Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
 

5 σημεία αρχαιολογικού ενδιαφέροντος στην παραλιακή

Η παραλιακή διαδρομή από τον Πειραιά μέχρι το Σούνιο είναι διάσπαρτη από απομεινάρια αρχαίας ιστορίας. Η Πέγκυ Ρίγγα επιλέγει πέντε σημεία με μνημεία αρχαιολογικού ενδιαφέροντος όπου αξίζει να κάνεις μια στάση.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟ ΠΕΓΚΥ ΡΙΓΓΑ
Οι νεώσοικοι της Ζέας, τα κατάλοιπα των οποίων διατηρούνται καλύτερα, ήταν μακρόστενα οικοδομήματα, κτισμένα σε επικλινές έδαφος, παράλληλα και πυκνά σε όλο το μήκος της παραλίας, με στέγη από κεραμίδια και εσωτερικές κατά μήκος κιονοστοιχίες.

Οι νεώσοικοι της Ζέας

Ο Λιμένας Ζέας, το γνωστό σε όλους μας Πασαλιμάνι, είναι ο δεύτερος σε μέγεθος λιμένας του Πειραιά. Κατά την αρχαιότητα ήταν ο μεγαλύτερος από τους τρεις λιμένες της Αθήνας (Ζέας, Μουνιχίας και Κανθάρου) αλλά και του ελλαδικού χώρου γενικότερα, αφού περιλάμβανε περισσότερους νεώσοικους από τους άλλους δύο (αναφέρονται 196).


Δεν είναι ευρέως γνωστό ότι το αρχικό επίνειο της Αθήνας δεν ήταν ο Πειραιάς αλλά το Παλαιό Φάληρο. Ο κλασικός Πειραιάς είναι κατεξοχήν δημιούργημα του Θεμιστοκλή, ο οποίος, χάρη στο διορατικό του πνεύμα και στην ισχυρή του βούληση, κατάφερε να ξεπεράσει τον αγροτικό συντηρητισμό των Αθηναίων και να κάνει την Αθήνα ναυτική υπερδύναμη. Ο ρόλος και οι επιτυχίες του στόλου κατά τα Μηδικά τον δικαίωσαν και ο Πειραιάς, με τα λιμάνια και τις οχυρώσεις του, έγινε αναπόσπαστο κομμάτι της Αθηναϊκης Δημοκρατίας. Και οι νεώσοικοι κατέχουν πρωταρχική θέση, καθώς ήταν τα αρχαιότερα δημόσια κτίρια.


Οι νεώσοικοι της Ζέας, τα κατάλοιπα των οποίων διατηρούνται καλύτερα, ήταν μακρόστενα οικοδομήματα, κτισμένα σε επικλινές έδαφος, παράλληλα και πυκνά σε όλο το μήκος της παραλίας, με στέγη από κεραμίδια και εσωτερικές κατά μήκος κιονοστοιχίες. Στο εσωτερικό υπήρχε ξύλινη εσχάρα στρωμένη με κάποιο λιπαντικό, συνήθως λίπος, ώστε να κυλάει ευκολότερα η τριήρης και να μπαίνει στον νεώσοικο, όπου «ξεχειμώνιαζε».


Στη Ζέα βρίσκονται σε δύο χώρους, στο υπόγειο πολυκατοικίας, στη γωνία της Ακτής Μουτσοπούλου με την οδό Σηραγγείου 1-3, και σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο κάτω από το προαύλιο του παρακείμενου σχολείου.

 

Ο ναός που αντικρίζουμε σήμερα οικοδομήθηκε στα χρόνια του Περικλή και παρουσιάζει αρκετές αρχιτεκτονικές ιδιαιτερότητες, όπως η παράλειψη της κιονοστοιχίας στο εσωτερικό του. Σημαντικές ιδιαιτερότητες παρουσιάζει και ο γλυπτός διάκοσμος. Δυστυχώς, το όνομα του αρχιτέκτονα που τον σχεδίασε παραμένει άγνωστο.

 

Ο Ναός του Ποσειδώνα στο Σούνιο

Στα νεότερα χρόνια, το Σούνιο ήταν δημοφιλής προορισμός για περιηγητές, πολλοί από τους οποίους χάραξαν τα ονόματά τους πάνω στα ερείπιά του.
Στα νεότερα χρόνια, το Σούνιο ήταν δημοφιλής προορισμός για περιηγητές, πολλοί από τους οποίους χάραξαν τα ονόματά τους πάνω στα ερείπιά του.

 

Το Σούνιο είναι ένα βραχώδες ακρωτήριο στο νοτιότερο σημείο της Αττικής. Σούνιον ονομάστηκε και ο αρχαίος δήμος, όπως μαρτυρούν ποικίλες αρχαίες επιγραφές. Από τον 17ο αιώνα ο χώρος είναι γνωστός και ως Capo Colonne (Καβοκολόνες), από τους κίονες που στέκονται όρθιοι μέχρι και σήμερα.


Πρώτος αναφέρεται στο Σούνιο ο Όμηρος, περιγράφοντάς το ως το «ιερό ακρωτήριο των Αθηναίων». Η ανθρώπινη παρουσία στην περιοχή μαρτυρείται όμως ήδη από τους προϊστορικούς χρόνους. Σήμερα, το Σούνιο μάς είναι κυρίως γνωστό για τον Ναό του Ποσειδώνα. Η ιερότητα του χώρου, όμως, ανάγεται σε πολύ προγενέστερη εποχή. Φαίνεται ότι ήδη από τον 8ο αι. π.Χ. ο βράχος που δέσποζε στην εσχατιά της Αττικής είχε αφιερωθεί στη λατρεία του θεού της θαλασσας. Τον 5ο αι. π.Χ. άρχισε η οικοδόμηση ενός δωρικού ναού, που καταστράφηκε όμως από τους Πέρσες πριν ολοκληρωθεί.

 

Ο ναός που αντικρίζουμε σήμερα οικοδομήθηκε στα χρόνια του Περικλή και παρουσιάζει αρκετές αρχιτεκτονικές ιδιαιτερότητες, όπως η παράλειψη της κιονοστοιχίας στο εσωτερικό του. Σημαντικές ιδιαιτερότητες παρουσιάζει και ο γλυπτός διάκοσμος. Δυστυχώς, το όνομα του αρχιτέκτονα που τον σχεδίασε παραμένει άγνωστο.

 

Στα νεότερα χρόνια, το Σούνιο ήταν δημοφιλής προορισμός για περιηγητές, πολλοί από τους οποίους χάραξαν τα ονόματά τους πάνω στα ερείπιά του. Η πιο διάσημη υπογραφή είναι αυτή του Τζορτζ Γκόρντον, 6ου λόρδου του Μπάιρον, γνωστού σ' εμάς ως λόρδου Βύρωνα. Μολις 65 χλμ. από το κέντρο της Αθήνας, το Σούνιο είναι ο ιδανικός προορισμός για αρχαιολογική αλλά και φυσιολατρική περιήγηση. Αξέχαστο θα σας μείνει το ηλιοβασίλεμά του.

 

Ο Ναός του Απόλλωνα Ζωστήρα

Ο ναός αποκαλύφθηκε το 1924, όταν παιδιά από το Ορφανοτροφείο της Βουλιαγμένης, παίζοντας στην άμμο, εντόπισαν μαρμάρινα βάθρα, τμήματα κιόνων και επιγραφών στην περιοχή, η οποία σήμερα είναι γνωστή ως Ακτή του Αστέρα Βουλιαγμένης. Ο Παυσανίας αναφέρει ότι αυτή ήταν η θέση του πιο σημαντικού ιερού του δήμου των Αιξωνίδων Αλών, από τη λέξη «Αλαί», η οποία αναφερόταν στις παραθαλάσσιες περιοχές, όπου υπήρχαν φυσικές αλυκές, σε αντιδιαστολή με τις τεχνητές δεξαμενές συλλογής άλατος. Ο αρχαίος δήμος των Αλών Αιξωνίδων περιλάμβανε τις περιοχές στις οποίες σήμερα βρίσκονται οι σύγχρονοι δήμοι της Βούλας και της Βουλιαγμένης.


Με την ανασκαφή του 1926-1927 αποκαλύφθηκε ο ναός που ήταν ήδη γνωστός από τις αρχαίες πηγές. Ο Παυσανίας, μάλιστα, ερμήνευσε με γλαφυρό τρόπο το προσωνύμιο «Ζωστήρ»: σύμφωνα με τον μύθο, στο σημείο αυτό η Λητώ, κυνηγημένη από την εξαγριωμένη Ήρα και θεωρώντας ότι είχε φτάσει η ώρα να γεννήσει τους δίδυμους θεούς, παιδιά του Δία, έλυσε τη ζώνη της.

 

Ωστόσο, σύμφωνα με τον ανασκαφέα Κ. Κουρουνιώτη, το ορθό επίθετο του Απόλλωνα είναι «Ζωστήριος» και όχι «Ζωστήρ», επομένως η ονομασία αναφερόταν στην πολεμική ιδιότητα του θεού: είναι ο Απόλλωνας ο ζωσμένος με την πολεμική του εξάρτυση. Σε κάθε περιπτωση, ο ναός είχε εμβέλεια σε όλη την αρχαία Αττική αλλά και απευθείας επικοινωνία με το μεγάλο ιερό της Δήλου με την τέλεση των Ζωστηρίων, της ετήσιας γιορτής των Αλαιέων, κατά την οποία η Αττική ανανέωνε τα δικαιώματά της επί της ιεράς νήσου της Δήλου.


Κατασκευασμένος από πωρόλιθο τον 6ο αι. π.Χ., ο ναός έχει έναν ορθογώνιο σηκό. Το δάπεδό του είναι στρωμένο με μεγάλες ορθογώνιες πλάκες, άριστα επεξεργασμένες και προσαρμοσμένες μεταξύ τους. Διαθέτει άδυτο, δηλαδή ένα προφυλαγμένο δωμάτιο στην πίσω πλευρά του, το οποίο χρησίμευε για τη φύλαξη χρημάτων και πολύτιμων αναθημάτων. Πολύ αργότερα προστέθηκαν κίονες εξωτερικά του ναού, δημιουργώντας περίσταση, η οποία συγκρατούσε ξύλινο υπόστεγο για την προφύλαξη των προσκυνητών.

 

Στο εσωτερικό του ναού υπάρχουν ακόμη τα βάθρα για τα τρία αγάλματα των θεών που λατρεύονταν εκεί, της Λητώς και των δύο παιδιών της, αλλά και ένας μαρμάρινος θρόνος, πιθανότατα για τον ιερέα. Πρόκειται για ένα μάλλον άγνωστο μνημείο, που μόλις το 2016, με απόφαση του ΚΑΣ, απέκτησε ανεξάρτητη είσοδο από δημόσιο δρόμο, αποκομμένη από τις λουτρικές εγκαταστάσεις της πολυτελούς ξενοδοχειακής μονάδας.

 

Ηετιώνεια Πύλη 

Η Ηετιώνεια Πύλη είναι ο μεγαλύτερος αρχαιολογικός χώρος της πειραϊκής ακτής, με έκταση περίπου 20 στρέμματα.
Η Ηετιώνεια Πύλη είναι ο μεγαλύτερος αρχαιολογικός χώρος της πειραϊκής ακτής, με έκταση περίπου 20 στρέμματα.

 

Η χερσόνησος που έκλεινε από τα δυτικά το εμπορικό λιμάνι του αρχαίου Πειραιά οφείλει το όνομά της στον μυθικό ήρωα Ηετίωνα που, σύμφωνα με την παράδοση, την κατοίκησε πρώτος. Εδώ σώζονται σημαντικά κατάλοιπα της αρχαίας οχύρωσης που σκοπό είχε να προστατεύει το λιμάνι από τις επιθέσεις από ξηράς.

 

Η Ηετιώνεια Πύλη είναι ο μεγαλύτερος αρχαιολογικός χώρος της πειραϊκής ακτής, με έκταση περίπου 20 στρέμματα. Η σημασία της είναι διττή, γιατί αφενός ήταν ο προμαχώνας του λιμανιού και μία από τις δύο εισόδους του τειχισμένου Πειραιά (η δεύτερη ήταν οι Αστικές Πύλες) και αφετέρου διασώζει σημαντικές πληροφορίες για την οχυρωματική αρχιτεκτονική, όπως αναπτύχθηκε και εξελίχθηκε κατά την κλασική περίοδο. Στα τείχη και στους πύργους διαβάζονται τα χνάρια διαφορετικών χρονολογικών περιόδων, από την αρχική οικοδομική φάση του 5ου αι., που ανάγεται στον Θεμιστοκλή, μέχρι το τέλος του 3ου αι. π.Χ.

 

Στην τελευταία αυτή φάση χρονολογούνται οι κυκλικοί πύργοι της Ηετιώνειας Πύλης. Στο εσωτερικό τους σώζονται οι πρωιμότεροι ορθογώνιοι πύργοι που χτίστηκαν επί Κόνωνος (394 π.Χ.). Έφερε δίφυλλη θύρα πλάτους 3,70 μ., ανάμεσα σε δύο πύργους διαμέτρου περίπου 10 μ. Το μέτωπο της πύλης προστατευόταν από προτείχισμα και από μια μεγάλη σκαμμένη τάφρο μήκους 100 μ., όπου και υπήρχε ξύλινη κινητή γέφυρα που στηριζόταν σε κτιστούς πεσσούς.

 

Το Θέατρο της Ζέας

Το πρότυπο για την κατασκευή του ήταν το μεγάλο Θέατρο του Διονύσου κάτω από την Ακρόπολη της Αθήνας.
Το πρότυπο για την κατασκευή του ήταν το μεγάλο Θέατρο του Διονύσου κάτω από την Ακρόπολη της Αθήνας.

 

Το αρχαίο θέατρο της Ζέας βρίσκεται σε άμεση επαφή με το κτίριο του Αρχαιολογικού Μουσείου Πειραιά και είναι μαλλον εγκλωβισμένο από σύγχρονες οικοδομές. Το μνημείο διαθέτει την τριμερή χαρακτηριστική οργάνωση ενός ελληνιστικού θεάτρου, δηλαδή κοίλο, ορχήστρα και σκηνικό οικοδόμημα. Σύμφωνα με την ενεπίγραφη στήλη που έχει βρεθεί πίσω από το τελωνείο του Πειραιά, η χρονολόγηση του θεάτρου τοποθετείται κατά τον 2ο αι. π.Χ.

 

Το κοίλον του ήταν εν μέρει θεμελιωμένο στον φυσικό βράχο, τον γνωστό υποκίτρινο ακτίτη λίθο, ο οποίος δυστυχώς είναι αρκετά εύθρυπτος, γι' αυτό υπάρχουν πολλές φθορές σήμερα, λόγω των καιρικών συνθηκών και του θαλασσινού περιβάλλοντος δίπλα στο οποίο βρίσκεται. Στο ανώτερο τμήμα του, όπου δεν υπήρχε ο φυσικός βράχος, τα εδώλια του κοίλου εδράζονταν σε τεχνητή λίθινη θεμελίωση, η οποία καλυπτόταν με χώμα. Δημιουργούνταν, δηλαδή, ένα είδος τεχνητής επίχωσης για τη θεμελίωση του ανώτερου τμήματος του κοίλου. Σύμφωνα με τα στοιχεία, το πρότυπο για την κατασκευή του ήταν το μεγάλο Θέατρο του Διονύσου κάτω από την Ακρόπολη της Αθήνας, όπως και για πολλά σύγχρονά του.

 

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.

 

Το νέο τεύχος της LiFO δωρεάν στην πόρτα σας με ένα κλικ.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Δεσμώτες του Φαλήρου: Κτίριο καθόδου για τους επισκέπτες - «Μάλλον» διά χειρός Ρέντσο Πιάνο
Η ανάδειξη της συγκλονιστικής, αρχαίας ομαδικής ταφής στα όρια του ΚΠΙΣΝ περνά στο επόμενα στάδιο
Ψαράς βρήκε αρχαίους ρωμαϊκούς αμφορείς και διακόσμησε το ιχθυοπωλείο του
Έβρισκε αμφορείς στα δίχτυα του, αλλά δεν ειδοποιούσε τις αρχές
Βόλτα στο Α' Νεκροταφείο με την αρχαιολόγο Πέγκυ Ρίγγα
Ένας επιμορφωτικός περίπατος με αφορμή την ανακοίνωση για τη μεταφορά της «Κοιμωμένης» του Γιαννούλη Χαλεπά, του πιο εμβληματικού έργου της νεοελληνικής γλυπτικής, στην Εθνική Γλυπτοθήκη
Θα δούμε θέατρο σε αρχαιολογικούς χώρους
Το Εθνικό Θέατρο συμμετέχει στον νέο θεσμό του υπουργείου Πολιτισμού «Όλη η Ελλάδα ένας πολιτισμός», ο οποίος φιλοδοξεί να δώσει ζωή σε αρχαιολογικούς χώρους στην Αττική και στην υπόλοιπη χώρα με τρεις νέες παραγωγές.
Η Πέγκυ Ρίγγα μιλά για τη «Σκοτεινή» πλευρά της αρχαιολογίας
Κλασική αρχαιότητα δεν είναι μόνο οι ρήτορες, οι φιλόσοφοι, ο υψηλός πολιτισμός και τα λαμπρά μνημεία. Η Πέγκυ Ρίγγα μάς ξεναγεί σε μια καθημερινότητα χαρούμενη, διασκεδαστική, «σέξι» και ταυτόχρονα βίαιη, σκοτεινή, μακάβρια.
Ζέα: Ο πολεμικός ναύσταθμος της Αρχαίας Αθήνας
Οι επικεφαλής των ανασκαφών κ. Bjørn Lovén και κ. Ιωάννης Σαπουντζής μας μίλησαν για όσα έμαθαν από την πολύχρονη ερευνητική τους δραστηριότητα στη Ζέα και τη Μουνιχία.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

75  χρόνια από την καταστροφή της Χιροσίμα
Έστω και αν συμφωνηθεί ότι η χρήση της βόμβας ήταν μονόδρομος προκειμένου να επισπευστεί το τέλος του πολέμου, η χρήση της ήταν δικαιολογημένη;
Τυφοειδής Μαίρη: Η πιο διάσημη «ασθενής μηδέν» στη σύγχρονη ιστορία, η Ιρλανδή μαγείρισσα που λάτρεψε ο Anthony Bourdain
Χρωστάμε τον τρόμο μας απέναντι στους «αρνητές» των φονικών ιών σε μια διαβόητη μαγείρισσα που στις αρχές του 20ού αιώνα είχε βάλει στόχο της να μην πεθάνει φτωχή και πεινασμένη; Ας το δούμε λίγο...
Ψαλμός για μελλοθάνατους
Στην Ιστορία της Εθνικής Αντίστασης, ένας παπάς στο Αγρίνιο, ο Κωνσταντίνος Βαλής, γνωστός ως Παπαβαλής, πρέπει να ξεπέρασε, με την τόλμη και τις επινοήσεις του, κάθε άλλον.
Βρυσάκι: Η αθηναϊκή συνοικία που εξαφανίστηκε για την ανακάλυψη της Αρχαίας Αγοράς
Στο διάστημα μεταξύ 1931 και 1939 το κέντρο της Αθήνας μεταμορφώθηκε, καθώς η συνοικία που βρισκόταν στους πρόποδες της Ακρόπολης, το Βρυσάκι, απαλλοτριώθηκε και κατεδαφίστηκε.
Στέφανος Μαλιάτσης
Τη νύχτα της 15ης Oκτωβρίου 1943 μια δύναμη περίπου εκατόν είκοσι Γερμανών, με οδηγό κάποιον σύγχρονο Εφιάλτη, κατορθώνει περνώντας από δύσβατα μονοπάτια, να βρεθεί πίσω από τη γραμμή των ανταρτών και βαδίζει εναντίον του χωριού Πύλη.
Οι Εβραίοι της Αθήνας
Σε μια εποχή γενικού αντισημιτισμού ο θεμελιώδης ανθρωπισμός του ελληνικού πολιτισμού βγήκε μπροστά μόλις οι Ναζί άρχισαν το γενοκτόνο έργο τους.
Θερμοπύλες 1943 μ.Χ.
Στην άψα της ένοπλης αντίστασης, ένα γερμανικό τμήμα προερχόμενο από τη Λαμία συγκρούσθηκε με λίγους εφεδρικούς του ΕΛΑΣ κοντά στα Στενά των Θερμοπυλών.
Ήταν μαύροι οι αρχαίοι Έλληνες;
Μια πρόσφατη σειρά του BBC παρουσιάζει τον Αχιλλέα και άλλους αρχαίους Έλληνες με μαύρο δέρμα. Τι λέει σχετικά η Ιστορική και Επιστημονική έρευνα; Ένας καθηγητής του Κέιμπριτζ απαντά.
Βαμπίρ δεν ξέρουμε αν υπήρχαν, βγαίνει όμως σε δημοπρασία ένα kit καταδίωξής τους
Ο Μπραμ Στόκερ ήξερε τι έγραφε και το αποδεικνύει αυτό εδώ το κουτί αντιμετώπισης βρικολάκων από τα τέλη του 19ου αιώνα.
Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου: H ιστορία ενός από τα σπουδαιότερα μνημεία της αρχαιότητας (σπάνιες εικόνες)
Tο τελειότερο θέατρο από πλευράς αισθητικής και ακουστικής βρίσκεται κάθε καλοκαίρι στο επίκεντρο του πολιτισμού και της τέχνης
Τάδε έφη ο Δερβίσης
Ο Alexandre Papas διηγείται την άγνωστη ιστορία των περιθωριακών του Ισλάμ
Η μέρα που ο Ναός της Αρτέμιδος στην Έφεσο τυλίχθηκε στις φλόγες
Ο Ηρόστρατος, ένας ασήμαντος «ξένος», βλέπει την ευκαιρία να περάσει στην αθανασία ως ο διασημότερος εμπρηστής στην ιστορία.
Η ιστορία του λόρδου Έλγιν- άρπαγα των γλυπτών του Παρθενώνα
Σαν σήμερα γεννιέται ο Τόμας Μπρους, 7ος κόμης του Έλγιν, ο αρχαιοκάπηλος που μετέφερε στις αρχές του 19ου αιώνα τα γλυπτά του Παρθενώνα στη Βρετανία.
Στα άδυτα του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου
Η LiFO μπήκε στα εργαστήρια του μουσείου και παρακολούθησε σε αποκλειστικότητα την προεργασία για την επετειακή έκθεση «Οι μεγάλες νίκες στα όρια του μύθου και της Ιστορίας».
Ο εθνικός μας Εύελπις
Στη διάρκεια της Κατοχής στα βουνά της Ρούμελης εμφανίστηκε το εγγόνι του Καραϊσκάκη. Ήταν ο χαρισματικός νεαρός αξιωματικός Δημήτρης Δημητρίου, το μεγάλο αστέρι της Σχολής Ευελπίδων, από την Αγόριανη.
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή