Θερμοπύλες 1943 μ.Χ.

Θερμοπύλες 1943 μ.Χ. Facebook Twitter
Μια ομάδα ανταρτών μαυροσκούφηδων του Άρη Βελουχιώτη περνά σε σχηματισμό μπροστά από την Μητρόπολη της Ευαγγελιστρίας. Φωτ.: Dmitri Kessel
0



ΣΤΗΝ ΑΨΑ ΤΗΣ ΕΝΟΠΛΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ, ένα γερμανικό τμήμα προερχόμενο από τη Λαμία συγκρούσθηκε με λίγους εφεδρικούς του ΕΛΑΣ κοντά στα Στενά των Θερμοπυλών.

Η Γερμανική Διοίκηση Λαμίας είναι αμείλικτη.


Αμέσως ετοιμάζεται να εκστρατεύσει στις Θερμοπύλες για να τιμωρήσει σκληρά τους αναιδείς ατάκτους.

Ο μόνιμος ίλαρχος Αλ. Μυλωνάς, διοικητής του 2/36 Τάγματος του ΕΛΑΣ της περιοχής, ήταν σίγουρος πως οι Γερμανοί δεν θα άφηναν το επεισόδιο να περάσει χωρίς ανταπόδοση.

Δεν εννοούσε όμως να εγκαταλείψει αμαχητί την ιστορική τοποθεσία.

Στα χωριά της Λαμίας, που βλέπουν προς τις Θερμοπύλες, όλη την προηγούμενη ημέρα είχαν σταματήσει κάθε δουλειά και παρακολουθούσαν με κρατημένη αναπνοή τη μάχη στην ιστορική τοποθεσία.

Έτσι, όταν τα χαράματα της επόμενης μέρας, 22 Σεπτεμβρίου 1943, βγήκε μια μηχανοκίνητη γερμανική φάλαγγα από τη Λαμία προς τις Θερμοπύλες, ο Έλληνας ίλαρχος είχε ήδη παρατάξει από τη νύχτα όλες τις διαθέσιμες δυνάμεις του.

Το κύριο μέτωπο στο ιστορικό στενό το έπιασε ο ατρόμητος Λοκρός (μόνιμος ανθυπολοχαγός Σωτ. Τσιτσιπής, ήρωας στο αλβανικό μέτωπο, με «Μετάλλιο Εξαιρέτων Πράξεων» και «Πολεμικό Σταυρό»).


Είναι επικεφαλής του λόχου Δρακοσπηλιάς, με ενίσχυση πολυβόλων και τριών όλμων υπό τους μόνιμους υπαξιωματικούς Βότση, Αλεξίου και Κουτσοδόντη.

Oι εφεδρικοί ελασίτες της περιοχής ανέλαβαν να αποκλείσουν το μονοπάτι του Εφιάλτη, για να μην επαναληφθεί η ιστορία.

Η σφοδρή και θανάσιμη σύγκρουση κράτησε ολόκληρη τη μέρα, ως αργά τη νύχτα.

Τα γερμανικά αυτοκίνητα πήγαν κι ήρθαν τέσσερις φορές στη Λαμία, μεταφέροντας όλο και νέες δυνάμεις, για να κάμψουν την απροσδόκητη αντίσταση των θρασύτατων παρτιζάνων.

Όμως οι αντάρτες δεν έκαναν βήμα πίσω.


Και όσο έβλεπαν τους Γερμανούς να κάμπτονται, τόσο ο ενθουσιασμός και οι πολεμόχαρες διαθέσεις φούντωναν.

«Λεωνίντα! Λεωνίντα!» φώναζε έμπλεος θαυμασμού, ο φιλομαθής Άγγλος αξιωματικός-σύνδεσμος Ντικ, που έβλεπε τη γερμανική πανωλεθρία και δεν μπορούσε να το πιστέψει.

Πάνω στο ιερό μένος του, ο γεμιστής του ενός από τους τρεις αντάρτικους όλμους, που λιάνιζαν έως εκείνη τη στιγμή τους κατακτητές, άρπαξε ένα βλήμα και το έριξε στον πυροσωλήνα ανάποδα.

Η έκρηξη ήταν τρομερή.


Ο όλμος κομματιάστηκε και οι τρεις χειριστές του σκοτώθηκαν.

Τελικά, οι Γερμανοί αποσύρθηκαν τα μεσάνυχτα στη Λαμία νικημένοι.

Το άλλο πρωί τα παρατηρητήρια των ανταρτών αναφέρουν ότι πλησιάζουν καραβάνια χωρικών φορτωμένων με τα υπάρχοντά τους.

Το πρώτο που σκέφτηκαν, ότι οι ταπεινωμένοι Γερμανοί διώχνουν τους κατοίκους των γύρω χωριών να τα κάψουν για αντίποινα.

Η αλήθεια είναι διαφορετική.

Στα χωριά της Λαμίας, που βλέπουν προς τις Θερμοπύλες, όλη την προηγούμενη ημέρα είχαν σταματήσει κάθε δουλειά και παρακολουθούσαν με κρατημένη αναπνοή τη μάχη στην ιστορική τοποθεσία.

Όταν αργά τα μεσάνυχτα είδαν τους Γερμανούς να φεύγουν κατισχυμένοι πίσω στη Λαμία και διαπίστωσαν πως ο ιερός τόπος έμεινε απαραβίαστος, ξενύχτησαν ρίχνοντας ψωμιά και πίτες στις γάστρες και ετοιμάζοντας διάφορα δώρα.

Αυτά τα δώρα έφερναν τώρα στους αντάρτες, που τους γέμισαν περηφάνια, σχηματίζοντας ολόκληρα καραβάνια.

«Oι χωρικοί, άνδρες και γυναίκες, ρίχτηκαν απάνω στους αντάρτες με απερίγραπτο ενθουσιασμό και συγκίνηση. [...] Τα δώρα ξεφορτώθηκαν και σωροί από την αδελφική προσφορά σχηματίσθηκαν στα πόδια των ανταρτών. Κότες, πίτες, κρασιά, φρούτα, κουλούρες ζεστές».

Oι γερμανικές απώλειες ήταν μεγάλες, ενώ οι αντάρτες είχαν μόνο εφτά νεκρούς και δεκαπέντε τραυματίες.

Όπως έγραψε ο ίλαρχος Μυλωνάς, οι άντρες του «άφησαν το αίμα τους αντί για στεφάνι στον τάφο του Λεωνίδα».

Αρχαιολογία & Ιστορία
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

«Πανηγυράκι γίνεται ψηλά στον Αϊ Γιώργη»

Ιστορία μιας πόλης / Αράχωβα: «Πανηγυράκι γίνεται ψηλά στον Αϊ Γιώργη»

Στην Αράχωβα, ο εορτασμός του Αγίου Γεωργίου δεν είναι απλώς ένα πανηγύρι. Είναι μια τελετουργία όπου η πίστη, η ιστορία και η συλλογική μνήμη γίνονται ένα. Ο λαογράφος Πάρης Ποτηρόπουλος εξερευνά το «Πανηγυράκι» και θέτει το ερώτημα: πρόκειται για μια βιωμένη παράδοση ή για μια σύγχρονη αναπαράσταση προσαρμοσμένη στο σήμερα;
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
«Ζούμε εποχές αντίστοιχες με του Μουσολίνι και του Χίτλερ»

Lifo Videos / Αντώνης Λιάκος: «Ζούμε εποχές αντίστοιχες με του Μουσολίνι και του Χίτλερ»

Από τους πιο επιδραστικούς ιστορικούς στον δημόσιο χώρο, ο Αντώνης Λιάκος επιστρέφει στα νεανικά του χρόνια της έντονης πολιτικοποίησης, στέκεται στα όσα «τρομακτικά» συμβαίνουν στη διεθνή σκηνή και επισημαίνει τα προβλήματα της Ελλάδας που θα απασχολήσουν τον ιστορικό του μέλλοντος.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
Η εξάπλωση του «Μαύρου Θανάτου»: Μια μεσαιωνική ιστορία τρόμου

Αρχαιολογία & Ιστορία / Η εξάπλωση του «μαύρου θανάτου»: Μια μεσαιωνική ιστορία τρόμου

Η μαύρη πανώλη στοίχισε τη ζωή σε περίπου 100 εκατομμύρια ανθρώπους στα μέσα του 14ου αιώνα και ήταν, σύμφωνα με ένα νέο βιβλίο, «η πιο θανατηφόρα φυσική καταστροφή στην ιστορία της ανθρωπότητας».
THE LIFO TEAM
Μανόλης Κορρές: «Θα είχε ενδιαφέρον να δούμε το Ηρώδειο όπως ήταν»

Αθήνα / Μανόλης Κορρές: «Λίγοι γνωρίζουν πως το Ηρώδειο διέθετε στέγη»

Αφότου αναστηλώθηκε τη δεκαετία του ’50, το Ωδείο του Ηρώδου του Αττικού καθιερώθηκε ως η κεντρική σκηνή του Φεστιβάλ Αθηνών. Με αφορμή το επικείμενο κλείσιμό του λόγω εργασιών, ο επικεφαλής συντήρησης μνημείων της Ακρόπολης αποκαλύπτει κάποια «μυστικά» του και αναφέρεται σε εγκεκριμένες μελλοντικές παρεμβάσεις.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Μήπως τελικά διαβάζαμε λάθος το «σβήσιμο» της Χατσεψούτ;

Πολιτισμός / Μήπως τελικά διαβάζαμε λάθος την εξαφάνιση της Χατσεψούτ από την ιστορία;

Μελέτη που επανέρχεται στο προσκήνιο αμφισβητεί την παλιά εκδοχή ότι τα αγάλματα της Χατσεψούτ καταστράφηκαν από εκδίκηση και συνδέει μεγάλο μέρος της φθοράς τους με τελετουργικό σπάσιμο και μεταγενέστερη επαναχρησιμοποίηση.
THE LIFO TEAM
Από τον χρησμό στην εξουσία: Η άγνωστη ιστορία της Δωδώνης

Ιστορία μιας πόλης / Από τον χρησμό στην εξουσία: Η άγνωστη ιστορία της Δωδώνης

Πώς ένας υπαίθριος ιερός χώρος μετατράπηκε σε ένα από τα σημαντικότερα μνημειακά συγκροτήματα της αρχαιότητας; Και τι μας αποκαλύπτει η εξέλιξη της Δωδώνης για τη σχέση ανάμεσα στην εξουσία, τη λατρεία και την κοινωνική ζωή; Η δρ. Βαρβάρα Ν. Παπαδοπούλου μας ξεναγεί στον χώρο.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Ρουκετοκίνητα, ρομπότ και βιντεοκλήσεις στον ελληνικό Μεσοπόλεμο

Μεσοπόλεμος / «Τα “ρομπότς” θα κάμνουν τα φαγητά»

Οι εφημερίδες της εποχής έκαναν προβλέψεις για τις τεχνολογικές εξελίξεις, σύμφωνα με τις οποίες «θα είμεθα οι απόλυτοι κύριοι των μηχανών, όχι οι δούλοι των» μέχρι τα μέσα του 20ού αιώνα, και δεν έπεσαν έξω.
ΤΑΣΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΥ
Αμφίπολη: Η θεά, οι όρκοι και ένας μύθος που ταξίδεψε στον χρόνο

Ιστορία μιας πόλης / Αμφίπολη: Η θεά, οι όρκοι και ένας μύθος που ταξίδεψε στον χρόνο

Πόσο βαθιά μπορεί να ριζώσει ένας μύθος σε μια πόλη; Μπορεί μια θεότητα να ταξιδέψει μαζί με τους αποίκους και να γίνει μέρος της πολιτικής και συλλογικής τους ταυτότητας; Ο καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας Δημήτρης Δαμάσκος εξηγεί.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Τι ρωτούσαν τους θεούς οι αρχαίοι Έλληνες;

Ιστορία μιας πόλης / Αρχαία Δωδώνη: Τι ρωτούσαν τους θεούς οι αρχαίοι Έλληνες;

Μπορεί ένα δέντρο να δίνει χρησμούς; Ποιοι άνθρωποι ταξίδευαν μέχρι την Ήπειρο για μια απάντηση από τον θεό; Και τι μας λένε σήμερα τα μικρά μολύβδινα ελάσματα για τους φόβους και τις ελπίδες τους; Η δρ. Βαρβάρα Ν. Παπαδοπούλου απαντά.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Αμφίπολη: Tο τοπίο, η πόλη, και τα στρώματα της ιστορίας της

Ιστορία μιας πόλης / Αμφίπολη: Tο τοπίο, η πόλη, και τα στρώματα της ιστορίας της

Η Αμφίπολη δεν είναι μόνο ένας εμβληματικός αρχαιολογικός τόπος ούτε ένα όνομα που πυροδοτεί ιστορικούς συνειρμούς. Είναι ένα σύνθετο πεδίο όπου το ποτάμι, το βουνό, τα τείχη και οι διαδοχικές κατοικήσεις αφηγούνται μια ιστορία αιώνων. Ο αρχαιολόγος Δημήτρης Δαμάσκος μιλά για τη γεωγραφία, τη στρατηγική σημασία και τα ανοιχτά ερωτήματα που εξακολουθεί να θέτει η αρχαία Αμφίπολη.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Σιδηροδρομικό δυστύχημα στις Θερμοπύλες

Μεσοπόλεμος / «Έντρομοι έσπευδον να πηδήσουν από τα παράθυρα του τραίνου διά να σωθούν»

Τον Μάρτη εκείνης της χρονιάς σημειώθηκε σιδηροδρομικό δυστύχημα κοντά στις Θερμοπύλες με δύο νεκρούς, έναν βαριά και τέσσερις ελαφρά τραυματισμένους. Το ρεπορτάζ της «Ακροπόλεως» κατέγραψε το συμβάν.
ΤΑΣΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΥ