ΤΟΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΚΑΙΡΟ, αν ανοίξεις το feed σου χωρίς να σε υποδεχτεί μια γάτα που ζυμώνει ψωμάκι, κάτι δεν πάει καλά. Kαθαρίζει κατσαρολικά με συγκέντρωση, κλέβει ψάρια από μια ψαραγορά με πολύ ύφος, φοράει άσπρη ποδιά γιατρού και «κουράρει» εξαγριωμένη έναν ασθενή. Και κάπου εδώ γεννιέται το ερώτημα: στην αιώνια διαμάχη σκύλου και γάτας, έχει ήδη κηρυχθεί νικήτρια η γάτα;
Κάτω από ένα τέτοιο βίντεο, με μια γάτα-γιατρό AI, ένα σχόλιο επανέρχεται επίμονα: «Is this real?». Είναι σχεδόν φιλοσοφικό πια. Γιατί, ναι, προφανώς και δεν είναι real. Και ταυτόχρονα είναι απολύτως αληθινό ως σχόλιο. Ένας πραγματικός άνθρωπος, με πραγματικά δάχτυλα, πραγματική απορία –ή έστω μια στιγμή αφηρημάδας– ρωτάει κάτι βαθιά ανθρώπινο κάτω από ένα τελείως τεχνητό θέαμα.
Οι AI γάτες είναι, τελικά, μικρά ψηφιακά, χαριτωμένα παραμύθια. Όχι πολύ διαφορετικά από αυτά που λέγαμε πάντα στον εαυτό μας. Απλώς τώρα έχουν καλύτερο animation και infinite scroll.
Γιατί δεν μιλάμε πια απλώς για χαριτωμένα βίντεο. Μιλάμε για AI γάτες που δουλεύουν, αγαπούν, θεραπεύονται, μπαίνουν σε θραπλ (τρίγωνα σχέσεων με άλλους δύο γατούληδες) και γενικά ζουν μια ζωή πιο άτακτη. Είναι ο απόλυτος ανθρωπομορφισμός σε turbo mode.
@fanyuvarz26 #cat #aicat #orangecat #cutecat #funnycat ♬ 原聲 - Catmiao
Ο ανθρωπομορφισμός δεν είναι καινούργιος. Δεν γεννήθηκε με το AI ούτε με το TikTok. Είναι μία από τις πιο βασικές λειτουργίες της ανθρώπινης ψυχολογίας: η ανάγκη να αποδίδουμε ανθρώπινα χαρακτηριστικά σε ό,τι μας περιβάλλει, για να το κατανοήσουμε, να το κάνουμε οικείο, λιγότερο απειλητικό. Το κάνουμε με τα ζώα, με τα αντικείμενα, με τα αυτοκίνητα που μας «πρόδωσαν», με τους υπολογιστές που «κολλάνε επίτηδες».
Έρευνες δείχνουν ότι όσο πιο αβέβαιος, μοναχικός ή χαοτικός μοιάζει ο κόσμος, τόσο πιο έντονη γίνεται η τάση μας να καταφεύγουμε στον ανθρωπομορφισμό. Δεν είναι αφέλεια∙ είναι μηχανισμός άμυνας. Όταν νιώθουμε ότι χάνουμε τον έλεγχο, προσπαθούμε να δούμε πρόθεση, συναίσθημα και αφήγηση γύρω μας. Το AI, με την ικανότητά του να μιμείται λόγο, πρόσωπα, ρόλους και συμπεριφορές, πέφτει ακριβώς πάνω σε αυτή την ανάγκη. Δεν μας ξεγελάει, μας συναντάει εκεί που ήδη βρισκόμαστε.
@butlernewsofficial These Chinese AI cat videos are rather funny.
♬ original sound - Butler Trash
Οι AI γάτες δεν μας πείθουν ότι είναι άνθρωποι. Μας παρηγορούν επειδή παίζουν ανθρώπινους ρόλους χωρίς ανθρώπινο κόστος. Είναι γιατροί χωρίς ιατρικά λάθη, σύντροφοι χωρίς ghosting, θεραπευτές χωρίς ωριαία χρέωση. Δεν κουβαλούν τραύμα, δεν έχουν υπαρξιακό dread Κυριακή βράδυ, δεν γράφουν «sent from my iPhone» σε mail που δεν ήθελαν να στείλουν. Είναι μια καθαρή, ασφαλής, χαριτωμένη πραγματικότητα, όπου όλα βγάζουν νόημα. Γι’ αυτό και το «is this real?» δεν είναι ερώτηση fact-checking. Δεν είναι κάποιος που πραγματικά πιστεύει ότι μια γάτα πέρασε στην Ιατρική. Είναι μια ερώτηση που ζητάει την άδεια: «Να το πιστέψω λίγο; Να το απολαύσω; Να μη μου το χαλάσει κανείς;». Και εδώ αρχίζει το μπέρδεμα: ξέρουμε ότι δεν είναι αληθινό, αλλά δεν είμαστε σίγουροι αν θέλουμε να λειτουργήσουμε σαν να έχει σημασία.
@aicat_oliver #cat #orangecat #aicat #cutecat #funnycat #unitedstates #animals ♬ 原聲 - aicat_oliver
Μια κοπέλα εκφράζει, με απόλυτη φυσικότητα, ένα hot take που μοιάζει κακιασμένο, αλλά είναι επικίνδυνα λογικό: «Οι boomers δεν θα έπρεπε να ενημερώνονται πότε κάτι είναι AI». Ο παρουσιαστής του δημοφιλούς σόου συμφωνεί αμέσως. «Συμφωνώ 100%. Αυτή η άποψη είναι πολύ καλή αλλά και κακιασμένη».
Η κοπέλα συνεχίζει: «Γιατί να τους καταστρέψουμε τα όνειρα; Αν ο μπαμπάς μου πιστεύει ότι ο Μόργκαν Φρίμαν έγινε μουσουλμάνος και βγάζει φετφά, γιατί να του το στερήσω; Αν η θεία μου θέλει να πιστεύει ότι μια γάτα απομνημονεύει το Κοράνι, γιατί να της το χαλάσω;». Ο παρουσιαστής κλείνει δίνοντας τη χαριστική βολή: «Άσε τους να το ζήσουν. Να απολαύσουν τη ζωή τους. Είχαν σκληρή ζωή».
Και κάπου εδώ το επιχείρημα αρχίζει να γίνεται επικίνδυνα τρυφερό. Γιατί, όντως, θα έλεγες σε ένα παιδί ότι ο Άγιος Βασίλης δεν υπάρχει (ή ο Baba Claus, AI και μουσουλμάνος, εν έτει 2025); Θα έλεγες σε κάποιον από την Αγγλία ή σε κάποιον MAGA (σ.σ. Make America Great Again) Αμερικανό ότι ο Ιησούς δεν ήταν λευκός, γιατί γεννήθηκε στην Παλαιστίνη; Όχι απαραίτητα. Όχι γιατί δεν έχει σημασία η αλήθεια, αλλά γιατί καμιά φορά η αλήθεια δεν είναι το ζητούμενο, αλλά η παρηγοριά.
Οι AI γάτες είναι, τελικά, μικρά ψηφιακά, χαριτωμένα παραμύθια, όχι πολύ διαφορετικά από αυτά που λέγαμε πάντα στον εαυτό μας. Απλώς τώρα έχουν καλύτερο animation και infinite scroll. Είναι ένας κόσμος όπου οι ρόλοι είναι ξεκάθαροι, οι συγκρούσεις επιλύσιμες και όπου, στο τέλος, κάποιος ζυμώνει ψωμί και όλα πάνε καλά.
@ketty_images #cat #aicat #doctor #sora2 #fyp ♬ original sound - ketty_images
Αυτό που κάνουν οι AI γάτες στο feed δεν απέχει πολύ από αυτό που κάνει η τέχνη όταν λειτουργεί ως δοκιμαστικός σωλήνας για το μέλλον. Η καλλιτέχνις Arvida Byström, που δημιούργησε το πρότζεκτ Projected Emotional Technologies (PET), έχει μιλήσει για την τέχνη ως έναν χώρο όπου μπορούμε να αποτύχουμε με ασφάλεια – να δοκιμάσουμε επιθυμίες, ρόλους και συναισθήματα που δεν ξέρουμε ακόμα πώς θα μας επηρεάσουν στην πραγματική ζωή. Το PET διερευνά τη σχέση ανθρώπου - τεχνολογίας, ειδικά τη «συνομιλία» ή τη συναισθηματική σχέση με το AI («AI companionship»). Χρησιμοποιεί ανθρωπομορφικά άβαταρ –οι άνθρωποι μεταμορφώνονται σε υβρίδια ζώου-ανθρώπου– με στοιχεία που αντλούν από φαντασιώσεις στο διαδίκτυο. Τα ζώα εδώ λειτουργούν ως ένα μέσο για να εξεταστεί η σχέση μας με το «άλλο», όσον αφορά τη φροντίδα, την ιδιοκτησία, την εξάρτηση. Η επιμελήτρια Alice Scope λέει ότι οι AI companions παίρνουν τον ρόλο των κατοικιδίων: τα αγαπάμε, αλλά είναι και ιδιοκτησία μας· δημιουργούμε προσωπική σχέση μαζί τους αλλά είναι και χρηστικά.
Τα ανθρωπόμορφα ΑΙ γατάκια είναι καθαρά fun. Είναι για infinite scroll, για να χαζεύουμε χωρίς τύψεις, για να γελάμε με τις μικρές τους τρέλες, και σε καμία περίπτωση δεν θα μειώσουν το brain rot ή το screen time μας. Αλλά δεν χρειάζεται: δεν θέλουμε πάντα κάτι που «βοηθάει». Θέλουμε κάτι που μας κάνει να νιώθουμε λίγο πιο ανάλαφροι, λίγο πιο χαριτωμένοι, να παίζουμε για λίγο σε έναν κόσμο όπου οι γάτες ζυμώνουν ψωμί, κλέβουν ψάρια και σώζουν ψηφιακά ζωάκια, χωρίς να μας κρίνουν.
