Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
Του Νάσου, Φλώρινα
Ελλάδα

Τα θρυλικά καφενεία της Ελλάδας από τον Γιώργο Πίττα

Ο σχεδιαστής επίπλων και interior designer, κοινωνιολόγος, ξενοδόχος, επίμονος ερευνητής, ταξιδευτής και συγγραφέας δύο εξαιρετικών μελετών για τις ταβέρνες και τα πανηγύρια της χώρας μας, μιλά στη LiFO για το βιβλίο του, «Τα καφενεία της Ελλάδας»

«Να 'σουνα, φιλάρα, στον καφενέ του Κόττα, τη δεκαετία του '80, να δεις μεγαλεία...» ξεκινά τη συζήτηση ένας παλιός θαμώνας του μαγαζιού, «...να 'βλεπες λιμουζίνες, κούρσες εξάπορτες να στριμώχνονται μέσα στα Γύφτικα, ανάμεσα στα χαμόσπιτα. Να 'βλεπες τον Ιόλα, με το γουνάκι του να καθαρίζει το χώμα του δαπέδου για να χορέψει ο Τσαρούχης ζεϊμπέκικο. Κι όταν έβρεχε, το έδαφος λάσπωνε και ρίχναμε πριονίδι... Οι χορευτές... τα μπατζάκια τους γέμιζαν πριονίδι... οπόταν, αν πήγαιναν μετά από δω σε άλλα κέντρα, το πριονίδι τούς πρόδιδε – είχαν περάσει από του Κόττα».

  

Με αυτό τον τρόπο ξεκινάει η αφήγηση του Γιώργου Πίττα για τον θρυλικό καφενέ του Κόττα, σταθμό στη νυχτερινή ζωή της Πάτρας, που στέκει ακόμα στον συνοικισμό της Αγίας Αικατερίνης, στο πιο πρόσφατο βιβλίο του με τίτλο Τα Καφενεία της Ελλάδας (Κοιλάδα Λευκών, 2013). Μια προσεκτική καταγραφή των 80 (από τα συνολικά 200 που επισκέφτηκε) ωραιότερων και πιο αυθεντικών καφενείων της Ελλάδας, η οποία, συνοδευόμενη από τις μικρές ιστορίες τους, φωτογραφικό υλικό, την ιστορική εξέλιξη του καφέ και των καφενείων μέσα στον χρόνο και πολλές ακόμα χρήσιμες πληροφορίες, συνθέτει την αφήγηση αναφορικά με το τι είναι καφενείο.

Τα καφενεία και οι ταβέρνες και τα πανηγύρια είναι χώροι όπου η κοινότητα σφυρηλατεί την ενότητά της, δημιουργούνται σχέσεις ανθρώπινες, υπάρχει ροή πληροφοριών, συναισθημάτων, αγαθών.

 

 

 

 

 

Πρόκειται για ένα βιβλίο που ήρθε να προστεθεί στην Αθηναϊκή Ταβέρνα (Ίνδικτος, 2009) και στα Πανηγύρια στο Αιγαίο(Κοιλάδα Λευκών, 2011), ολοκληρώνοντας έτσι μια άτυπη τριλογία. «Mε τα Καφενεία κλείνω ένα κομμάτι που έχει σχέση με την κοινωνική ζωή στον δημόσιο χώρο. Έναν χώρο με πολλά δρώμενα και καταστάσεις, ειδικά των αντρών. Και τα καφενεία και οι ταβέρνες και τα πανηγύρια είναι χώροι όπου η κοινότητα σφυρηλατεί την ενότητά της, δημιουργούνται σχέσεις ανθρώπινες, υπάρχει μια ροή πληροφοριών, συναισθημάτων, αγαθών» μου λέει ο κ. Πίττας, εξηγώντας την απόφασή του να γράψει αυτό το βιβλίο.

 

Αλλά τι πραγματικά συμβολίζει το καφενείο για την ελληνική κοινωνία; «Το καφενείο είναι ένας καθαρά αντρικός χώρος. Τώρα, βέβαια, έχουν αλλάξει όλα. Αλλά μέχρι τα τέλη του 1980 τα καφενεία ήταν τοπόσημα της περιοχής, γιατί οι άντρες δεν πήγαιναν εκεί μόνο για αναψυχή, για να πιουν μόνοι τους τον καφέ τους ή το ουζάκι με την παρέα τους, αλλά αποτελούσαν και χώρους όπου μεταδίδονταν όλες οι πληροφορίες του τόπου: αν κάποιος αρρώστησε, αν κάποιος χρειάζεται ανθρώπους να δουλέψουν γι' αυτόν, αν κάποιος έβγαλε προϊόντα και θέλει να τα πουλήσει.

 

 

 

Εκτός, όμως, αυτού, ήταν και ένας χώρος που έφερνε σε επαφή την ανδρική κοινωνία με τον έξω κόσμο. Και αυτό γινόταν με το πρώτο τηλέφωνο που εμφανίστηκε στο καφενείο, το πρώτο ραδιόφωνο, το πρώτο τζουκμπόξ, την πρώτη τηλεόραση στην οποία έβλεπαν τον "Άγνωστο Πόλεμο". Στο καφενείο ερχόταν ο κινηματογράφος. Εκεί έστηναν τα πανιά και τη μηχανή και πρόβαλλαν την ταινία. Το ωραιότερο καφενείο της Ελλάδας, το Πανελλήνιον στην  Άμφισσα, εκεί όπου γύρισε ο Αγγελόπουλος το 1976 μία σκηνή από την ταινία Ο Θίασος, είναι ένα καφενείο 300 μέτρων και σε μία πλευρά του υπάρχει η σκηνή του θεάτρου, όπου τα μπουλούκια ή οι θίασοι από την Αθήνα έπαιζαν θέατρο. Στο καφενείο θα ερχόταν και ο βουλευτής για να δώσει προεκλογικές υποσχέσεις και να μαζέψει ψήφους. Το καφενείο ήταν χώρος διασκέδασης, πολιτικών ζυμώσεων, τα πάντα».

  

Για τα κριτήρια επιλογής των καφενείων που συμπεριλήφθηκαν στο συγκεκριμένο βιβλίο έπαιξαν ρόλο πολλοί παράγοντες: η αισθητική των χώρων, τα καθίσματα, η ατμόσφαιρα, τα ιστορικά στοιχεία, ο ρόλος του καφετζή, ο καφές, που πρέπει να είναι ελληνικός και η τιμή του να μην ξεπερνά το ένα-ενάμιση ευρώ, ακόμα και το αν στη μέση έχουν «φουφού». «Γιατί είναι πιο ενδιαφέρον να υπάρχει  η "φουφού" τον χειμώνα; Διότι, αν έχεις θέρμανση, είναι άπλετη. Αν έχεις όμως "φουφού", μαζεύονται όλοι γύρω της. Μυρίζει, άρα βάζεις τη φύση μέσα. Έχεις τη φωτιά, την αναδεύεις. Πάνω στη σόμπα βάζεις κάστανα, βάζεις σούμα, κρασί, ρακί με μέλι και πίνεις. Δημιουργεί μια ζεστή ατμόσφαιρα» εξηγεί ο κ. Πίττας. Aπό το βιβλίο απουσιάζουν παντελώς τα αθηναϊκά καφενεία, κυρίως γιατί οι περισσότεροι ωραίοι χώροι έχουν καταστραφεί αλλά και γιατί στην Αθήνα δεν είναι τόσο έντονο το στοιχείο της γειτονιάς, όπως στην επαρχία. Ωστόσο, ο ίδιος δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να γίνει μια μελέτη κάποια στιγμή στο μέλλον.

 

Της κυρα-Ρήνης, Άγιος Δημήτριος Λέσβου
Της κυρα-Ρήνης, Άγιος Δημήτριος Λέσβου

 

 Όσο για το τι θα απογίνουν αυτοί οι χώροι σε λίγα χρόνια, είναι ξεκάθαρος: «Όλα είναι θέμα στρατηγικής. Νομίζω πως αν φτιαχτεί ένα δίκτυο παραδοσιακών καφενείων, το οποίο θα προβληθεί και θα πιστοποιηθεί, ίσως δοθεί λύση». «Μήπως, όμως, οι καφετέριες είναι η μετεξέλιξη των καφενείων;» τον ρωτάω και μου απαντά δίχως δεύτερη σκέψη. «Δεν είναι ωραίες. Δεν έχουν ιστορία, μνήμη. Αν έρθει ένας ξένος τουρίστας και πάει σε έναν τόπο και θελήσει να φάει ή να πιει τον καφέ τον ελληνικό με το λουκουμάκι ή το ουζάκι του, θα προτιμήσει να πάει στην καφετέρια; Δηλαδή, η καφετέρια είναι ένας χώρος στον οποίο μπορείς να προβάλεις το περιβάλλον, το κλίμα της Ελλάδας; Η καφετέρια εκπροσωπεί έναν άλλον κόσμο». Ίσως ο κ. Πίττας έχει δίκιο, μπορεί να βρεθεί λύση και τα καφενεία διατηρηθούν. Ίσως πάλι σε λίγα χρόνια να εξαφανιστούν και να καταλήξουν απλώς κομμάτι της συλλογικής μας μνήμης. Ό,τι κι αν γίνει, μάλλον δεν υπάρχει καλύτερος επίλογος από τα λόγια (όπως αυτά καταγράφονται στο βιβλίο) του Ναπολέοντα Ζαγκλή, τριακοστού πρώτου κατοίκου του χωριού Καλαρρύτες στα Τζουμέρκα και ιδιοκτήτη ενός αυθεντικού καφενείου-παντοπωλείου. «Εδώ ο χρόνος διαστέλλεται, ζεις τη ζωή. Έρχονται αρκετοί επισκέπτες, Έλληνες και ξένοι, για να θαυμάσουν τις ομορφιές του τόπου. Το καλοκαίρι ζωντανεύει το χωριό. Τον χειμώνα τα λέμε μεταξύ μας».

 

 

 

«Σαρανταυγά», Ηράκλειο
«Σαρανταυγά», Ηράκλειο

 

Του Σίβα, Μεσσαρά
Του Σίβα, Μεσσαρά

 

«Πανελλήνιον», Άμφισσα
«Πανελλήνιον», Άμφισσα

 

Του Φορλίδα, Λαύκος Πηλίου
Του Φορλίδα, Λαύκος Πηλίου

 

Του Σκουλά, Ανώγεια
Του Σκουλά, Ανώγεια

 

«Ναυτιλία», Κατάπολα Αμοργού
«Ναυτιλία», Κατάπολα Αμοργού

 

 

 

 

 

 

 

Γεννήθηκε και ζει στην Αθήνα. Γράφει στη LiFO από το 2011.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

H ομάδα Τα Φαντάσματα  του Ασπρόπυργου βοηθά με κάθε τρόπο τα ζώα της περιοχής
Οι εθελοντές της ομάδας έχουν επιλέξει να προσφέρουν με πολλή αγάπη, διάθεση και θέληση τον προσωπικό τους χρόνο για να βοηθήσουν τα αδέσποτα ζώα που υπάρχουν στον Ασπρόπυργο.
Καταρρίπτοντας τα στερεότυπα: Οι γυναίκες στη συντήρηση αεροσκαφών της Aegean
Το αφιέρωμα του Blue Magazine της Aegean για τις γυναίκες που έσπασαν τα στερεότυπα και ανέλαβαν θέσεις ευθύνης στη συντήρηση των αεροσκαφών.
Σπάνιες φωτογραφίες από τον καταστροφικό σεισμό των 6,5 Ρίχτερ που συγκλόνισε τη Θεσσαλονίκη το 1978
Νεκροί, τραυματίες και κατάρρευση κτιρίων ο απολογισμός του σεισμού.
Η σύντομη και απλή ιστορία της υπέροχης Ειρήνης που ζει μόνη στην Κίναρο
Για πολλά χρόνια ζούσαν μόνοι, με τον άντρα της. Αφότου εκείνος πέθανε, πήρε τη μεγάλη απόφαση...
Οι ρουκέτες του αγά
Κομοτηνή, 1991.
31 Δεκεμβρίου 1989. Το ροζ άλμπουμ
Από την έκθεση "Η Ελλάδα του '80" στη Στέγη (2017)
Οι 32 πρωτοβουλίες για κοινωνικές δράσεις που πραγματοποιήθηκαν το 2019 για ένα καλύτερο και βιώσιμο μέλλον
Πάνω από 27 τοπικές κοινωνίες σε όλη την Ελλάδα και περίπου 40.000 παιδιά, νέοι και οι οικογένειές τους υποστηρίχτηκαν έμμεσα ή άμεσα από το πρόγραμμα κοινωνικής ευθύνης της bwin.
Μεγάλες διακηρύξεις, ελάχιστοι ψηφοφόροι: Η (βραχύβια) ιστορία 13 αποτυχημένων κομμάτων
Από το ΚΟΔΗΣΟ μέχρι το Σχέδιο Β', η ελληνική σκηνή έχει μακρά ιστορία από «μικρομέγαλους» πολιτικούς σχηματισμούς
Έρευνα Vouliwatch: Τελικά, μήπως δεν διαφωνούν και τόσο πολύ στη Βουλή;
Ενδιαφέροντα τα ευρήματα έρευνας του Vouliwatch για το επίπεδο της συναίνεσης στο ελληνικό Κοινοβούλιο, στην ψήφιση νομοσχεδίων και στις ονομαστικές ψηφοφορίες γενικότερα, από το 2015 μέχρι σήμερα.
10 μύθοι από όλη την Ελλάδα για τους Καλικάντζαρους
Σύμφωνα με την παράδοση, τα σκανταλιάρικα πλάσματα εξαφανίζονται σήμερα, μετά τον αγιασμό των υδάτων
«Δεν είναι pets· είναι όντα του ίδιου σύμπαντος»: Ένας ομοιοπαθητικός κτηνίατρος αναλύει τη βαθιά μας σχέση με τα ζωα
Ο ομοιοπαθητικός κτηνίατρος Νίκος Γκόλφης ακολουθεί εναλλακτικές μεθόδους θεραπείας βοηθώντας τα κατοικίδια να ξαναβρούν την σωματική και ψυχική τους υγεία και φιλοσοφεί πάνω στη σχέση ανθρώπων και ζώων
Χριστούγεννα σ' έναν καταυλισμό Ρομά στον Τύρναβο
Ο φωτογράφος Βαγγέλης Κουσιώρας κατάφερε να περάσει το «άβατο» που ορίζουν τα τσαντίρια και απαθανάτισε μερικές αυθεντικές γιορτινές στιγμές
Γεφύρι της Πλάκας: Πώς αναστηλώθηκε το μεγαλύτερο μονότοξο γεφύρι των Βαλκανίων
Ο επικεφαλής αρχιτέκτων Αλέκος Παπακωστόπουλος μίλησε στο LIFO.gr από τα Τζουμέρκα, όπου εξακολουθεί να βρίσκεται, μέχρι να τοποθετηθεί στο γεφύρι και η τελευταία πέτρα.
Το ριφιφί του αιώνα: Σαν σήμερα έγινε μία από τις εντυπωσιακότερες διαρρήξεις στα ελληνικά χρονικά
Το πρωί της Δευτέρας 21 Δεκεμβρίου 1992, οι υπάλληλοι του κεντρικού καταστήματος της Τράπεζας Εργασίας στην οδό Καλλιρρόης έκπληκτοι διαπίστωσαν ότι είχε παραβιαστεί το θωρακισμένο θησαυροφυλάκιο, όπου βρίσκονταν οι θυρίδες πελατών της τράπεζας.
105 κομμωτές από όλη την Ελλάδα και την Κύπρο χάρισαν φροντίδα και αλληλεγγύη σε ανθρώπους που το είχαν ανάγκη
Μία ιστορία αγάπης για τον συνάνθρωπο.
1 σχόλιο
Ταξινόμηση:
Προηγούμενα 1 Επόμενα
avatar nickado 9.2.2016 | 13:38
Υπέροχα!!! Μακάρι να σωθούν!
Προηγούμενα 1 Επόμενα
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή