειδή δεν βρέθηκε τίποτα ζωντανό στο σώμα τους, στρέφονται σε εντομολόγους για βοήθεια.
Αν δεν υπάρχει φυσική αιτία για τα συμπτώματα, οποιοσδήποτε γιατρός, ακόμα και οικογενειακός γιατρός, μπορεί να συνταγογραφήσει φάρμακα για τη θεραπεία παραληρηματικών σκέψεων.
«Πολλοί ασθενείς δεν θα τα πάρουν», λέει ο δερματολόγος Mark Davis της κλινικής Mayo, συγγραφέας της μελέτης. Το 2012, ο Davis και οι συνεργάτες του είχαν αντιμετωπίσει 147 τέτοιες περιπτώσεις.
Συχνά πήγαιναν στην κλινική περιμένοντας να διαγνωστούν με ένα εξωτικό νέο είδος λοίμωξης, και απλά έφευγαν απογοητευμένοι όταν αυτό δεν συνέβαινε.
Το διαδίκτυο, εν τω μεταξύ, έχει πιθανώς ενισχύσει την κατάσταση με διάφορες περίεργες ιστορίες, πολλές εκ των οποίων στηρίζονται σε θεωρίες συνωμοσίας και παρέχουν βιολογικά αδύνατες εξηγήσεις.
Οι γιατροί και οι επιστήμονες που αντιμετωπίζουν αυτές τις καταστάσεις συμφωνούν όλοι πως ένα βασικό όπλο καταπολέμησης των παραισθήσεων αυτών μπορεί να είναι η στήριξη και η κατανόηση από την οικογένεια. Ο άνθρωπος που νομίζει πως κάτι ζει μέσα του, δεν πρέπει ποτέ να αντιμετωπίζεται ως τρελός.
Με πληροφορίες από το National Geographic.
