Θερμοπύλες 1943 μ.Χ.

Θερμοπύλες 1943 μ.Χ. Facebook Twitter
Μια ομάδα ανταρτών μαυροσκούφηδων του Άρη Βελουχιώτη περνά σε σχηματισμό μπροστά από την Μητρόπολη της Ευαγγελιστρίας. Φωτ.: Dmitri Kessel
0



ΣΤΗΝ ΑΨΑ ΤΗΣ ΕΝΟΠΛΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ, ένα γερμανικό τμήμα προερχόμενο από τη Λαμία συγκρούσθηκε με λίγους εφεδρικούς του ΕΛΑΣ κοντά στα Στενά των Θερμοπυλών.

Η Γερμανική Διοίκηση Λαμίας είναι αμείλικτη.


Αμέσως ετοιμάζεται να εκστρατεύσει στις Θερμοπύλες για να τιμωρήσει σκληρά τους αναιδείς ατάκτους.

Ο μόνιμος ίλαρχος Αλ. Μυλωνάς, διοικητής του 2/36 Τάγματος του ΕΛΑΣ της περιοχής, ήταν σίγουρος πως οι Γερμανοί δεν θα άφηναν το επεισόδιο να περάσει χωρίς ανταπόδοση.

Δεν εννοούσε όμως να εγκαταλείψει αμαχητί την ιστορική τοποθεσία.

Στα χωριά της Λαμίας, που βλέπουν προς τις Θερμοπύλες, όλη την προηγούμενη ημέρα είχαν σταματήσει κάθε δουλειά και παρακολουθούσαν με κρατημένη αναπνοή τη μάχη στην ιστορική τοποθεσία.

Έτσι, όταν τα χαράματα της επόμενης μέρας, 22 Σεπτεμβρίου 1943, βγήκε μια μηχανοκίνητη γερμανική φάλαγγα από τη Λαμία προς τις Θερμοπύλες, ο Έλληνας ίλαρχος είχε ήδη παρατάξει από τη νύχτα όλες τις διαθέσιμες δυνάμεις του.

Το κύριο μέτωπο στο ιστορικό στενό το έπιασε ο ατρόμητος Λοκρός (μόνιμος ανθυπολοχαγός Σωτ. Τσιτσιπής, ήρωας στο αλβανικό μέτωπο, με «Μετάλλιο Εξαιρέτων Πράξεων» και «Πολεμικό Σταυρό»).


Είναι επικεφαλής του λόχου Δρακοσπηλιάς, με ενίσχυση πολυβόλων και τριών όλμων υπό τους μόνιμους υπαξιωματικούς Βότση, Αλεξίου και Κουτσοδόντη.

Oι εφεδρικοί ελασίτες της περιοχής ανέλαβαν να αποκλείσουν το μονοπάτι του Εφιάλτη, για να μην επαναληφθεί η ιστορία.

Η σφοδρή και θανάσιμη σύγκρουση κράτησε ολόκληρη τη μέρα, ως αργά τη νύχτα.

Τα γερμανικά αυτοκίνητα πήγαν κι ήρθαν τέσσερις φορές στη Λαμία, μεταφέροντας όλο και νέες δυνάμεις, για να κάμψουν την απροσδόκητη αντίσταση των θρασύτατων παρτιζάνων.

Όμως οι αντάρτες δεν έκαναν βήμα πίσω.


Και όσο έβλεπαν τους Γερμανούς να κάμπτονται, τόσο ο ενθουσιασμός και οι πολεμόχαρες διαθέσεις φούντωναν.

«Λεωνίντα! Λεωνίντα!» φώναζε έμπλεος θαυμασμού, ο φιλομαθής Άγγλος αξιωματικός-σύνδεσμος Ντικ, που έβλεπε τη γερμανική πανωλεθρία και δεν μπορούσε να το πιστέψει.

Πάνω στο ιερό μένος του, ο γεμιστής του ενός από τους τρεις αντάρτικους όλμους, που λιάνιζαν έως εκείνη τη στιγμή τους κατακτητές, άρπαξε ένα βλήμα και το έριξε στον πυροσωλήνα ανάποδα.

Η έκρηξη ήταν τρομερή.


Ο όλμος κομματιάστηκε και οι τρεις χειριστές του σκοτώθηκαν.

Τελικά, οι Γερμανοί αποσύρθηκαν τα μεσάνυχτα στη Λαμία νικημένοι.

Το άλλο πρωί τα παρατηρητήρια των ανταρτών αναφέρουν ότι πλησιάζουν καραβάνια χωρικών φορτωμένων με τα υπάρχοντά τους.

Το πρώτο που σκέφτηκαν, ότι οι ταπεινωμένοι Γερμανοί διώχνουν τους κατοίκους των γύρω χωριών να τα κάψουν για αντίποινα.

Η αλήθεια είναι διαφορετική.

Στα χωριά της Λαμίας, που βλέπουν προς τις Θερμοπύλες, όλη την προηγούμενη ημέρα είχαν σταματήσει κάθε δουλειά και παρακολουθούσαν με κρατημένη αναπνοή τη μάχη στην ιστορική τοποθεσία.

Όταν αργά τα μεσάνυχτα είδαν τους Γερμανούς να φεύγουν κατισχυμένοι πίσω στη Λαμία και διαπίστωσαν πως ο ιερός τόπος έμεινε απαραβίαστος, ξενύχτησαν ρίχνοντας ψωμιά και πίτες στις γάστρες και ετοιμάζοντας διάφορα δώρα.

Αυτά τα δώρα έφερναν τώρα στους αντάρτες, που τους γέμισαν περηφάνια, σχηματίζοντας ολόκληρα καραβάνια.

«Oι χωρικοί, άνδρες και γυναίκες, ρίχτηκαν απάνω στους αντάρτες με απερίγραπτο ενθουσιασμό και συγκίνηση. [...] Τα δώρα ξεφορτώθηκαν και σωροί από την αδελφική προσφορά σχηματίσθηκαν στα πόδια των ανταρτών. Κότες, πίτες, κρασιά, φρούτα, κουλούρες ζεστές».

Oι γερμανικές απώλειες ήταν μεγάλες, ενώ οι αντάρτες είχαν μόνο εφτά νεκρούς και δεκαπέντε τραυματίες.

Όπως έγραψε ο ίλαρχος Μυλωνάς, οι άντρες του «άφησαν το αίμα τους αντί για στεφάνι στον τάφο του Λεωνίδα».

Αρχαιολογία & Ιστορία
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Αμφίπολη: Η θεά, οι όρκοι και ένας μύθος που ταξίδεψε στον χρόνο

Ιστορία μιας πόλης / Αμφίπολη: Η θεά, οι όρκοι και ένας μύθος που ταξίδεψε στον χρόνο

Πόσο βαθιά μπορεί να ριζώσει ένας μύθος σε μια πόλη; Μπορεί μια θεότητα να ταξιδέψει μαζί με τους αποίκους και να γίνει μέρος της πολιτικής και συλλογικής τους ταυτότητας; Ο καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας Δημήτρης Δαμάσκος εξηγεί.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Τι ρωτούσαν τους θεούς οι αρχαίοι Έλληνες;

Ιστορία μιας πόλης / Αρχαία Δωδώνη: Τι ρωτούσαν τους θεούς οι αρχαίοι Έλληνες;

Μπορεί ένα δέντρο να δίνει χρησμούς; Ποιοι άνθρωποι ταξίδευαν μέχρι την Ήπειρο για μια απάντηση από τον θεό; Και τι μας λένε σήμερα τα μικρά μολύβδινα ελάσματα για τους φόβους και τις ελπίδες τους; Η δρ. Βαρβάρα Ν. Παπαδοπούλου απαντά.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Αμφίπολη: Tο τοπίο, η πόλη, και τα στρώματα της ιστορίας της

Ιστορία μιας πόλης / Αμφίπολη: Tο τοπίο, η πόλη, και τα στρώματα της ιστορίας της

Η Αμφίπολη δεν είναι μόνο ένας εμβληματικός αρχαιολογικός τόπος ούτε ένα όνομα που πυροδοτεί ιστορικούς συνειρμούς. Είναι ένα σύνθετο πεδίο όπου το ποτάμι, το βουνό, τα τείχη και οι διαδοχικές κατοικήσεις αφηγούνται μια ιστορία αιώνων. Ο αρχαιολόγος Δημήτρης Δαμάσκος μιλά για τη γεωγραφία, τη στρατηγική σημασία και τα ανοιχτά ερωτήματα που εξακολουθεί να θέτει η αρχαία Αμφίπολη.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Σιδηροδρομικό δυστύχημα στις Θερμοπύλες

Αρχαιολογία & Ιστορία / «Έντρομοι έσπευδον να πηδήσουν από τα παράθυρα του τραίνου διά να σωθούν»

Τον Μάρτη εκείνης της χρονιάς σημειώθηκε σιδηροδρομικό δυστύχημα κοντά στις Θερμοπύλες με δύο νεκρούς, έναν βαριά και τέσσερις ελαφρά τραυματισμένους. Το ρεπορτάζ της «Ακροπόλεως» κατέγραψε το συμβάν.
ΤΑΣΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΥ
Αλεξάνδρας, Βύρωνας, Πειραιάς: Τα προσφυγικά της Αθήνας 100 χρόνια μετά

Ιστορία μιας πόλης / Αλεξάνδρας, Βύρωνας, Πειραιάς: Τα προσφυγικά της Αθήνας 100 χρόνια μετά

Πώς μια λύση «έκτακτης ανάγκης» μετατρέπεται σε πολιτιστική κληρονομιά; Μπορούν τα προσφυγικά να αποτελέσουν πρότυπο για το μέλλον της κατοικίας; H καθηγήτρια Ιστορίας και Θεωρίας της Αρχιτεκτονικής Αμαλία Κωτσάκη εξηγεί.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Πολυμέρης Βόγλης: «Ο ηρωισμός των μελλοθάνατων στην Καισαριανή ήταν ωμή πραγματικότητα»

Αρχαιολογία & Ιστορία / Πολυμέρης Βόγλης: «Ο ηρωισμός των 200 δεν ήταν κάποιο “κλισέ”»

Ο ιστορικός και καθηγητής Κοινωνικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας εξηγεί πώς φτάσαμε στην εκτέλεση των 200 κομμουνιστών πολιτικών κρατουμένων στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του ’44.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
«Αναζητώντας την Ανατολή» μεταξύ πραγματικότητας και μύθων, παρελθόντος και παρόντος

Αρχαιολογία & Ιστορία / Τα μυστικά της Μέσης Ανατολής σε μια έκθεση στην Αθήνα

Η έκθεση «Αναζητώντας την Ανατολή - Διασταυρούμενες πορείες αρχαιολόγων» παρουσιάζει τις απαρχές της αρχαιολογικής έρευνας στη Μέση Ανατολή, τη σημασία της και τη σχέση της με τις ανασκαφές στην Ελλάδα.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Τι χρώμα είχε η αρχαία Αθήνα;

Ιστορία μιας πόλης / Τι χρώμα είχε η αρχαία Αθήνα;

Η αρχαία Αθήνα που γνωρίζουµε σήµερα είναι λευκή, όµως η πόλη των κλασικών χρόνων ήταν γεµάτη χρώµα. Η αρχαιολόγος και ιστορικός Χαρίκλεια Μπρεκουλάκη εξηγεί ότι οι αρχαίες πηγές, η πολυχρωµία της γλυπτικής και τα µνηµεία της Ακρόπολης µάς επιτρέπουν να ανασυνθέσουµε έναν κόσµο όπου το χρώµα είχε αισθητική, τεχνική και βαθιά συµβολική σηµασία.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Το 1986 φτάσαμε κοντά στον πυρηνικό αφοπλισμό. Τι πήγε στραβά και ο εφιάλτης επιστρέφει;

Αρχαιολογία & Ιστορία / Το 1986 ο πυρηνικός αφοπλισμός φαινόταν πιθανός. Γιατί ο εφιάλτης επιστρέφει;

Σαράντα χρόνια μετά την ιστορική Σύνοδο Κορυφής του Ρέικιαβικ, το όραμα για έναν κόσμο χωρίς πυρηνικά απομακρύνεται και ο κόσμος φαίνεται να οδεύει προς μια «νέα κούρσα πυρηνικών εξοπλισμών».
THE LIFO TEAM
Ένα άγαλμα, δύο ζωές: Το παιδί που ταξίδεψε στον χρόνο

Ιστορία μιας πόλης / Ένα γλυπτό για τους ειδωλολάτρες και για τους χριστιανούς

Ένα μαρμάρινο κεφάλι αγοριού από τη ρωμαϊκή Αθήνα, με έναν σταυρό χαραγμένο στο μέτωπο, αφηγείται μια σπάνια ιστορία επιβίωσης. Πώς ένα αρχαίο, «ειδωλολατρικό» γλυπτό δεν καταστράφηκε, αλλά επανερμηνεύτηκε και απέκτησε νέα σημασία μέσα στους αιώνες;
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ