Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
 

Γεράσιμος Πιτζαμάνος: ο άγνωστος ζωγράφος του 19ου αιώνα αποκαλύπτεται σε μία έκθεση στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο

Ισάξιος των κορυφαίων της ευρωπαϊκής σκηνής, ο επτανήσιος αρχιτέκτονας και ζωγράφος παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Αθήνα
Αυτοπροσωπογραφία. Ελαιογραφία σε μουσαμά. Ο Γεράσιμος Πιτζαμάνος περ. 1818, μετά τις θριαμβευτικές σπουδές του. Ο πρώην προστατευόμενος των Γάλλων, έχει μόλις επιστρέψει στην Κέρκυρα, παρά τους φόβους για την υποδοχή που του επιφύλασσει το νέο Βρετανικό καθεστώς.

Ένας σπουδαίος, όσο και άγνωστος, επτανήσιος αρχιτέκτονας και ζωγράφος των αρχών του 19ου αιώνα, ο Γεράσιμος Πιτζαμάνος, παρουσιάζεται για πρώτη φορά στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, στην έκθεση με τίτλο «Pizzamano fecit. Ένας επτανήσιος καλλιτέχνης στην αυγή μιας νέας εποχής», που θα διαρκέσει έως τις 31 Ιουλίου 2019.

 

Στην έκθεση, που έχει ήδη «ταξιδέψει» στη Δημοτική Πινακοθήκη Κέρκυρας, φιλοξενείται το σύνολο του γνωστού έργου του Πιτζαμάνου, μέσα από 100 και πλέον έργα από τις συλλογές του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου.

 

Μαζί, εκτίθενται έργα από την Εθνική Πινακοθήκη-Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου και από ιδιωτικές συλλογές.


Ο Γεράσιμος Πιτζαμάνος γεννήθηκε στο Αργοστόλι, στις 6 Μαρτίου 1787. Υπήρξε ένας καλλιτέχνης και διανοούμενος ισάξιος των κορυφαίων της ευρωπαϊκής σκηνής.

 

«Ζωγράφος κι Αρχιτέκτονας», υπέγραφε κάποτε κι ως «Μηχανικός κι Αρχαιολόγος». «Οι Επιστήμες και οι Τέχνες σχηματίζουν τους κρίκους μιας αλυσίδας χωρίς τέλος» έλεγε χαρακτηριστικά.

 

Με την έκθεση αυτή θέλουμε να ξανασυστήσουμε τον Πιτζαμάνο στο ευρύτερο κοινό. Έναν καλλιτέχνη που αποτελεί «φαινόμενο» καταρχάς για τις σπουδές του αλλά το πιο σημαντικό είναι η ειδική ποιότητα της καλλιτεχνικής του ταυτότητας που τον έθεσε στην πρωτοπορία.


Η μυθιστορηματική του ζωή διανύει την εκρηκτική για τους Έλληνες πρώτη εικοσιπενταετία του 19ου αιώνα. Ο ίδιος δεν αποτελεί πολύτιμη πηγή πληροφόρησης για τον Αγώνα της Παλιγγενεσίας μόνο εξαιτίας των πληροφοριών και εικόνων που μας δίνει στα έργα και τα γραπτά του, αλλά και με την συνολική δράση του, καθώς δεν θα διστάσει να γίνει μέλος της Φιλικής Εταιρείας.


Ο Γεράσιμος Πιτζαμάνος ήταν ο πρώτος καθηγητής αρχιτεκτονικής και εξέδωσε το πρώτο βιβλίο αρχιτεκτονικής στον ελληνικό χώρο, εισήγαγε την κοσμική χαρακτική στα Επτάνησα, δημιούργησε τα ιονικά σύμβολα και αγαπήθηκε ως προσωπογράφος που αναζήτησε να εκφράσει κάτι πέρα από τα αναμενόμενα – υπήρξε προάγγελος του ευρωπαϊκού ρομαντισμού.

 

Αυτοπροσωπογραφία λίγο πριν τον θάνατo στην Κέρκυρα. Τέμπερα και λάδι σε χαρτόνι, 1825. Κατά τους πρώτους βιογράφους του, ο ζωγράφος ολοκλήρωσε το έργο «βασταζόμενος επί της κλίνης», λίγες μέρες πριν τον θάνατο του στην Κέρκυρα (5 Δεκ. 1825). Μας χαρίζει μία τελευταία ματιά, την τελευταία αποτύπωση του εαυτού του. Σήμερα θεωρείται πρωτοπόρο έργο, όχι μόνο για τον ίδιο και την τέχνη των Επτανήσων, αλλά γενικότερα για τη νεοελληνική τέχνη. Η ουσία του συγκεντρώνεται στο στραμμένο στο θεατή βλέμμα: ένα διαπεραστικό βλέμμα, που στα πλαίσια του ρομαντισμού έχει πολλαπλές αναγνώσεις.
Αυτοπροσωπογραφία λίγο πριν τον θάνατo στην Κέρκυρα. Τέμπερα και λάδι σε χαρτόνι, 1825. Κατά τους πρώτους βιογράφους του, ο ζωγράφος ολοκλήρωσε το έργο «βασταζόμενος επί της κλίνης», λίγες μέρες πριν τον θάνατο του στην Κέρκυρα (5 Δεκ. 1825). Μας χαρίζει μία τελευταία ματιά, την τελευταία αποτύπωση του εαυτού του. Σήμερα θεωρείται πρωτοπόρο έργο, όχι μόνο για τον ίδιο και την τέχνη των Επτανήσων, αλλά γενικότερα για τη νεοελληνική τέχνη. Η ουσία του συγκεντρώνεται στο στραμμένο στο θεατή βλέμμα: ένα διαπεραστικό βλέμμα, που στα πλαίσια του ρομαντισμού έχει πολλαπλές αναγνώσεις.
Άγνωστη γυναίκα στην πίσω όψη της αυτοπροσωπογραφίας. Τέμπερα και λάδι σε χαρτί], π. 1821-1825. Να πρόκειται για ανάγκη εξοικονόμησης χαρτιού ή επιθυμία του Πιτζαμάνου να «παντρέψει» κατά έναν τρόπο τα δύο απεικονιζόμενα πρόσωπα; Οι πρώτοι βιογράφοι του, βασιζόμενοι σε πληροφορίες της οικογένειας, αναφέρουν την μυστηριώδη κοκκινομάλλα νεαρή γυναίκα ως την αγαπημένη του. Το έργο τοποθετείται στην περίοδο της Ρωσίας.
Άγνωστη γυναίκα στην πίσω όψη της αυτοπροσωπογραφίας. Τέμπερα και λάδι σε χαρτί], π. 1821-1825. Να πρόκειται για ανάγκη εξοικονόμησης χαρτιού ή επιθυμία του Πιτζαμάνου να «παντρέψει» κατά έναν τρόπο τα δύο απεικονιζόμενα πρόσωπα; Οι πρώτοι βιογράφοι του, βασιζόμενοι σε πληροφορίες της οικογένειας, αναφέρουν την μυστηριώδη κοκκινομάλλα νεαρή γυναίκα ως την αγαπημένη του. Το έργο τοποθετείται στην περίοδο της Ρωσίας.


Αντάξιος σχεδιαστής των καλύτερων δυτικών περιηγητών και με μάτι σπάνιας ευαισθησίας, μας άφησε απεικονίσεις ανθρώπων, φορεσιών, τοπίων και μνημείων από τα Επτάνησα, την Οθωμανική Ελλάδα και την Κωνσταντινούπολη.

 

Είναι ο πρώτος αρχιτέκτονας που άρχισε να μελετά με ενδιαφέρον και αντικειμενικότητα την οθωμανική αρχιτεκτονική, που λίγο μετά θα αποτελέσει στυλιστική πρόταση για κάποιους πρωτοπόρους Ευρωπαίους αρχιτέκτονες.


Υπήρξε ο πρώτος Έλληνας που, με υποστήριξη του Ναπολέοντα, μελέτησε ζωγραφική και αρχιτεκτονική στις σπουδαιότερες σχολές της Ευρώπης.

 

Στην Κέρκυρα επί βρετανικής προστασίας, εργάστηκε για όλα τα μεγάλα ζητούμενα των φιλελευθέρων Επτανησίων. Μυημένος από το 1820 στη Φιλική Εταιρεία, έζησε από κοντά το ξέσπασμα της Επανάστασης στην Κωνσταντινούπολη.


Τον Μάρτιο του 1821, ανεβαίνει στο Πέρα θεατρική παράσταση με θέμα τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο και ο Γεράσιμος Πιτζαμάνος αναλαμβάνει τα σκηνικά και τα κοστούμια. Οι Τούρκοι των καταδιώκουν ως «μεγάλο προπαγανδιστή επαναστατικών ιδεών» και καταφεύγει στη βρετανική πρεσβεία.

 

Ο Κόμης Ιωάννης Καποδίστριας (1776-1831). Ελαιογραφία σε χαρτί, περί το 1819. Από τις πολλές προσωπογραφίες του μεγάλου πολιτικού, αυτή είναι ίσως η πιο προσωπική. Αποτυπώνει «την ανθρώπινη πνοή», τα συναισθήματα και το ήθος του ανθρώπου, όπως ο Πιτζαμάνος τα εισέπραττε. Το έργο χρονολογείται περί το 1819 όταν με αφορμή την επίσκεψη στους γονείς του, ο Καποδίστριας βρέθηκε για δύο μήνες στην Κέρκυρα. Προφανώς τότε συνάντησε και πάλι τον Πιτζαμάνο, ο οποίος σταδιακά έπεφτε στη δυσμένεια των κρατούντων, και του πρότεινε σχέδιο για πέρασμα στη Ρωσία. Ο Πιτζαμάνος φεύγει από την Κέρκυρα τον Μάρτιο του 1820.
Ο Κόμης Ιωάννης Καποδίστριας (1776-1831). Ελαιογραφία σε χαρτί, περί το 1819. Από τις πολλές προσωπογραφίες του μεγάλου πολιτικού, αυτή είναι ίσως η πιο προσωπική. Αποτυπώνει «την ανθρώπινη πνοή», τα συναισθήματα και το ήθος του ανθρώπου, όπως ο Πιτζαμάνος τα εισέπραττε. Το έργο χρονολογείται περί το 1819 όταν με αφορμή την επίσκεψη στους γονείς του, ο Καποδίστριας βρέθηκε για δύο μήνες στην Κέρκυρα. Προφανώς τότε συνάντησε και πάλι τον Πιτζαμάνο, ο οποίος σταδιακά έπεφτε στη δυσμένεια των κρατούντων, και του πρότεινε σχέδιο για πέρασμα στη Ρωσία. Ο Πιτζαμάνος φεύγει από την Κέρκυρα τον Μάρτιο του 1820.


Τον Απρίλιο της ίδιας χρονιάς, με τη βοήθεια Φιλικών, φυγαδεύεται στην Οδησσό με το πλοίο Κεφαλονίτη εμπόρου, που περισυλλέγει και το σκήνωμα του απαγχονισμένου Πατριάρχη Γρηγορίου Ε'. Μετά την επεισοδιακή διαφυγή του, τίθεται στην υπηρεσία του Τσάρου της Ρωσίας, συστημένος από τον Ιωάννη Καποδίστρια.


Πεθαίνει στην Κέρκυρα, πιθανόν από φυματίωση, στις 4/16 Δεκεμβρίου 1825. Ο πρόωρος θάνατός του σε ηλικία μόλις 38 ετών, το σκορπισμένο σε όλη την Ευρώπη έργο του, ακόμα και ο σεισμός του 1953 που ισοπέδωσε το Αργοστόλι, δεν επέτρεψαν να αναδειχθεί η μεγάλη σημασία της τέχνης και της ιστορικής μαρτυρίας του Πιτζαμάνου.

 

Η επιμελήτρια της έκθεσης Αναστασία Ρ. Κούλη σημειώνει: «Ο Πιτζαμάνος, εν πολλοίς άγνωστος σήμερα, αποτελεί μία πολύ σπουδαία μορφή για τα Επτάνησα και το σύνολο του ελληνισμού.

 

Ιδανικός εκπρόσωπος του νεοελληνικού διαφωτισμού, εργάστηκε για την πρόοδο και την ελευθερία, στην αυγή μιας νέας εποχής γεμάτης ελπίδες και κινδύνους, πάντα στο πλευρό του Ιωάννη Καποδίστρια και των φιλελευθέρων Επτανησίων.

 

Δίδαξε με την τέχνη του την ιδέα της πνευματικής ελευθερίας αλλά αγωνίστηκε κι έμπρακτα για την ελευθερία από τις επάλξεις της Φιλικής Εταιρείας.

 

Προτομή του Κόμη Ιωάννη Καποδίστρια (Ρώμη 1816). Χαλκογραφία, σχεδ. Γ. Πιτζαμάνος, χαρ. Pietro Ghigi. Το 1816 ο Πιτζαμάνος σχεδιάζει την χαρακτική απεικόνιση του Ι. Καποδίστρια ως γλυπτή προτομή, και του την αφιερώνει.
Προτομή του Κόμη Ιωάννη Καποδίστρια (Ρώμη 1816). Χαλκογραφία, σχεδ. Γ. Πιτζαμάνος, χαρ. Pietro Ghigi. Το 1816 ο Πιτζαμάνος σχεδιάζει την χαρακτική απεικόνιση του Ι. Καποδίστρια ως γλυπτή προτομή, και του την αφιερώνει.
Ο ιατροφιλόσοφος Διον. Πύρρος ο Θετταλός. Χαλκογραφία, Σχεδ. Γ. Πιτζαμάνος, Χαρ. L. Poize, περί το 1818.
Ο ιατροφιλόσοφος Διον. Πύρρος ο Θετταλός. Χαλκογραφία, Σχεδ. Γ. Πιτζαμάνος, Χαρ. L. Poize, περί το 1818.


Με την έκθεση αυτή θέλουμε να ξανασυστήσουμε τον Πιτζαμάνο στο ευρύτερο κοινό. Έναν καλλιτέχνη που αποτελεί «φαινόμενο» καταρχάς για τις σπουδές του: τη στερεότητα, την ποιότητα και το εύρος των σπουδών στην πολιτική αρχιτεκτονική, τη ζωγραφική και τη χαρακτική, στη Γαλλική Σχολή της Ρώμης για σχεδόν 7 χρόνια.

 

Αλλά το πιο σημαντικό είναι η ειδική ποιότητα της καλλιτεχνικής του ταυτότητας που τον έθεσε στην πρωτοπορία».

 

Ο επισκέπτης της έκθεσης θα έχει τη δυνατότητα να δει τον μοναδικό σωζόμενο χάρτη του Πιτζαμάνο, προσωπογραφίες από το προσωπικό του αρχείο, να ακούσει αποσπάσματα από το περιηγητικό του κείμενο για την Κωνσταντινούπολη και τους ανθρώπους της το 1818, να δει τη περγαμηνή με την οποία γίνεται επίτιμο μέλος της Ακαδημίας του Αγίου Λουκά, καθώς και τα εμβληματικά επτανησιακά χαρακτικά του.


Θα μπορέσει, επίσης, να ξεφυλλίσει το τελευταίο και πιο πολύτιμο λεύκωμά του, όπως ο ίδιος το συνέταξε στο τέλος της ζωής του: Το μικρό πράσινο λεύκωμα με τα χαρακτικά και τις εικόνες του από τα Επτάνησα, την Αθήνα και την Κωνσταντινούπολη, σχολιασμένες με ύφος προσωπικού ημερολογίου.

 

Μελέτη για εκκλησία και στρατώνα αναπήρων πολέμου. Σειρά σχεδίων  για μεγάλο συγκρότημα στρατιωτικού νοσοκομείου και οίκου φιλοξενίας αναπήρων πολέμου των ναπολεόντειων πολέμων. Το συγκρότημα θυμίζει έντονα το παρισινό μπαρόκ μεγαρο Hôtel des Invalides. Αποτελεί την μόνη σωζόμενη ολοκληρωμένη αρχιτεκτονική μελέτη του Πιτζαμάνου, και προέρχεται από την τελευταία περίοδο των σπουδών του στη Ρώμη (1816-17).
Μελέτη για εκκλησία και στρατώνα αναπήρων πολέμου. Σειρά σχεδίων για μεγάλο συγκρότημα στρατιωτικού νοσοκομείου και οίκου φιλοξενίας αναπήρων πολέμου των ναπολεόντειων πολέμων. Το συγκρότημα θυμίζει έντονα το παρισινό μπαρόκ μεγαρο Hôtel des Invalides. Αποτελεί την μόνη σωζόμενη ολοκληρωμένη αρχιτεκτονική μελέτη του Πιτζαμάνου, και προέρχεται από την τελευταία περίοδο των σπουδών του στη Ρώμη (1816-17).

 

«Η Πολιτεία των Επτανήσων και o Δαίμων της Ελλάδος». Χαλκογραφία, περί το 1817. Ίσως η πιο εμβληματική αλληγορική σύνθεση της επτανησιακής χαρακτικής. Αναφέρεται στο Σύνταγμα του 1817, στο οποίο οι φιλελεύθεροι Επτανήσιοι στήριξαν πολλές ελπίδες. Η Πολιτεία των Επτανήσων παρουσιάζεται ως θεά Αθηνά προσηλωμένη στη σύνταξη του νέου Συντάγματος. Δίπλα της συμπαραστέκεται ο φτερωτός Δαίμονας της Ελλάδος, η αγαθή θεϊκή δύναμη που κατά τους αρχαίους έλληνες συνδράμει σε κάθε θετική ανθρώπινη προσπάθεια.
Η αλληγορία υμνεί την έννοια του Συντάγματος κρατώντας αποστάσεις από μία κραυγαλέα βρετανική προπαγάνδα.
«Η Πολιτεία των Επτανήσων και o Δαίμων της Ελλάδος». Χαλκογραφία, περί το 1817. Ίσως η πιο εμβληματική αλληγορική σύνθεση της επτανησιακής χαρακτικής. Αναφέρεται στο Σύνταγμα του 1817, στο οποίο οι φιλελεύθεροι Επτανήσιοι στήριξαν πολλές ελπίδες. Η Πολιτεία των Επτανήσων παρουσιάζεται ως θεά Αθηνά προσηλωμένη στη σύνταξη του νέου Συντάγματος. Δίπλα της συμπαραστέκεται ο φτερωτός Δαίμονας της Ελλάδος, η αγαθή θεϊκή δύναμη που κατά τους αρχαίους έλληνες συνδράμει σε κάθε θετική ανθρώπινη προσπάθεια. Η αλληγορία υμνεί την έννοια του Συντάγματος κρατώντας αποστάσεις από μία κραυγαλέα βρετανική προπαγάνδα.
Το Λεύκωμα αυτό είναι πολύτιμο, το πιο αποκαλυπτικό των αναζητήσεων του με σπουδή οργανωμένο από τον ίδιο στο τέλος της ζωής του. Περιέχει έργα-σταθμούς της καριέρας του, ανέκδοτα σύνολα και αρχιτεκτονικές μελέτες. Όλα αριθμημένα σε συγκεκριμένη σειρά.

Το μεγαλύτερο μέρος του λευκώματος αποτελείται από υδατογραφίες με ενδυμασίες και τοπία από τα Επτάνησα, την Αθήνα και την Κωνσταντινούπολη. Ο Πιτζαμάνος τα ζωγράφισε και τα σχολίασε με μοναδικά ελεύθερο τρόπο, σαν σε προσωπικό ημερολόγιο. Τα έργα αυτά συνοδευόμενα από τα σχόλια του ίδιου του καλλιτέχνη, παρουσιάζονται για πρώτη φορά στο κοινό.
Το Λεύκωμα αυτό είναι πολύτιμο, το πιο αποκαλυπτικό των αναζητήσεων του με σπουδή οργανωμένο από τον ίδιο στο τέλος της ζωής του. Περιέχει έργα-σταθμούς της καριέρας του, ανέκδοτα σύνολα και αρχιτεκτονικές μελέτες. Όλα αριθμημένα σε συγκεκριμένη σειρά. Το μεγαλύτερο μέρος του λευκώματος αποτελείται από υδατογραφίες με ενδυμασίες και τοπία από τα Επτάνησα, την Αθήνα και την Κωνσταντινούπολη. Ο Πιτζαμάνος τα ζωγράφισε και τα σχολίασε με μοναδικά ελεύθερο τρόπο, σαν σε προσωπικό ημερολόγιο. Τα έργα αυτά συνοδευόμενα από τα σχόλια του ίδιου του καλλιτέχνη, παρουσιάζονται για πρώτη φορά στο κοινό.

 

Κεφαλονιά, σπηλιά σε παρόχθιο εξοχικό τοπίο. Μολύβι σε χαρτί.
Κεφαλονιά, σπηλιά σε παρόχθιο εξοχικό τοπίο. Μολύβι σε χαρτί.

 

Πυροβολαρχία των Δαρδανελλίων.  Υδατόχρωμα σε χαρτί.
Πυροβολαρχία των Δαρδανελλίων. Υδατόχρωμα σε χαρτί.
Πανοραμικές απόψεις ακτών της Αττικής. Υδατόχρωμα σε χαρτί. Ι Αττική - Πόρτο Ράφτη - Χαλκίδα
Νήσος Μακρόνησος - Καβοκολώνες - Αττική ΙΙ
Νήσος Μακρόνησος - Αττική - Νήσος Εύβοια
Όρος Υμηττός - Καβοκολώνες - Πεντελικόν όρος
Νήσος Κύθηρα - [...] - Ακρωτήριο Αγ. Αγγέλου

Σειρά πέντε πανοραμάτων με εξαιρετικές μικρογραφικές απαιτήσεις. Τα πανοράματα, οι απόψεις αυτές των ακτογραμμών, αποτελούσαν χρήσιμους οδηγούς πλεύσης στα δύσκολα ελληνικά νερά για τους εμπειρικούς ναυτικούς που δεν διάβαζαν χάρτες.
Πανοραμικές απόψεις ακτών της Αττικής. Υδατόχρωμα σε χαρτί. Ι Αττική - Πόρτο Ράφτη - Χαλκίδα Νήσος Μακρόνησος - Καβοκολώνες - Αττική ΙΙ Νήσος Μακρόνησος - Αττική - Νήσος Εύβοια Όρος Υμηττός - Καβοκολώνες - Πεντελικόν όρος Νήσος Κύθηρα - [...] - Ακρωτήριο Αγ. Αγγέλου Σειρά πέντε πανοραμάτων με εξαιρετικές μικρογραφικές απαιτήσεις. Τα πανοράματα, οι απόψεις αυτές των ακτογραμμών, αποτελούσαν χρήσιμους οδηγούς πλεύσης στα δύσκολα ελληνικά νερά για τους εμπειρικούς ναυτικούς που δεν διάβαζαν χάρτες.

 

Κάτοψη ναού Αγίας Σοφίας (Κων/πολη Δεκ. 1820) Τέμπερα και μελάνι σε χαρτί.
Κάτοψη ναού Αγίας Σοφίας (Κων/πολη Δεκ. 1820) Τέμπερα και μελάνι σε χαρτί.

 

Νοτιοδυτική γωνία του Παρθενώνα. Υδατογραφία και Μολύβι σε χαρτί.
Νοτιοδυτική γωνία του Παρθενώνα. Υδατογραφία και Μολύβι σε χαρτί.
Αλβανός φρουρός και Έλληνας από τη Μάνη. Υδατόχρωμα σε χαρτί. Χάρη στον σχολιασμό του έργου, μαθαίνουμε για τον Μανιάτη που ζητά να φορέσει φράγκικα ρούχα, προκειμένου να ανέβει στην Ακρόπολη να δει τη δόξα των προγόνων του. Η στάση αυτή συγκινεί τον Πιτζαμάνο, ο οποίος φαίνεται κρυφά να αναζητεί τον παλμό της εθνικής συνείδησης των Ελλήνων, προπαραμονές της Επανάστασης.
Αλβανός φρουρός και Έλληνας από τη Μάνη. Υδατόχρωμα σε χαρτί. Χάρη στον σχολιασμό του έργου, μαθαίνουμε για τον Μανιάτη που ζητά να φορέσει φράγκικα ρούχα, προκειμένου να ανέβει στην Ακρόπολη να δει τη δόξα των προγόνων του. Η στάση αυτή συγκινεί τον Πιτζαμάνο, ο οποίος φαίνεται κρυφά να αναζητεί τον παλμό της εθνικής συνείδησης των Ελλήνων, προπαραμονές της Επανάστασης.

 

Αεροφωτογραφία του προσεισμικού Αργοστολίου. Διακρίνεται το αρχοντικό των Πιτζαμάνων. Οι Pizzamani (Pitzamani, Bizzamani, Vizzamani) ήταν βοημικής καταγωγής αριστοκρατική οικογένεια. Μέλη της μετοίκησαν στη Βενετία και κατόπιν στην Κρήτη, όπου ανέπτυξαν σημαντική δράση ως στρατιωτικοί και αγιογράφοι. Πιο γνωστός ο κρητικός ζωγράφος Άγγελος Πιτζαμάνος (1467-1535). 
Τέλη 16ου αι. εγκαθίστανται στη Ζάκυνθο και την Κεφαλονιά, στη Χρυσή Βίβλο της οποίας αναγράφονται από 1593 έως 1604. Ο Γεράσιμος γεννιέται στο αρχοντικό του Αργοστολίου από μία οικογένεια που έχει οικονομικά εκπέσει από την αριστοκρατική τάξη. Ο πατέρας του, ιερέας και απόστρατος του ρωσικού ναυτικού με δυναμική πολιτική άποψη, υπήρξε επιδραστική φυσιογνωμία.
Αεροφωτογραφία του προσεισμικού Αργοστολίου. Διακρίνεται το αρχοντικό των Πιτζαμάνων. Οι Pizzamani (Pitzamani, Bizzamani, Vizzamani) ήταν βοημικής καταγωγής αριστοκρατική οικογένεια. Μέλη της μετοίκησαν στη Βενετία και κατόπιν στην Κρήτη, όπου ανέπτυξαν σημαντική δράση ως στρατιωτικοί και αγιογράφοι. Πιο γνωστός ο κρητικός ζωγράφος Άγγελος Πιτζαμάνος (1467-1535). Τέλη 16ου αι. εγκαθίστανται στη Ζάκυνθο και την Κεφαλονιά, στη Χρυσή Βίβλο της οποίας αναγράφονται από 1593 έως 1604. Ο Γεράσιμος γεννιέται στο αρχοντικό του Αργοστολίου από μία οικογένεια που έχει οικονομικά εκπέσει από την αριστοκρατική τάξη. Ο πατέρας του, ιερέας και απόστρατος του ρωσικού ναυτικού με δυναμική πολιτική άποψη, υπήρξε επιδραστική φυσιογνωμία.
Σκούνα του καπετάν Φισκαρδιώτη. Υδατόχρωμα σε χαρτί. Με εμπορικά σκάφη όπως αυτό, υπό ρωσική συνήθως σημαία, πολλοί Έλληνες διέφυγαν από τις σφαγές στην Κωνσταντινούπολη με το ξέσπασμα της Επανάστασης. Ίσως μέσα στο αμπάρι ενός τέτοιου σκάφους να φυγαδεύτηκε κι ο ίδιος ο Πιτζαμάνος από Φιλικούς, όταν το 1821 βρέθηκε καταδιωκόμενος από τους Τούρκους ως «μέγας προπαγανδιστής επαναστατικών ιδεών».
Σκούνα του καπετάν Φισκαρδιώτη. Υδατόχρωμα σε χαρτί. Με εμπορικά σκάφη όπως αυτό, υπό ρωσική συνήθως σημαία, πολλοί Έλληνες διέφυγαν από τις σφαγές στην Κωνσταντινούπολη με το ξέσπασμα της Επανάστασης. Ίσως μέσα στο αμπάρι ενός τέτοιου σκάφους να φυγαδεύτηκε κι ο ίδιος ο Πιτζαμάνος από Φιλικούς, όταν το 1821 βρέθηκε καταδιωκόμενος από τους Τούρκους ως «μέγας προπαγανδιστής επαναστατικών ιδεών».

 

Αθηναία αρχόντισσα με την κορούλα της. Υδατόχρωμα σε χαρτί.
Αθηναία αρχόντισσα με την κορούλα της. Υδατόχρωμα σε χαρτί.

 

Μποσταντζήδες (ανακτορική φρουρά). Υδατόχρωμα σε χαρτί. Μποσταντζί (κηπουρός), ήταν σώμα που αρχικά ιδρύθηκε για να μετατρέψει τη χέρσα γη γύρω από το σουλτανικό ανάκτορο σε κήπους. Στη συνέχεια ανέλαβε τη φρούρηση των περιπτέρων του ανακτόρου, και πολλά μικρά λιμάνια γύρω από τον Κεράτιο, τον Βόσπορο και τμήμα της θάλασσας του Μαρμαρά.
Μποσταντζήδες (ανακτορική φρουρά). Υδατόχρωμα σε χαρτί. Μποσταντζί (κηπουρός), ήταν σώμα που αρχικά ιδρύθηκε για να μετατρέψει τη χέρσα γη γύρω από το σουλτανικό ανάκτορο σε κήπους. Στη συνέχεια ανέλαβε τη φρούρηση των περιπτέρων του ανακτόρου, και πολλά μικρά λιμάνια γύρω από τον Κεράτιο, τον Βόσπορο και τμήμα της θάλασσας του Μαρμαρά.
Παπάς και παπαδιά από την Κεφαλονιά. Υδατόχρωμα σε χαρτί. Ένα θέμα που ακουμπά ιδιαίτερα στη καρδιά του Πιτζαμάνου και αποκαλύπτει τη σπάνια ικανότητα του στην υδατογραφία. Με εξαιρετικές σε ακρίβεια κι ένταση πινελιές πλάθει ατμόσφαιρα και ρεαλιστικά πρόσωπα που πάλλονται από ζωή.
Παπάς και παπαδιά από την Κεφαλονιά. Υδατόχρωμα σε χαρτί. Ένα θέμα που ακουμπά ιδιαίτερα στη καρδιά του Πιτζαμάνου και αποκαλύπτει τη σπάνια ικανότητα του στην υδατογραφία. Με εξαιρετικές σε ακρίβεια κι ένταση πινελιές πλάθει ατμόσφαιρα και ρεαλιστικά πρόσωπα που πάλλονται από ζωή.

 

Αρχοντική ενδυμασία από τη Τζια. «Σοφία Παγκάλου και  Βασίλης Προκοπίου». Υδατόχρωμα σε χαρτί. Η αποτύπωση του «λογοδοσμένου ζευγαριού» παραπέμπει στην πρώτη επίσημη φωτογραφία ενός ζευγαριού, στο γύρισμα του 20ου αιώνα. Η Σοφία Παγκάλου κλεισμένη στον εαυτό της, κρυμμένη μέσα στα ογκώδη και βαριά πλούσια ρούχα, δείχνει φοβισμένη. Ο Λογιότατος Βασίλης Προκοπίου χαμογελά ελπιδοφόρα, αφού «τώρα σπουδάζει ιατρική στη Πίζα».
Οι Πάγκαλοι ήταν ισχυρή οικογένεια της Τζιας, «σεβαστή από όλα τα έθνη», με πολλά μέλη της, στα τέλη του 18ου αιώνα, να αντιπροσωπεύουν διάφορες ευρωπαϊκές δυνάμεις. O Νικόλαος Πάγκαλος το 1817 ήταν πρόξενος της Μ. Βρετανίας. 
Η Τζια ήταν συνήθης σταθμός στο δρόμο για την Κωνσταντινούπολη. Στην περίπτωση αυτή, η παρουσία της βρετανικής αποστολής μπορεί να κρύβει και πολιτικό αντικείμενο.
Αρχοντική ενδυμασία από τη Τζια. «Σοφία Παγκάλου και Βασίλης Προκοπίου». Υδατόχρωμα σε χαρτί. Η αποτύπωση του «λογοδοσμένου ζευγαριού» παραπέμπει στην πρώτη επίσημη φωτογραφία ενός ζευγαριού, στο γύρισμα του 20ου αιώνα. Η Σοφία Παγκάλου κλεισμένη στον εαυτό της, κρυμμένη μέσα στα ογκώδη και βαριά πλούσια ρούχα, δείχνει φοβισμένη. Ο Λογιότατος Βασίλης Προκοπίου χαμογελά ελπιδοφόρα, αφού «τώρα σπουδάζει ιατρική στη Πίζα». Οι Πάγκαλοι ήταν ισχυρή οικογένεια της Τζιας, «σεβαστή από όλα τα έθνη», με πολλά μέλη της, στα τέλη του 18ου αιώνα, να αντιπροσωπεύουν διάφορες ευρωπαϊκές δυνάμεις. O Νικόλαος Πάγκαλος το 1817 ήταν πρόξενος της Μ. Βρετανίας. Η Τζια ήταν συνήθης σταθμός στο δρόμο για την Κωνσταντινούπολη. Στην περίπτωση αυτή, η παρουσία της βρετανικής αποστολής μπορεί να κρύβει και πολιτικό αντικείμενο.
Φαναριώτης με αρμένικη ενδυμασία. Υδατόχρωμα σε χαρτί. Το έργο ως εικόνα, είναι ένας ύμνος στο μεγαλείο του κοινωνικού status του Φαναριώτη. Τα σχόλια  όμως είναι ένα δριμύ κατηγορώ στη διαφθορά. «Οι Έλληνες της Κωνσταντινούπολης διατηρούν στη φαντασία τους την ισχύ του αυτοκρατορικού τους παρελθόντος. Δεν τους λείπουν το πνεύμα και η φυσική ευθικρισία. Αν διέθεταν παιδεία και ενότητα μεταξύ τους, θα μπορούσαν να έχουν μεγαλύτερο αριθμό πλεονεκτημάτων σε σχέση με εκείνα που δεν διαθέτουν».
Φαναριώτης με αρμένικη ενδυμασία. Υδατόχρωμα σε χαρτί. Το έργο ως εικόνα, είναι ένας ύμνος στο μεγαλείο του κοινωνικού status του Φαναριώτη. Τα σχόλια όμως είναι ένα δριμύ κατηγορώ στη διαφθορά. «Οι Έλληνες της Κωνσταντινούπολης διατηρούν στη φαντασία τους την ισχύ του αυτοκρατορικού τους παρελθόντος. Δεν τους λείπουν το πνεύμα και η φυσική ευθικρισία. Αν διέθεταν παιδεία και ενότητα μεταξύ τους, θα μπορούσαν να έχουν μεγαλύτερο αριθμό πλεονεκτημάτων σε σχέση με εκείνα που δεν διαθέτουν».

 

«Η Ευθυμία». Αρμένικη και τουρκική ενδυμασία. Τζαμί και τείχη της πόλης. Υδατόχρωμα και μολύβι σε χαρτί. Στην τρίτη σειρά ο Πιτζαμάνος σημειώνει με μικροσκοπικά γράμματα το όνομα της εικονιζόμενης. Η «Ευθυμία» εξάλλου ζητά την αναγνώριση, κοιτώντας μας κατάματα.
«Η Ευθυμία». Αρμένικη και τουρκική ενδυμασία. Τζαμί και τείχη της πόλης. Υδατόχρωμα και μολύβι σε χαρτί. Στην τρίτη σειρά ο Πιτζαμάνος σημειώνει με μικροσκοπικά γράμματα το όνομα της εικονιζόμενης. Η «Ευθυμία» εξάλλου ζητά την αναγνώριση, κοιτώντας μας κατάματα.
Πρώην Πριγκίπισσες της Βλαχίας: Δόμνα, Δομνίτσα. Υδατόχρωμα και μολύβι σε χαρτί. Δόμνες καλούνταν οι σύζυγοι των ηγεμόνων της Βλαχίας και Μολδαβίας, που μετά την απομάκρυνση τους υποχρεούνταν σε διακριτική απόσταση από τη Πόλη. Τα Θεραπειά αποτέλεσαν θέρετρο πλουσίων και έδρα πρεσβειών όπως η έπαυλη Μουρούζη που θα στεγάσει τη γαλλική πρεσβεία. 
Ποια η τύχη τους με το ξέσπασμα της Επανάστασης. Ο Walsh, που ο Πιτζαμάνος προσωπογράφησε (βλέπε δίπλα), διηγείται την τραγική ιστορία της δόμνας Σμαράγδας Αλεξ. Μαυροκορδάτου (το γένος Αλεξ. Μουρούζη) και της δεκαπεντάχρονης κόρης της Έλενας. Τις γνώρισε στα Θεραπειά όταν άκουσε από το δρόμο την Έλενα να παίζει πιάνο. Με την Επανάσταση ο Μαυροκορδάτος εκτελείται, η περιουσία τους δημεύεται και η Σμαράγδα με τις κόρες της αναγκάζονται να ζουν φρουρούμενες. Η όμορφη Έλενα μάλιστα, για να σωθεί από τον διοικητή της φρουράς, κρύφτηκε στην κινστέρνα της έπαυλης. Σύντομα αρρώστησε βαριά και πέθανε κρατώντας το βιβλίο που της είχε δωρίσει ο Walsh, μία μετάφραση των Λειτουργιών στα ελληνικά.
Πρώην Πριγκίπισσες της Βλαχίας: Δόμνα, Δομνίτσα. Υδατόχρωμα και μολύβι σε χαρτί. Δόμνες καλούνταν οι σύζυγοι των ηγεμόνων της Βλαχίας και Μολδαβίας, που μετά την απομάκρυνση τους υποχρεούνταν σε διακριτική απόσταση από τη Πόλη. Τα Θεραπειά αποτέλεσαν θέρετρο πλουσίων και έδρα πρεσβειών όπως η έπαυλη Μουρούζη που θα στεγάσει τη γαλλική πρεσβεία. Ποια η τύχη τους με το ξέσπασμα της Επανάστασης. Ο Walsh, που ο Πιτζαμάνος προσωπογράφησε (βλέπε δίπλα), διηγείται την τραγική ιστορία της δόμνας Σμαράγδας Αλεξ. Μαυροκορδάτου (το γένος Αλεξ. Μουρούζη) και της δεκαπεντάχρονης κόρης της Έλενας. Τις γνώρισε στα Θεραπειά όταν άκουσε από το δρόμο την Έλενα να παίζει πιάνο. Με την Επανάσταση ο Μαυροκορδάτος εκτελείται, η περιουσία τους δημεύεται και η Σμαράγδα με τις κόρες της αναγκάζονται να ζουν φρουρούμενες. Η όμορφη Έλενα μάλιστα, για να σωθεί από τον διοικητή της φρουράς, κρύφτηκε στην κινστέρνα της έπαυλης. Σύντομα αρρώστησε βαριά και πέθανε κρατώντας το βιβλίο που της είχε δωρίσει ο Walsh, μία μετάφραση των Λειτουργιών στα ελληνικά.

 

Έλληνας «κάλφας», ξυλουργός και χτίστης. Υδατόχρωμα και μολύβι σε χαρτί. Ένα έργο αφιερωμένο στην οθωμανική αρχιτεκτονική και τους ανθρώπους της. Τρεις Έλληνες που όπως δηλώνει είναι «εξαιρετικά επινοητικοί, κάνοντας πράγματα που δεν είχαμε δει ποτέ πριν. Κι αν και μακριά από τις δικές μας τέχνες, είναι ενδιαφέροντα πράγματα».
Έλληνας «κάλφας», ξυλουργός και χτίστης. Υδατόχρωμα και μολύβι σε χαρτί. Ένα έργο αφιερωμένο στην οθωμανική αρχιτεκτονική και τους ανθρώπους της. Τρεις Έλληνες που όπως δηλώνει είναι «εξαιρετικά επινοητικοί, κάνοντας πράγματα που δεν είχαμε δει ποτέ πριν. Κι αν και μακριά από τις δικές μας τέχνες, είναι ενδιαφέροντα πράγματα».
Έλληνας Επίσκοπος και το τσιράκι του. Υδατόχρωμα σε χαρτί
Έλληνας Επίσκοπος και το τσιράκι του. Υδατόχρωμα σε χαρτί

 

 Τοπτσής (πυροβολητής) με ναργιλέ και Σακάς (νερουλάς). Υδατόχρωμα σε χαρτί.
Τοπτσής (πυροβολητής) με ναργιλέ και Σακάς (νερουλάς). Υδατόχρωμα σε χαρτί.
Ενδυμασία από το Πέραν και το Σταυροδρόμι. Υδατόχρωμα σε χαρτί. Μια ευρωπαϊκού τύπου λατίνα ξανθιά καλλονή που παραπέμπει στην «Άνοιξη» του Botticcelli.
Ενδυμασία από το Πέραν και το Σταυροδρόμι. Υδατόχρωμα σε χαρτί. Μια ευρωπαϊκού τύπου λατίνα ξανθιά καλλονή που παραπέμπει στην «Άνοιξη» του Botticcelli.

 

Ο Αιδεσιμότατος R. Walsh , (Γ. Πιτζαμάνος, Κων/πολη 1821), λάδι σε ξύλο. Ιδιωτική Συλλογή, Λονδίνο. O Rev. R. Walsh (1722-1852) υπήρξε βρετανός διπλωματικός ακόλουθος στην Πόλη την πρώτη περίοδο της Επανάστασης. Γνώρισε τον Πιτζαμάνο στη Βρετανική Πρεσβεία όπου αυτός κατέφυγε.
Ο Αιδεσιμότατος R. Walsh , (Γ. Πιτζαμάνος, Κων/πολη 1821), λάδι σε ξύλο. Ιδιωτική Συλλογή, Λονδίνο. O Rev. R. Walsh (1722-1852) υπήρξε βρετανός διπλωματικός ακόλουθος στην Πόλη την πρώτη περίοδο της Επανάστασης. Γνώρισε τον Πιτζαμάνο στη Βρετανική Πρεσβεία όπου αυτός κατέφυγε.

 

Ο κολαούζος στη διαδρομή Πάτρα-Κόρινθος. Υδατόχρωμα σε χαρτί. Μια από τις εκφραστικότερες προσωπογραφίες του. Ένας «ψημένος» άνθρωπος, που έχει δει και σαρκάσει πολλά, ώστε να ψυχολογεί τους ανθρώπους εκφράζοντας τη δική του φιλοσοφική άποψη για τον κόσμο.
Ο κολαούζος στη διαδρομή Πάτρα-Κόρινθος. Υδατόχρωμα σε χαρτί. Μια από τις εκφραστικότερες προσωπογραφίες του. Ένας «ψημένος» άνθρωπος, που έχει δει και σαρκάσει πολλά, ώστε να ψυχολογεί τους ανθρώπους εκφράζοντας τη δική του φιλοσοφική άποψη για τον κόσμο.

 

Η κάρτα επισκεπτηρίου του.
Η κάρτα επισκεπτηρίου του.

 

 

To βίντεο της έκθεσης

 

Info

Pizzamano fecit. Ένας επτανήσιος καλλιτέχνης στην αυγή μιας νέας εποχής

Εθνικό Ιστορικό Μουσείο

Μέγαρο Παλαιάς Βουλής, Σταδίου 13, Αθήνα

Διάρκεια έκθεσης: 8 Μαρτίου 2019 - 31 Ιουλίου 2019

Ημέρες & ώρες λειτουργίας: Καθημερινά 09:00 - 14:30 (εκτός Δευτέρας)

Εισιτήρια: 3 & 1,5 ευρώ

 

Γεννήθηκε, μεγάλωσε και ζει στη Σαλαμίνα. Σπούδασε Φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και εργάζεται ως εκπαιδευτικός.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

αθανασίες * νεκρικά εκμαγεία αγωνιστών του 1821 στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο
Ο Κολοκοτρώνης, ο πονηροΚωλέττης, ο Κοραής, ο Νικηταράς, ο Μακρυγιάννης,
Στην ιστορική κατοικία του Άγγελου και της Εύας Σικελιανού στους Δελφούς
Η Ελένη Σικελιανός, δισέγγονη του σπουδαίου ποιητή, μιλά αποκλειστικά στη LiFO, σε μία από τις σπάνιες επισκέψεις της στην Ελλάδα

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

«Christian Zervos & Cahiers d’Art»: Η σημαντικότερη έκθεση ζωγραφικής που έγινε το 2019 στην Αθήνα
Μια υπέροχη περιήγηση στον κόσμο ενός σχεδόν άγνωστου στο πλατύτερο κοινό Έλληνα που διέπρεψε στον κόσμο των εκδόσεων και των τεχνών στο Παρίσι του Μεσοπολέμου και κατά την πρώτη μεταπολεμική περίοδο.
Η μυστηριώδης Ανατολή του Qi Baishi σε μια εντυπωσιακή έκθεση στο Ίδρυμα Θεοχαράκη
Το έργο μιας εξέχουσας προσωπικότητας της κινεζικής ζωγραφικής παρουσιάζεται στο Ίδρυμα Β & Μ Θεοχαράκη,
Γιατί η άηχη «Κραυγή» του Έντβαρτ Μουνκ συγκλονίζει ακόμη
Σαν σήμερα γεννιέται ο καλλιτέχνης που τόλμησε να αποτυπώσει στους πίνακες του την απόγνωση του νου και την ψυχική διαταραχή, χωρίς ντροπή και περιστροφές
6 εναλλακτικές εικαστικές εκθέσεις που γίνονται αυτές τις μέρες στην Αθήνα
Ό,τι αξίζει να δείτε από τη σύγχρονη εικαστική κίνηση.
Η «μπανάνα» του Κατελάν είναι σοβαρό έργο, αντίθετα από τις δημαγωγικές φάρσες του Banksy
 Christian Zervos στο Μουσείο Μπενάκη: Ένας μεγάλος Έλληνας στην σημαντικότερη έκθεση του 2020
Ο Κριστιάν Ζερβός μεσουράνησε στην ακμή του μοντερνισμού ως εκδότης, κριτικός τέχνης και συλλέκτης τέχνης. Ωστόσο, λίγοι στην Ελλάδα γνωρίζουν την τεράστια επίδραση που είχε στην εποχή του και στο Παρίσι αυτός ο σπουδαίος Έλληνας. Τον Δεκέμβριο στο Μουσείο Μπενάκη θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε μια μεγάλη έκθεση για τη ζωή και το έργο του.
Η σπαρακτική ιστορία της «κακοαγαπημένης» γλύπτριας Καμίλ Κλοντέλ
Σαν σήμερα γεννήθηκε η σπουδαία Γαλλίδα γλύπτρια, της οποίας η διαβόητη ιστορία αγάπης με τον Ογκίστ Ροντέν κατέληξε να είναι γνωστότερη και από το ίδιο το έργο της
ViZ: Ένα σύγχρονο εργαστήριο για τον οπτικό πολιτισμό ξαναζωντανεύει την πλατεία Θεάτρου
Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Viz, Κωστής Σταφυλάκης, μας ξεναγεί στον νεοσύστατο χώρο πολιτισμού που στεγάζεται στο θρυλικό Bar Guru Bar και θα φιλοξενεί θεματικές εκθέσεις, εργαστήρια, θεωρητικά σεμινάρια και προγραμματισμένες εκδηλώσεις.
Τα πιο εντυπωσιακά και «κουλά» εκθέματα οίκων μόδας στην Art Basel Miami Beach 2019
Η διάσημη φουάρ σύγχρονης τέχνης του Μαϊάμι που συγκεντρώνει κάθε χρόνο πλήθος celebrities από τον χώρο της τέχνης, της μόδας και του χρήματος, λειτουργεί και ως ευκαιρία για φίρμες όπως η Louis Vuitton και η Miu MIu να εισχωρήσουν στην καλλιτεχνική κοινότητα.
Ο Ντεγκά στην όπερα, εκεί όπου αισθανόταν σαν στο σπίτι του
Μια μεγαλειώδης έκθεση στο Μουσείο Ορσέ, στο Παρίσι, αποτυπώνει την παθιασμένη σχέση του Γάλλου ζωγράφου με τον χώρο της όπερας.
«It moves and it shouts»: Μια εικαστική έκθεση φέρνει την queer θεωρία κοντά στη σύγχρονη τέχνη
Ο Πάνος Γιαννικόπουλος, επιμελητής της έκθεσης που εγκαινιάζεται στο Haus N Athen, εξηγεί τα κριτήρια επιλογής των έργων, προσεγγίζοντας παράλληλα το σημαντικό ζήτημα της διατήρησης της μνήμης ενός αποθανόντα καλλιτέχνη.
Η ονειρική φαντασίωση μιας αλλαγής απασχολεί τον νεαρό εικαστικό Μανώλη Δασκαλάκη-Λεμό στα έργα του
Θραύσματα από μάρμαρο, κομμάτια μια ιδιότυπης συλλογής από τις μεγάλες πορείες της Αθήνας, αιωρούνται σαν αστρική σκόνη σε νυχτερινό ουρανό στη συμμετοχή του νεαρού εικαστικού στην έκθεση «The state of emergency has become the rule» της γκαλερί Can.
Ευφροσύνη Δοξιάδη: «Η καθημερινότητά μας, αγαπητέ, σπάνια αγγίζει την τελειότητα»
Με αφορμή την αγγλική έκδοση των «Πορτρέτων του Φαγιούμ» από τη Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη Ηρακλείου, η εικαστικός, ερευνήτρια και συγγραφέας του μνημειώδους αυτού έργου μάς μιλά για τέχνη, ποίηση, ιστορία αλλά και για καταστάσεις «ροκ», καταθέτοντας μνήμες κι εμπειρίες μιας πολύ ιδιαίτερης ζωής.
Μάκης Θεοφυλακτόπουλος: «Βλέπω νέα παιδιά, χαρά Θεού- η ελπίδα, το καλό κομμάτι της κοινωνίας»
O σπουδαίος Έλληνας ζωγράφος Μάκης Θεοφυλακτόπουλος αφηγείται τη ζωή του στη LIFO
Το όνειρο έγινε πραγματικότητα για όσους ήθελαν πάντα να ζήσουν σε πίνακα του Χόπερ
Μια έκθεση με έργα του διάσημου ζωγράφου της απομόνωσης και της γλυκιάς μελαγχολίας Έντουαρντ Χόπερ, προσφέρει τη δυνατότητα διαμονής σε ένα δωμάτιο που αποτελεί μια εντυπωσιακά πιστή τρισδιάστατη αναπαράσταση του πίνακα “Western Motel”
1 σχόλιο
Ταξινόμηση:
Προηγούμενα 1 Επόμενα
Θαυμάσια έκθεση με πολλές πληροφορίες στα ενδελεχή δίγλωσσα (Ελληνικά-Αγγλικά) κείμενα που συνοδεύουν τα έργα του ζωγράφου και τα άλλα εκθέματα. Περιγράφονται οι πολύπλευρες δραστηριότητες του κοσμοπολίτη Επτανήσιου καλλιτέχνη, οι επαφές του με διανοούμενους και αξιωματούχους πολλών κρατών με λεπτομερή, κάπου ποιητικό τρόπο. Ιδιαίτερης ευαισθησίας οι ενδυματολογικές και κοινωνιολογικές παρατηρήσεις με αφορμή τα έργα.
Η έκθεση συνοδεύεται από δίτομη πολυτελή έκδοση και οικονομικότερα θεματικά φόλιο. Η σχέση ποιότητας( υψηλότατη) και τιμής άνιση...
Προηγούμενα 1 Επόμενα
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή