Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
Του Νάσου, Φλώρινα
Ελλάδα

Τα θρυλικά καφενεία της Ελλάδας από τον Γιώργο Πίττα

Ο σχεδιαστής επίπλων και interior designer, κοινωνιολόγος, ξενοδόχος, επίμονος ερευνητής, ταξιδευτής και συγγραφέας δύο εξαιρετικών μελετών για τις ταβέρνες και τα πανηγύρια της χώρας μας, μιλά στη LiFO για το βιβλίο του, «Τα καφενεία της Ελλάδας»

«Να 'σουνα, φιλάρα, στον καφενέ του Κόττα, τη δεκαετία του '80, να δεις μεγαλεία...» ξεκινά τη συζήτηση ένας παλιός θαμώνας του μαγαζιού, «...να 'βλεπες λιμουζίνες, κούρσες εξάπορτες να στριμώχνονται μέσα στα Γύφτικα, ανάμεσα στα χαμόσπιτα. Να 'βλεπες τον Ιόλα, με το γουνάκι του να καθαρίζει το χώμα του δαπέδου για να χορέψει ο Τσαρούχης ζεϊμπέκικο. Κι όταν έβρεχε, το έδαφος λάσπωνε και ρίχναμε πριονίδι... Οι χορευτές... τα μπατζάκια τους γέμιζαν πριονίδι... οπόταν, αν πήγαιναν μετά από δω σε άλλα κέντρα, το πριονίδι τούς πρόδιδε – είχαν περάσει από του Κόττα».

  

Με αυτό τον τρόπο ξεκινάει η αφήγηση του Γιώργου Πίττα για τον θρυλικό καφενέ του Κόττα, σταθμό στη νυχτερινή ζωή της Πάτρας, που στέκει ακόμα στον συνοικισμό της Αγίας Αικατερίνης, στο πιο πρόσφατο βιβλίο του με τίτλο Τα Καφενεία της Ελλάδας (Κοιλάδα Λευκών, 2013). Μια προσεκτική καταγραφή των 80 (από τα συνολικά 200 που επισκέφτηκε) ωραιότερων και πιο αυθεντικών καφενείων της Ελλάδας, η οποία, συνοδευόμενη από τις μικρές ιστορίες τους, φωτογραφικό υλικό, την ιστορική εξέλιξη του καφέ και των καφενείων μέσα στον χρόνο και πολλές ακόμα χρήσιμες πληροφορίες, συνθέτει την αφήγηση αναφορικά με το τι είναι καφενείο.

Τα καφενεία και οι ταβέρνες και τα πανηγύρια είναι χώροι όπου η κοινότητα σφυρηλατεί την ενότητά της, δημιουργούνται σχέσεις ανθρώπινες, υπάρχει ροή πληροφοριών, συναισθημάτων, αγαθών.

 

 

 

 

 

Πρόκειται για ένα βιβλίο που ήρθε να προστεθεί στην Αθηναϊκή Ταβέρνα (Ίνδικτος, 2009) και στα Πανηγύρια στο Αιγαίο(Κοιλάδα Λευκών, 2011), ολοκληρώνοντας έτσι μια άτυπη τριλογία. «Mε τα Καφενεία κλείνω ένα κομμάτι που έχει σχέση με την κοινωνική ζωή στον δημόσιο χώρο. Έναν χώρο με πολλά δρώμενα και καταστάσεις, ειδικά των αντρών. Και τα καφενεία και οι ταβέρνες και τα πανηγύρια είναι χώροι όπου η κοινότητα σφυρηλατεί την ενότητά της, δημιουργούνται σχέσεις ανθρώπινες, υπάρχει μια ροή πληροφοριών, συναισθημάτων, αγαθών» μου λέει ο κ. Πίττας, εξηγώντας την απόφασή του να γράψει αυτό το βιβλίο.

 

Αλλά τι πραγματικά συμβολίζει το καφενείο για την ελληνική κοινωνία; «Το καφενείο είναι ένας καθαρά αντρικός χώρος. Τώρα, βέβαια, έχουν αλλάξει όλα. Αλλά μέχρι τα τέλη του 1980 τα καφενεία ήταν τοπόσημα της περιοχής, γιατί οι άντρες δεν πήγαιναν εκεί μόνο για αναψυχή, για να πιουν μόνοι τους τον καφέ τους ή το ουζάκι με την παρέα τους, αλλά αποτελούσαν και χώρους όπου μεταδίδονταν όλες οι πληροφορίες του τόπου: αν κάποιος αρρώστησε, αν κάποιος χρειάζεται ανθρώπους να δουλέψουν γι' αυτόν, αν κάποιος έβγαλε προϊόντα και θέλει να τα πουλήσει.

 

 

 

Εκτός, όμως, αυτού, ήταν και ένας χώρος που έφερνε σε επαφή την ανδρική κοινωνία με τον έξω κόσμο. Και αυτό γινόταν με το πρώτο τηλέφωνο που εμφανίστηκε στο καφενείο, το πρώτο ραδιόφωνο, το πρώτο τζουκμπόξ, την πρώτη τηλεόραση στην οποία έβλεπαν τον "Άγνωστο Πόλεμο". Στο καφενείο ερχόταν ο κινηματογράφος. Εκεί έστηναν τα πανιά και τη μηχανή και πρόβαλλαν την ταινία. Το ωραιότερο καφενείο της Ελλάδας, το Πανελλήνιον στην  Άμφισσα, εκεί όπου γύρισε ο Αγγελόπουλος το 1976 μία σκηνή από την ταινία Ο Θίασος, είναι ένα καφενείο 300 μέτρων και σε μία πλευρά του υπάρχει η σκηνή του θεάτρου, όπου τα μπουλούκια ή οι θίασοι από την Αθήνα έπαιζαν θέατρο. Στο καφενείο θα ερχόταν και ο βουλευτής για να δώσει προεκλογικές υποσχέσεις και να μαζέψει ψήφους. Το καφενείο ήταν χώρος διασκέδασης, πολιτικών ζυμώσεων, τα πάντα».

  

Για τα κριτήρια επιλογής των καφενείων που συμπεριλήφθηκαν στο συγκεκριμένο βιβλίο έπαιξαν ρόλο πολλοί παράγοντες: η αισθητική των χώρων, τα καθίσματα, η ατμόσφαιρα, τα ιστορικά στοιχεία, ο ρόλος του καφετζή, ο καφές, που πρέπει να είναι ελληνικός και η τιμή του να μην ξεπερνά το ένα-ενάμιση ευρώ, ακόμα και το αν στη μέση έχουν «φουφού». «Γιατί είναι πιο ενδιαφέρον να υπάρχει  η "φουφού" τον χειμώνα; Διότι, αν έχεις θέρμανση, είναι άπλετη. Αν έχεις όμως "φουφού", μαζεύονται όλοι γύρω της. Μυρίζει, άρα βάζεις τη φύση μέσα. Έχεις τη φωτιά, την αναδεύεις. Πάνω στη σόμπα βάζεις κάστανα, βάζεις σούμα, κρασί, ρακί με μέλι και πίνεις. Δημιουργεί μια ζεστή ατμόσφαιρα» εξηγεί ο κ. Πίττας. Aπό το βιβλίο απουσιάζουν παντελώς τα αθηναϊκά καφενεία, κυρίως γιατί οι περισσότεροι ωραίοι χώροι έχουν καταστραφεί αλλά και γιατί στην Αθήνα δεν είναι τόσο έντονο το στοιχείο της γειτονιάς, όπως στην επαρχία. Ωστόσο, ο ίδιος δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να γίνει μια μελέτη κάποια στιγμή στο μέλλον.

 

Της κυρα-Ρήνης, Άγιος Δημήτριος Λέσβου
Της κυρα-Ρήνης, Άγιος Δημήτριος Λέσβου

 

 Όσο για το τι θα απογίνουν αυτοί οι χώροι σε λίγα χρόνια, είναι ξεκάθαρος: «Όλα είναι θέμα στρατηγικής. Νομίζω πως αν φτιαχτεί ένα δίκτυο παραδοσιακών καφενείων, το οποίο θα προβληθεί και θα πιστοποιηθεί, ίσως δοθεί λύση». «Μήπως, όμως, οι καφετέριες είναι η μετεξέλιξη των καφενείων;» τον ρωτάω και μου απαντά δίχως δεύτερη σκέψη. «Δεν είναι ωραίες. Δεν έχουν ιστορία, μνήμη. Αν έρθει ένας ξένος τουρίστας και πάει σε έναν τόπο και θελήσει να φάει ή να πιει τον καφέ τον ελληνικό με το λουκουμάκι ή το ουζάκι του, θα προτιμήσει να πάει στην καφετέρια; Δηλαδή, η καφετέρια είναι ένας χώρος στον οποίο μπορείς να προβάλεις το περιβάλλον, το κλίμα της Ελλάδας; Η καφετέρια εκπροσωπεί έναν άλλον κόσμο». Ίσως ο κ. Πίττας έχει δίκιο, μπορεί να βρεθεί λύση και τα καφενεία διατηρηθούν. Ίσως πάλι σε λίγα χρόνια να εξαφανιστούν και να καταλήξουν απλώς κομμάτι της συλλογικής μας μνήμης. Ό,τι κι αν γίνει, μάλλον δεν υπάρχει καλύτερος επίλογος από τα λόγια (όπως αυτά καταγράφονται στο βιβλίο) του Ναπολέοντα Ζαγκλή, τριακοστού πρώτου κατοίκου του χωριού Καλαρρύτες στα Τζουμέρκα και ιδιοκτήτη ενός αυθεντικού καφενείου-παντοπωλείου. «Εδώ ο χρόνος διαστέλλεται, ζεις τη ζωή. Έρχονται αρκετοί επισκέπτες, Έλληνες και ξένοι, για να θαυμάσουν τις ομορφιές του τόπου. Το καλοκαίρι ζωντανεύει το χωριό. Τον χειμώνα τα λέμε μεταξύ μας».

 

 

 

«Σαρανταυγά», Ηράκλειο
«Σαρανταυγά», Ηράκλειο

 

Του Σίβα, Μεσσαρά
Του Σίβα, Μεσσαρά

 

«Πανελλήνιον», Άμφισσα
«Πανελλήνιον», Άμφισσα

 

Του Φορλίδα, Λαύκος Πηλίου
Του Φορλίδα, Λαύκος Πηλίου

 

Του Σκουλά, Ανώγεια
Του Σκουλά, Ανώγεια

 

«Ναυτιλία», Κατάπολα Αμοργού
«Ναυτιλία», Κατάπολα Αμοργού

 

 

 

 

 

 

 

Γεννήθηκε και ζει στην Αθήνα. Γράφει στη LiFO από το 2011.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

25 μουσεία και αρχαιολογικοί χώροι με δωρεάν WiFi από την COSMOTE
Η παροχή δωρεάν WiFi από την COSMOTE σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, αφορά 25 σημεία υψηλού πολιτιστικού και ιστορικού ενδιαφέροντος.
Εμβολιασμός στην Ελλάδα: Η ελευθερία αργεί ακόμη
Οι χώρες που θα ολοκληρώσουν πρώτες τον εμβολιασμό δεν θα προστατεύσουν μόνο την υγεία των πολιτών τους αλλά θα ανακάμψουν και πρώτες οικονομικά.
Τα ταμπάκικα της Χάρμαινας: αρχιτεκτονική δίχως αρχιτέκτονες
Κοντά στους Δελφούς η παράδοση μιας παλιάς Ελλάδας υπάρχει ακόμη
«Ιστορίες που δεν θα ξεχάσουμε ποτέ»: Τέσσερις γιατροί αφηγούνται
Τέσσερις γιατροί θυμούνται τα περιστατικά που τους έχουν σημαδέψει, έναν χρόνο μετά το ξέσπασμα της πανδημίας.
Καημένε Αθανασόπουλε! Τον έκαψαν, τον τεμάχισαν και τον πέταξαν μέσα σε σακούλες στον Κηφισό.
Η Θέμις Μπαζάκα αφηγείται το φρικιαστικό «έγκλημα του αιώνα», ανήμερα Φώτων, με θύμα τον εργολάβο που η πεθερά του και η γυναίκα του τον έκαψαν, τον τεμάχισαν και τον πέταξαν μέσα σε σακούλες στον Κηφισό.
Ο ανασχηματισμός αναλυτικά: Ποιοι, πώς, γιατί.
Πολλές από τις αλλαγές που μοιάζει να μην εξηγούνται με αξιοκρατικά κριτήρια, γίνονται κατανοητές, αν αναζητήσει κανείς τις εκλογικές σκοπιμότητες.
Η ουσιαστική συμβολή της bwin στην κοινωνία για το 2020
H bwin, στο πλαίσιο πρωτοβουλιών κοινωνικής υπευθυνότητας ανακοίνωσε τον Απολογισμό του Κοινωνικού Αποτυπώματος για το 2020.
Τυφλό άνοιγμα με ρίσκο ή αναμονή με τεστ και δεδομένα;
Μπορούν να ανοίξουν τα σχολεία με ασφάλεια πριν από τον εμβολιασμό κι ενώ ελλοχεύει ο κίνδυνος να ξεσπάσει τρίτο κύμα της πανδημίας με οδυνηρές συνέπειες; Κάποιοι βιάζονται και κάποιοι επισημαίνουν τους κινδύνους.
Podcast/ «Βρωμιάρη, χολέρα, γύφτε!». Ένας νεαρός τσιγγάνος μιλά για το τι ζει στην Ελλάδα
Ο 26χρονος Γιώργος Βιλανάκης αφηγείται το bullying που έχει δεχθεί- στο σχολείο, στον χώρο εργασίας, στις ερωτικές και φιλικές του σχέσεις- λόγω της καταγωγής του
Αυτή η αλλαγή ήταν διαφορετική: 4 αφηγήσεις για μια διαφορετική Πρωτοχρονιά
Το 2021 μπήκε βρίσκοντας ανθρώπους μόνους, μακριά από το σπίτι τους και χωρίς τα πρόσωπα που αγαπούν.
7 Θεσσαλονικείς μιλούν για τη διαφορετική Πρωτοχρονιά μιας οχυρωμένης πόλης
Πώς είναι να κυκλοφορείς και να ζεις σε μια πόλη που έχει γίνει το επίκεντρο της πανδημίας; 7 Θεσσαλονικείς από διαφορετικούς κλάδους μεταφέρουν το κλίμα.
Η bwin στηρίζει έμπρακτα τους πληγέντες από τον κορωνοϊό μέσα από δράσεις αλληλεγγύης
Τα φετινά Χριστούγεννα, η ομάδα της bwin βρέθηκε δίπλα σε περισσότερα από 800 παιδιά, μοναχικούς αλλά και ηλικιωμένους.
«Παρέμβαση στην Κοινότητα»: Μία σημαντική δράση για την υποστήριξη σε κοινωνικά αποκλεισμένες ευπαθείς ομάδες
Μία πρωτοβουλία από την ομάδα CONNECT YOUR CITY και την ΑμΚΕ ΙΑΣΙΣ.
Η αδίστακτη φόνισσα του Λεωνιδίου
Η ηθοποιός Νένα Μεντή αφηγείται την ανατριχιαστική ιστορία της Σταυρούλας Γκουβούση, η οποία στις 7 Ιανουαρίου του '59 έδεσε με σχοινί την έγκυο νύφη της και με τη βοήθεια του γιου της την πέταξε ζωντανή στην στέρνα του σπιτιού της και την έπνιξε.
Νικόλ Κυριακοπούλου: Η αναβολή των Ολυμπιακών Αγώνων
Η αθλήτρια στο άλμα επί κοντώ περιγράφει στη LiFO πώς η αναβολή των Ολυμπιακών Αγώνων του Τόκιο επηρέασαν την αθλητική της καθημερινότητα.
1 σχόλιο
Ταξινόμηση:
Προηγούμενα 1 Επόμενα
avatar nickado 9.2.2016 | 13:38
Υπέροχα!!! Μακάρι να σωθούν!
Προηγούμενα 1 Επόμενα
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή