ΤO NA TAΞΙΔΕΥΕΙΣ ΣΤΗ ΖΩΗ με όχημα ένα γυναικείο σώμα για αιώνες επιφύλασσε μια εξαιρετικά δύσκολη διαδρομή, γεμάτη εμπόδια φτιαγμένα από ντροπή, ενοχές και προκατάληψη. Ακόμη πιο στενόχωρα, μέχρι σήμερα τα γυναικεία γεννητικά όργανα ζουν στο σκοτάδι, όχι μόνο λόγω της ανατομίας του γυναικείου σώματος αλλά και εξαιτίας της ανατομίας της κοινωνίας που θεωρεί τη γυναίκα ακάθαρτη, χθονίων προθέσεων, έρμαιο των ορμονών της.
Οι παρανοήσεις που δημιουργεί αυτό το πλέγμα αντιλήψεων φτάνουν ως τις μέρες μας· ακόμη και σήμερα υπάρχουν γυναίκες που αγνοούν –ενίοτε και εχθρεύονται‒ τα ίδια τα μέρη του σώματός τους. Τα θεωρούν πηγή κακού και όχι αναπόσπαστο τμήμα της ύπαρξής τους. Ακόμη και σήμερα οι γυναίκες πέφτουν θύματα της κακής επιστήμης, της παραπληροφόρησης, των επιτήδειων και των ανεύθυνων με τα μαντζούνια που «γιατρεύουν» την υπογονιμότητα, τους πόνους της περιόδου, τις μολύνσεις των γεννητικών οργάνων...
Και ακόμη και σήμερα οι ερωτήσεις πολύ συχνά απαντώνται στο περίπου, με σύγχυση και με ευφημισμούς. Και κάπου εδώ έρχεται ένα πραγματικά σπουδαίο βιβλίο, από μια γυναικολόγο που για χρόνια έγραφε και μιλούσε ανοιχτά και με ακρίβεια για τις κακοφορμισμένες καταστάσεις που δημιουργούσαν οι λέξεις «κόλπος» και «αιδοίο».
Χωρίς την κατάλληλη σεξουαλική εκπαίδευση διαιωνίζονται επιβλαβείς μύθοι και στερεότυπα. Οι ετεροφυλόφιλες γυναίκες συνήθως μαθαίνουν τους μηχανισμούς του σεξ από κάποιον που ξέρει ελάχιστα γι' αυτό: έναν ετεροφυλόφιλο άντρα.
Η Jen Gunter με το best-seller της Η Βίβλος του Κόλπου (εκδόσεις Μεταίχμιο) και μέσα από περίπου 500 σελίδες απαντά στρωτά, επιστημονικά, κατανοητά αλλά και με μετρημένο χιούμορ σε όλα εκείνα που κάποτε τρόμαξαν τον/τη γυναικολόγο μας και τον/την έκαναν να μας απαντήσει με μια επικίνδυνη αρλούμπα ή με το απόλυτο τίποτα.
Για παράδειγμα, πόσες από εμάς καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής μας δεν έχουμε ταλαιπωρηθεί από μια οδυνηρή μυκητίαση; Πόσα χρήματα δεν έχουμε ξοδέψει ήδη σε ακριβές θεραπείες με κολπικά υπόθετα, χάπια και κρέμες, όμως η μυκητίαση επέμενε, χωρίς κανείς να μας απαντά «γιατί», ενώ κάθε φορά νιώθαμε ακόμη πιο ένοχες, χωρίς κανέναν λόγο;
Η Gunter απαντά. Σ' αυτό και σε τόσα άλλα που πληρώσαμε αδρά για να μάθουμε, αλλάξαμε τόσες φορές γυναικολόγο, αλλά πολύ συχνά παραμείναμε στο σκοτάδι: το σεξ, η εγκυμοσύνη, τα εσώρουχα, η αποτρίχωση, τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, τα λιπαντικά, η περίοδος, ο πόνος, οι οσμές, τα γιατροσόφια του Διαδικτύου, όλα σε ένα βιβλίο, χωρίς ίχνος πατριαρχικής ντροπής.
Άλλωστε, η Gunter, πέρα από τη μαχητική, όμως πέρα για πέρα απολαυστική αρθρογραφία της σε εφημερίδες όπως οι «New York Times», είναι η γυναικολόγος που πρακτικά ξεμπρόστιασε την μπίζνα του Goop, του brand ευεξίας της ηθοποιού Γκουίνεθ Πάλτροου με τις φεγγαρόπετρες για το αιδοίο(!), τα «κλύσματα φρεσκάδας» και όλες αυτές τις επικίνδυνες κοσμετολογικές ανοησίες στην απολύτως ακατάλληλη περιοχή. Για τον κόλπο, που δεν είναι προϊόν το οποίο αμπαλάρεται μαρκετίστικα για να αρέσει, και για το γυναικείο σώμα μίλησε σήμερα η Gunter στο Lifo.gr, δίνοντας απαντήσεις που αφορούν όλες τις γυναίκες, όλων των ηλικιών, όλων των προσανατολισμών.
— Η Βίβλος του Κόλπου είναι γεμάτη από ακριβέστατη πληροφόρηση σχεδόν για όλα όσα μια γυναίκα πρέπει να γνωρίζει για το σώμα και την υγεία της. Αλλά... είστε γυναίκα γυναικολόγος. Πιστεύετε ότι προκειμένου να αποκατασταθεί η πρόσβαση των γυναικών σε αξιόπιστη ενημέρωση γύρω από το σώμα τους οι άντρες γυναικολόγοι πρέπει να καθίσουν εκ νέου στα θρανία και να εκπαιδευτούν σε νέες προσεγγίσεις που αφορούν τη σύγχρονη γυναικολογία;
Ναι, αλλά νομίζω ότι αυτό πρέπει να ισχύει για όλους τους γυναικολόγους. Η παραδοσιακή διδασκαλία γίνεται μέσα από ένα πατριαρχικό πρίσμα και μας επηρεάζει όλους, τόσο τους άνδρες όσο και τις γυναίκες. Εμείς οι γυναίκες πρέπει να γνωρίζουμε τις σιωπηρές προκαταλήψεις που μπορεί να έχουμε αφομοιώσει μέσα στον χρόνο. Δεν πιστεύω ότι για να γίνει κάποιος σπουδαίος γιατρός πρέπει πρώτα να έχει ασθενήσει σοβαρά, ούτε ότι το να είσαι σπουδαίος γυναικολόγος σημαίνει ότι έχεις γυναικεία γεννητικά όργανα. Ας πούμε, κορυφαίοι ογκολόγοι δεν ασθένησαν απαραιτήτως από καρκίνο...
Ωστόσο, δεδομένης της μισογυνικής φιλοσοφίας που διατρέχει την ιατρική γενικά, νομίζω ότι οι άντρες γυναικολόγοι πρέπει να είναι πλήρως ενημερωμένοι για τα τοξικά μηνύματα που λαμβάνουν για το γυναικείο σώμα κατά τη διάρκεια των σπουδών τους αλλά και μέσα από μελέτες και εγχειρίδια ιατρικής.
— Πριν από περίπου δύο χρόνια, η γιατρός και συγγραφέας, Leah Kaminsky, σε ένα άρθρο της στο BBC κατέγραψε το πώς το σύνολο των γυναικείων γεννητικών οργάνων είναι ονοματισμένο από έναν άνδρα γιατρό: από τις (φαλοπιανές) σάλπιγγες μέχρι τον Δουγλάσειο χώρο, υπογράμμισε τον τρόπο με τον οποίο οι άνδρες είχαν αφήσει την υπογραφή τους σε όλη τη γυναικεία ανατομία, προτείνοντας ότι ήρθε η ώρα για νέες επιστημονικές ονομασίες, απαλλαγμένες από την πατριαρχική σκιά. Συμφωνείτε με αυτή τη θεωρία; Χρειαζόμαστε νέα γλώσσα και νέους φεμινιστικούς όρους για να μιλήσουμε για το σώμα μας σήμερα;
Πιστεύω ότι οι λέξεις πρέπει να είναι ακριβείς, οπότε δεν είμαι θιασώτης καμιάς θεωρίας που θέλει τα όργανα του ανθρώπινου σώματος να «βαφτίζονται» από οποιονδήποτε, είτε αυτός είναι άνδρας είτε γυναίκα.
Θεωρώ επίσης σημαντικό να τονίσω ότι όταν εφευρέθηκαν πολλοί από αυτούς τους όρους ήταν εποχές που οι επιστήμονες δεν μπορούσαν να είναι σίγουροι για το πώς ακριβώς το όργανο ή το μέρος του οργάνου συνδεόταν με το υπόλοιπο σώμα. Άρα, τότε δεν ήταν δυνατόν να γνωρίζουν πόσο ανατομικώς ορθές θα μπορούσαν να είναι αυτές οι ορολογίες. Θεωρώ, λοιπόν, ότι το δίκαιο είναι να εξετάζει κανείς αυτή την ορολογία βάσει της εποχής που τη γέννησε και των συνθηκών της και, κυρίως, να πιστεύει ότι σήμερα σίγουρα μπορούμε να κάνουμε πολύ καλύτερα πράγματα πάνω σ' αυτό τον τομέα.
Επίσης, οι άνθρωποι δεν είναι αλάθητοι. Τι θα γινόταν αν επιλέγαμε μια γυναίκα επιστήμονα για να «βαφτίσει» εκ νέου τα γυναικεία όργανα και αργότερα ανακαλύπταμε ότι αυτός ο άνθρωπος είχε κάνει κάτι απαίσιο; Μιλάμε για κάτι που θα μπορούσε να συμβεί.
Έπειτα, στην επιστήμη είναι κοινό μυστικό ότι πολλοί ιατρικοί όροι έχουν φρικτή προέλευση, απαίσια γενεαλογία, γι' αυτό χρειάζονται αναθεώρηση. Ας πούμε, το «pudendum» (σ.σ.: ονομασία για τα εξωτερικά γυναικεία γεννητικά όργανα) έλκει την καταγωγή του από την ντροπή (σ.σ.: στα λατινικά μεταφράζεται ως τα «ντροπιαστικά μέρη του σώματος»). Προσωπικά, θεωρώ αυτό εδώ το παράδειγμα ακόμη χειρότερο και από την ορολογία του δουγλάσειου χώρου!
Πάντως, ας επισημάνουμε ότι κάποιοι όροι έχουν αλλάξει, όπως η κολπική ατροφία, που ως όρος έχει αντικατασταθεί από το μη εκφοβιστικό «σύνδρομο ουρογεννητικής εμμηνόπαυσης». Επίσης, θέλω να σας πω ότι είμαι αντίθετη με τους κατεξοχήν θηλυκούς όρους, καθώς πολλοί άνθρωποι με γυναικεία ανατομία είναι τρανς άνδρες. Οπότε, αν είναι να βρούμε νέα ορολογία, ας βρούμε περιγραφικούς και σίγουρα μη περιφρονητικούς όρους.
— Στην Ελλάδα, πολλές γυναίκες ηλικίας 20-35 ετών έχουν αλλάξει ήδη 3-4, αν όχι περισσότερους γυναικολόγους, συνήθως λόγω έλλειψης εμπιστοσύνης. Βάσει της εμπειρίας σας, πρόκειται για ένα εγχώριο ή για παγκόσμιο φαινόμενο.
Λυπάμαι που το λέω, αλλά είναι παγκόσμιο φαινόμενο, και μάλιστα ανησυχητικό.
— Πατριαρχία και μαιευτική - γυναικολογία: Δώστε μου ένα δυνατό παράδειγμα όπου το δόγμα βλάπτει την επιστήμη και μετά την υγεία των γυναικών.
Η ιδέα ότι οι γυναίκες είναι αδύναμες, όταν έχουν κράμπες περιόδου. Η πίεση που δημιουργείται εκείνες τις στιγμές είναι ακριβώς ίδια με εκείνη που δημιουργείται από το γυναικείο σώμα κατά τη δεύτερη φάση του τοκετού, όταν η γυναίκα αρχίζει να σπρώχνει για να βγει το μωρό! Κάπως έτσι πολλές γυναίκες έχουν πειστεί ότι οι –όντως‒ αφόρητες κράμπες που νιώθουν κατά τη διάρκεια της περιόδου είναι ένδειξη αδυναμίας, ενώ στην πραγματικότητα είναι η αληθινή φυσιολογία τους!
— Περίοδος: δεν μιλάμε ποτέ με ακρίβεια για την εμμηνόρροια. Γιατί πιστεύετε ότι είμαστε τόσο φοβισμένοι από τη λέξη, και το ίδιο το γεγονός, και δεν τη χρησιμοποιούμε καν; Ποιο είναι το πρόβλημα που πρέπει να λύσουμε για να επιτρέψουμε στις γυναίκες να εκφράζονται γι' αυτό που ζει το σώμα τους με ακριβείς όρους;
Μιλώντας με όρους πατριαρχίας, η εμμηνόρροια είναι ο παράγοντας που κάνει τα σώματα των γυναικών αδύναμα και ακάθαρτα. Αυτή, λοιπόν, είναι μια πολιτισμική αφήγηση τόσο παλιά όσο και ο ίδιος ο ανθρώπινος πολιτισμός. Ταυτόχρονα, είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος καταπίεσης του μισού πληθυσμού του πλανήτη. Νομίζω ότι πρέπει απλώς να μιλήσουμε για την περίοδο με σαφείς, ιατρικά κατάλληλους όρους και να κανονικοποιήσουμε την εμπειρία. Χωρίς αυτήν κανείς από εμάς δεν θα βρισκόταν εδώ.
— Στη Βίβλο του Κόλπου υπάρχει πολλή πληροφορία για το σεξ και τη σεξουαλική ζωή της γυναίκας σε όλες τις ηλικίες. Στην Ελλάδα, οι γυναικολόγοι –είτε μιλάμε για άντρες είτε για γυναίκες γιατρούς‒ σχεδόν ποτέ δεν μιλούν στις γυναίκες για το σεξ. Γιατί συμβαίνει αυτό; Θεωρείται αντιεπαγγελματικό; Υπάρχουν τρόποι να ξεκινήσεις μια κουβέντα με τον γυναικολόγο σου για σεξουαλικά θέματα ή είναι ταμπού και ζητάμε πολλά;
Πολλές και πολλοί μαιευτήρες γυναικολόγοι δεν είναι εκπαιδευμένοι στο να δέχονται ερωτήσεις για το σεξ, έτσι αυτή η εμπειρία είναι τουλάχιστον ασυνήθιστη γι' αυτούς. Για αιώνες μια γυναίκα σεξουαλικώς ενεργή δεν ήταν παρά μια γυναίκα χαλαρών ηθών, μια γυναίκα ακατάλληλη για οικογένεια και παιδιά και το να πρέπει να ξεφορτωθούμε αυτή την αρνητική υποδήλωση ήταν κάτι εξαιρετικά δύσκολο. Κοιτάξτε, πιστεύω ότι η ιατρική είναι μια αντανάκλαση της κοινωνίας και ότι οι ιατρικές σχολές πρέπει να εκπαιδεύουν τους γιατρούς να μιλούν για το σεξ με έναν ανοιχτό και διόλου επικριτικό τρόπο.
— Μπορείτε να μου μιλήσετε λίγο για όλους εκείνους τους τρόπους με τους οποίους τα αναπαραγωγικά δικαιώματα των γυναικών βρίσκονται εδώ και χρόνια σε έναν σιωπηλό πόλεμο με τη φιλοσοφία της ευεξίας; Ας πούμε, πώς θα εξηγούσατε σε μια νεαρή κοπέλα ότι η χρήση των λέξεων «καθαρός», «αγνός», «φρέσκος» δεν έχει καμία απολύτως σχέση με τον κόλπο της αλλά αποτελεί κόλπο του μάρκετινγκ που εξυπηρετεί προϊόντα και μάρκες και σίγουρα όχι το σώμα μας;
Εδώ και αιώνες οι κριτές του γυναικείου σώματος στιγματίζουν τις γυναίκες ως ακάθαρτες, χρησιμοποιώντας με τοξικό τρόπο βασικά στοιχεία της φυσιολογίας τους. Αυτές οι λέξεις –«καθαρό», «αγνό», «φρέσκο»‒ έχουν μεγαλύτερη σημασία για τους άντρες παρά για τις γυναίκες. Έτσι, αυτές οι λέξεις εδώ και χρόνια έχουν μετατραπεί σε εύκολα όπλα εναντίον μας.
Για εμένα δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι χρησιμοποιούνται από τον τομέα της ευεξίας: η αναζήτηση της αγνότητας είναι ένα κοινό θέμα σε πολλούς πολιτισμούς, ενώ απλώς ας αναφέρουμε ότι στις πατριαρχικές κοινωνίες είναι ένα ζητούμενο που οι γυναίκες απλώς δεν μπορούν να κατορθώσουν. Μας αντιμετωπίζουν σαν το προπατορικό αμάρτημα αυτοπροσώπως, όμως όλοι γνωρίζουμε πια ότι η πραγματική αμαρτία εδώ είναι η πατριαρχία.
Συμπερασματικά, εκείνο για το οποίο πρέπει να αγωνιστούμε είναι η υγεία και όχι η αγνότητα. Όποιος πουλά ένα προϊόν για τον κόλπο βασισμένο στην ψευδή υπόσχεση περί καθαριότητας ή αγνότητας, πουλά ένα επιβλαβές ψέμα.
— Κεφάλαιο «Γκουίνεθ Πάλτροου» και Goop. Μπορείτε να μας πείτε τι ακριβώς συνέβη με όλο εκείνο το παρανοϊκό προμοτάρισμα προϊόντων για τον κόλπο (φεγγαρόπετρες για το αιδοίο κ.ά.) από τη στιγμή που αποφασίσατε να αποκαλύψετε την αλήθεια για το πόσο επικίνδυνο ήταν όλο αυτό το διαφημιστικό παιχνιδάκι της ηθοποιού;
Λοιπόν, φαίνεται ότι τους επιβλήθηκε πρόστιμο από την κυβέρνηση για παραπλανητικές πρακτικές διαφήμισης και τώρα βρίσκονται στο στάδιο αποποίησης ευθύνης για όλα τα σχετικά προϊόντα τους. Είναι πολύ κρίμα για τέτοιου μεγέθους διασημότητες να προωθούν τόσο επικίνδυνα ψεύδη για το γυναικείο σώμα μόνο και μόνο για να ξεπουλήσουν. Δεν έχουν ήδη αρκετά χρήματα;
Όσο για την Πάλτροου, σας πληροφορώ ότι η ίδια κάνει πολύ περισσότερο κακό απ' ό,τι τα προϊόντα της. Ας πούμε απλώς ότι αρκετοί από τους ιατρικούς παρόχους που η ίδια και η φίρμα της χρησιμοποιούν ως... ειδικούς ανήκουν στο κίνημα των αντιεμβολιαστών, ενώ προωθούν κι άλλες θεωρίες συνωμοσίας για σοβαρότατα ιατρικά θέματα.
— Θέλω την άποψή σας σχετικά με αυτό: κατά τη διάρκεια του πανευρωπαϊκού lockdown, λόγω κορωνοϊού, σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες τα νοσοκομεία σταμάτησαν τις αμβλώσεις. Σε άλλες πάλι, όπου η άμβλωση απαγορεύεται, οι γυναίκες δεν μπορούσαν να ταξιδέψουν για να προχωρήσουν σε άμβλωση σε κάποιο άλλο ευρωπαϊκό κράτος. Οι οργανώσεις για τα γυναικεία δικαιώματα ισχυρίζονται ότι αυτός ο κορωνοϊός υπήρξε το τέλειο άλλοθι για τους περιορισμούς αμβλώσεων και για την σταδιακή επιβολή ελέγχου στα γυναικεία σώματα. Εσείς τι πιστεύετε για όλο αυτό;
Η άμβλωση είναι μια αναγκαία και απαραίτητη ιατρική διαδικασία, όπως και όλες οι υπηρεσίες μητρότητας. Έτσι, εάν τα νοσοκομεία είναι ανοιχτά για τις διαδικασίες τοκετού και γέννησης μωρών, θα πρέπει να είναι ανοιχτά και για να παρέχουν υπηρεσίες άμβλωσης. Αλλά η αλήθεια είναι αυτή: πολλοί άνθρωποι θα χρησιμοποιήσουν οποιαδήποτε δικαιολογία για να αρνηθούν στις γυναίκες πρόσβαση και δικαίωμα στην άμβλωση.
— Κλείνοντας, θα ήθελα να ρωτήσω το εξής: γιατί είναι αποκλειστικά γυναικεία υπόθεση το να ντρεπόμαστε μέχρι και σήμερα για συγκεκριμένα σημεία του σώματός μας; Πιστεύετε ότι πρόκειται για κάποιο είδος πολιτικής και πολέμου, οικονομικού και πολιτισμικού, που διεξάγεται πάνω στα σώματά μας; Και τι είναι αυτό που κάθε γυναίκα θα θέλατε να κρατήσει από το βιβλίο σας;
Νομίζω ότι εξακολουθούμε να νιώθουμε ντροπή γιατί δεν μπορούμε καν να χρησιμοποιήσουμε κάποιες λέξεις δημόσια. Τόσο οι γυναίκες όσο και άνδρες διδάσκονται ότι οι λέξεις είναι από τη γέννα τους ντροπιαστικές και άβολες και εκπαιδεύονται στο να τις αντικαθιστούν με ευφημισμούς και αυτούς να χρησιμοποιούν. Αυτή είναι η αρχή του προβλήματος. Χωρίς την κατάλληλη σεξουαλική εκπαίδευση διαιωνίζονται επιβλαβείς μύθοι και στερεότυπα. Οι ετεροφυλόφιλες γυναίκες συνήθως μαθαίνουν τους μηχανισμούς του σεξ από κάποιον που ξέρει ελάχιστα γι' αυτό: έναν ετεροφυλόφιλο άντρα.
Αυτό και μόνο μπορεί να τις «προγραμματίσει» για μια ζωή να περιμένουν σεξουαλικές εμπειρίες χαμηλότατης ποιότητας. Αν δεν ξέρεις ποιο είναι το καλύτερο που έχεις να περιμένεις, τότε πώς μπορείς να ξέρεις τι σου λείπει; Την ίδια στιγμή, ο βιασμός μιας γυναίκας εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται ως ασήμαντο περιστατικό που δεν αξίζει να διωχθεί ποινικά ή, ακόμη χειρότερα, οι γυναίκες οδηγούνται μεθοδευμένα στο σφάλμα κάθε φορά που πρέπει να καταγγείλουν τον βιαστή τους. Όλα, μα όλα, κάθε μήνυμα που εισπράττουμε μας λέει ότι το σώμα μας πρέπει να καθαριστεί και να προετοιμαστεί και όλος αυτός ο υπαινιγμός ή η υπερανάλυση προορίζεται για τους άντρες και όχι για εμάς. Όλα είναι εναντίον μας και όμως εμείς είμαστε που σηκώνουμε το φυσικό βάρος της αναπαραγωγής, εμείς είμαστε που κρινόμαστε για κάθε σημείο του σώματός μας.
Ακόμη και όταν δεν επιθυμούμε να γίνουμε μητέρες, και πάλι κρινόμαστε για την απόφαση μας. Μιλάμε για ισότητα, όμως, αν τη θέλουμε, πρέπει να πάψουμε να κρίνουμε τις γυναίκες για την περίοδο και τους πόνους που αντιμετωπίζουν κάθε μήνα, τις αποβολές και την κατάθλιψη μετά τον τοκετό, την εμμηνόπαυση ή οτιδήποτε άλλο συνοδεύει τη φυσιολογία μας. Η κοινωνία πρέπει να αναγνωρίσει ρητά ότι αυτά είναι βάρη που ταλαιπωρούν μόνο τις γυναίκες, αντί να τις κρίνει γι' αυτά. Η θεματολογία του βιβλίου μου είναι για κάθε γυναίκα! Για να γνωρίζει ότι το σώμα της είναι καταπληκτικό και όποιος ισχυρίζεται κάτι διαφορετικό, της προξενεί τεράστια βλάβη.
σχόλια